Luận văn thạc sĩ về đổi mới công nghệ tự động hóa tại ngân hàng liên doanh Việt Nga

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích đổi mới công nghệ theo hướng tự động hóa quy trình nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngân, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Đức Long
• Người hướng dẫn: PGS.TS Mai Hà
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý khoa học và công nghệ
• Đề tài: Đổi Mới Công Nghệ Theo Hướng Tự Động Hóa Quy Trình Nhằm Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Của Các Ngân Hàng Liên Doanh (Nghiên Cứu Trường Hợp Ngân Hàng Liên Doanh Việt Nga)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 0.3. Đối tƣợng nghiên cứu
• 0.4. Mục tiêu
• 0.5. Phạm vi nghiên cứu
• 0.6. Mẫu khảo sát
• 0.7. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.8. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.9. Phƣơng pháp nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA LUẬN VĂN
• 1.1. Công nghệ và đổi mới công nghệ
• 1.1.1. Khái niệm công nghệ
• 1.1.2. Khái niệm đổi mới công nghệ
• 1.1.3. Đổi mới công nghệ theo hướng tự động hóa quy trình
• 1.2. Cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
• 1.2.1. Khái niệm về cạnh tranh, lợi thế cạnh tranh và năng lực cạnh tranh
• 1.2.2. Những yếu tố tác động đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
• 1.2.3. Các tiêu chí để đánh giá năng lực cạnh tranh
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ ĐỔI MỚI CÔNG NGHỆ, QUY TRÌNH NGHIỆP VỤ VÀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG LIÊN DOANH VIỆT NGA
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng liên doanh Việt Nga
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức
• 2.1.3. Sản phẩm dịch vụ
• 2.1.4. Kết quả hoạt động của Ngân hàng liên doanh Việt Nga những năm gần đây
• 2.2. Đổi mới công nghệ trong hệ thống ngân hàng tại Việt Nam và Ngân hàng liên doanh Việt Nga
• 2.2.1. Đổi mới công nghệ trong hệ thống ngân hàng tại Việt Nam
• 2.2.2. Đổi mới công nghệ tại Ngân hàng liên doanh Việt Nga
• 2.3. Thực trạng quy trình nghiệp vụ tại Ngân hàng liên doanh Việt Nga
• 2.3.1. Thực trạng quy trình nghiệp vụ tại Ngân hàng liên doanh Việt Nga
• 2.3.2. Một số thuận lợi, khó khăn khi thực hiện đổi mới công nghệ theo hướng tự động hóa quy trình tại Ngân hàng liên doanh Việt Nga
• 2.4. Thực trạng năng lực cạnh tranh của Ngân hàng liên doanh Việt Nga
• 2.4.1. Năng lực duy trì và nâng cao hiệu quả kinh doanh của Ngân hàng liên doanh Việt Nga
• 2.4.2. Năng suất các yếu tố sản xuất
• 2.4.3. Nguyên nhân tạo nên khó khăn mà các ngân hàng liên doanh và VRB đang gặp phải
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỔI MỚI CÔNG NGHỆ THEO HƢỚNG TỰ ĐỘNG HÓA QUY TRÌNH NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG LIÊN DOANH VIỆT NGA
• 3.1. Xu thế phát triển và nhu cầu ứng dụng công nghệ quản lý quy trình nghiệp vụ tại các ngân hàng ở Việt Nam
• 3.2. Thực trạng phát triển công nghệ quản lý quy trình nghiệp vụ trên thế giới và tại Việt Nam
• 3.2.1. Xu thế phát triển của công nghệ quản lý quy trình nghiệp vụ
• 3.2.2. Khả năng ứng dụng công nghệ quản lý quy trình nghiệp vụ tại hệ thống ngân hàng Việt Nam
• 3.3. Giải pháp thực hiện đổi mới công nghệ theo hướng tự động hóa quy trình tại Ngân hàng liên doanh Việt Nga
• 3.3.1. Quy trình mở tài khoản tức thời (Instant Account Opening)
• 3.3.2. Quy trình phát hành nhanh thẻ tín dụng hạn mức thấp
• 3.3.3. Đánh giá hiệu quả thu được
• 3.3.3.1. Hiệu quả kinh tế
• 3.3.3.2. Hiệu quả xã hội
• 3.3.3.3. Hiệu quả kỹ thuật
• 3.3.4. Đánh giá năng lực cạnh tranh của Ngân hàng liên doanh Việt Nga khi thực hiện đổi mới công nghệ theo hướng tự động hóa quy trình
• 3.3.5. Định hướng các chính sách để thực hiện đổi mới công nghệ theo hướng tự động hóa quy trình tại các ngân hàng liên doanh và VRB
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Đổi mới công nghệ ngân hàng liên doanh Việt Nga

Đổi mới công nghệ trong lĩnh vực ngân hàng là một yếu tố quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh. Ngân hàng liên doanh Việt Nga (VRB) đã và đang áp dụng nhiều công nghệ mới nhằm cải thiện quy trình nghiệp vụ và dịch vụ khách hàng. Việc áp dụng công nghệ không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động. Đặc biệt, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng, việc đổi mới công nghệ trở thành một yêu cầu cấp thiết.

1.1. Định nghĩa và vai trò của công nghệ ngân hàng

Công nghệ ngân hàng bao gồm các hệ thống và quy trình giúp thực hiện các giao dịch tài chính một cách hiệu quả. Vai trò của công nghệ trong ngân hàng không chỉ dừng lại ở việc xử lý giao dịch mà còn mở rộng ra các dịch vụ như ngân hàng điện tử, thanh toán trực tuyến, và quản lý dữ liệu khách hàng.

1.2. Lịch sử phát triển của ngân hàng liên doanh Việt Nga

Ngân hàng liên doanh Việt Nga được thành lập vào năm 2006, với mục tiêu kết hợp giữa kinh nghiệm quản lý của Việt Nam và công nghệ tiên tiến từ Nga. Qua nhiều năm hoạt động, VRB đã không ngừng phát triển và mở rộng dịch vụ, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

II. Thách thức trong đổi mới công nghệ ngân hàng liên doanh Việt Nga

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc đổi mới công nghệ, ngân hàng liên doanh Việt Nga vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như chi phí đầu tư cao, sự thiếu hụt nguồn nhân lực có kỹ năng, và áp lực cạnh tranh từ các ngân hàng lớn hơn là những yếu tố cần được giải quyết.

2.1. Chi phí đầu tư và nguồn lực

Đầu tư vào công nghệ mới đòi hỏi một nguồn lực tài chính lớn. Ngân hàng liên doanh Việt Nga cần phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa chi phí và lợi ích của việc áp dụng công nghệ mới để đảm bảo hiệu quả kinh tế.

2.2. Thiếu hụt nguồn nhân lực có kỹ năng

Sự thiếu hụt nhân lực có kỹ năng trong lĩnh vực công nghệ thông tin và ngân hàng là một thách thức lớn. Ngân hàng cần phải đầu tư vào đào tạo và phát triển nguồn nhân lực để có thể khai thác tối đa các công nghệ mới.

III. Phương pháp đổi mới công nghệ tại ngân hàng liên doanh Việt Nga

Để nâng cao năng lực cạnh tranh, ngân hàng liên doanh Việt Nga đã áp dụng nhiều phương pháp đổi mới công nghệ. Các giải pháp này không chỉ giúp cải thiện quy trình nghiệp vụ mà còn nâng cao trải nghiệm của khách hàng.

3.1. Tự động hóa quy trình nghiệp vụ

Tự động hóa quy trình nghiệp vụ là một trong những giải pháp chính mà ngân hàng áp dụng. Việc này giúp giảm thiểu thời gian xử lý giao dịch và tăng cường độ chính xác trong các hoạt động ngân hàng.

3.2. Ứng dụng công nghệ blockchain

Công nghệ blockchain đang được xem là một xu hướng mới trong ngành ngân hàng. Ngân hàng liên doanh Việt Nga đã bắt đầu nghiên cứu và triển khai các ứng dụng của công nghệ này để nâng cao tính bảo mật và minh bạch trong các giao dịch.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại ngân hàng liên doanh Việt Nga

Việc áp dụng công nghệ mới đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho ngân hàng liên doanh Việt Nga. Các dịch vụ ngân hàng điện tử và quy trình mở tài khoản trực tuyến đã được triển khai thành công, giúp thu hút thêm nhiều khách hàng.

4.1. Kết quả từ quy trình mở tài khoản trực tuyến

Quy trình mở tài khoản trực tuyến đã giúp ngân hàng tiết kiệm thời gian và chi phí, đồng thời nâng cao sự hài lòng của khách hàng. Khách hàng có thể mở tài khoản mọi lúc, mọi nơi mà không cần đến ngân hàng.

4.2. Đánh giá hiệu quả từ dịch vụ ngân hàng điện tử

Dịch vụ ngân hàng điện tử đã giúp ngân hàng tăng trưởng doanh thu và giảm thiểu chi phí hoạt động. Khách hàng có thể thực hiện các giao dịch nhanh chóng và thuận tiện, từ đó nâng cao trải nghiệm người dùng.

V. Kết luận và tương lai của đổi mới công nghệ ngân hàng liên doanh Việt Nga

Đổi mới công nghệ là một yếu tố then chốt giúp ngân hàng liên doanh Việt Nga nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong tương lai, ngân hàng cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ mới và phát triển nguồn nhân lực để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

5.1. Định hướng phát triển công nghệ trong tương lai

Ngân hàng cần xác định rõ các công nghệ ưu tiên để đầu tư, từ đó xây dựng kế hoạch phát triển bền vững. Việc áp dụng công nghệ mới sẽ giúp ngân hàng duy trì vị thế cạnh tranh trong thị trường.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế trong đổi mới công nghệ

Hợp tác với các đối tác quốc tế sẽ giúp ngân hàng tiếp cận công nghệ tiên tiến và kinh nghiệm quản lý. Điều này không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn mở rộng cơ hội phát triển cho ngân hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, các ngân hàng liên doanh tại Việt Nam đang đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng. Từ năm 2010 đến 2014, Ngân hàng liên doanh Việt Nga (VRB) đã trải qua nhiều biến động về hiệu quả hoạt động với tổng tài sản đạt khoảng 11.439 tỷ đồng và vốn điều lệ 1.975 tỷ đồng. Mặc dù có sự đầu tư công nghệ, VRB vẫn ghi nhận tỷ lệ nợ xấu dao động từ 4,53% đến 16,47% trong giai đoạn này, đồng thời lợi nhuận trước thuế chỉ đạt mức khiêm tốn 8,85 tỷ đồng năm 2014.

Vấn đề nghiên cứu tập trung vào đổi mới công nghệ theo hướng tự động hóa quy trình nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngân hàng liên doanh, điển hình là VRB. Mục tiêu cụ thể là phân tích thực trạng đổi mới công nghệ, đánh giá tác động của tự động hóa quy trình nghiệp vụ đến năng lực cạnh tranh, đồng thời đề xuất giải pháp phù hợp cho VRB và các ngân hàng liên doanh khác tại Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2010-2014 tại VRB, với trọng tâm là hai quy trình nghiệp vụ điển hình: mở tài khoản và phát hành thẻ tín dụng hạn mức thấp.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho các ngân hàng liên doanh trong việc lựa chọn và triển khai công nghệ tự động hóa quy trình nhằm tăng năng suất lao động, giảm chi phí, nâng cao chất lượng dịch vụ và từ đó cải thiện năng lực cạnh tranh trên thị trường ngân hàng Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết đổi mới công nghệ và lý thuyết năng lực cạnh tranh doanh nghiệp.

• Đổi mới công nghệ theo hướng tự động hóa quy trình (BPM): Được hiểu là việc áp dụng các giải pháp công nghệ quản lý quy trình nghiệp vụ nhằm chuẩn hóa, tối ưu hóa và tự động hóa các quy trình ngân hàng. BPM giúp giảm thiểu lỗi, tiết kiệm thời gian và chi phí, đồng thời tăng tính linh hoạt trong việc điều chỉnh quy trình theo nhu cầu thị trường. Các thành phần công nghệ bao gồm Technoware (thiết bị), Humanware (con người), Inforware (thông tin) và Organware (tổ chức).

• Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp: Được định nghĩa là khả năng duy trì và nâng cao lợi thế cạnh tranh thông qua việc sử dụng hiệu quả các nguồn lực, mở rộng thị phần, nâng cao hiệu quả kinh doanh và thích ứng với sự thay đổi của môi trường kinh doanh. Các yếu tố tác động gồm năng lực tài chính, trình độ công nghệ, năng lực quản lý, nguồn nhân lực, khả năng liên kết hợp tác và các yếu tố bên ngoài như thị trường, chính sách và hạ tầng.

Ba khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu là: đổi mới công nghệ, tự động hóa quy trình nghiệp vụ, và năng lực cạnh tranh ngân hàng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa thu thập dữ liệu thứ cấp và khảo sát thực tế tại VRB trong giai đoạn 2010-2014.

• Nguồn dữ liệu: Bao gồm báo cáo tài chính đã kiểm toán của VRB, các báo cáo ngành ngân hàng Việt Nam, tài liệu nghiên cứu khoa học, các tham luận hội thảo về công nghệ ngân hàng, và dữ liệu khảo sát thực tế về quy trình nghiệp vụ tại VRB.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phân tích định lượng để so sánh các chỉ số tài chính như ROA, ROE, NIM của VRB với ngân hàng mẹ BIDV và toàn ngành. Phân tích định tính được áp dụng để đánh giá thực trạng quy trình nghiệp vụ, mức độ ứng dụng BPM và tác động của đổi mới công nghệ đến năng lực cạnh tranh.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Khảo sát được thực hiện tại các phòng ban liên quan đến quy trình mở tài khoản và phát hành thẻ tín dụng của VRB, với sự tham gia của cán bộ quản lý và nhân viên trực tiếp thực hiện quy trình. Mẫu được chọn theo phương pháp phi xác suất nhằm đảm bảo thu thập thông tin chuyên sâu về thực trạng và hiệu quả đổi mới công nghệ.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung phân tích dữ liệu trong vòng 5 năm (2010-2014), đồng thời khảo sát thực tế và đánh giá hiệu quả các quy trình tự động hóa trong giai đoạn 2016-2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiệu quả hoạt động tài chính của VRB có sự cải thiện sau đổi mới công nghệ: Tỷ lệ ROA tăng từ -0,30% năm 2010 lên 0,07% năm 2014; ROE cũng cải thiện từ -3,33% lên 0,29%. Tỷ lệ NIM duy trì ở mức 2,36% năm 2014, cao hơn so với giai đoạn trước đổi mới.

2. Tự động hóa quy trình nghiệp vụ giúp giảm thời gian xử lý giao dịch đáng kể: Thời gian xử lý giao dịch giảm từ 4-7 ngày xuống còn 5-24 giờ sau khi áp dụng BPM, tương tự như kết quả tại các ngân hàng thương mại Ấn Độ năm 2013.

3. Năng suất lao động và chi phí hoạt động được cải thiện rõ rệt: Tổng thời gian lao động giảm 25%, chi phí quản lý tài liệu giảm 30%, tỷ lệ làm lại công việc giảm từ 30-40% xuống còn 5%.

4. Khả năng kiểm soát và tuân thủ quy trình được nâng cao: Khả năng kiểm tra tăng từ 60-70% lên 99%, tỷ lệ tuân thủ quy trình đạt 98%, giúp giảm thiểu rủi ro và sai sót trong nghiệp vụ.

Thảo luận kết quả

Việc áp dụng đổi mới công nghệ theo hướng tự động hóa quy trình tại VRB đã góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua việc cải thiện hiệu quả hoạt động tài chính và nâng cao chất lượng dịch vụ. Sự giảm thiểu thời gian xử lý giao dịch và chi phí vận hành giúp ngân hàng tăng khả năng đáp ứng nhu cầu khách hàng nhanh chóng, từ đó mở rộng thị phần và tăng doanh thu.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành ngân hàng Việt Nam và quốc tế, kết quả này phù hợp với xu hướng ứng dụng BPM trong các ngân hàng thương mại hiện đại, đồng thời khẳng định vai trò quan trọng của công nghệ trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh. Việc VRB lựa chọn tập trung đổi mới hai quy trình then chốt là mở tài khoản và phát hành thẻ tín dụng hạn mức thấp đã tạo ra hiệu quả rõ rệt, làm cơ sở để mở rộng áp dụng cho các quy trình khác.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ ROA, ROE trước và sau đổi mới công nghệ, bảng tổng hợp thời gian xử lý giao dịch và chi phí vận hành, cũng như biểu đồ thể hiện tỷ lệ tuân thủ và kiểm soát quy trình.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Triển khai mở rộng tự động hóa quy trình nghiệp vụ: Động từ hành động là "mở rộng", mục tiêu giảm thời gian xử lý giao dịch trung bình xuống dưới 12 giờ, thực hiện trong vòng 2 năm tới, do Ban Công nghệ và Ban Quản lý quy trình VRB chủ trì.

2. Tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực nhân sự: Đào tạo kỹ năng sử dụng công nghệ BPM cho 100% cán bộ liên quan trong vòng 12 tháng nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và giảm thiểu sai sót.

3. Đầu tư nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin: Cải tiến hệ thống máy chủ, mạng truyền thông và trung tâm dữ liệu để đảm bảo hoạt động liên tục 24/7, dự kiến hoàn thành trong 18 tháng, do Ban Công nghệ chịu trách nhiệm.

4. Xây dựng chính sách khuyến khích đổi mới sáng tạo trong quy trình: Thiết lập cơ chế thưởng cho các phòng ban có sáng kiến cải tiến quy trình, nhằm thúc đẩy văn hóa đổi mới và nâng cao năng lực cạnh tranh, áp dụng ngay trong năm tài chính tiếp theo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo các ngân hàng liên doanh: Nhận diện các giải pháp công nghệ phù hợp để nâng cao năng lực cạnh tranh, từ đó hoạch định chiến lược đầu tư công nghệ hiệu quả.

2. Chuyên viên công nghệ thông tin ngân hàng: Áp dụng các mô hình BPM và công nghệ tự động hóa quy trình vào thực tiễn vận hành, nâng cao hiệu quả quản lý và vận hành hệ thống.

3. Nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành quản lý khoa học và công nghệ: Tham khảo cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu về đổi mới công nghệ trong lĩnh vực ngân hàng, đồng thời có dữ liệu thực tiễn để phát triển nghiên cứu sâu hơn.

4. Cơ quan quản lý nhà nước về ngân hàng và công nghệ: Đánh giá tác động của đổi mới công nghệ đến năng lực cạnh tranh ngành ngân hàng, từ đó xây dựng chính sách hỗ trợ phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Đổi mới công nghệ theo hướng tự động hóa quy trình là gì?
   Là việc áp dụng các giải pháp công nghệ quản lý quy trình nghiệp vụ (BPM) để chuẩn hóa, tối ưu và tự động hóa các quy trình ngân hàng, giúp giảm chi phí, tăng năng suất và nâng cao chất lượng dịch vụ.

2. Tại sao VRB chọn tập trung đổi mới quy trình mở tài khoản và phát hành thẻ tín dụng?
   Hai quy trình này là điểm tiếp xúc chính với khách hàng, có ảnh hưởng lớn đến trải nghiệm dịch vụ và hiệu quả vận hành, do đó đổi mới sẽ tạo ra tác động tích cực rõ rệt đến năng lực cạnh tranh.

3. Hiệu quả kinh tế của đổi mới công nghệ tại VRB được thể hiện như thế nào?
   Sau đổi mới, tỷ lệ ROA và ROE của VRB đã cải thiện từ âm sang dương, chi phí vận hành giảm 30%, thời gian xử lý giao dịch giảm từ 4-7 ngày xuống còn 5-24 giờ, góp phần tăng doanh thu và giảm rủi ro.

4. Các khó khăn khi triển khai tự động hóa quy trình tại ngân hàng liên doanh là gì?
   Bao gồm hạn chế về nguồn lực tài chính, sự thay đổi thói quen làm việc của nhân viên, yêu cầu đào tạo kỹ năng mới và tích hợp công nghệ với hệ thống hiện có.

5. Làm thế nào để các ngân hàng liên doanh khác áp dụng thành công mô hình này?
   Cần có sự cam kết từ lãnh đạo, đầu tư phù hợp cho công nghệ và đào tạo nhân sự, đồng thời lựa chọn quy trình trọng điểm để triển khai thí điểm trước khi mở rộng.

Kết luận

• Đổi mới công nghệ theo hướng tự động hóa quy trình là giải pháp thiết thực giúp các ngân hàng liên doanh như VRB nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh khốc liệt.
• Việc áp dụng BPM đã giúp VRB giảm thời gian xử lý giao dịch từ 4-7 ngày xuống còn 5-24 giờ, đồng thời cải thiện các chỉ số tài chính như ROA, ROE và NIM.
• Năng suất lao động tăng, chi phí vận hành giảm và khả năng kiểm soát quy trình được nâng cao là những lợi ích rõ ràng từ đổi mới công nghệ.
• Đề xuất mở rộng tự động hóa quy trình, nâng cao năng lực nhân sự và đầu tư hạ tầng công nghệ là các bước tiếp theo cần thực hiện trong vòng 2 năm tới.
• Các ngân hàng liên doanh, nhà quản lý và chuyên gia công nghệ nên tham khảo nghiên cứu này để phát triển chiến lược đổi mới công nghệ phù hợp, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững.

Hãy bắt đầu hành trình đổi mới công nghệ ngay hôm nay để không bị tụt lại phía sau trong cuộc đua cạnh tranh ngày càng khốc liệt của ngành ngân hàng!

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của Luận văn bao gồm 3 chƣơng: - Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của luận văn - Chƣơng 2: Thực trạng về đổi mới công nghệ, quy trình nghiệp vụ và năng lực cạnh tranh của Ngân hàng liên doanh Việt Nga - Chƣơng 3: Đổi mới công nghệ theo hƣớng tự động hóa quy trình nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng liên doanh Việt Nga 15 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] PHẦN NỘI DUNG CHƢƠNG 1 - CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA LUẬN VĂN 1. Công nghệ và đổi mới công nghệ 1. Khái niệm công nghệ Công nghệ xuất hiện đồng thời với sự hình thành và phát triển xã hội loài ngƣời. Từ “công nghệ” có gốc Hy Lạp, nó đƣợc ghép bởi tekhne có nghĩa là kỹ năng và logos có nghĩa là sự nghiên cứu.

Thuật ngữ technology trong tiếng Anh có nghĩa là khoa học về kỹ thuật hay sự nghiên cứu có hệ thống về kỹ thuật. Trong tiếng Việt, công nghệ thƣờng đƣợc hiểu là quá trình tiến hành một công đoạn sản xuất, là thiết bị để thực hiện một công việc, do đó công nghệ thƣờng mang nghĩa tính từ của thuật ngữ nhƣ: Quy trình công nghệ, thiết bị công nghệ, dây chuyền công nghệ. Có quan niệm cho rằng: “Công nghệ là tập hợp các phƣơng pháp gia công, chế tạo, làm thay đổi trạng thái, tính chất, hình dáng nguyên, vật liệu hay bán thành phẩm sử dụng trong quá trình sản xuất để tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh ”, theo đó, công nghệ chỉ liên quan đến sản xuất vật chất. Có quan niệm khác: Công nghệ dùng để chỉ các hoạt động ở mọi lĩnh vực, các hoạt động này áp dụng những kiến thức là kết quả nghiên cứu khoa học ứng dụng, là sự phát triển của khoa học trong thực tiễn, nhằm mang lại hiệu quả cao hơn trong hoạt động của con ngƣời.

Mặc dù đã đƣợc sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới, nhƣng việc đƣa ra một định nghĩa hoàn chỉnh về công nghệ lại chƣa thống nhất. Xét trên góc độ khoa học quản lý, việc đƣa ra, định nghĩa khái quát về công nghệ là cần thiết, bởi vì không thể quản lý đƣợc công nghệ khi chƣa biết nó là gì. Công nghệ đƣợc thể hiện ở công nghệ về sản phẩm và công nghệ về quy trình sản xuất. Công nghệ về sản phẩm đƣợc hiếu là những tri thức hay sáng kiến/sáng tạo đƣợc thể hiện trong một sản phẩm.

Còn, công nghệ về quy trình sản xuất là những bí quyết gắn với quy trình sản xuất ra sản phẩm nói chung. 16 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trong nền kinh tế thị trƣờng, với cƣơng vị là sản phẩm trí tuệ, công nghệ là một hàng hoá đặc biệt, có các đặc thù cơ bản nhƣ: Đó là hàng hoá vô hình; mang đặc điểm của một số hàng hóa công; có tác động lan tỏa; rất khó xác định đƣợc giá cả thực của sản phẩm công nghệ theo cơ chế thị trƣờng. Tiếp theo, có bốn khía cạnh cần phải nêu rõ trong định nghĩa về công nghệ, đó là: - Công nghệ là máy biến đổi - Công nghệ là một công cụ - Công nghệ là kiến thức - Công nghệ hàm chứa trong các dạng hiện thân của nó. Xuất phát từ các khía cạnh trên, chúng ta thừa nhận định nghĩa về công nghệ do Uỷ ban Kinh tế và Xã hội khu vực Châu Á - Thái Bình Dƣơng (Economic and Social Commission for Asia and the Pacific - ESCAP) đƣa ra: “Công nghệ là kiến thức có hệ thống về quy trình và kỹ thuật dựng để chế biến vật liệu và thông tin.

Nó bao gồm kiến thức, kỹ năng, thiết bị, phương pháp và các hệ thống dùng trong việc tạo ra hàng hoá và cung cấp dịch vụ”. Trong định nghĩa nêu trên, công nghệ đó bao gồm: - Công nghệ là một quy trình sản xuất nhằm biến đổi các sản phẩm ở đầu ra sẽ có giá trị cao hơn giá trị sản phẩm của đầu vào. Nó bao gồm cả những thiết bị kỹ thuật trong quy trình (Technoware). - Công nghệ là một sản phẩm, nó có mối quan hệ chặt chẽ với con ngƣời (Humanware), và cơ cấu tổ chức (Orgaware).

- Công nghệ không đơn thuần chỉ là các vật thể mà đặc trƣng là kiến thức. Việc sử dụng công nghệ đòi hỏi con ngƣời cần phải đƣợc đào tạo về kỹ năng, trang bị kiến thức và phải luôn cập nhật những kiến thức đó (Inforware).Hoặc có thể diễn đạt theo cách khác, đó là công nghệ là một tập hợp của phần cứng và phần mềm, bao gồm bốn dạng cơ bản: + Dạng vật thể (vật liệu, công cụ sản xuất, thiết bị và máy móc, sản phẩm hoàn chỉnh.); + Dạng con người (kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm.); 17 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] + Dạng ghi chép (bí quyết, quy trình, phƣơng pháp, dữ kiện thích hợp. đƣợc mô tả trong các ấn phẩm, tài liệu.); + Dạng thiết kế tổ chức (dịch vụ, phƣơng tiện truyền bá, công ty tƣ vấn, cơ cấu quản lý, cơ sở luật pháp. Tại Việt Nam trong Luật Khoa học và Công nghệ (2000) đƣa ra khái niệm công nghệ: “Công nghệ là tập hợp các phương pháp, quy trình, kỹ năng, bí quyết, công cụ, phương tiện dùng để biến đổi các nguồn lực thành sản phẩm”.

Trong Luật Chuyển giao công nghệ (2006) khái niệm công nghệ đƣợc hiểu là: “Công nghệ là giải pháp, quy trình, bí quyết kỹ thuật có kèm hoặc không kèm công cụ, phương tiện dùng để biến đổi nguồn lực thành sản phẩm”. Trong phạm vi đề tài Luận văn, khái niệm công nghệ đƣợc hiểu: Là tập hợp các phương pháp, quy trình, kỹ năng, bí quyết, các loại công cụ, thiết bị máy móc, phương tiện, tư liệu sản xuất và các tiềm năng khác (tổ chức, pháp chế, dịch vụ.) dừng để biến đổi các nguồn lực thành sản phẩm. Bất cứ một công nghệ nào, dù đơn giản cũng phải gồm có bốn thành phần tác động qua lại lẫn nhau để tạo ra sự biến đổi mong muốn. - Công nghệ hàm chứa trong các vật thể, bao gồm mọi phƣơng tiện vật chất nhƣ các trang thiết bị, máy móc, công cụ, phƣơng tiện vận chuyển, nhà xƣởng.

Dạng hàm chứa này của công nghệ đƣợc gọi là Phần thiết bị - Technoware (T). Đây là phần vật chất, phần cứng của công nghệ (hard ware). - Công nghệ hàm chứa trong con ngƣời, nó bao gồm mọi n ă n g l ự c c ủ a c o n n g ư ời về công nghệ nhƣ: Kiến thức, kỹ năng kinh nghiệm, kỷ luật, tính sáng tạo.mà các kỹ năng chỉ có thể có đƣợc qua đào tạo và kinh nghiệm thực tiễn. Dạng hàm chứa này của công nghệ đƣợc gọi là Phần con ngƣời của công nghệ - Humanware (H).

- Công nghệ hàm chứa trong các kiến thức có tổ chức đƣợc tƣ liệu hóa nhƣ: Các lý thuyết, các khái niệm, các phƣơng pháp, các thông số, công thức, các bản vẽ kỹ thuật, bí quyết.Dạng thức này của công nghệ đƣợc gọi là Phần thông tin - Inforware (I). 18 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Công nghệ hàm chứa trong các khung thể chế, tạo nên bộ khung tô chức của công nghệ, nhƣ cơ cấu tổ chức, phạm vi chức năng, trách nhiệm, mối quan hệ, sự phối hợp, mối liên kết.Đây là Phần tổ chức của công nghệ Organware (O). Khái niệm đổi mới công nghệ Lịch sử phát triển của xã hội loài ngƣời đã trải qua nhiều giai đoạn, trong đó mỗi giai đoạn thƣờng gắn liền với sự xuất hiện và phát triển của một hoặc nhiều loại hình công nghệ đặc trƣng quyết định sự phát triển của xã hội ở giai đoạn đó. Nhƣ vậy, mỗi giai đoạn phát triển của lịch sử đều có sự ra đời của công nghệ mới thay thế cho công nghệ cũ.

Vậy đổi mới công nghệ là gì? Đó chính là cấp cao nhất của thay đối công nghệ và là quá trình quan trọng nhất của sự phát triển đối với tất cả các hệ thống công nghệ. Ở Việt Nam hiện nay trong các văn bản chính thức, ngay cả Luật KH&CN và Luật Chuyển giao công nghệ cũng không đề cập khái niệm này, mặc dù trong Luật có cụm từ “đổi mới công nghệ” liên quan đến Chƣơng trình đổi mới công nghệ quốc gia; Quỹ đổi mới công nghệ quốc gia. Theo Keith Pavitt (2003)1 quá trình đổi mới là quá trình khám phá ra các cơ hội cho một sản phẩm, dịch vụ hay quá trình mới dựa trên các tiến bộ kỹ thuật hoặc dựa trên sự thay đổi của nhu cầu thị trƣờng hoặc của cả hai yếu tố đó. Keith Pavitt nhấn mạnh rằng cơ sở cho việc đổi mới là các tiến bộ kỹ thuật và sự thay đổi của nhu cầu thị trƣờng.

Điều đó nói lên rằng mục đích của việc đổi mới là tạo ra sản phẩm, dịch vụ hay quá trình đáp ứng sự thay đổi của thị trƣờng. Định nghĩa của OECD (1997)2 theo một nghĩa rộng hơn: “Đổi mới công nghệ sản phẩm và quy trình (Technological product and process innovations) 1 Keith Pavitt (2003), The process of innovation, Hardvard Business Review, Hardvard Business School Press, paper No89. 2 OECD: Proposed Guidelines for Collecting and Interpreting Technological Innovation Data, - Oslo Manual; Paris, 1997. 19 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - TPP là việc thực hiện được sản phẩm và quy trình mới về mặt công nghệ hay đạt được tiến bộ đáng kể về mặt công nghệ đổi với sản phẩm và quy trình.

Đổi mới TPP được thực hiện nếu đổi mới đỏ đã được đưa ra thị trường (đổi mới sản phẩm) hoặc được sử dụng trong sản xuất (đổi mới quy trình). Đổi mới TPP gắn với một chuỗi các hoạt động khoa học, công nghệ, tổ chức, tài chính và thương mại ”. Quan niệm khác cho rằng, đổi mới công nghệ là sự hoàn thiện và phát triển không ngừng các thành phần cấu thành công nghệ dựa trên các thành tựu khoa học nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế của sản xuất, kinh doanh và quản lý xã hội. Theo quan điểm này, một sự thay đổi dù rất nhỏ cũng đƣợc coi là đổi mới công nghệ, thực ra các hoạt động này đƣợc coi là cải tiến công nghệ thì chính xác hơn.

Nhƣng hệ thống công nghệ mà chúng ta đang sử dụng có tính phức tạp và đa dạng cao, có khi chỉ để cho ra đời một loại sản phẩm đã có thể dùng rất nhiều loại công nghệ khác nhau, do đó nếu xếp tất cả mọi loại thay đổi nhỏ về công nghệ đều là đổi mới công nghệ, thì việc quản ỉý đổi mới công nghệ là điều không dễ dàng. Bởi vậy, khi nói đến đổi mới công nghệ, chúng ta nên tập trung vào những thay đổi cơ bản trong hệ thống công nghệ.