I. Giới thiệu về Đồ án Website Quản lý Thư viện UED
Đồ án Website Quản lý Thư viện UED là một hệ thống thông tin được phát triển theo phương pháp hướng đối tượng nhằm hỗ trợ quản lý hiệu quả các hoạt động mượn, trả và quản lý sách tại thư viện trường Đại học Sư phạm Đà Nẵng. Hệ thống này được thiết kế để cải thiện trải nghiệm người dùng, bao gồm sinh viên và quản trị viên. Mục tiêu chính của đồ án là xây dựng một nền tảng web đa chức năng giúp số hóa quy trình quản lý tài liệu, tăng tính minh bạch và hiệu suất công việc. Dự án được thực hiện bởi các sinh viên lớp 21CNTT2 từ Khoa Tin học, Trường Đại học Sư phạm Đà Nẵng vào tháng 9 năm 2024. Đây là một bài tập quan trọng về phân tích thiết kế hệ thống hướng đối tượng trong chương trình đào tạo công nghệ thông tin.
1.1. Mô tả bài toán quản lý thư viện
Hệ thống quản lý thư viện được phát triển để giải quyết các thách thức trong quản lý sách và sinh viên mượn sách. Sinh viên cần đăng ký tài khoản với thông tin cá nhân như mã sinh viên, số điện thoại, địa chỉ. Mỗi sinh viên có tài khoản riêng để đăng nhập bằng mã số và mật khẩu, có khả năng thay đổi mật khẩu để bảo mật. Quản trị viên có thể kích hoạt, sửa và xóa tài khoản sinh viên, đồng thời quản lý toàn bộ dữ liệu sách trong hệ thống một cách tập trung và hiệu quả.
1.2. Đối tượng sử dụng hệ thống
Hệ thống quản lý thư viện phục vụ hai nhóm người dùng chính: sinh viên và quản trị viên. Sinh viên có thể mượn, trả sách, xem lịch sử mượn sách và thay đổi thông tin cá nhân. Quản trị viên đảm nhiệm các nhiệm vụ quản lý toàn bộ dữ liệu, bao gồm quản lý tài khoản sinh viên, danh mục sách, lịch sử mượn trả và thống kê báo cáo. Thiết kế hệ thống dựa trên nguyên tắc hướng đối tượng đảm bảo tính linh hoạt và khả năng mở rộng trong tương lai.
II. Phân tích yêu cầu chức năng và phi chức năng
Yêu cầu chức năng của hệ thống quản lý thư viện được chia thành các module chính bao gồm quản lý tài khoản, quản lý sách, quản lý mượn sách, quản lý trả sách và thống kê báo cáo. Mỗi module được thiết kế với các use case cụ thể để đáp ứng nhu cầu của người dùng. Bên cạnh đó, yêu cầu phi chức năng như bảo mật dữ liệu, hiệu suất hệ thống, khả năng mở rộng, giao diện thân thiện với người dùng cũng được xem xét kỹ lưỡng. Hệ thống phải đảm bảo tính toàn vẹn dữ liệu, hỗ trợ đa người dùng đồng thời và có khả năng sao lưu dữ liệu định kỳ để bảo vệ thông tin của sinh viên.
2.1. Yêu cầu chức năng chính
Các yêu cầu chức năng bao gồm: quản lý đăng ký và đăng nhập tài khoản, thay đổi mật khẩu, kích hoạt tài khoản sinh viên, quản lý thông tin sinh viên, thêm, sửa, xóa sách, quản lý đặt sách, quản lý trả sách, tìm kiếm sách theo các tiêu chí khác nhau và xem thống kê chi tiết. Hệ thống cung cấp giao diện riêng biệt cho sinh viên và quản trị viên với các chức năng tương ứng, đảm bảo quy trình công việc được tối ưu hóa.
2.2. Yêu cầu phi chức năng và bảo mật
Yêu cầu phi chức năng tập trung vào bảo mật, hiệu suất và khả năng sử dụng. Hệ thống phải mã hóa mật khẩu người dùng, kiểm soát truy cập dựa trên vai trò, và ghi log các hoạt động quan trọng. Giao diện phải thân thiện, dễ sử dụng cho sinh viên có khả năng kỹ thuật khác nhau. Hệ thống cần xử lý được lưu lượng cao từ nhiều sinh viên đồng thời mà không ảnh hưởng đến hiệu suất.
III. Thiết kế hệ thống theo hướng đối tượng
Thiết kế hệ thống hướng đối tượng cho website quản lý thư viện sử dụng các biểu đồ UML bao gồm Use Case Diagram, Sequence Diagram, Activity Diagram, Class Diagram và Entity-Relationship Diagram. Các use case chính được phân tích chi tiết cho từng chức năng như đăng ký, đăng nhập, quản lý tài khoản, quản lý sách, mượn sách và thống kê. Sequence diagram mô tả luồng tương tác giữa các đối tượng trong hệ thống, trong khi activity diagram thể hiện các bước thực hiện của mỗi chức năng. Class diagram xác định các lớp, thuộc tính và phương thức, còn ERD mô tả cơ sở dữ liệu với các thực thể như Student, Book, Borrowing, Account.
3.1. Use Case Diagram và phân tích use case
Use Case Diagram cho hệ thống được chia thành các biểu đồ riêng lẻ cho từng chức năng chính như quản lý tài khoản, quản lý sách, quản lý mượn sách, quản lý trả sách và thống kê. Mỗi use case được đặc tả chi tiết bao gồm tên use case, mô tả, các bước thực hiện, tác nhân tham gia, điều kiện tiên quyết và kết quả đầu ra. Phân tích này giúp xác định rõ ràng các yêu cầu chức năng và đảm bảo tất cả các tình huống người dùng được xem xét trong thiết kế.
3.2. Class Diagram và Entity Relationship Diagram
Class diagram xác định các lớp chính trong hệ thống như User, Student, Admin, Book, BorrowingRecord, Account. Mỗi lớp được định nghĩa với các thuộc tính cụ thể và phương thức tương ứng. Entity-Relationship Diagram mô tả mối quan hệ giữa các thực thể trong cơ sở dữ liệu, bao gồm mối quan hệ một-nhiều giữa Student và BorrowingRecord, giữa Book và BorrowingRecord. Thiết kế này đảm bảo tính nhất quán dữ liệu và hỗ trợ các truy vấn phức tạp.
IV. Các chức năng chính và giao diện người dùng
Website quản lý thư viện UED cung cấp các chức năng toàn diện cho cả sinh viên và quản trị viên thông qua giao diện web hiện đại. Sinh viên có thể đăng ký tài khoản, đăng nhập, xem danh mục sách, đặt sách, mượn sách, trả sách và xem lịch sử mượn sách. Quản trị viên có quyền truy cập vào bảng điều khiển quản trị với các công cụ quản lý tài khoản sinh viên, quản lý danh mục sách, phê duyệt đặt sách và xem các báo cáo thống kê chi tiết. Giao diện người dùng được thiết kế tử tế, responsive và dễ sử dụng trên các thiết bị khác nhau, đảm bảo trải nghiệm tốt nhất cho người dùng. Hệ thống hỗ trợ các báo cáo thống kê như sách được mượn nhiều nhất, sinh viên quá hạn mượn sách và thống kê sách theo ngành học.
4.1. Chức năng cho sinh viên
Sinh viên có thể đăng ký tài khoản, đăng nhập, thay đổi mật khẩu với bảo mật tối đa. Giao diện sinh viên cho phép tìm kiếm sách theo tiêu đề, tác giả, ngành học và xem chi tiết thông tin sách. Sinh viên có thể đặt sách trong giỏ hàng, đặt sách, mượn sách và trả sách theo thời hạn quy định. Hệ thống cung cấp thông báo nhắc nhở về hạn trả sách và cho phép sinh viên xem lịch sử mượn trả sách của mình.
4.2. Chức năng cho quản trị viên và báo cáo thống kê
Quản trị viên có quyền truy cập toàn bộ hệ thống quản lý bao gồm quản lý sinh viên, quản lý sách, phê duyệt đặt sách và xem báo cáo thống kê. Các báo cáo bao gồm thống kê sinh viên quá hạn mượn sách, sinh viên đang mượn sách, sách được mượn theo ngành học. Quản trị viên có thể thêm, sửa, xóa thông tin sách và quản lý kích hoạt, vô hiệu hóa tài khoản sinh viên, đảm bảo hệ thống được duy trì tốt.
