I. Giới thiệu về Đồ Án Thiết Kế Hệ Dẫn Động Băng Tải của Lương Văn Tuấn
Lương Văn Tuấn đã hoàn thành đồ án chi tiết máy với chủ đề thiết kế hệ dẫn động băng tải, một công trình học thuật quan trọng trong ngành cơ khí. Đồ án này được thực hiện dưới sự hướng dẫn của thầy Đặng Bảo Lâm, bao gồm bộ hộp giảm tốc bánh răng trụ với răng nghiêng và bộ truyền đai thang. Công trình này không chỉ áp dụng các kiến thức lý thuyết mà còn phản ánh khả năng thiết kế thực tiễn của sinh viên trong lĩnh vực tính toán và thiết kế chi tiết máy. Đây là bước nền tảng quan trọng giúp sinh viên chuẩn bị cho các môn chuyên ngành nâng cao và công việc kỹ sư sau này.
1.1. Mục đích và ý nghĩa của đồ án
Đồ án thiết kế này có mục đích giúp sinh viên ngành cơ khí có cái nhìn cụ thể và thực tế hơn về các kiến thức đã học. Nó là cơ sở quan trọng cho các môn chuyên ngành sẽ được học sau này. Thông qua tính toán chi tiết máy cho hộp giảm tốc, sinh viên Lương Văn Tuấn đã được rèn luyện kỹ năng thiết kế và hiểu sâu hơn về hệ dẫn động cơ khí.
1.2. Các tài liệu tham khảo chính
Trong quá trình thực hiện, Lương Văn Tuấn đã sử dụng các tài liệu học thuật đáng tin cậy như Chi tiết máy tập 1 và 2 của GS.TS Nguyễn Trọng Hiệp, và Tính toán thiết kế hệ thống dẫn động của PGS.TS Trịnh Chất. Những tài liệu tham khảo này cung cấp công thức tính toán chính xác và phương pháp thiết kế chuẩn mực.
II. Quá Trình Chọn Động Cơ và Tính Toán Công Suất
Bước đầu tiên trong đồ án của Lương Văn Tuấn là chọn động cơ phù hợp dựa trên các thông số đầu vào. Với lực kéo băng tải là 410N, vận tốc băng tải và thời gian phục vụ 24000 giờ, sinh viên phải tính toán công suất làm việc và hiệu suất hệ dẫn động. Hiệu suất tổng là kết hợp của hiệu suất bộ truyền bánh răng (0,96), hiệu suất bộ truyền đai (0,95), hiệu suất ổ lăn (0,99) và hiệu suất khớp nối (0,99). Công suất cần thiết trên trục động cơ được tính là 1,254 KW. Cuối cùng, động cơ được chọn là 4K80B4 với công suất 1,5 KW và 1430 vòng/phút, đáp ứng đầy đủ yêu cầu thiết kế.
2.1. Xác định công suất và hiệu suất hệ thống
Công suất làm việc được tính từ lực kéo và vận tốc băng tải. Hiệu suất hệ dẫn động là tích của các hiệu suất thành phần, bao gồm bánh răng, đai, ổ lăn và khớp nối. Tính toán chính xác hiệu suất giúp xác định công suất cần thiết trên trục động cơ một cách khoa học và đáng tin cậy.
2.2. Lựa chọn động cơ điện thích hợp
Động cơ được chọn phải thỏa mãn điều kiện công suất đủ lớn hơn công suất cần thiết và tốc độ gần với tốc độ sơ bộ. Động cơ 4K80B4 được lựa chọn có công suất 1,5 KW và tốc độ 1430 vòng/phút, đáp ứng hoàn toàn yêu cầu và chuẩn mực kỹ thuật.
III. Tính Toán Bộ Truyền Đai Thang trong Hệ Dẫn Động
Bộ truyền đai là thành phần quan trọng trong hệ dẫn động của Lương Văn Tuấn. Đây là bộ truyền đai thang với tiết diện A. Quá trình tính toán bộ truyền đai bao gồm chọn loại đai, xác định đường kính bánh đai, tính khoảng cách trục và số lượng dây đai. Đường kính bánh đai nhỏ được chọn là 160mm, với tỷ số truyền thực ut = 3,18. Chiều dài đai được chọn theo tiêu chuẩn, và góc ôm được kiểm tra để đảm bảo độ bền của hệ thống. Số đai Z được tính dựa trên công suất cho phép và các hệ số ảnh hưởng như tải trọng động, góc ôm và chiều dài đai.
3.1. Chọn loại đai và tiết diện
Dựa vào công suất 1,25 KW và tốc độ 1430 vòng/phút, từ đồ thị chọn đai, sinh viên lựa chọn đai thang tiết diện A. Loại đai này thích hợp với các điều kiện làm việc và cung cấp độ tin cậy cao cho hệ truyền động.
3.2. Tính toán tham số bánh đai và dây đai
Đường kính bánh đai nhỏ 160mm được chọn theo tiêu chuẩn. Vận tốc đai được kiểm tra thỏa mãn điều kiện. Khoảng cách trục được xác định dựa vào tỷ số truyền và bảng tiêu chuẩn, giúp tối ưu hóa kích thước và hiệu suất truyền động.
IV. Phân Phối Tỉ Số Truyền và Tính Toán Các Trục Hệ Dẫn Động
Trong đồ án của Lương Văn Tuấn, tỉ số truyền chung của hệ là 12,57, được phân phối giữa hai bộ truyền: tỉ số truyền bộ truyền ngoài (đai) là 3,14 và tỉ số truyền hộp giảm tốc (bánh răng) là 4. Hệ dẫn động gồm trục động cơ, trục I, trục II và trục công tác. Công suất trên các trục được tính dựa trên hiệu suất của từng bộ truyền: từ 1,254 KW trên trục động cơ giảm xuống 1,0988 KW trên trục công tác. Số vòng quay trên các trục giảm dần: 1430 vòng/phút trên trục động cơ xuống còn 113,85 vòng/phút trên trục công tác. Mômen xoắn trên các trục được tính toán để kiểm tra độ bền của các chi tiết máy và đảm bảo an toàn vận hành.
4.1. Phân phối tỉ số truyền cho các bộ truyền
Tỉ số truyền chung 12,57 được phân phối hợp lý giữa bộ truyền đai (3,14) và bộ truyền bánh răng (4). Cách phân phối này giúp cân bằng tải trọng và tối ưu hóa hiệu suất của từng thành phần trong hệ dẫn động.
4.2. Tính toán động học các trục
Bảng thông số động học chi tiết cho mỗi trục bao gồm: công suất (từ 1,254 đến 1,0988 KW), tốc độ quay (từ 1430 đến 113,85 vòng/phút) và mômen xoắn (tính từ công thức 9,55P/n). Những tính toán này là cơ sở cho thiết kế chi tiết của các bộ phận máy và kiểm tra độ bền.