TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI TP. HỒ CHÍ MINH VIỆN CƠ KHÍ ĐỒ ÁN ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG ………. Ngành: KỸ THUẬT CƠ KHÍ Chuyên ngành: CƠ KHÍ Ô TÔ Giảng viên hướng dẫn: CAO ĐÀO NAM Sinh viên thực hiện: TRẦN MINH KHẢI MSSV: 2051130289 Lớp: CO20D Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2023 2.1 Công nghệ kích hoạt van biến thiên hiện nay 2.1 Chuyển đổi cam Hệ thống biến thiên pha phân phối khí và điều khiển độ nâng van bằng điện tử (VTEC) của Honda là một ví dụ điển hình về công nghệ van biến thiên chuyển đổi cam rời. Hệ thống VTEC như thể hiện trong Hình 3 bao gồm hai bộ vấu cam có kích thước khác nhau được gắn trên cùng một trục cam và hai bộ cánh tay đòn có bản lề về cùng một điểm.
Hai vấu cam giống hệt nhau ở hai đầu của cụm có cấu hình lực nâng được tối ưu hóa cho tốc độ động cơ thấp. Như vậy, chúng có lực nâng thấp và thời gian ngắn. Mép cam lớn hơn ở trung tâm có biên dạng nâng được tối ưu hóa cho tốc độ động cơ cao. Như vậy, nó có lực nâng cao hơn và thời gian dài hơn so với các vấu cam khác.
Hai cánh tay đòn giống hệt nhau ở hai đầu tác động trực tiếp lên các xupáp để vận hành chúng, trong khi cánh tay đòn trung tâm không có bất kỳ liên kết trực tiếp nào với các van. Ba cánh tay đòn có thể được liên kết với nhau để hoạt động như một cánh tay đòn duy nhất bằng cách sử dụng chốt khóa được kích hoạt bằng van điện từ, được điều khiển bằng áp suất dầu. Ở tốc độ động cơ thấp, chốt khóa không được gài và các xupáp được kích hoạt bằng các vấu cam có lực nâng thấp và thời gian ngắn thông qua các cần lắc ở hai đầu để đảm bảo lưu lượng nạp cần thiết. Ở tốc độ động cơ cao, chốt khóa được gài khi ba cần cò quay theo các vòng tròn cơ sở của các vấu cam tương ứng của chúng.
Khi đã khóa, cụm cánh tay đòn hiện được kích hoạt bởi lực nâng cao và vấu cam thời gian dài trong khi hai vấu cam khác mất tiếp xúc với cánh tay đòn đi theo của chúng ngay khi sự kiện nâng trên vấu cam trung tâm bắt đầu. Do đó, nhu cầu tăng lưu lượng nạp ở tốc độ động cơ cao được đáp ứng bằng sự gia tăng đột ngột độ nâng của van và thời gian được đánh dấu bằng sự gia tăng dần của mômen xoắn động cơ. Điều này có thể dẫn đến các vấn đề về khả năng lái xe và thường đi kèm với những Hình 3 Hệ thống Honda VTEC, Trang web của Honda Motor Company, 2004, sao chép từ [11] Hình 4 Biên dạng nâng của van cho hệ thống chuyển mạch cam (nâng được chuẩn hóa với lực nâng tối đa), sao chép từ [11] thay đổi trong việc phun nhiên liệu và thời điểm đánh lửa để chuyển số dễ dàng hơn [11]. Hệ thống lại chuyển về lực nâng thấp và hoạt động trong thời gian ngắn khi tốc độ động cơ giảm.
Tốc độ động cơ khi thực hiện chuyển đổi nằm trong một phạm vi tốc độ hẹp và được điều khiển bởi bộ điều khiển động cơ (ECU). Hệ thống van biến thiên chuyển đổi cam của Audi, Van nâng sử dụng các rãnh xoắn ốc được gia công trên các cụm vấu cam riêng lẻ để chuyển đổi cam. Mỗi cụm vấu cam bao gồm hai vấu cam có lực nâng và thời gian khác nhau được gắn cạnh nhau và có khả năng trượt trên trục cam trên các ống lót. Bất cứ khi nào ECU nhận thấy cần phải thay đổi độ nâng và thời gian, chốt chuyển đổi được kích hoạt bằng áp suất dầu động cơ và điều khiển bằng nam châm điện từ sẽ ăn khớp với rãnh trên cụm vấu cam liên quan.
Với chuyển động quay của trục cam, chốt đi qua rãnh xoắn ốc, từ đó trượt cụm cam cụ thể đó qua trục cam, chuyển sang vấu cam mới với lực nâng và thời gian thay đổi. Mercedes Benz sử dụng biến thể được thay đổi một chút của cùng một công nghệ có tên thương hiệu là Camtronic [12] (Hình 4).2 Định pha cam Định pha cam là một dạng hệ thống điều khiển van biến thiên trong đó độ lệch pha tương đối giữa trục khuỷu và trục cam được thay đổi bằng các phương tiện phù hợp. Định pha cam ở dạng độc lập không thay đổi độ nâng của van hoặc thời điểm của sự kiện van. Do đó, nó là chỉ liên quan đến việc tăng hoặc giảm thời gian mở van và nhất là thời gian đóng van.
Độ lệch pha giữa trục khuỷu và trục cam và giữa nhiều trục cam có thể được giới thiệu theo một số cách. Gần như tất cả các phương pháp định pha cam sử dụng một trục cam có thể quay đến một mức độ nhất định với liên quan đến bộ truyền động tức thời của nó (bánh xích, ròng rọc hoặc bánh răng). Một cơ chế định pha cam phổ biến sử dụng một van điều khiển lưu lượng thích hợp để điều khiển lưu lượng của chất lỏng thủy lực (thường là dầu động cơ) vào một cơ cấu cánh trượt bên trong được gắn đồng trục giữa bộ truyền động tức thời và trục cam. Vỏ được làm liền với bộ truyền động tức thời trong khi các cánh trượt quay cùng trục cam.
Lượng dầu được giữ giữa các cánh gạt và vỏ, quyết định độ lệch pha tương đối giữa trục cam và bộ truyền động tức thời, và nhất là trục khuỷu. Một hệ thống như vậy đã được Delphi sử dụng trong hệ thống định pha cam biến thiên (VCP) của nó [13]. Tùy thuộc vào cấu trúc của van điều khiển, có thể đạt được cả hoạt động theo định pha cam biến đổi liên tục cũng như rời rạc. Giống như độ nâng van của Audi, cũng có thể đạt được sự phân pha cam bằng cách sử dụng các đường xoắn ốc như trong Hình 8 [11], trong đó trục cam trượt và quay dọc theo đường xoắn ốc, liên quan đến bộ truyền động tức thời của nó để đạt được sự định pha cam biến đổi liên tục hoặc riêng biệt.
Một phương pháp khác để đạt được sự thay đổi định pha của cam liên quan đến việc thay đổi đường đi hoặc hình dạng đường đi của xích truyền động trục cam hoặc dây đai bằng cách sử dụng các đĩa xích/puli quay không tải có thể di chuyển được hoặc các thanh dẫn xích/dây đai. Cái được hiển thị trong Hình 7 sử dụng bộ điều chỉnh thủy lực để thay đổi đường đi của xích cam giữa hai trục cam để thay đổi thời điểm tương đối của chúng [11]. VANOS của BMW, điều khiển thời gian trục cam biến thiên (VCT) của Ford, thời gian van biến thiên (hệ thống điều khiển van biến thiên) của Dodge và thời gian van biến thiên thông minh (hệ thống điều khiển van biến thiêni) của Toyota là một số công nghệ hệ thống điều khiển van biến thiên định pha cam đã được sản xuất. Variocam Plus của Porsche kết hợp công nghệ định pha cam và chuyển đổi cam cho hệ thống van biến thiên của họ [12] (Hình 5 và 6).3 Hệ thống MultiCam Các hệ thống Multicam van biến thiên cho phép điều chỉnh liên tục cả độ nâng van và thời điểm của sự kiện van [14].
Những hệ thống như vậy sử dụng một vấu cam trung gian và ống dẫn giữa trục cam và xupáp để kết hợp một mức độ tự do khác để điều khiển chuyển động của van. Chuyển động của vấu cam trung gian được điều khiển bởi ECU, từ đó quyết định chuyển động của con quay trung gian tác động lên các xupáp, quyết định lực nâng cuối cùng và thời gian. Về cơ bản, vấu cam trung gian thay đổi điểm tựa của cò mổ trung gian kích hoạt các xupáp, từ đó thay đổi tỷ lệ của cò mổ. Hệ thống MultiCam có thể được coi là tương tự như một phần tử khuếch đại tỷ lệ trong lý thuyết điều khiển có giá trị thay đổi giữa 0 và 1, làm thay đổi độ nâng van tối đa và thời điểm của sự kiện theo cùng một tỷ lệ.
Việc xây dựng hệ thống MultiCam như vậy làm cho độ nâng van và thời điểm của sự kiện phụ thuộc lẫn nhau thay vì cung cấp khả năng kiểm soát độc lập đối với cả hai. Các hệ thống van biến thiên khác đã được nghiên cứu bao gồm cam truyền động bằng điện, truyền động vận tốc không đổi, vấu cam ba chiều và hệ thống chiều cao con quay thay đổi [11]. Kreuter và cộng sự [16] đã trình bày một hệ thống điều phối van biến thiên liên tục sử dụng hai trục cam cùng tác Hình 5 Hệ thống VCP kiểu cánh quạt điển hình, Trang web của Tập đoàn Delphi, 2004, sao chép từ [11] Hình 6 Cấu hình nâng van cho hệ thống định pha cam (nâng được chuẩn hóa với lực nâng tối đa), sao chép từ [11] Hình 7 Hệ thống VCP điển hình dựa trên sự thay đổi đường truyền động. Hilite International Website, 2004, sao chép từ [11] Hình 8 Then hoa xoắn ốc điển hình loại hệ thống VCP, Trang web Đổi mới Ô tô, 2004, sao chép từ [11] Hình 9 Hệ thống Valvetronic.
Trang web BMW AG, 2004, sao chép từ [11] động lên các van nạp để tạo ra một chuyển vị bằng tổng của hai cam. Hara và cộng sự [17] đã phát triển một sơ đồ điều khiển hệ thống điều khiển van biến thiên lệch tâm trong đó thời điểm van được điều khiển liên tục bằng cách thay đổi tốc độ góc của trục cam bằng độ lệch giữa tâm trục cam và tâm của bộ phận trung bình truyền mômen xoắn của trục khuỷu tới trục cam. Fallahzadeh và cộng sự [18] đã thiết kế và phát triển hệ thống van biến thiên sử dụng cam ba chiều trượt để thay đổi liên tục độ nâng của van và định pha cam thông qua bộ truyền bánh răng vi sai. Cam ba chiều thường không thể kiểm soát độc lập lực nâng và thời điểm của sự kiện van, với cả hai có liên quan với nhau.
Một loại công nghệ hệ thống điều khiển van biến thiên khác, trục cam xoắn ốc, cho phép thay đổi liên tục thời điểm của sự kiện van. Đặc trưng bởi sự trượt xoắn ốc duy nhất giữa hai phần của vấu cam xung quanh trục cam, quá trình trượt dẫn đến giảm chiều dài cung vòng tròn cơ sở vấu cam trong khi tăng chiều dài cung ở mũi. Kết quả là, thời lượng tăng lên đạt được khi nâng van hết cỡ. Mặc dù có nhiều hứa hẹn về hiệu suất, trục cam xoắn ốc đã bị giới hạn trong các hệ thống thử nghiệm chủ yếu vì lý do kinh tế.