Đồ án: Thiết kế hệ thống bơm xăng tự động dùng PLC S7-1200

Đồ án bơm xăng tự động với PLC S7-1200: Tìm hiểu quy trình thiết kế, lập trình và ứng dụng thực tế. Tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên và kỹ sư.

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

Đồ án tốt nghiệp đại học

2021

64
1
0

Phí lưu trữ

30 Point

Mục lục chi tiết

LỜI NÓI ĐẦU

1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN HỆ THỐNG BƠM XĂNG TỰ ĐỘNG

1.1. Giới thiệu hệ thống xăng dầu

1.2. Các tiêu chuẩn an toàn trong hệ thống xăng dầu

1.3. Yêu cầu kỹ thuật

1.4. Vị trí địa lý

1.5. Công nghệ bơm xăng tự động

1.6. Yêu cầu bài toán

1.7. Các công nghệ được sử dụng trong hệ thống bơm xăng tự động

1.8. Hệ thống cảnh báo

1.9. Phần mềm quản lý và giám sát bồn xăng dầu

2. CHƯƠNG 2: TÍNH TOÁN LỰA CHỌN THIẾT BỊ

2.1. Thiết bị điều khiển PLC S7-1200

2.1.1. Giới thiệu về PLC S7-1200

2.1.2. Module mở rộng Analog

2.2. Thiết bị đo lường

2.2.1. Cảm biến siêu âm

2.2.2. Cảm biến nhiệt độ

2.2.3. Đồng hồ lưu lượng

2.3. Thiết bị động lực

2.4. Thiết bị đóng cắt

2.4.1. Lựa chọn Aptomat

2.4.2. Lựa chọn dây dẫn

2.4.3. Lựa chọn Rơ le nhiệt

2.5. Sơ đồ đấu nối thiết bị

3. CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ GIAO DIỆN ĐIỀU KHIỂN VÀ GIÁM SÁT

3.1. Thuật toán điều khiển

3.2. Giới thiệu phần mềm Tia Portal và WinCC

3.3. Chương trình điều khiển

4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ MÔ PHỎNG

4.1. Cảnh báo mức xăng thấp

4.2. Chế độ hoạt động khi mức xăng chứa 5m3-20m3

4.3. Chế độ hoạt động khi mức xăng chứa 20m3-25m3

4.4. Chế độ hoạt động khi mức xăng chứa 20m3-25m3

4.5. Chế độ cảnh báo lưu lượng

KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA ĐỀ TÀI

PHỤ LỤC

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khám Phá Đồ Án Bơm Xăng Tự Động PLC S7 1200 Hiện Đại và Lợi Ích Vượt Trội

Trong kỷ nguyên công nghiệp 4.0, tự động hóa đóng vai trò cốt lõi, đặc biệt trong các ngành đòi hỏi độ chính xác và an toàn cao như khai thác và phân phối nhiên liệu. Đồ án: Bơm xăng tự động PLC S7-1200 nổi lên như một giải pháp tiên tiến, mang lại hiệu quả vượt trội so với các phương pháp thủ công truyền thống. Hệ thống này không chỉ tối ưu hóa quy trình nhập, xuất xăng dầu mà còn nâng cao đáng kể mức độ an toàn công nghiệp tại các trạm chiết rót và bể chứa. Việc tích hợp PLC S7-1200 của Siemens, một bộ điều khiển logic khả trình mạnh mẽ, cho phép điều khiển linh hoạt, chính xác các thành phần như motor bơm xăng, van điện từ và theo dõi thông số từ các cảm biến mức xăng. Mục tiêu chính của đồ án này là thiết kế hệ thống điều khiển tự động hóa hoàn toàn, giảm thiểu sai sót do con người, tối ưu hóa vận hành và đảm bảo an toàn tuyệt đối. Mặc dù tài liệu gốc tham khảo đề cập đến PLC S7-200, nhưng trọng tâm của phân tích này sẽ xoay quanh khả năng và ứng dụng của PLC S7-1200 trong một hệ thống tương tự, dựa trên các thông số kỹ thuật được trình bày chi tiết trong tài liệu.

1.1. Giới thiệu tổng quan về hệ thống bơm xăng tự động và tầm quan trọng

Hệ thống bơm xăng tự động là tập hợp các thiết bị và phần mềm được thiết kế để kiểm soát quá trình nạp và xuất nhiên liệu một cách tự động, không cần sự can thiệp liên tục của con người. Tầm quan trọng của hệ thống này thể hiện rõ rệt ở khả năng cải thiện hiệu suất, giảm thiểu hao hụt, và đặc biệt là nâng cao an toàn công nghiệp. Tại các cửa hàng xăng dầu bán lẻ hay trạm trung chuyển lớn, việc giám sát bồn chứa nhiên liệu và điều khiển bơm thủ công tiềm ẩn nhiều rủi ro. Một hệ thống điều khiển tự động sử dụng PLC giúp giải quyết những hạn chế này, đảm bảo hoạt động liên tục, chính xác và giảm thiểu tác động tiêu cực đến sức khỏe nhân viên. Theo tài liệu gốc, "Trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa thì nhiên liệu không thể thiếu trong quá trình sản xuất và phục vụ quá trình đi lại." Điều này khẳng định nhu cầu cấp thiết về một hệ thống quản lý xăng dầu hiệu quả và hiện đại.

1.2. Mục tiêu và yêu cầu kỹ thuật của đồ án tốt nghiệp PLC S7 1200

Mục tiêu chính của đồ án tốt nghiệp PLC này là thiết kế hệ thống bơm xăng tự động cho bể chứa, sử dụng PLC S7-1200 để điều khiển và giám sát toàn bộ quy trình. Yêu cầu kỹ thuật bao gồm việc đảm bảo hệ thống hoạt động chính xác theo các mức nhiên liệu định sẵn (ví dụ: bơm hoạt động khi dưới 5m³, dừng bơm khi đạt 25m³), tích hợp các chức năng cảnh báo sớm, và cung cấp giao diện giám sát SCADA thân thiện. Cụ thể, hệ thống cần sử dụng cảm biến mức xăng để đo lường, đồng hồ lưu lượng để kiểm soát lượng nhập xuất, và điều khiển hai motor bơm xăng (một bơm chính, một bơm phụ) tùy thuộc vào mực xăng dầu trong bể. Bên cạnh đó, các tiêu chuẩn về an toàn công nghiệp như phòng chống cháy nổ, phát hiện rò rỉ và cảnh báo nhiệt độ cao là điều kiện tiên quyết, yêu cầu các thiết bị được lựa chọn phải có khả năng chống cháy nổ cao và sai số thấp nhất.

II. Thách Thức Khi Vận Hành Hệ Thống Bơm Xăng Truyền Thống và Giải Pháp Điều Khiển Tự Động

Vận hành các hệ thống bơm xăng theo cách truyền thống thường đối mặt với nhiều thách thức đáng kể, từ sự thiếu chính xác trong đo lường đến những rủi ro về an toàn công nghiệp. Các hoạt động thủ công dễ dẫn đến sai sót, gây thất thoát nhiên liệu và tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao. Sự phụ thuộc vào yếu tố con người trong việc giám sát và điều khiển các thiết bị như motor bơm xăng hay van điện từ làm giảm hiệu quả tổng thể. Giải pháp điều khiển tự động bằng PLC S7-1200 không chỉ khắc phục những hạn chế này mà còn mở ra một kỷ nguyên mới cho ngành công nghiệp xăng dầu, nơi mà sự chính xác, tốc độ và an toàn được đặt lên hàng đầu. Việc áp dụng công nghệ này giúp chuyển đổi từ một quy trình dễ xảy ra lỗi sang một hệ thống vận hành ổn định, đáng tin cậy và hiệu quả.

2.1. Nhược điểm của quy trình bơm xăng thủ công và rủi ro an toàn

Quy trình bơm xăng thủ công tồn tại nhiều nhược điểm. Theo tài liệu, những hạn chế bao gồm: "Độ chính xác không cao" do công nhân vận hành theo dõi và đóng mở van bằng tay; "Sai số trong các phép đo bằng tay rất lớn, bị ảnh hưởng bởi yếu tố chủ quan của con người"; và "Khả năng dẫn tới hiện tượng tràn xe có thể xảy ra, gây mất an toàn cho toàn bộ khu vực". Ngoài ra, công nhân phải "chịu tác động lớn của hơi xăng dầu tới sức khoẻ" khi quan sát trực tiếp. Các hệ thống bơm xăng thủ công cũng thiếu khả năng giám sát SCADA liên tục các thông số quan trọng như lượng hàng, nhiệt độ, hay áp suất. Điều này làm tăng nguy cơ cháy nổ nếu có sự cố bất ngờ như tăng áp suất đột ngột hoặc rò rỉ nhiên liệu mà không được phát hiện kịp thời. Việc thiếu kiểm soát tự động các chế độ an toàn công nghiệp là một thách thức lớn.

2.2. Lợi ích vượt trội của điều khiển tự động bằng PLC S7 1200

Điều khiển tự động bằng PLC S7-1200 mang lại nhiều lợi ích vượt trội. Thứ nhất, nó cải thiện độ chính xác đáng kể trong việc đo lường và định lượng xăng dầu, giảm thiểu hao hụt. Các cảm biến mức xăng và đồng hồ lưu lượng kết hợp với PLC S7-1200 cho phép theo dõi chính xác từng mililít. Thứ hai, hệ thống tăng cường an toàn công nghiệp thông qua khả năng phản ứng nhanh với các tình huống khẩn cấp, chẳng hạn như cảnh báo tràn hoặc rò rỉ. PLC S7-1200 có thể tự động ngắt bơm hoặc kích hoạt hệ thống cảnh báo khi phát hiện các thông số bất thường. Thứ ba, nó tối ưu hóa quy trình vận hành, giảm chi phí nhân công và thời gian chờ đợi. Cuối cùng, việc tích hợp HMI KTP700giám sát SCADA trên TIA Portal cung cấp cái nhìn tổng quan, giúp quản lý dễ dàng và ra quyết định hiệu quả hơn. "Hệ thống giám sát Bồn từ xa IGAS-ATG là một giải pháp kết nối hệ thống đo bồn tự động, và mọi dữ liệu trong quá trình hoạt động sẽ được đưa về cơ sở dữ liệu trung tâm," cho thấy tiềm năng của tự động hóa.

2.3. Các tiêu chuẩn và an toàn công nghiệp cần tuân thủ

Trong hệ thống bơm xăng tự động, việc tuân thủ các tiêu chuẩn và quy định về an toàn công nghiệp là yếu tố sống còn. Xăng dầu là chất lỏng dễ bay hơi, dễ cháy nổ, và hơi xăng dầu nặng hơn không khí, có khả năng sinh tĩnh điện. Do đó, tất cả các thiết bị, từ motor bơm xăng đến cảm biến mức xăngvan điện từ, đều phải đạt tiêu chuẩn phòng chống cháy nổ cao. Tài liệu nhấn mạnh: "Những yêu cầu về kỹ thuật thì các chỉ tiêu an toàn và phòng chống cháy nổ là một điều kiện tiên quyết trong các hệ thống dùng trong nền công nghiệp xăng dầu." Các biện pháp an toàn khi thi công, lắp đặt cũng rất quan trọng, bao gồm tránh hàn cắt tại khu vực xuất nhập, sử dụng cáp điện đặt trong ống thép bảo vệ đạt tiêu chuẩn phòng nổ, và đo kiểm tra cách điện định kỳ. Hệ thống cảnh báo như cảnh báo tràn nhiên liệu, nhiên liệu ở mức thấp/cao, mực nước cao, nhiệt độ cao, và rò rỉ nhiên liệu cần được tích hợp đầy đủ để đảm bảo an toàn tối đa cho bồn chứa nhiên liệu và toàn bộ khu vực.

III. Hướng Dẫn Lựa Chọn Thiết Bị Sơ Đồ Đấu Nối PLC S7 1200 Cho Hệ Thống Bơm Xăng Tự Động

Việc lựa chọn thiết bị phù hợp là nền tảng cho sự thành công của đồ án: Bơm xăng tự động PLC S7-1200. Mỗi thành phần từ bộ điều khiển trung tâm đến các cảm biến mức xăng và thiết bị chấp hành đều phải được tính toán kỹ lưỡng để đảm bảo hiệu suất, độ tin cậy và đặc biệt là an toàn công nghiệp. Phần này sẽ hướng dẫn chi tiết về cách chọn PLC S7-1200, các module I/O PLC mở rộng, thiết bị đo lường và thiết bị động lực cần thiết. Bên cạnh đó, sơ đồ đấu nối PLC đóng vai trò cực kỳ quan trọng, giúp hình dung cách các thành phần tương tác với nhau, đảm bảo tín hiệu được truyền tải chính xác và hiệu quả. Một thiết kế hệ thống điều khiển phần cứng bài bản là chìa khóa để triển khai một hệ thống bơm xăng tự động ổn định và dễ dàng bảo trì.

3.1. Lựa chọn PLC S7 1200 module I O PLC và các cảm biến mức xăng

Trung tâm của hệ thống là PLC Siemens S7-1200. Tài liệu đề cập đến CPU 1212C AC/DC/RLY (Model: 6ES7212-1BE40-0XB0) với 8 DI, 6 DO relay, và 2 AI onboard. Đối với các ứng dụng đòi hỏi nhiều tín hiệu tương tự hơn, việc bổ sung module I/O PLC là cần thiết. Tài liệu giới thiệu Module Analog Input SM 1231 (8 AI, 6ES7231-4HF32-0XB0) và Module Analog Output SM 1232 (2 AO, 6ES7232-4HB32-0XB0) cho PLC S7-1200. Các module này cho phép xử lý các tín hiệu từ cảm biến mức xăng dạng 4-20mA hoặc 0-10VDC với độ chính xác cao. Cảm biến siêu âm được lựa chọn vì "độ chính xác cao, chuyên sử dụng để đo chất lỏng, độ bền cao, phù hợp với môi trường công nghiệp." Ngoài ra, cảm biến nhiệt độ RTD cũng được sử dụng để giám sát nhiệt độ trong bồn chứa nhiên liệu, phòng ngừa nguy cơ cháy nổ. "Vì cảm biến siêu âm có độ chính xác cao, chuyên sử dụng để đo chất lỏng, độ bền cao, phù hợp với môi trường công nghiệp nên được nhóm đồ án chọn để sử dụng với mục đích đo được tín hiệu 1 cách hiệu quả nhất."

3.2. Thiết bị động lực motor bơm xăng van điện từ và đồng hồ lưu lượng

Thiết bị động lực bao gồm motor bơm xăngvan điện từ, đóng vai trò thực hiện các lệnh điều khiển từ PLC S7-1200. Motor bơm xăng thường là loại bơm cánh gạt, được chọn vì "đặc điểm đảm bảo một lưu lượng đều hơn, hiệu suất thể tích cao hơn, điều chỉnh được lưu lượng" và khả năng bơm các chất lỏng có độ nhớt cao, dễ cháy nổ. Van điện từ điều chỉnh lưu lượng xăng dầu đi qua đường ống, hoạt động theo tín hiệu từ PLC để đóng/mở hoặc điều tiết dòng chảy. Đồng hồ lưu lượng là thiết bị quan trọng để kiểm soát lượng nhiên liệu nhập xuất, với độ chính xác cao (sai số cho phép lớn nhất MPE = ± 0,2 % cho cấp chính xác 0,3). "Đồng hồ đo lưu lượng là thiết bị khá quan trọng trong công nghiệp, không chỉ phục vụ mục đích kiểm kê, đo đếm mà còn có tính năng tự động hóa trong quá trình sản xuất." Việc lựa chọn Aptomat, dây dẫn, và rơ le nhiệt cũng được thực hiện cẩn thận để bảo vệ hệ thống khỏi quá tải và ngắn mạch, đảm bảo an toàn công nghiệp.

3.3. Sơ đồ đấu nối PLC S7 1200 và cấu trúc hệ thống phần cứng

Sơ đồ đấu nối PLC S7-1200 là bản vẽ kỹ thuật chi tiết chỉ ra cách các thành phần phần cứng được kết nối với PLC. Cấu trúc hệ thống phần cứng được chia thành ba phần chính: tín hiệu đầu vào, hệ thống xử lý trung tâm và tín hiệu đầu ra. Tín hiệu đầu vào bao gồm các cảm biến siêu âm (đo mức xăng), cảm biến nhiệt độđồng hồ lưu lượng, tất cả đều trả về tín hiệu Analog đến PLC. Hệ thống xử lý trung tâm, tức là PLC S7-1200, nhận dữ liệu, xử lý thuật toán và đưa ra tín hiệu đầu ra. Tín hiệu đầu ra là các lệnh điều khiển motor bơm xăngvan điện từ hoạt động tùy thuộc vào mực xăng trong bồn chứa nhiên liệu. Sơ đồ đấu nối cần thể hiện rõ các cổng I/O của PLC, kết nối với các thiết bị ngoại vi và hệ thống giám sát, đảm bảo tính logic và dễ dàng bảo trì. "Tín hiệu đầu vào sẽ trả về Analog đi vào PLC để bắt đầu quá trình xử lý. Tín hiệu đầu ra sẽ ở dạng số điều khiển các bơm hoạt động tùy vào mực xăng trong bồn."

IV. Lập Trình PLC S7 1200 Thiết Kế Giao Diện Giám Sát SCADA Hiệu Quả Với TIA Portal

Lập trình PLC S7-1200 là trái tim của đồ án: Bơm xăng tự động PLC S7-1200, nơi các thuật toán điều khiển được chuyển hóa thành mã lệnh để điều khiển hệ thống. Việc sử dụng phần mềm TIA Portal V17 cung cấp một môi trường tích hợp mạnh mẽ, cho phép không chỉ lập trình PLC mà còn thiết kế giao diện HMI KTP700 và hệ thống giám sát SCADA. Một lưu đồ giải thuật rõ ràng là bước khởi đầu quan trọng, định hình logic điều khiển. Sau đó, việc triển khai code mẫu PLC S7-1200 dựa trên các yêu cầu cụ thể của bài toán đảm bảo hệ thống vận hành trơn tru, chính xác. Cuối cùng, một giao diện giám sát SCADA trực quan sẽ giúp người vận hành dễ dàng theo dõi, điều khiển và phản ứng kịp thời với mọi sự cố, nâng cao hiệu quả và an toàn công nghiệp cho toàn bộ hệ thống bơm xăng tự động.

4.1. Lưu đồ giải thuật và phương pháp lập trình PLC S7 1200 trên TIA Portal V17

Lưu đồ giải thuật là xương sống của mọi chương trình PLC, thể hiện logic hoạt động của hệ thống bơm xăng tự động. Nó bao gồm các khối khởi động, dừng hệ thống, và các khối xử lý tín hiệu điều khiển, giám sát. Tài liệu mô tả "Lưu đồ thuật toán gồm 2 khối chính là: Khối khởi động là khối cấp nguồn vận hành cho toàn bộ hệ thống. Khi ấn nút Start, toàn bộ ladder sẽ đi vào trạng thái hoạt động và chờ tín hiệu từ cảm biến để xử lý phân tích thuật toán. Khi ấn nút Stop, toàn bộ chương trình sẽ dừng lại. Kết thúc quá trình xử lý." Phương pháp lập trình PLC S7-1200 chủ yếu sử dụng ngôn ngữ Ladder hoặc SCL trên phần mềm TIA Portal V17. TIA Portal là một nền tảng tự động hóa tích hợp, giúp "tiết kiệm các rơ le, Timer và phương pháp nối dây truyền thống" và "dễ dàng thay đổi công nghệ khi cần thiết." Quá trình lập trình bao gồm việc định nghĩa các địa chỉ I/O, viết các khối chức năng (FC, FB) để xử lý tín hiệu từ cảm biến mức xăng, đồng hồ lưu lượng và điều khiển motor bơm xăng cùng van điện từ.

4.2. Code mẫu PLC S7 1200 điều khiển theo mức và cảnh báo

Code mẫu PLC S7-1200 cho hệ thống bơm xăng tự động sẽ triển khai logic từ lưu đồ giải thuật. Ví dụ, khi cảm biến siêu âm báo mức xăng dưới 5m³, PLC sẽ kích hoạt bơm chínhbơm phụ hoạt động đồng thời. Khi mức xăng đạt 20m³, chỉ bơm phụ tiếp tục hoạt động để nạp chậm hơn. Khi đạt 25m³, cả hai bơm sẽ dừng lại. Đồng thời, các chức năng cảnh báo sẽ được tích hợp. Ví dụ, nếu mức xăng vượt quá 25m³ (nguy cơ tràn) hoặc giảm xuống dưới 5m³ (nguy cơ cạn), hoặc nhiệt độ xăng dầu trong bồn chứa nhiên liệu quá cao, PLC sẽ kích hoạt đèn báo lỗi hoặc còi cảnh báo. Việc lập trình PLC S7-1200 cũng cần xử lý các tín hiệu số từ nút nhấn Start/Stop/Emergency và các tín hiệu Analog từ cảm biến mức xăng, cảm biến nhiệt độ để đảm bảo phản ứng kịp thời và chính xác. Các khối xử lý tín hiệu sẽ được quét liên tục để đảm bảo tín hiệu là chính xác nhất, theo tài liệu.

4.3. Thiết kế giao diện HMI KTP700 và hệ thống giám sát SCADA

Việc thiết kế giao diện HMI KTP700 và hệ thống giám sát SCADA là bước cuối cùng để hoàn thiện đồ án: Bơm xăng tự động PLC S7-1200. HMI KTP700 đóng vai trò là cầu nối giữa người vận hành và PLC S7-1200, cho phép giám sát trực quan các thông số hoạt động của hệ thống bơm xăng tự động. Phần mềm WinCC trong TIA Portal được sử dụng để "thiết kế các giao diện Người và Máy – HMI (Human Machine Interface) trong hệ thống Scada (Supervisory Control And Data Acquisition)." Giao diện này sẽ hiển thị mức xăng dầu hiện tại, trạng thái hoạt động của motor bơm xăngvan điện từ, các cảnh báo lỗi, và cho phép người vận hành điều khiển các chế độ (ví dụ: Auto/Manual). Hệ thống giám sát SCADA còn cho phép thu thập dữ liệu, lưu trữ lịch sử hoạt động, và tạo báo cáo tự động, hỗ trợ quản lý hiệu quả và phát hiện sớm các vấn đề như rò rỉ hoặc gian lận nhiên liệu. "Hệ thống giám sát từ xa IGAS-ATG làm việc tự động và độc lập khỏi sự kiểm soát của hệ thống POS và máy tính tiền."

V. Kết Quả Mô Phỏng Các Chế Độ An Toàn Công Nghiệp Của Đồ Án Bơm Xăng Tự Động

Phần này của đồ án: Bơm xăng tự động PLC S7-1200 tập trung vào việc trình bày các kết quả mô phỏng và làm nổi bật các chức năng an toàn công nghiệp được tích hợp. Mô phỏng giúp xác nhận nguyên lý hoạt động bơm xăng theo đúng lưu đồ giải thuậtcode mẫu PLC S7-1200 đã thiết kế. Các kịch bản khác nhau, từ mức xăng thấp đến đầy bể, đều được kiểm tra để đảm bảo tính ổn định và chính xác của hệ thống. Các chế độ cảnh báo tự động là một phần không thể thiếu, giúp bảo vệ bồn chứa nhiên liệu, thiết bị và môi trường khỏi các sự cố tiềm ẩn. Việc đánh giá hiệu quả và độ tin cậy của hệ thống bơm xăng tự động qua các bài kiểm tra mô phỏng là bước quan trọng trước khi triển khai thực tế, góp phần củng cố niềm tin vào giải pháp điều khiển tự động bằng PLC S7-1200.

5.1. Mô phỏng nguyên lý hoạt động bơm xăng theo các kịch bản thực tế

Kết quả mô phỏng trên phần mềm TIA Portal (sử dụng PLCSIM) và WinCC cho phép trực quan hóa nguyên lý hoạt động bơm xăng của đồ án: Bơm xăng tự động PLC S7-1200. Các kịch bản thực tế được thử nghiệm bao gồm: "Cảnh báo mức xăng thấp" khi dưới 5m³, "Chế độ hoạt động khi mức xăng chứa 5m3-20m3" với bơm chính hoạt động, và "Chế độ hoạt động khi mức xăng chứa 20m3-25m3" với bơm phụ hoạt động để nạp đầy. Tài liệu mô tả rõ: "Khi mức xăng trong bồn đạt 20m3, tín hiệu về cảm biến siêu âm sẽ trả về PLC để tắt chế độ hoạt động bơm với lưu lượng cao của bơm 1. Đồng thời kích hoạt bơm 2 với chế độ lưu lượng thấp." Mô phỏng cũng kiểm tra trạng thái dừng bơm khi bể đầy (trên 25m³). Những thử nghiệm này chứng minh thiết kế hệ thống điều khiển hoạt động đúng như mong đợi, phản ứng chính xác với các tín hiệu từ cảm biến mức xăngđồng hồ lưu lượng, từ đó điều khiển motor bơm xăng một cách hiệu quả.

5.2. Chức năng cảnh báo mức xăng thấp tràn nhiệt độ cao và rò rỉ

Chức năng cảnh báo là một phần cốt yếu của an toàn công nghiệp trong đồ án: Bơm xăng tự động PLC S7-1200. Hệ thống cảnh báo được mô phỏng để kích hoạt khi phát hiện các tình huống nguy hiểm. Các cảnh báo bao gồm: "Tràn nhiên liệu (khi nhiên liệu ở mức quá cao)", "Nhiên liệu ở mức thấp (cảnh báo)", "Cạn nhiên liệu (khi nhiên liệu ở mức quá thấp)", "Nhiệt độc cao (cảnh báo)" và "Rò rỉ nhiên liệu". Ví dụ, khi mức xăng dưới 5m³, hệ thống sẽ "lập tức cảnh báo lỗi mức xăng đang quá thấp. Yêu cầu người vận hành xử lý để tiếp tục vận hành hệ thống." Các cảm biến nhiệt độcảm biến mức xăng liên tục gửi tín hiệu về PLC S7-1200, giúp phát hiện sớm các bất thường. HMI KTP700 và hệ thống giám sát SCADA hiển thị các cảnh báo này một cách rõ ràng, cho phép người vận hành có hành động kịp thời để ngăn chặn sự cố, đảm bảo an toàn cho bồn chứa nhiên liệu và môi trường xung quanh.

5.3. Đánh giá hiệu quả và độ tin cậy của hệ thống bơm xăng tự động

Đánh giá hiệu quả và độ tin cậy của hệ thống bơm xăng tự động PLC S7-1200 dựa trên các kết quả mô phỏng cho thấy sự cải thiện rõ rệt so với phương pháp thủ công. Hệ thống đạt được độ chính xác cao trong việc đo lường và định lượng xăng dầu, giảm thiểu sai sót do con người. Khả năng điều khiển tự động theo các mức nhiên liệu được lập trình giúp tối ưu hóa quá trình nạp và xuất, tiết kiệm thời gian và nguồn lực. Các chức năng cảnh báo đa dạng và khả năng phản ứng nhanh với sự cố giúp nâng cao an toàn công nghiệp một cách đáng kể. Tài liệu nhấn mạnh "Hệ thống giám sát từ xa IGAS-ATG cho phép quản lý các hoạt động của nhân viên trong việc nhận lệnh và thực hiện lệnh bơm nhiên liệu ở các trạm của công ty. Hệ thống này cũng tránh và loại bỏ được những thao táo gian lận của nhân viên phục vụ ở các trạm nhiên liệu." Điều này khẳng định độ tin cậy và khả năng chống gian lận của hệ thống. Overall, đồ án đã chứng minh tính khả thi và hiệu quả của việc áp dụng PLC S7-1200 trong việc thiết kế hệ thống điều khiển bơm xăng.

VI. Tương Lai Phát Triển Của Hệ Thống Bơm Xăng Tự Động PLC S7 1200 Cơ Hội Nâng Cấp

Tương lai của hệ thống bơm xăng tự động PLC S7-1200 hứa hẹn nhiều tiềm năng phát triển và cơ hội nâng cấp đáng kể. Với sự tiến bộ không ngừng của công nghệ, việc tích hợp các giải pháp kết nối tiên tiến và phân tích dữ liệu thông minh sẽ nâng cao hiệu suất và khả năng giám sát SCADA của hệ thống. Các báo cáo đồ án PLC như thế này không chỉ là thành quả nghiên cứu mà còn là nền tảng cho những sáng kiến tiếp theo, hướng tới một hệ thống bơm xăng thông minh hơn, an toàn hơn và hiệu quả hơn. Việc tận dụng tối đa khả năng của PLC S7-1200 cùng các công nghệ mới sẽ mở rộng phạm vi ứng dụng, từ các trạm xăng nhỏ đến các kho chứa nhiên liệu quy mô lớn, góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành xăng dầu.

6.1. Hướng phát triển tích hợp truyền thông Profinet và IoT

Một trong những hướng phát triển quan trọng cho hệ thống bơm xăng tự động PLC S7-1200 là tích hợp công nghệ truyền thông Profinet và Internet of Things (IoT). Profinet cho phép truyền dữ liệu tốc độ cao và đáng tin cậy giữa PLC và các thiết bị trường, cải thiện khả năng phản ứng của hệ thống. Công nghệ IoT sẽ mở rộng khả năng giám sát từ xa, cho phép người quản lý truy cập dữ liệu bồn chứa nhiên liệu, trạng thái motor bơm xăngvan điện từ từ bất kỳ đâu, bất kỳ lúc nào thông qua đám mây. Việc này không chỉ cung cấp thông tin thời gian thực mà còn hỗ trợ phân tích dữ liệu lớn (Big Data) để dự đoán và phòng ngừa sự cố, tối ưu hóa lượng tồn kho và lập kế hoạch bảo trì dự phòng. "Hệ thống giám sát từ xa IGAS-ATG cho phép kết nối trạm nhiên liệu của nhiều khách hàng khác nhau trên cùng máy chủ," là một ví dụ về tiềm năng của các giải pháp kết nối hiện đại.

6.2. Tiềm năng ứng dụng rộng rãi và báo cáo đồ án PLC S7 1200

Tiềm năng ứng dụng của hệ thống bơm xăng tự động PLC S7-1200 không chỉ giới hạn ở các trạm xăng dầu. Nó có thể được mở rộng cho các kho chứa nhiên liệu, nhà máy hóa chất, hoặc bất kỳ nơi nào cần điều khiển tự động chất lỏng dễ cháy nổ. Các báo cáo đồ án PLC như tài liệu này cung cấp một khuôn khổ vững chắc, một code mẫu PLC S7-1200sơ đồ đấu nối PLC chi tiết, làm tài liệu tham khảo quý giá cho các kỹ sư và sinh viên tương lai. Những nghiên cứu này giúp thúc đẩy sự đổi mới, cải thiện an toàn công nghiệp và hiệu quả hoạt động trong nhiều lĩnh vực. Việc tiếp tục nghiên cứu và phát triển để tích hợp các chức năng nâng cao như trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân tích dự đoán và máy học (ML) để tối ưu hóa hiệu suất sẽ là những bước đi tiếp theo quan trọng, đảm bảo hệ thống bơm xăng tự động luôn dẫn đầu về công nghệ.

30/09/2025

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN HỆ THỐNG BƠM XĂNG TỰ ĐỘNG 1. Giới thiệu hệ thống xăng dầu. Trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa thì nhiên liệu không thể thiếu trong quá trình sản xuất và phục vụ quá trình đi lại.

Để đáp ứng nguồn nhiên liệu xăng dầu trên, các cửa hàng xăng dầu được mở lên để đáp ứng nhu cầu của sinh hoạt và phục vụ sản xuất. Ở Việt Nam hệ thống xăng dầu đang ngày càng phát triển với các cửa hàng vừa và nhỏ, cũng như các trạm chung chuyển xăng dầu cỡ lớn. 1: Trạm xăng dầu tại Việt Nam Với cửa hàng xăng dầu bán lẻ thì hệ thống gồm:  Hệ thống bể chứa: Hệ thống bể chứa của các cửa hàng xăng dầu bán lẻ thường được xây ngầm 3 nằm dưới mặt đất, và thể tích nhỏ hơn 100m. 7|Page Ưu điểm : -An toàn cao, đảm bảo phòng cháy tốt, nếu rò rỉ thì cũng không lan ra xung quanh.

 Hệ thống bơm xăng dầu.  Các hệ thống van.  Hệ thống đường ống  Khâu nhập xuất dầu ra. Những nhược điểm của cửa hàng xăng dầu bán lẻ + Người công nhân vận hành theo dõi lượng hàng qua màn hình và đóng mở van bằng tay nên độ chính xác không cao.

+ Chưa có việc đo tính tự động các thông số về lượng hàng, nhiệt độ và kết nối vào máy tính. Sai số trong các phép đo bằng tay rất lớn, bị ảnh hưởng bởi yếu tố chủ quan của con người. + Chưa có sự kết nối chặt chẽ giữa hệ thống thông tin quản lý, kinh doanh và bộ phận xuất hàng tại họng xuất + Phải viết hóa đơn bằng tay, thủ tục tương đối rườm rà, khách hàng phải qua lại nhiều công đoạn + Quá trình điều động thủ công, dễ gây ách tắc, tốn nhiều thời gian, điều động chưa hợp lý và theo chủ quan con người + Việc theo dõi lượng xuất do công nhân vận hành đảm nhận, khả năng dẫn tới hiện tượng tràn xe có thể xảy ra, gây mất an toàn cho toàn bộ khu vực bến xuất + Công nhân vận hành do phải quan sát trực tiếp lượng hàng tại miệng xe nên chịu tác động lớn của hơi xăng dầu tới sức khoẻ 8|Page + Chưa có sự kiểm soát tự động các chế độ an toàn trong quá trình đang xuất hàng như: tiếp đất, tăng áp suất đột ngột. Với trạm xăng dầu chung chuyển cỡ lớn gồm: Hệ thống bể chứa của trạm trung chuyển thường là bể nổi được xây dựng trên mặt đất.

Ưu điểm: +Dễ thi công xây dựng +Chi phí xây dựng thấp +Bảo dưỡng thuận tiện +Dễ dàng phát hiện vị trí dò rỉ xăng ra bên ngoài Nhược điểm: Nếu chứa dầu nhẹ làm tăng hao hụt bay hơi Không an toàn về mặt cháy nổ, phải có hệ thống an toàn phòng cháy chữa cháy cố định. Các tiêu chuẩn an toàn trong hệ thống xăng dầu. Yêu cầu kỹ thuật: Những yêu cầu về kỹ thuật thì các chỉ tiêu an toàn và phòng chống cháy nổ là một điều kiện tiên quyết trong các hệ thống dùng trong nền công nghiệp xăng dầu. Do xăng dầu là chất lỏng dễ bay hơi, dễ bắt lửa ở nhiệt độ thấp, không hòa tan trong nước, có tỷ trọng nhẹ hơn nước.

Hơi xăng dầu nặng hơn không khí 5,5 lần, cháy ở thể hơi. Xăng dầu có khả năng sinh tĩnh điện khi bơm rót và khi cháy tỏa ra nhiệt lượng lớn, tốc độ lan truyền nhanh và tạo ra sản phẩm cháy độc hại. Vì vậy các thiết bị được chọn trong hệ thống ngoài đáp ứng tốt các yêu cầu kỹ thuật thì phải có khả năng phòng chống cháy nổ cao, khả năng xảy ra sự cố là thấp nhất. Ngoài ra khi thi công lắp đặt thiết bị cho hệ thống cần làm tốt những yêu cầu về an toàn phòng chống cháy nổ sau: Việc thi công lắp đặt đường ống và thiết bị không được hàn cắt tại khu vực xuất nhập và trạm bơm.

Gia công ống thép bảo vệ và các tủ điện thực hiện bên ngoài khu vực. + Nguy hiểm cháy nổ, nếu có hàn cắt phải thực hiện bên ngoài khu vực kho sau đó làm nguội mới đưa vào lắp đặt. + Khi cắt phá bê tông thường xuyên phải tưới nước xuống nền bê tông để tránh phát sinh tia lửa, ngăn cách khu vực thi công bằng hàng rào di động. + Khi tháo lắp vặn chuyển thiết bị phải nhẹ nhàng tránh va đập mạnh gây phát sinh tia lửa.

+ Các trang thiết bị đưa vào lắp đặt và toàn bộ hệ thống cáp phải đặt trong ống thép bảo đảm bảo tiêu chuẩn phòng nổ theo quy định. + Trước khi đưa vào chạy thử phải tiến hành đo kiểm tra cách điện toàn bộ cáp và các thiết bị có sử dụng điện. + Trong thời gian thi công, các vật tư dụng cụ phải để gọn gàng không gây ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất tại kho và công tác PCCC. + Đo kiểm tra nồng độ xăng dầu khu vực thi công.

Nếu nồng độ xăng dầu vượt quá quy định cho phép thì không được đục cắt bê tông. + Bố trí đầy đủ trang thiết bị phòng cháy chữa cháy. 2: Hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn Việt Nam 1. Vị trí địa lý: Đối với cửa hàng xăng dầu nằm trong khu vực nội thành, nội thị: theo quy hoạch đô thị đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

Đối với cửa hàng xăng dầu nằm ngoài khu vực nội thành, nội thị: đối với đường có dải phân cách giữa, có đủ quỹ đất để xây dựng làn chuyển tốc (phương tiện qua nút giao chỉ rẽ phải), khoảng cách giữa hai cửa hàng xăng dầu liền kề cùng phía dọc theo mỗi bên của đoạn tuyến quốc lộ không nhỏ hơn 6.000 mét; đối với tuyến đường không có dải phân cách giữa, khoảng cách giữa hai cửa hàng xăng dầu liền kề dọc theo mỗi bên của đoạn tuyến quốc lộ không nhỏ hơn 12. Đối với trường hợp cửa hàng xăng dầu nằm ngoài khu vực nội thành, nội thị, giáp ranh với khu vực nội thành, nội thị, khoảng cách tối thiểu giữa hai cửa hàng xăng dầu liền kề cùng phía được áp dụng như quy định đối với khu vực ngoài đô thị và được tính từ cửa hàng xăng dầu gần nhất trong khu vực nội thành, nội thị. Đối với các đoạn tuyến quốc lộ chạy dọc, liền kề với tuyến đường sắt, sông suối, vực sâu, khoảng cách tối thiểu giữa hai cửa hàng xăng dầu liền kề được áp dụng như quy định đối với tuyến đường có dải phân cách giữa. Đối với cửa hàng xăng dầu được quy hoạch ở lân cận hoặc trùng với điểm đấu nối của đường nhánh khác, phải điều chỉnh để tại vị trí đó chỉ tồn tại một điểm đấu nối theo hướng ưu tiên điểm đấu nối của công trình có trước hoặc sử dụng chung.

3:Quy hoạch xây dựng trạm xăng dầu 1. Công nghệ bơm xăng tự động. Yêu cầu bài toán: Thiết kế hệ thống bơm xăng tự động cho cây xăng Hưng Dũng sử dụng PLC S7- 200 với các thông số cơ bản sau: - Hệ thống bơm dầu sử dụng 2 bơm: 1 bơm chính và 1 bơm phụ - Lưu lượng: 15m3/h - Sức chứa của bể: 25m3 - Khi bể cạn 5m3 thì cả 2 bơm hoạt động, khi bể đầy 20m3 thì bơm phụ hoạt động. 4: Sơ đồ khối hệ thống bơm xăng tự động - Để kiểm soát lượng dầu trong quá trình xuất nhập thì ta sử dụng các thiết bị như đồng hồ đo lưu lượng để kiểm soát lượng dầu nhập xuất, sau đó được truyền tín hiệu đến PLC và sau đó hiển thị ra màn hình.

- Khi có tín hiệu bể sắp cạn, cảm biến mức và đồng hồ đo lưu lượng sẽ thông báo về PLC điều khiển quá trình bơm nhanh chậm thông qua bơm phụ và bơm chính. Khi bể dưới 5m3 thì cả 2 bơm chính và bơm phụ sẽ hoạt động. Khi bể dầu được 20m3 sẽ chỉ sử dụng bơm phụ. Trong quá trình bơm sẽ sử dụng màn hình giám sát để theo dõi lưu lượng.

Đồng thời theo dõi nhiệt độ trên các van bơm dầu và bể bơm dầu đề phòng sự cố cháy nổ. Các công nghệ được sử dụng trong hệ thống bơm xăng tự động. 5: Sơ đồ kết nối thiết bị điều khiển giám sát 14 | P a g e 1. Hệ thống cảnh báo -Tràn nhiên liệu ( khi nhiên liệu ở mức quá cao).

-Nhiên liệu ở mức cao ( cảnh báo). -Nhiên liệu ở mức thấp (cảnh báo). -Cạn nhiên liệu ( khi nhiên liệu ở mức quá thấp). -Mực nước cao ( Cần bỏ bớt).

-Nhiệt độc cao ( cảnh báo). -Rò rỉ nhiên liệu. Phần mềm quản lý và giám sát bồn xăng dầu Hình 1. 6: Phần mềm quản lý giám sát xăng dầu Hệ thống giám sát Bồn từ xa IGAS-ATG là một giải pháp kết nối hệ thống đo bồn tự động, và mọi dữ liệu trong quá trình hoạt động sẽ được đưa về cơ sở dữ liệu trung tâm.

Hệ thống IGAS-ATG cho phép : Giám sát từ xa lượng nhiên liệu ở trong bể chứa và bồn chứa. Báo cáo tự động về lượng nhiên liệu trong bể chứa theo thời gian cụ thể. Lưu giữ lịch sử các hoạt động bơm-nạp nhiên liệu ở bồn chứa ở cơ sở dữ liệu trung tâm. Quản lý biến động về nhiên liệu tại bồn chứa từ xa, do đó có thể phát hiện việc rò rỉ và gian lận nhiên liệu ( nếu có ).

Kiểm soát tốt khi mức nhiên liệu ở cao hoặc xuống thấp trong bể chứa để đảm bảo việc bơm nhiên liệu ở mức độ cho phép. Trong các trường hợp khẩn cấp, hệ thống sẽ gửi các cảnh báo bằng văn bản hoặc email. Có thể kết nối được nhiều trạm khác nhau trên cùng một hệ thống giám sát từ xa. Hệ thống có sự phân cấp sử dụng và người quản lý của trạm nào chỉ có thể quản lý và xem xét được dữ liệu của trạm đó chứ không quản lý hay xem được các trạm khác.

16 | P a g e Hệ thống giám sát từ xa IGAS-ATG cho phép kết nối trạm nhiên liệu của nhiều khách hàng khác nhau trên cùng máy chủ, mỗi khách hàng chỉ có thể quản lý hệ thống trạm nhiên liệu của mình mà không thể xem hay quản lý trạm nhiên liệu của khách hàng khác. Hệ thống giám sát từ xa cho phép quản lý các hoạt động của nhân viên trong việc nhận lệnh và thực hiện lệnh bơm nhiên liệu ở các trạm của công ty. Hệ thống giám sát từ xa IGAS-ATG làm việc tự động và độc lập khỏi sự kiểm soát của hệ thống POS và máy tính tiền. Hệ thống này có thể quản lý việc cung cấp và điều khiển trên các trạm nhiên liệu và kết hợp với các báo cáo kế toán.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ