Luận văn: Định hướng xuất khẩu bền vững của Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa đến năm 2020

Khám phá luận văn về định hướng xuất khẩu bền vững của Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa đến năm 2020, phân tích cơ hội và thách thức.

• Tác giả: Nguyen Thi Tu Anh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Le Huy Duc
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Kinh tế phát triển
• Đề tài: Định hướng xuất khẩu bền vững của Việt Nam trong điều kiện toàn cầu hóa đến năm 2020
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ XUẤT KHẨU BỀN VỮNG TRONG ĐIỀU KIỆN TOÀN CẦU HÓA
• 1.1. Quan điểm về xuất khẩu bền vững
• 1.1.1. Xuất khẩu bền vững và các tiêu chí đánh giá
• 1.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến xuất khẩu bền vững
• 1.2.1. Các nhân tố thuộc môi trường quốc tế
• 1.2.2. Các nhân tố thuộc môi trường trong nước
• 1.3. Sự cần thiết phải định hướng xuất khẩu bền vững ở Việt Nam đến 2020
• 1.4. Vai trò của Nhà nước trong quản lý hoạt động xuất khẩu
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU CỦA VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN QUA (2001 - 2010)
• 2.1. Thực trạng xuất khẩu của Việt Nam thời gian qua (2001 - 2010)
• 2.1.1. Quy mô và nhịp độ tăng trưởng xuất khẩu
• 2.1.2. Cơ cấu mặt hàng xuất khẩu
• 2.1.3. Cơ cấu thị trường xuất khẩu
• 2.1.4. Đánh giá tính bền vững của hoạt động xuất khẩu của Việt Nam trong thời gian qua (2001 - 2010)
• 2.1.4.1. Đánh giá tính bền vững trên khía cạnh kinh tế
• 2.1.4.2. Đánh giá tính bền vững trên khía cạnh xã hội
• 2.1.4.3. Đánh giá tính bền vững trên khía cạnh môi trường
• 2.1.5. Tồn tại và hạn chế
• 2.1.5.1. Nguyên nhân của những tồn tại
• 3. CHƯƠNG III: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN XUẤT KHẨU BỀN VỮNG CỦA VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN TOÀN CẦU HÓA ĐẾN NĂM 2020
• 3.1. Phân tích xu hướng biến động của kinh tế thế giới và tác động đến xuất khẩu của Việt Nam trong điều kiện toàn cầu hóa đến năm 2020
• 3.2. Dự báo về thị trường xuất khẩu của Việt Nam trong điều kiện toàn cầu hóa đến năm 2020
• 3.3. Dự báo khả năng xuất khẩu của Việt Nam đến năm 2020
• 3.4. Tổng hợp các cơ hội - thách thức, điểm mạnh - điểm yếu trong hoạt động xuất khẩu của Việt Nam
• 3.5. Mục tiêu xuất khẩu bền vững ở Việt Nam đến năm 2020
• 3.6. Giải pháp xuất khẩu bền vững ở Việt Nam đến năm 2020
• 3.6.1. Giải pháp duy trì tốc độ và nâng cao chất lượng tăng trưởng xuất khẩu
• 3.6.2. Giải pháp giải quyết mối quan hệ giữa xuất khẩu và các vấn đề xã hội
• 3.6.3. Giải pháp giải quyết mối quan hệ giữa xuất khẩu và các vấn đề môi trường
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khái niệm và nội dung của xuất khẩu bền vững

Xuất khẩu bền vững là việc duy trì tốc độ tăng trưởng xuất khẩu cao và ổn định trong thời gian dài, đồng thời nâng cao chất lượng xuất khẩu. Khái niệm này dựa trên quan điểm phát triển bền vững, bao gồm ba trụ cột: kinh tế, xã hội và môi trường. Xuất khẩu bền vững không chỉ đóng góp vào tăng trưởng GDP mà còn giải quyết các vấn đề xã hội như tạo việc làm và giảm nghèo, đồng thời bảo vệ môi trường. Nội dung của xuất khẩu bền vững bao gồm duy trì tốc độ tăng trưởng cao, ổn định kinh tế vĩ mô, và đảm bảo sự bền vững về môi trường.

1.1. Tiêu chí đánh giá xuất khẩu bền vững

Các tiêu chí đánh giá xuất khẩu bền vững bao gồm: (1) Tính ổn định và chất lượng tăng trưởng xuất khẩu, thể hiện qua quy mô và tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu, cơ cấu mặt hàng, và hiệu quả xuất khẩu. (2) Tính bền vững về kinh tế, đo lường qua mức độ đóng góp của xuất khẩu vào GDP và sự ổn định của nền kinh tế. (3) Tính bền vững về xã hội, thể hiện qua việc tạo việc làm và cải thiện thu nhập. (4) Tính bền vững về môi trường, đánh giá qua mức độ ô nhiễm và khả năng bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

II. Thực trạng xuất khẩu của Việt Nam giai đoạn 2001 2010

Giai đoạn 2001-2010, Việt Nam đạt được nhiều thành tựu trong xuất khẩu, với tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu cao. Tuy nhiên, hoạt động xuất khẩu vẫn chưa thực sự bền vững. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực như dệt may, nông sản và thủy sản phụ thuộc nhiều vào thị trường quốc tế, dễ bị tổn thương trước biến động kinh tế toàn cầu. Bên cạnh đó, việc mở rộng xuất khẩu đã dẫn đến cạn kiệt tài nguyên và ô nhiễm môi trường. Các vấn đề xã hội như lao động và phân phối lợi ích cũng chưa được giải quyết triệt để.

2.1. Đánh giá tính bền vững của xuất khẩu

Đánh giá tính bền vững của xuất khẩu Việt Nam giai đoạn 2001-2010 cho thấy: (1) Về kinh tế, xuất khẩu đóng góp lớn vào GDP nhưng phụ thuộc nhiều vào thị trường quốc tế. (2) Về xã hội, xuất khẩu tạo việc làm nhưng chưa giải quyết triệt để vấn đề lao động và phân phối lợi ích. (3) Về môi trường, việc khai thác tài nguyên quá mức và ô nhiễm môi trường là những thách thức lớn.

III. Định hướng và giải pháp phát triển xuất khẩu bền vững đến năm 2020

Để phát triển xuất khẩu bền vững đến năm 2020, Việt Nam cần tập trung vào các giải pháp: (1) Duy trì tốc độ tăng trưởng xuất khẩu cao và ổn định, đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm. (2) Giải quyết các vấn đề xã hội phát sinh từ hoạt động xuất khẩu, như tạo việc làm và cải thiện thu nhập. (3) Bảo vệ môi trường thông qua việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như ISO 14000 và SA 8000. (4) Tăng cường hợp tác quốc tế để mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh.

3.1. Giải pháp duy trì tốc độ tăng trưởng xuất khẩu

Giải pháp chính để duy trì tốc độ tăng trưởng xuất khẩu là nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp thông qua đổi mới công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực. Bên cạnh đó, cần đa dạng hóa mặt hàng và thị trường xuất khẩu để giảm thiểu rủi ro từ biến động thị trường quốc tế.

3.2. Giải pháp bảo vệ môi trường

Để đảm bảo tính bền vững về môi trường, cần khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế về bảo vệ môi trường như ISO 14000. Đồng thời, cần tăng cường kiểm soát và giám sát các hoạt động xuất khẩu để hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2001-2010, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam tăng từ 15 tỷ USD lên 72,19 tỷ USD, với tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm đạt khoảng 19%, cao hơn nhiều so với tốc độ tăng trưởng GDP. Tỷ trọng xuất khẩu trong GDP cũng tăng từ 46% năm 2001 lên 70% năm 2010, cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của xuất khẩu trong nền kinh tế quốc dân. Tuy nhiên, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam vẫn chưa thực sự bền vững, thể hiện qua sự phụ thuộc lớn vào thị trường thế giới, cấu trúc hàng hóa xuất khẩu còn đơn điệu, chủ yếu dựa vào tài nguyên thiên nhiên và lao động giá rẻ, cũng như những tác động tiêu cực đến môi trường và xã hội.

Luận văn tập trung nghiên cứu định hướng phát triển xuất khẩu bền vững của Việt Nam trong điều kiện toàn cầu hóa đến năm 2020. Mục tiêu cụ thể gồm làm rõ khái niệm, tiêu chí đánh giá và các nhân tố ảnh hưởng đến xuất khẩu bền vững; đánh giá thực trạng xuất khẩu Việt Nam giai đoạn 2001-2010 theo quan điểm bền vững; phân tích xu hướng kinh tế thế giới và tiềm năng xuất khẩu Việt Nam đến năm 2020; từ đó đề xuất các định hướng và giải pháp phát triển xuất khẩu bền vững phù hợp.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động xuất khẩu hàng hóa chủ lực của Việt Nam trong giai đoạn 2001-2010, đồng thời dự báo và định hướng phát triển đến năm 2020. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ hoạch định chính sách, nâng cao chất lượng và hiệu quả xuất khẩu, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ổn định, bảo vệ môi trường và cải thiện đời sống xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết thương mại quốc tế kinh điển và hiện đại để phân tích xuất khẩu bền vững. Trước hết là lý thuyết lợi thế tuyệt đối của Adam Smith, nhấn mạnh việc các quốc gia nên tập trung sản xuất và xuất khẩu những sản phẩm mà họ có chi phí sản xuất thấp hơn. Tiếp theo là lý thuyết lợi thế so sánh của David Ricardo, cho rằng quốc gia nên chuyên môn hóa sản xuất dựa trên lợi thế so sánh để tối đa hóa lợi ích thương mại. Mô hình Heckscher-Ohlin mở rộng lý thuyết này bằng cách phân tích sự khác biệt về nguồn lực sản xuất (như lao động, vốn, tài nguyên thiên nhiên) làm cơ sở cho lợi thế so sánh.

Ngoài ra, luận văn áp dụng lý thuyết phát triển bền vững, dựa trên báo cáo của Ủy ban Môi trường và Phát triển Thế giới (WECD, 1987), nhấn mạnh ba trụ cột kinh tế, xã hội và môi trường. Khái niệm xuất khẩu bền vững được định nghĩa là duy trì tốc độ tăng trưởng xuất khẩu cao, ổn định, đồng thời đảm bảo sự hài hòa giữa phát triển kinh tế, cải thiện xã hội và bảo vệ môi trường.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Xuất khẩu bền vững: Tăng trưởng xuất khẩu ổn định, chất lượng cao, gắn kết với phát triển kinh tế, xã hội và môi trường.
• Tiêu chí đánh giá xuất khẩu bền vững: Quy mô và tốc độ tăng trưởng xuất khẩu, cấu trúc hàng hóa và thị trường, hiệu quả xuất khẩu, đóng góp kinh tế, xã hội và môi trường.
• Chỉ số lợi thế so sánh tương đối (RCA): Đánh giá năng lực cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu trên thị trường quốc tế.
• Ba trụ cột phát triển bền vững: Kinh tế, xã hội, môi trường.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu tổng hợp, kết hợp cả phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để phân tích sự phát triển của xuất khẩu Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa. Phương pháp thống kê, phân tích số liệu được áp dụng để đánh giá thực trạng và xu hướng xuất khẩu dựa trên dữ liệu thu thập từ Tổng cục Thống kê, Bộ Công Thương và các báo cáo ngành.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm số liệu xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam trong giai đoạn 2001-2010, tập trung vào các mặt hàng chủ lực như dệt may, da giày, nông sản, thủy sản, khoáng sản và các sản phẩm công nghiệp chế biến. Phương pháp chọn mẫu là chọn lọc các mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn và có ảnh hưởng đến phát triển bền vững.

Phân tích định lượng được thực hiện qua các chỉ tiêu như kim ngạch xuất khẩu, tốc độ tăng trưởng, tỷ trọng xuất khẩu trong GDP, cấu trúc hàng hóa và thị trường, chỉ số RCA, tỷ lệ tăng giá trị gia tăng, hiệu quả xuất khẩu tổng hợp. Phân tích định tính tập trung vào các nhân tố ảnh hưởng đến xuất khẩu bền vững như môi trường quốc tế, chính sách nhà nước, nguồn lực con người, công nghệ và các vấn đề xã hội, môi trường.

Ngoài ra, phương pháp dự báo được sử dụng để phân tích xu hướng kinh tế thế giới và tiềm năng xuất khẩu Việt Nam đến năm 2020, từ đó đề xuất các định hướng phát triển phù hợp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô và tốc độ tăng trưởng xuất khẩu
   Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam tăng từ 15 tỷ USD năm 2001 lên 72,19 tỷ USD năm 2010, tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 19%/năm, gấp gần 2 lần tốc độ tăng trưởng GDP. Tỷ trọng xuất khẩu trong GDP tăng từ 46% lên 70%, cho thấy xuất khẩu là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

2. Cấu trúc hàng hóa và thị trường xuất khẩu
   Cơ cấu hàng hóa xuất khẩu có sự chuyển dịch tích cực, tỷ trọng nhóm hàng công nghiệp nhẹ và tiêu dùng công nghiệp tăng từ 35,7% năm 2001 lên 46,1% năm 2010, trong khi nhóm hàng nông, lâm, thủy sản giảm từ 29,4% xuống 22,8%. Tuy nhiên, cấu trúc hàng hóa vẫn còn đơn điệu, giá trị gia tăng thấp, chủ yếu dựa vào lao động giá rẻ và tài nguyên thiên nhiên. Thị trường xuất khẩu mở rộng từ 160 lên 230 quốc gia và vùng lãnh thổ, với các thị trường chính là châu Á (50,9%), châu Âu (20,7%) và Mỹ (22,5%).

3. Đánh giá tính bền vững của xuất khẩu

• Về kinh tế: xuất khẩu đóng góp lớn vào tăng trưởng GDP và dự trữ ngoại tệ, nhưng cán cân thương mại vẫn thâm hụt do nhập khẩu nguyên liệu lớn. Chỉ số nợ trên xuất khẩu có xu hướng giảm, thể hiện khả năng tài chính được cải thiện.
• Về xã hội: xuất khẩu tạo việc làm, tăng thu nhập và giảm nghèo, nhưng tỷ lệ doanh nghiệp áp dụng tiêu chuẩn SA8000 còn thấp, chưa đảm bảo công bằng xã hội và điều kiện lao động tốt.
• Về môi trường: hoạt động xuất khẩu gây ô nhiễm môi trường, suy giảm đa dạng sinh học, đặc biệt trong các ngành nông nghiệp, dệt may, da giày. Tỷ lệ doanh nghiệp đạt chứng nhận ISO 14000 còn hạn chế, công tác kiểm soát môi trường chưa hiệu quả.

4. Những hạn chế và nguyên nhân

• Mô hình tăng trưởng xuất khẩu chủ yếu dựa vào mở rộng quy mô, chưa chú trọng chất lượng và hiệu quả.
• Cấu trúc hàng hóa và thị trường xuất khẩu chuyển dịch chậm, chưa thực sự bền vững.
• Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp còn yếu, thiếu kinh nghiệm và kỹ năng tham gia thị trường quốc tế.
• Hạ tầng logistics, công nghệ và nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.
• Chính sách xuất khẩu tập trung vào sản lượng, chưa quan tâm đầy đủ đến các yếu tố xã hội và môi trường.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy xuất khẩu Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng kể về quy mô và tốc độ tăng trưởng, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế quốc gia. Tuy nhiên, sự phát triển này chưa thực sự bền vững khi còn tồn tại nhiều hạn chế về chất lượng, cấu trúc hàng hóa và tác động tiêu cực đến xã hội, môi trường.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, luận văn bổ sung các dự báo về biến động kinh tế thế giới và tiềm năng xuất khẩu đến năm 2020, đồng thời phân tích sâu hơn về các nhân tố ảnh hưởng đa chiều (kinh tế, xã hội, môi trường). Dữ liệu được trình bày qua các biểu đồ về kim ngạch xuất khẩu, tỷ trọng các nhóm hàng, phân bố thị trường, chỉ số RCA và các chỉ tiêu đánh giá bền vững giúp minh họa rõ nét thực trạng và xu hướng.

Ý nghĩa của nghiên cứu là cung cấp cái nhìn toàn diện về xuất khẩu bền vững, làm cơ sở khoa học cho việc xây dựng chính sách và chiến lược phát triển xuất khẩu phù hợp với bối cảnh toàn cầu hóa và yêu cầu phát triển bền vững.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao năng lực cạnh tranh và chất lượng xuất khẩu

• Tăng cường nghiên cứu phát triển sản phẩm, thiết kế mẫu mã, xây dựng thương hiệu quốc gia cho hàng hóa xuất khẩu.
• Khuyến khích chuyển dịch cơ cấu hàng hóa theo hướng tăng tỷ trọng sản phẩm có giá trị gia tăng cao, thân thiện môi trường.
• Thời gian thực hiện: 2015-2020; Chủ thể: Bộ Công Thương, doanh nghiệp xuất khẩu.

2. Mở rộng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu

• Đẩy mạnh xúc tiến thương mại, phát triển mạng lưới phân phối, tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA).
• Tập trung khai thác các thị trường mới có tiềm năng như Thụy Sĩ, Ấn Độ, Brazil, Thổ Nhĩ Kỳ.
• Thời gian thực hiện: 2014-2020; Chủ thể: Bộ Ngoại giao, Bộ Công Thương, các hiệp hội ngành hàng.

3. Phát triển nguồn nhân lực và công nghệ

• Xây dựng chiến lược đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao kỹ năng quản lý và thương mại quốc tế.
• Ưu tiên nhập khẩu công nghệ tiên tiến, khuyến khích đầu tư nghiên cứu khoa học trong nước.
• Thời gian thực hiện: 2014-2020; Chủ thể: Bộ Lao động, Bộ Khoa học và Công nghệ, doanh nghiệp.

4. Tăng cường quản lý và bảo vệ môi trường trong xuất khẩu

• Xây dựng và hoàn thiện các tiêu chuẩn môi trường quốc gia phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế (ISO 14000).
• Tuyên truyền nâng cao nhận thức doanh nghiệp và người lao động về bảo vệ môi trường.
• Tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm môi trường trong hoạt động xuất khẩu.
• Thời gian thực hiện: 2014-2020; Chủ thể: Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Công Thương, chính quyền địa phương.

5. Xây dựng cơ chế chia sẻ lợi ích và an sinh xã hội

• Thiết lập cơ chế phân phối lợi ích công bằng giữa các bên tham gia xuất khẩu, đặc biệt là người lao động và cộng đồng địa phương.
• Phát triển hệ thống an sinh xã hội phù hợp, đảm bảo điều kiện giáo dục, y tế cho người lao động trong ngành xuất khẩu.
• Thời gian thực hiện: 2015-2020; Chủ thể: Bộ Lao động, Bộ Tài chính, doanh nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách kinh tế và thương mại
   Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách phát triển xuất khẩu bền vững, giúp cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế, phát triển xã hội và bảo vệ môi trường.

2. Doanh nghiệp xuất khẩu và các hiệp hội ngành hàng
   Giúp doanh nghiệp hiểu rõ về xu hướng thị trường, tiêu chí bền vững và các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh, từ đó cải thiện chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực kinh tế phát triển và thương mại quốc tế
   Cung cấp dữ liệu thực tiễn, phân tích đa chiều và dự báo xu hướng xuất khẩu Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa, làm nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo.

4. Cơ quan quản lý môi trường và lao động
   Hỗ trợ trong việc xây dựng các tiêu chuẩn, chính sách quản lý môi trường và điều kiện lao động trong ngành xuất khẩu, góp phần phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Xuất khẩu bền vững là gì và tại sao quan trọng với Việt Nam?
   Xuất khẩu bền vững là duy trì tốc độ tăng trưởng xuất khẩu cao, ổn định, đồng thời đảm bảo hài hòa giữa phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường. Với Việt Nam, xuất khẩu bền vững giúp tăng trưởng kinh tế ổn định, cải thiện đời sống người dân và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

2. Những tiêu chí nào dùng để đánh giá xuất khẩu bền vững?
   Tiêu chí bao gồm quy mô và tốc độ tăng trưởng xuất khẩu, cấu trúc hàng hóa và thị trường, hiệu quả xuất khẩu, đóng góp kinh tế (tỷ trọng xuất khẩu trong GDP), xã hội (tạo việc làm, cải thiện thu nhập) và môi trường (kiểm soát ô nhiễm, bảo tồn tài nguyên).

3. Việt Nam đã đạt được những thành tựu gì trong xuất khẩu giai đoạn 2001-2010?
   Kim ngạch xuất khẩu tăng gần 5 lần, tốc độ tăng trưởng bình quân 19%/năm, mở rộng thị trường xuất khẩu lên 230 quốc gia, chuyển dịch cơ cấu hàng hóa theo hướng tích cực, đóng góp lớn vào tăng trưởng GDP và tạo việc làm.

4. Những thách thức lớn nhất đối với xuất khẩu bền vững của Việt Nam là gì?
   Bao gồm cấu trúc hàng hóa đơn điệu, giá trị gia tăng thấp, phụ thuộc nhiều vào tài nguyên thiên nhiên và lao động giá rẻ, tác động tiêu cực đến môi trường, năng lực cạnh tranh doanh nghiệp còn yếu, hạ tầng và nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu.

5. Các giải pháp chính để phát triển xuất khẩu bền vững là gì?
   Nâng cao năng lực cạnh tranh và chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa thị trường, phát triển nguồn nhân lực và công nghệ, tăng cường quản lý môi trường, xây dựng cơ chế chia sẻ lợi ích và an sinh xã hội cho người lao động.

Kết luận

• Xuất khẩu Việt Nam giai đoạn 2001-2010 tăng trưởng nhanh, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế nhưng chưa thực sự bền vững.
• Cấu trúc hàng hóa và thị trường xuất khẩu có chuyển dịch tích cực nhưng còn chậm và giá trị gia tăng thấp.
• Xuất khẩu bền vững đòi hỏi sự hài hòa giữa ba trụ cột kinh tế, xã hội và môi trường.
• Luận văn đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh, đa dạng hóa thị trường, phát triển nguồn nhân lực, quản lý môi trường và an sinh xã hội.
• Tiếp tục nghiên cứu và triển khai các chính sách phù hợp trong giai đoạn 2015-2020 để đưa xuất khẩu Việt Nam phát triển theo hướng bền vững, góp phần nâng cao vị thế quốc gia trên trường quốc tế.

Bạn đọc và các nhà hoạch định chính sách được khuyến khích áp dụng các kết quả nghiên cứu và đề xuất trong luận văn để thúc đẩy phát triển xuất khẩu bền vững, góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội lâu dài của Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRUONG DA ■ I HO ■ C KINH TE QUOC DAN ---------------- ^>03 © ---------------- DA! HOC KTQD ~ TT. THONG TIN THt V1EN PHONG LU AN AN • TU > LIEU NGUYEN THI TU ANH DINH HUANG XUAT KHAU BEN VUNG CUA VIET NAM ■ ■ TRONG DIEU KlEN TOAN CAU HOA DEN NAM 2020 ■ CHUYfiN NGANH: kin i t6 phAt trien LU AN VAN THAC SY KINH TE • • Ngu'di hu’dng dan khoa hoc: PGS.TS LE HUY DUC HA NO ■ I-2013 LOI CAM DOAN Toi xin cam doan luan van "Dinh huong xuat khdu ben vung cua Viet Nam trong dieu kien todn can hoa den ndm 2020” la cong trinh nghien cuu khoa hoc doc lap do chi'nh tac gia there hien dudi sir giup do cua giao vien huong dan, khong sao chep d bat ky mot cong trinh nao khac, cac so lieu phan anh trong ban luan van la trung there va chinh xac, co nguon goc ro rang. Hci Noi, ngay thang ndm 2013 Nguffi viet Nguyen Thi Til Anh LOI CAM ON Tac gid xin chan thanh cam on cac Thay giao, Co giao cua Truong Dai hoc Kinh te quoc dan, dac diet la thay giao PGS. TS Le Huy Due da tan tinh huong dan, giup do tac gid hoan thanh ban luan van nay.

Tran trong! MUC LUC • • LOI CAM DOAN LOI CAM ON DANH MUC CHU VIET TAT DANH MUC BANG, BlEU TOM TAT LUAN VAN LOI MO DAU. NHU’NG VAN DE CHUNG VE XUAT KHAU BEN VUNG TRONG DIEU KIEN TOAN CAU HOA. Quan niem ve xuat khau. Khai niem ve xuat khau.

Cac ly thuyet ve thuong mai quoc te. Quan niem ve xuat khau ben vung. Khai niem, noi dung cua xuat khau ben vung. Cac tieu chi danh gia xuat khau ben vung.

Cac nhan to anh hudng den xuat khau ben vung. Cac nhan to thuoc moi trudng quoc te. Cac nhan to thuoc moi truong trong nude. Su can thiet phai dinh hudng xuat khau bdn vung d Viet Nam den 2020.

Vai trd cua Nha nude trong quan ly hoat dong xuat khau. Sir can thiet phai dinh hudng xuat khau ben vung d Viet Nam den nam 2020 39 CHUONG II. THUC TRANG XUAT KHAU CUA VIET NAM TRONG THOI GIAN QUA (2001 - 2010). Thue trang xuat khau cua Viet Nam thdi gian qua (2001 - 2010).

Quy mo va nhip do tang trudng xuat khau. Co cau mat hang xuat khau. Co cau thi trudng xuat khau. Danh gia tinh ben vtrng cua hoat dong xuat khau cua Viet Nam trong thdi gian qua ( 2001 - 2010).

Danh gia tinh ben vung cua hoat dong xuat khau cua Viet Nam tren khia canh kinh te. Danh gia tinh ben vung cua hoat dong xuat khau cua Viet Nam tren khia canh xa hoi. Danh gia ti'nh ben vung cua hoat dong xuat khau cua Viet Nam tren khia canh moi truong. Danh gia hoat dong xuat khau cua Viet Nam thbi gian qua (2001-2010).

Ton tai va han che. Nguyen nhan cua nhung ton tai. DINH HUONG VA GIAI PHAP PHAT TRlEN XUAT KHAU BEN VUNG CUA VIET NAM TRONG DIEU KIEN TOAN CAU HOA DEN NAM 2020. Phan tich xu huong bien dong cua kinh te the gioi va su tac dong den xuat khau cua Viet Nam trong dieu kien toan cau hoa den nam 2020.

Xu huong van dong va phat trien cua kinh te the gioi va thuong mai the gioi. Du bao ve thi truong xuat khau cua Viet Nam trong dieu kien toan cau hoa den nam 2020. Du bao kha nang xuat khau cua Viet Nam den nam 2020. Tong hop cac co hoi - thach thuc, diem manh - diem yeu trong hoat dong xuat khau cua Viet Nam.

muc tieu xuat khau ben vung o Viet Nam den nam 2020. Giai phap xuat khau ben vung 6 Viet Nam den nam 2020. Giai phap duy tri toe do va nang cao chat luong tang truong xuat khau. Giai phap giai quyet moi quan he giua xuat khau va cac van de xa hoi 97 3.

Giai phap giai quyet moi quan he giua xuat khau va cac van de moi truong. 101 TAI LIEU THAM KHAO DANH MUC BANG, BIEU DO I. Kim ngach va toe do tang truong xuat khau giai doan 2001 - 2010. Kim ngach va co cau hang hoa xuat khau giai doan 2001 - 2010.

Co cau hang xuat khau cua Viet Nam theo muc do che bien. Mot so mat hang xuat khau chu lire cua Viet Nam (2001 - 2010). Co cau thi truong xuat khau cua Viet Nam theo khu virc (2000 - 2010) Bang 2. Modi thi tru’bng nhap khau nong san ldn nhat cua Viet Nam (2001 - 2009).

Can can thuong mai cua Viet Nam giai doan 2001 -2010. Mot so mat hang cong nghiep che bien xuat khau chu yeu cua Viet Nam. 56 IL BIEU DO Bieu do 2.Co cau hang xuat khau cua Viet Nam theo muc do che bien.Kim ngach xuat khau cua Viet Nam theo khoi nude.Co cau thi truong xuat khau chu yeu cua Viet Nam doi voi mat hang det may nam 2005 va 2009. 52 TRUONG DA ■ I HO ■ C KINH TE QUOC DAN ------ ^»C3 Q ------- NGUYEN THI TU ANH „ f, A* ** ? 41 DINH HUONG XUAT KHAU BEN VUNG CUA VIET NAM ■ ■ TRONG DIEU KIEN TOAN CAU HOA DEN NAM 2020 ■ CHUYEN NGANH: KINH TE PHAT TRIEN TOM TAT LUAN VAN THAC SY HA NO ■ I-2013 i LOI MO' DAU 1.

Tinh cap thiet cua de tai The ky 20 la mot dau moc quan trong trong lich sn nhan loai, la the ky ghi nhan nhung bien chuyen quan trong trong quan diem phat trien cua nhieu quoc gia va la the ky bat dau cho ky nguyen toan cau hoa. canh viec theo duoi muc tieu tang truong kinh te, cac quoc gia tren the gidi, trong do co Viet Nam da nhin nhan thay mo hinh phat trien toi uu hien nay chinh la phat trien ben vung. Xuat khau dong gop ty trong ldn nhat vao tang truong kinh te cua Viet Nam trong hon 10 nam qua, ben canh cac yeu to ve tieu dung hay dau tu. Xuat khau tro thanh dong luc cua tang truong kinh te, gop phan vao tang thu nhap, giai quyet mot so van de xa hoi nhu viec lam, giam ngheo.

Tuy nhien, Viet Nam van la mot nen kinh te mo quy mo nhd nen xuat khau cua chung ta phu thuoc rat ldn vao thi trudng the gidi. Hoat dong xuat khau cua Viet Nam van chua ben vung, bieu hien nhu: de bi ton thuong trudc su bat on cua nen kinh te the gidi; chinh sach xuat khau trong thdi gian qua chu trong nhieu den chi tieu san lupng ma chua quan tam den chat lupng va hieu qua; viec mo rong xuat khau da dan den can kiet nguon tai nguyen va o nhiem moi trudng; van de xa hoi nay sinh tu hoat dong xuat khau ma chua co co che va chinh sach giai quyet,v.Vi vay, xuat khau ben vung tro thanh mot yeu cau cap bach doi vdi nudc ta hien nay, nhat la trong ky nguyen toan cau hoa hien nay. Xuat phat tu nhung van de neu tren, tac gia da chon de tai: “Dinh hudng xuat khau ben vung cua Viet Nam trong dieu kien toan cau hoa den nam 2020” cho luan van cua minh. Muc tieu nghien cuu De tai se di vao giai quyet mot so van de ly thuyet va thuc te nhu sau: - Lam ro quan niem ve xuat khau ben vung, cac tieu chi danh gia va cac nhan to anh huong den xuat khau ben vung.

- Danh gia hoat dong xuat khau cua Viet Nam trong 10 nam vua qua theo quan diem ben vung, phan tich va du bao tinh hinh kinh te the gidi va tiem nang xuat khau cua Viet Nam trong dieu kien toan cau hoa den nam 2020. 11 - Tu do, luan van dua ra nhung dinh huong va de xuat mot sd giai phap nham phat trien xuat khau cua Viet Nam theo huong ben vung. Pham vi va doi tuo'ng nghien cuu: Do xuat khau la mot lTnh vuc kha rong, trong dieu kien nghien cuu khong cho phep, luan van chi tap trung vao phan tich, danh gia hoat dong xuat khau hang hoa cua Viet Nam (chu trong den mot sd mat hang chu luc) trong thbi gian i0 nam tu 2001 - 2010, nhat la tu khi gia nhap WTO, dinh huong nghien cuu cua de tai den nam 2020. Phuo'ng phap nghien cuu: Luan van su dung phuong phap nghien cuu chung nhu phuong phap duy vat bien chung va duy vat lich su; phuong phap thdng ke, phan tich, tong hop, so sanh; phuong phap du bao.

Tong quan cac cong trinh nghien cuu: Cho den nay da co mot sd nghien cuu ve xuat khau ben vung nhu sau: Luan an tien si “Xuat khau ben vung d Viet Nam trong qua trinh hoi nhap kinh tie quoc te” cua TS. Hb Trung Thanh - Vien Nghien cuu Thuong mai. Luan an da lam ro ban chat cua xuat khau ben vung va van dung ddi voi hoat dong xuat khau b Viet Nam nham gop phan phat trien xuat khau nuoc ta theo huong ben vung trong dieu kien hoi nhap kinh te qudc te. Tuy nhien, cac sd lieu phan tich deu da cu va tinh hinh the gioi va Viet Nam da co nhieu thay doi.

Do do, can phai co mot su nghien cuu moi, bo sung ve mat sd lieu va tinh hinh kinh te the gioi, de khong chi co cai nhin chinh xac hon ve hoat dong xuat khau cua Viet Nam thbi gian qua va dinh huong trong giai doan moi. Bai viet “Mot so van de ve phat trien xuat khau nhanh va ben vung trong thai ky 2011 - 2020” cua PGS.TS Tran Cong Sach - Pho Vien trubng Vien Nghien cuu Thuong mai. Bai viet duoc dang trong cudn “Chinh sach thuong mai nham phat trien ben vung b Viet Nam” (NXB Cong thuong, 2012), da khai quat duoc mo hinh tang trubng cua Viet Nam thbi gian qua, qua do, chi ra nhung bieu hien chua ben vung cua xuat khau. Tac gia dua ra nhung giai phap co ban phat trien xuat khau nhanh va ben vung trong thbi ky 2011 - 2020.

Tuy nhien bai viet chua xet den tac dong lan tda cua xuat khau den cac yeu to kinh te, xa hoi va moi truong. khuon khd nghien ctru hep nen cac giai phap chua toan dien. tien a mrac ta hien nay” cua tac gia TS. Nguyen Luong Thanh - Vien Nghien ctru Thuong mai.

duoc trinh bay trong Hoi thao “Chinh sach thuong mai nham phat trien moi quan he vdi 3 tru cot cua phat trien ben vtrng la kinh te - xa hoi - moi truong. Nhtrng bai viet, nghien cuu tren deu cho thay viec phat trien xuat khau ben vung b nude ta la mot yeu cau cap bach va dang nhan duoc su quan tarn rat Ion cua nhung ngubi lam chinh sach. Tuy nhien, cac bai viet.