Luận văn thạc sĩ về định giá doanh nghiệp phục vụ M&A tại Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM

Luận văn thạc sĩ về định giá doanh nghiệp phục vụ mua bán và sáp nhập, cung cấp kiến thức và phương pháp chuyên sâu trong lĩnh vực này.

• Tác giả: Lê Đình Vỹ
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Liên Hoa
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Định Giá Doanh Nghiệp Phục Vụ Mua Bán Và Sáp Nhập Doanh Nghiệp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG LUẬN VỀ ĐỀ TÀI
• 1.1. Tổng quan về mua bán và sáp nhập công ty
• 1.1.1. Những khái niệm cơ bản trong mua bán và sáp nhập công ty
• 1.1.2. Phân biệt mua bán và sáp nhập
• 1.2. Các khái niệm cơ bản
• 1.3. Các hình thức mua bán và sáp nhập công ty (M&A)
• 1.3.1. M&A thông qua hình thức chuyển nhượng cổ phần
• 1.3.2. M&A thông qua hình thức mua nợ
• 1.4. Động cơ của hoạt động mua bán và sáp nhập công ty
• 1.5. Mô hình mua bán và sáp nhập (M&A)
• 1.6. Các phương pháp định giá doanh nghiệp khi thực hiện mua bán và sáp nhập công ty
• 1.6.1. Nhóm phương pháp tài sản
• 1.6.2. Nhóm phương pháp thu nhập
• 1.6.3. Phương pháp bội số (Multiple Based Valuation Method)
• 1.6.4. Phương pháp phân tích các công ty và giao dịch tương đương
• 1.7. Những ưu nhược điểm và điều kiện sử dụng của các phương pháp
• 1.7.1. Nhóm phương pháp chiết khấu dòng tiền DCF
• 1.7.2. Phương pháp giá trị tài sản thuần
• 1.7.3. Nhóm phương pháp so sánh thị trường (bội số)
• 1.8. Cơ sở của mô hình Real Options
• 1.8.1. Những vấn đề cơ bản
• 1.8.2. Công thức Black-Scholes
• 1.8.3. Quyền chọn thực (Real Options)
• 1.8.3.1. Khái niệm quyền chọn thực
• 1.8.3.2. Phân loại quyền chọn thực
• 1.8.4. Phân loại quyền chọn thực trong hoạt động M&A
• 1.8.5. So sánh mô hình Real Options với phương pháp DCF
• 1.8.6. Nghiên cứu kinh nghiệm định giá trong hoạt động mua bán và sáp nhập công ty trên thế giới
• 1.8.6.1. Những sai lầm phổ biến trong định giá doanh nghiệp
• 1.8.6.2. Những quan niệm sai lầm và thực tế về việc định giá giao dịch M&A
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG M&A TẠI VIỆT NAM VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH GIÁ CÔNG TY CỔ PHẦN BỘT GIẶT LIX
• 2.1. Thực tiễn khung pháp lý về sáp nhập và mua bán công ty tại Việt Nam
• 2.1.1. Khung pháp lý liên quan đến hoạt động mua bán và sáp nhập công ty
• 2.1.2. Những hạn chế của môi trường pháp lý
• 2.2. Thực trạng hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A) tại Việt Nam
• 2.2.1. Tổng quan về hoạt động M&A tại Việt Nam trong những năm vừa qua
• 2.2.2. Các thương vụ M&A đáng chú ý tại Việt Nam trong năm 2009
• 2.2.3. Những thương vụ thất bại ở Việt Nam, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm
• 2.2.4. Xu hướng của hoạt động M&A tại Việt Nam trong thời gian tới
• 2.3. Thực tiễn hoạt động định giá doanh nghiệp cho hoạt động M&A trong các tổ chức tư vấn tài chính tại Việt Nam
• 2.3.1. Thực trạng áp dụng các phương pháp định giá
• 2.3.1.1. Các phương pháp định giá doanh nghiệp đang được áp dụng
• 2.3.1.2. Phân tích và đánh giá thực tiễn tại các tổ chức tư vấn tài chính
• 2.3.2. Nghiên cứu tình huống định giá Công ty Lix
• 2.3.2.1. Phương pháp định giá của BVSC – Phương pháp so sánh
• 2.3.2.2. Phương pháp định giá LIX của Vietstock – Phương pháp DCF
• 3. CHƯƠNG 3: ỨNG DỤNG MÔ HÌNH QUYỀN CHỌN THỰC TRONG ĐỊNH GIÁ CHO MỤC ĐÍCH M&A
• 3.1. Mô hình mẫu - Xác định giá trị Công ty cổ phần Bột Giặt Lix
• 3.2. Vận dụng mô hình định giá Real Options kết hợp mô hình DCF
• 3.3. Giải pháp hỗ trợ cho mô hình
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về định giá doanh nghiệp cho M A hiệu quả

Định giá doanh nghiệp là một bước quan trọng trong quá trình M&A. Việc xác định giá trị chính xác của doanh nghiệp mục tiêu giúp bên mua đưa ra quyết định hợp lý và tối ưu hóa lợi ích. Trong bối cảnh Việt Nam, hoạt động M&A đang ngày càng phát triển, tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc định giá chính xác. Điều này dẫn đến những thương vụ không thành công và gây thiệt hại cho cả hai bên.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của định giá doanh nghiệp

Định giá doanh nghiệp là quá trình xác định giá trị của một công ty dựa trên các yếu tố tài chính, thị trường và tiềm năng phát triển. Tầm quan trọng của định giá nằm ở việc giúp các bên liên quan hiểu rõ giá trị thực của doanh nghiệp, từ đó đưa ra quyết định đầu tư chính xác.

1.2. Các phương pháp định giá doanh nghiệp phổ biến

Có nhiều phương pháp định giá doanh nghiệp, bao gồm phương pháp chiết khấu dòng tiền (DCF), phương pháp so sánh thị trường và phương pháp tài sản. Mỗi phương pháp có ưu nhược điểm riêng và phù hợp với từng loại hình doanh nghiệp khác nhau.

II. Những thách thức trong định giá doanh nghiệp cho M A

Mặc dù định giá doanh nghiệp là một bước quan trọng, nhưng nhiều thách thức vẫn tồn tại. Các yếu tố như sự biến động của thị trường, thông tin không đầy đủ và sự khác biệt trong cách tiếp cận định giá có thể dẫn đến những sai lầm nghiêm trọng. Những thách thức này cần được nhận diện và giải quyết để đảm bảo thành công cho các thương vụ M&A.

2.1. Rủi ro trong quá trình định giá

Rủi ro trong định giá doanh nghiệp có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm sự thay đổi trong điều kiện kinh tế, sự cạnh tranh gia tăng và các yếu tố nội bộ của doanh nghiệp. Việc không đánh giá đúng các rủi ro này có thể dẫn đến quyết định sai lầm.

2.2. Thách thức trong việc thu thập thông tin

Thông tin không đầy đủ hoặc không chính xác có thể ảnh hưởng đến quá trình định giá. Các doanh nghiệp cần có chiến lược thu thập thông tin hiệu quả để đảm bảo rằng các số liệu được sử dụng là chính xác và đáng tin cậy.

III. Phương pháp định giá doanh nghiệp hiệu quả cho M A

Để thực hiện định giá doanh nghiệp hiệu quả, các bên liên quan cần áp dụng các phương pháp phù hợp với từng tình huống cụ thể. Việc kết hợp nhiều phương pháp có thể giúp tăng độ chính xác trong việc xác định giá trị doanh nghiệp.

3.1. Phương pháp chiết khấu dòng tiền DCF

Phương pháp DCF là một trong những phương pháp phổ biến nhất trong định giá doanh nghiệp. Phương pháp này dựa trên việc dự đoán dòng tiền tương lai và chiết khấu về hiện tại để xác định giá trị doanh nghiệp. Tuy nhiên, phương pháp này yêu cầu các giả định chính xác về tăng trưởng và chi phí vốn.

3.2. Phương pháp so sánh thị trường

Phương pháp so sánh thị trường dựa trên việc so sánh doanh nghiệp mục tiêu với các doanh nghiệp tương tự đã được định giá trên thị trường. Phương pháp này giúp xác định giá trị doanh nghiệp dựa trên các chỉ số tài chính và tỷ lệ giá trị thị trường.

IV. Ứng dụng thực tiễn của định giá doanh nghiệp trong M A

Việc áp dụng các phương pháp định giá doanh nghiệp trong thực tiễn M&A đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Nhiều doanh nghiệp đã thành công trong việc xác định giá trị chính xác và tối ưu hóa lợi ích từ các thương vụ M&A.

4.1. Các trường hợp thành công trong M A tại Việt Nam

Nhiều thương vụ M&A tại Việt Nam đã thành công nhờ vào việc áp dụng các phương pháp định giá hiệu quả. Các doanh nghiệp đã có thể tối ưu hóa lợi ích và đạt được mục tiêu chiến lược thông qua các thương vụ này.

4.2. Bài học từ các thương vụ M A thất bại

Nhiều thương vụ M&A không thành công do sai lầm trong định giá. Các bài học từ những thất bại này giúp các doanh nghiệp nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của việc định giá chính xác và các yếu tố cần xem xét trong quá trình này.

V. Kết luận và tương lai của định giá doanh nghiệp trong M A

Định giá doanh nghiệp cho M&A là một lĩnh vực đang phát triển và ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh kinh tế hiện nay. Các doanh nghiệp cần tiếp tục cải thiện quy trình định giá của mình để đảm bảo thành công trong các thương vụ M&A trong tương lai.

5.1. Xu hướng phát triển trong định giá doanh nghiệp

Xu hướng phát triển trong định giá doanh nghiệp sẽ tiếp tục được thúc đẩy bởi sự thay đổi trong môi trường kinh doanh và sự phát triển của công nghệ. Các doanh nghiệp cần nắm bắt các xu hướng này để tối ưu hóa quy trình định giá.

5.2. Tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực định giá

Nâng cao năng lực định giá là cần thiết để các doanh nghiệp có thể thực hiện các thương vụ M&A thành công. Việc đào tạo và phát triển kỹ năng cho đội ngũ nhân viên sẽ giúp cải thiện quy trình định giá và tăng cường khả năng cạnh tranh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động mua bán và sáp nhập doanh nghiệp (M&A) tại Việt Nam đã có sự phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây, đặc biệt sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) năm 2006. Theo số liệu thống kê, số lượng giao dịch M&A tại Việt Nam tăng đột biến 77% trong năm 2009 so với năm 2008, mặc dù giá trị giao dịch chỉ tăng khoảng 2%. Tuy nhiên, tỷ lệ thành công của các thương vụ M&A vẫn còn thấp, với hơn 50% giao dịch gặp thất bại do nhiều nguyên nhân, trong đó sai lầm trong định giá doanh nghiệp là một trong những nguyên nhân chủ yếu.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là làm rõ các khái niệm cơ bản về M&A, phân tích thực trạng hoạt động M&A và định giá doanh nghiệp tại Việt Nam, đồng thời ứng dụng mô hình định giá quyền chọn thực (Real Options) trong việc định giá công ty mục tiêu phục vụ cho hoạt động M&A. Nghiên cứu tập trung vào phân tích các phương pháp định giá truyền thống và so sánh với mô hình Real Options nhằm đề xuất giải pháp định giá phù hợp trong điều kiện không chắc chắn và biến động của thị trường.

Phạm vi nghiên cứu bao gồm các thương vụ M&A tại Việt Nam từ năm 2003 đến 2009, với nghiên cứu điển hình về Công ty cổ phần Bột Giặt LIX. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc nâng cao hiệu quả định giá doanh nghiệp, giảm thiểu rủi ro thất bại trong M&A, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường M&A Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hai khung lý thuyết chính:

1. Lý thuyết định giá doanh nghiệp truyền thống: Bao gồm các phương pháp định giá tài sản, thu nhập và thị trường. Các khái niệm chính gồm:

   • Phương pháp chiết khấu dòng tiền (DCF)
   • Phương pháp giá trị tài sản thuần (NAV)
   • Phương pháp bội số (Multiple Based Valuation)
   • Phân tích công ty và giao dịch tương đương

2. Mô hình định giá quyền chọn thực (Real Options): Dựa trên công thức Black-Scholes và lý thuyết quyền chọn tài chính, mô hình này đánh giá giá trị của các quyền chọn đầu tư trong điều kiện không chắc chắn, linh hoạt trong quản trị và ra quyết định đầu tư. Các khái niệm chính bao gồm:

   • Quyền chọn mua (Call Option) và quyền chọn bán (Put Option)
   • Quyền chọn mở rộng dự án, quyền chọn từ bỏ dự án, quyền chọn thời điểm đầu tư
   • Phân loại quyền chọn thực trong M&A: quyền chọn chiến lược, quyền chọn hoạt động, quyền chọn tài chính

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hệ thống, tổng hợp, phân tích, so sánh và thống kê. Nguồn dữ liệu chính bao gồm:

• Số liệu thống kê các thương vụ M&A tại Việt Nam và thế giới giai đoạn 2003-2009
• Báo cáo định giá và phân tích tài chính của Công ty cổ phần Bột Giặt LIX từ các tổ chức tư vấn tài chính như BVSC và Vietstock
• Văn bản pháp luật liên quan đến M&A tại Việt Nam như Luật Doanh nghiệp 2005, Luật Đầu tư 2005, Luật Cạnh tranh 2004

Phương pháp phân tích bao gồm:

• So sánh các phương pháp định giá truyền thống với mô hình Real Options
• Ứng dụng mô hình Real Options kết hợp với DCF để định giá công ty mục tiêu
• Phân tích các sai lầm phổ biến trong định giá doanh nghiệp qua các nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2009 đến 2010, tập trung vào việc thu thập dữ liệu, phân tích lý thuyết và thực tiễn, áp dụng mô hình định giá và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng số lượng giao dịch M&A tại Việt Nam: Số lượng giao dịch M&A tăng 77% trong năm 2009 so với năm 2008, tuy giá trị giao dịch chỉ tăng khoảng 2%. Điều này cho thấy sự sôi động của thị trường M&A nhưng quy mô giao dịch còn hạn chế.

2. Tỷ lệ thất bại cao trong các thương vụ M&A: Trên 50% các giao dịch M&A tại Việt Nam gặp thất bại, phần lớn do sai lầm trong định giá doanh nghiệp mục tiêu, dẫn đến không tạo ra giá trị gia tăng cho bên mua và bên bán.

3. Ưu nhược điểm của các phương pháp định giá truyền thống: Phương pháp DCF được đánh giá là có cơ sở lý thuyết vững chắc nhất nhưng gặp khó khăn trong việc dự báo dòng tiền dài hạn và không phản ánh được tính linh hoạt trong quản trị. Phương pháp NAV đơn giản nhưng không tính đến giá trị tài sản vô hình và tiềm năng phát triển. Phương pháp bội số dễ thực hiện nhưng phụ thuộc nhiều vào việc chọn công ty so sánh và sự chính xác của thị trường.

4. Mô hình Real Options nâng cao giá trị định giá: Ứng dụng mô hình Real Options giúp đánh giá giá trị của các quyền chọn đầu tư trong điều kiện không chắc chắn, phản ánh được tính linh hoạt trong quản trị và ra quyết định đầu tư. So sánh với DCF, Real Options cho thấy giá trị doanh nghiệp có thể cao hơn do tính đến các cơ hội tăng trưởng và khả năng điều chỉnh dự án trong tương lai.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân tỷ lệ thất bại cao trong M&A chủ yếu do sai lầm trong định giá, bao gồm dự báo dòng tiền không chính xác, tính toán sai tỷ suất chiết khấu, và không đánh giá đúng giá trị tài sản vô hình cũng như cơ hội tăng trưởng. Kết quả nghiên cứu phù hợp với các báo cáo quốc tế về sai lầm trong định giá doanh nghiệp.

Việc áp dụng mô hình Real Options tại Việt Nam còn hạn chế do thiếu kinh nghiệm và dữ liệu, nhưng nghiên cứu điển hình về Công ty Bột Giặt LIX cho thấy mô hình này có thể bổ sung giá trị định giá truyền thống, đặc biệt trong bối cảnh thị trường biến động và không chắc chắn.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số lượng giao dịch M&A, bảng so sánh các phương pháp định giá về ưu nhược điểm, và biểu đồ minh họa giá trị doanh nghiệp theo DCF và Real Options.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng đồng bộ các phương pháp định giá: Kết hợp phương pháp DCF với mô hình Real Options để đánh giá đầy đủ giá trị doanh nghiệp, đặc biệt trong các dự án có tính linh hoạt cao và môi trường không chắc chắn. Thời gian áp dụng: 1-2 năm; Chủ thể: các tổ chức tư vấn tài chính và doanh nghiệp tham gia M&A.

2. Nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ định giá: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về mô hình Real Options và các kỹ thuật định giá hiện đại cho các chuyên gia tài chính, nhà quản lý doanh nghiệp. Thời gian: 6-12 tháng; Chủ thể: các trường đại học, viện nghiên cứu và các tổ chức đào tạo chuyên ngành.

3. Hoàn thiện khung pháp lý và hướng dẫn định giá M&A: Đề xuất sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật liên quan để tạo hành lang pháp lý rõ ràng, đồng bộ cho hoạt động M&A và định giá doanh nghiệp. Thời gian: 2-3 năm; Chủ thể: Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

4. Xây dựng cơ sở dữ liệu trung tâm về M&A và định giá doanh nghiệp: Thu thập, lưu trữ và cập nhật thông tin các thương vụ M&A, kết quả định giá, bài học kinh nghiệm để hỗ trợ các bên tham gia giao dịch. Thời gian: 1-2 năm; Chủ thể: các cơ quan quản lý nhà nước và hiệp hội doanh nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý doanh nghiệp và ban lãnh đạo công ty: Nắm bắt kiến thức về các phương pháp định giá và ứng dụng mô hình Real Options để nâng cao hiệu quả quyết định đầu tư và M&A.

2. Chuyên gia tư vấn tài chính và định giá doanh nghiệp: Áp dụng các phương pháp định giá hiện đại, đặc biệt là mô hình quyền chọn thực, để cung cấp dịch vụ tư vấn chính xác và hiệu quả hơn.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách: Hiểu rõ thực trạng và các vấn đề pháp lý liên quan đến M&A để xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển thị trường M&A bền vững.

4. Giảng viên và sinh viên ngành kinh tế tài chính, ngân hàng: Là tài liệu tham khảo học thuật, nghiên cứu chuyên sâu về định giá doanh nghiệp và hoạt động M&A tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. M&A là gì và có những hình thức nào phổ biến?
   M&A là hoạt động mua bán và sáp nhập doanh nghiệp, gồm các hình thức như sáp nhập ngang bằng, sáp nhập dọc, mở rộng thị trường, mở rộng sản phẩm và sáp nhập tập đoàn. Mỗi hình thức có đặc điểm và mục tiêu chiến lược riêng.

2. Tại sao định giá doanh nghiệp lại quan trọng trong M&A?
   Định giá chính xác giúp xác định giá trị thực của công ty mục tiêu, tránh trả giá quá cao hoặc quá thấp, từ đó giảm thiểu rủi ro thất bại và tạo ra giá trị gia tăng cho các bên tham gia giao dịch.

3. Phương pháp DCF có những hạn chế gì?
   Phương pháp DCF dựa trên dự báo dòng tiền dài hạn và tỷ suất chiết khấu, nhưng khó dự báo chính xác trong điều kiện biến động, không phản ánh được tính linh hoạt trong quản trị và các cơ hội đầu tư trong tương lai.

4. Mô hình Real Options khác gì so với DCF?
   Real Options đánh giá giá trị của các quyền chọn đầu tư trong điều kiện không chắc chắn, cho phép tính đến tính linh hoạt trong ra quyết định, từ bỏ hoặc mở rộng dự án, giúp định giá doanh nghiệp chính xác hơn trong môi trường biến động.

5. Làm thế nào để áp dụng mô hình Real Options trong thực tế?
   Cần thu thập dữ liệu tài chính, xác định các quyền chọn thực tế trong dự án, sử dụng công thức Black-Scholes hoặc các mô hình định giá quyền chọn để tính toán giá trị bổ sung so với phương pháp truyền thống. Việc này đòi hỏi chuyên môn cao và sự phối hợp giữa các chuyên gia tài chính và quản lý doanh nghiệp.

Kết luận

• Hoạt động M&A tại Việt Nam phát triển nhanh với số lượng giao dịch tăng 77% năm 2009, nhưng tỷ lệ thành công còn thấp do sai lầm trong định giá.
• Phương pháp định giá truyền thống như DCF có nhiều ưu điểm nhưng không phản ánh đầy đủ tính linh hoạt và cơ hội tăng trưởng trong điều kiện không chắc chắn.
• Mô hình Real Options là công cụ hữu hiệu để bổ sung và nâng cao chất lượng định giá doanh nghiệp trong M&A.
• Cần hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực chuyên môn và xây dựng cơ sở dữ liệu để hỗ trợ hoạt động M&A hiệu quả hơn.
• Luận văn cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn quan trọng cho các nhà quản lý, chuyên gia tư vấn và cơ quan quản lý trong lĩnh vực M&A tại Việt Nam.

Các tổ chức tư vấn và doanh nghiệp nên bắt đầu áp dụng mô hình Real Options trong định giá, đồng thời phối hợp với các cơ quan quản lý để hoàn thiện môi trường pháp lý và phát triển thị trường M&A bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ---- K --- LÊ ĐÌNH VỸ ĐỊNH GIÁ DOANH NGHIỆP PHỤC VỤ MUA BÁN VÀ SÁP NHẬP DOANH NGHIỆP Chuyên ngành: Kinh tế tài chính – Ngân hàng Mã số:60.12 LUẬN VĂN THẠC SĨ NGƯỜI HƯỚNG DẪN: PGS.NGUYỄN THỊ LIÊN HOA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – 2010 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU CHƯƠNG 1 . 1 TỔNG LUẬN VỀ ĐỀ TÀI .1 Tổng quan về mua bán và sáp nhập công ty .1 Những khái niệm cơ bản trong mua bán và sáp nhập công ty .1 Phân biệt mua bán và sáp nhập .2 Các khái niệm cơ bản .3 Các hình thức mua bán và sáp nhập công ty (M&A) .1 M&A thông qua hình thức chuyển nhượng cổ phần .2 M&A thông qua hình thức mua nợ .4 Động cơ của hoạt động mua bán và sáp nhập công ty .5 Mô hình mua bán và sáp nhập (M&A) .2 Các phương pháp địngdoanh nghiệp khi thựcê>n  n n> công ty .1 Nhóm phương pháp tài sản .2 Nhóm phương pháp thu nhập .3 Phương pháp bội số (Multiple Based Valuation Method).4 Phương pháp phân tích các công ty và giao dịch tương đương .3 Những ưu nhược điểm và điều kiện sử dụng của các phương pháp .1 Nhóm phương pháp chiết khấu dòng tiền DCF .2 Phương pháp giá trị tài sản thuần .3 Nhóm phương pháp so sánh thị trường (bội số) . 23 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.4 Cơ sở của mô hình Real Options .1 Những vấn đề cơ bản .2 Công thức Black-Scholes .3 Quyền chọn thực (Real Options) .1 Khái niệm quyền chọn thực.2 Phân loại quyền chọn thực .4 Phân loại quyền chọn thực trong hoạt động M&A .5 So sánh mô hình Real Options với phương pháp DCF .6 Nghiên cứu kinh nghiệm định giá trong hoạt đông mua bán và sáp nhập công ty trên thế giới .1 Những sai lầm phổ biến trong định giá doanh nghiệp .2 Những quan niệm sai lầm và thực tế về việc định giá giao dịch M&A . 36 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 . 39 THỰC TRẠNG M&A TẠI VIỆT NAM VÀ PHƯƠNG PHÁP . 39 ĐỊNH GIÁ CÔNG TY CỔ PHẦN BỘT GIẶT LIX .1 Thực tiễn khung pháp lý về sáp nhập và mua bán công ty tại Việt Nam .1 Khung pháp lý liên quan đến hoạt động mua bán và sáp nhập công ty.2 Những hạn chế của môi trường pháp lý.2 Thực trạng hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A) tại Việt Nam.1 Tổng quan về hoạt động M&A tại Việt Nam trong những năm vừa qua .2 Các thương vụ M&A đáng chú ý tại Việt Nam trong năm 2009 .3 Những thương vụ thất bại ở Việt Nam, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm .4 Xu hướng của hoạt động M&A tại Việt Nam trong thời gian tới . 52 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.5 Thực tiễn hoạt động định giá doanh nghiệp cho hoạt động M&A trong các tổ chức tư vấn tài chính tại Việt Nam .1 Thực trạng áp dụng các phương pháp định giá .1 Các phương pháp định giá doanh nghiệp đang được áp dụng .2 Phân tích và đánh giá thực tiễn tại các tổ chức tư vấn tài chính .2 Nghiên cứu tình huống định giá Công ty Lix .1 Phương pháp định giá của BVSC – Phương pháp so sánh .2 Phương pháp định giá LIX của Vietstock – Phương pháp DCF . 60 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 . 64 ỨNG DỤNG MÔ HÌNH QUYỀN CHỌN THỰC. 64 TRONG ĐỊNH GIÁ CHO MỤC ĐÍCH M&A.1 Mô hình mẫu - Xác định giá trị Công ty cổ phần Bột Giặt Lix .2 Vận dụng mô hình định giá Real Options kết hợp mô hình DCF .3 Giải pháp hỗ trợ cho mô hình . 73 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 . 76 PHỤ LỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH SÁCH CÁC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Bảng số liệu các thương vụ M&A từ năm 2003 – 2009 .2: Bảng số liệu tình hình các giao dịch M&A Việt Nam và thế giới .3: Bảng số liệu định giá Công ty Lix của BVSC .1: Những bất lợi của DCF: giả định và thực tế .2: Bảng định giá theo mô hình chiết khấu dòng tiền công ty – FCFF .3: Bảng định giá theo mô hình chiết khấu dòng tiền của cổ đông – FCFE .4: Ma trận định giá . 75 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BSM Black – Scholes – Merton – công thức đoạt giải Nobel của Black và Scholes CAPM Capital asset pricing model – mô hình định giá tài sản vốn DCF Discounted cash flow – mô hình chiết khấu dòng tiền FCF Free cash flows – dòng tiền tự do FCFE Free cash flows equity – dòng tiền tự do vốn chủ FCFF Free cash flows firm – dòng tiền tự do công ty LBO Leveraged buyout – mua lại bằng vốn vay PV Present value – hiện giá PVGO Present value growth opportunities – hiện giá của cơ hội tăng trưởng M&A Merger & Acquisition – sáp nhập và mua lại công ty NAV Net asset value – mô hình định giá giá trị tài sản thuần NPV Net present value – giá trị hiện tại thuần SGDCK Sở giao dịch chứng khoán UBCKNN Ủy ban chứng khoán Nhà nước WACC Weighted average cost of capital – chi phí sử dụng vốn bình quân WTO World trade organization – tổ chức thương mại thế giới TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Mua bán và sáp nhập công ty là một lĩnh vực tài chính mà trên thế giới đã có nhiều kinh nghiệm, nhưng còn tương đối non trẻ đối với Việt Nam. Nền kinh tế Việt Nam đang tiến trình hội nhập kinh tế thế giới ngày càng sâu rộng, đặc biệt là sau khi Việt Nam đã gia nhập WTO, tạo điều kiện cho hoạt động mua bán sáp nhập công ty diễn ra sôi động hơn. Hoạt động M&A tại Việt Nam trong những năm quá rất sôi động, tuy còn nhỏ lẻ so với thế giới nhưng vẫn có những nét riêng. Nhìn chung số vụ và qui mô M&A ở Việt Nam liên tục tăng, ngoại trừ năm 2008 và 2009 do ảnh hưởng của cuộc khủng khoản tài chính toàn cầu. Đặc biệt năm 2007, số vụ mua bán, sáp nhập doanh nghiệp đã gia tăng mạnh cả về số lượng và quy mô, gắn liền với sự kiện Việt Nam gia nhập WTO trong năm 2006. Hoạt động M&A diễn ra sôi nổi ở nhiều lĩnh vực khác nhau, như tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, phân phối…Trong đó, một trong những lĩnh vực tiên phong trong hoạt động M&A ở Việt Nam là làn sóng các tập đoàn ngân hàng, tài chính lớn trên thế giới mua lại cổ phần để trở thành các cổ đông chiến lược của các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam. Riêng năm 2009, hoạt động M&A vẫn tiếp tục thu hút được nhiều sự quan tâm, tuy còn tồn tại nhiều vấn đề do ảnh hưởng từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Theo số liệu thống kê, hoạt động M&A tại Việt Nam so với các khu vực khác trên thế giới, Việt Nam nổi lên với mức tăng trưởng dương so với các nước và khu vực. Mặc dù tỉ lệ tăng chỉ 2% so với năm 2008 về giá trị giao dịch, tuy nhiên số lượng giao dịch lại tăng đột biến với 77%. Một thực trạng khác cũng rất đáng quan tâm về hoạt động M&A trong thời gian qua là tỷ lệ thành công của các vụ M&A hiện nay đang còn thấp và phổ biến là trường hợp các vụ M&A không tạo ra giá trị tăng thêm. Theo báo cáo của một cuộc hội thảo về M&A tại Việt Nam do Avalue Việt Nam tổ chức vào đầu năm 2010, trên 50% các giao dịch M&A tại Việt Nam trong thời gian qua gặp thất bại. Định giá TIEU LUAN MOI download : [e-mail] doanh nghiệp là một bước rất quan trong trong quá trình thực hiện mua bán và sáp nhập công ty với cả Bên mua lẫn Bên bán. Rất nhiều thương vụ M&A trên thế giới và Việt Nam thời gian qua gặp thất bại. Một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến thất bại đó là có những sai lầm trong bước định giá công ty mục tiêu. Trong một môi trường kinh doanh đang ngày càng thay đổi nhanh chóng, việc tìm kiếm những phương pháp xác định giá trị công ty mục tiêu trong điều kiện không chắc chắn đang trở nên cần thiết. Đặc biệt trong trường hợp công ty mục tiêu đang có những cơ hội phát triển mạnh mẽ trong tương lai với những dự án mở rộng quy mô đang được xem xét thực hiện. Trong thực tế, mỗi dự án đầu tư thường kèm theo nhiều lựa chọn, cho phép các doanh nghiệp có thể linh động trong quá trình đầu tư khi họ đã có những thông tin chính xác hơn về những dự báo liên quan đến dự án. Cân nhắc những lựa chọn này khi đánh giá dự án có thể giúp cho doanh nghiệp có quyết định đúng đắn hơn khi đầu tư, đó chính là quyền chọn thực (Real Options) trong quyết định đầu tư. Trong khi đó, phương pháp định giá doanh nghiệp có cơ sở lý thuyết vững chắc nhất là phương pháp chiết khất dòng tiền DCF không phản ánh được tính linh động trong quản trị mà doanh nghiệp có thể có trong quá trình đầu tư. Xuất phát từ những yêu cầu khách quan trên, tác giả cố gắng vận dụng phương pháp tiếp cận Quyền chọn thực trong việc định giá công ty mục tiêu cho hoạt động M&A. Với mong muốn đó, đề tài “Định giá doanh nghiệp phục vụ mua bán sáp nhập doanh nghiệp” đã được ra đời. Mục tiêu nghiên cứu Đề tài tập trung nghiên cứu các vấn đề sau: Thứ nhất, làm rõ một số khái niệm liên quan đến hoạt động M&A, phân loại M&A, giới thiệu mô hình M&A, đồng thời nghiên cứu những trường hợp M&A thất bại điển hình do nguyên nhân định giá và những bài học kinh nghiệm trong định giá. Thứ hai, nghiên cứu thực trạng hoạt động M&A tại Việt Nam, thực trạng hoạt động định giá doanh nghiệp tại Việt Nam và nghiên cứu những điển hình M&A thất bại tại Việt Nam. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Thứ ba, tác giả tìm hiểu cơ sở lý thuyết của Real Options và từ đó ứng dụng phương pháp tiếp cận này vào định giá một công ty mục tiêu cụ thể, so sánh kết quả với một số phương pháp định giá khác được thực hiện bởi các công ty tư vấn tài chính chuyên nghiệp tại Việt Nam. Mô hình định giá “Quyền chọn thực” (Real Options) là một mô hình đã được các nước trên thế giới áp dụng trong những điều kiện phù hợp, nhưng vẫn chưa được ứng dụng ở Việt Nam.