Nghiên Cứu Khoa Học Về Hợp Đồng Mua Bán Căn Hộ Chung Cư Dưới Góc Độ Pháp Luật Bảo Vệ Người Tiêu Dùng

Tài liệu nghiên cứu Đề tài sinh viên nghiên cứu khoa học hợp đồng mua bán căn hộ chung cư theo mẫu dưới góc độ pháp, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Tác giả: Trần Diệu Loan
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Cương
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật học
• Đề tài: Nghiên cứu khoa học về hợp đồng mua bán căn hộ chung cư: Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ HỢP ĐỒNG MUA BÁN CĂN HỘ CHUNG CƯ THEO MẪU DƯỚI GÓC ĐỘ PHÁP LUẬT BẢO VỆ QUYỀN LỢI NGƯỜI TIÊU DÙNG
• 1.1. Khái quát về hợp đồng theo mẫu
• 1.1.1. Khái niệm hợp đồng theo mẫu
• 1.1.2. Đặc điểm của hợp đồng theo mẫu
• 1.2. Khái quát về hợp đồng mua bán căn hộ chung cư theo mẫu
• 1.2.1. Khái niệm hợp đồng mua bán căn hộ chung cư theo mẫu
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT BẢO VỆ NGƯỜI TIÊU DÙNG VIỆT NAM VỀ MUA BÁN CĂN HỘ CHUNG CƯ THEO MẪU
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN THI HÀNH PHÁP LUẬT BẢO VỆ QUYỀN LỢI NGƯỜI TIÊU DÙNG, HỢP ĐỒNG MUA BÁN CĂN HỘ CHUNG CƯ THEO MẪU Ở VIỆT NAM VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ, GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC THI PHÁP LUẬT

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu khoa học hợp đồng mua bán căn hộ chung cư

Nghiên cứu khoa học về hợp đồng mua bán căn hộ chung cư là một lĩnh vực quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Trong bối cảnh thị trường bất động sản phát triển mạnh mẽ, việc hiểu rõ các quy định pháp luật liên quan đến hợp đồng mẫu là cần thiết. Nghiên cứu này không chỉ giúp người tiêu dùng nhận thức rõ hơn về quyền lợi của mình mà còn góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật.

1.1. Khái niệm hợp đồng mua bán căn hộ chung cư theo mẫu

Hợp đồng mua bán căn hộ chung cư theo mẫu là loại hợp đồng được soạn thảo sẵn, trong đó bên bán đưa ra các điều khoản mà bên mua chỉ có thể chấp nhận hoặc từ chối. Điều này tạo ra sự không cân bằng trong quyền lợi giữa hai bên, đặc biệt là đối với người tiêu dùng.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Nghiên cứu này giúp làm rõ các quy định pháp luật hiện hành về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong giao dịch mua bán căn hộ chung cư. Nó cũng chỉ ra những điểm yếu trong thực thi pháp luật và đề xuất các giải pháp cải thiện.

II. Vấn đề và thách thức trong hợp đồng mua bán căn hộ chung cư

Mặc dù có nhiều quy định pháp luật nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, nhưng thực tế vẫn tồn tại nhiều vấn đề và thách thức. Người tiêu dùng thường không nhận thức đầy đủ về quyền lợi của mình, dẫn đến việc dễ bị thiệt thòi trong các giao dịch. Các tranh chấp liên quan đến hợp đồng mẫu cũng ngày càng gia tăng.

2.1. Những rủi ro tiềm ẩn trong hợp đồng mẫu

Hợp đồng mẫu thường chứa nhiều điều khoản bất lợi cho người tiêu dùng, như việc hạn chế quyền khiếu nại hoặc yêu cầu bồi thường. Điều này khiến người tiêu dùng dễ dàng trở thành nạn nhân của các hành vi gian lận.

2.2. Thực trạng tranh chấp hợp đồng mua bán căn hộ chung cư

Tranh chấp liên quan đến hợp đồng mua bán căn hộ chung cư theo mẫu ngày càng phổ biến. Nhiều vụ việc đã xảy ra, trong đó bên mua thường là người chịu thiệt hại lớn nhất. Việc giải quyết các tranh chấp này còn gặp nhiều khó khăn do thiếu minh bạch trong các điều khoản hợp đồng.

III. Phương pháp nghiên cứu và giải pháp bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học phù hợp. Việc phân tích các quy định pháp luật hiện hành và thực tiễn thi hành là rất quan trọng. Các giải pháp đề xuất cần tập trung vào việc cải thiện quy trình soạn thảo hợp đồng mẫu và nâng cao nhận thức của người tiêu dùng.

3.1. Phương pháp nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực hợp đồng

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp như phân tích, tổng hợp và so sánh để đánh giá hiệu quả của các quy định pháp luật hiện hành. Điều này giúp xác định những điểm mạnh và điểm yếu trong việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật

Cần có các biện pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Điều này bao gồm việc cải thiện quy trình kiểm soát hợp đồng mẫu và tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục cho người tiêu dùng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các quy định pháp luật về hợp đồng mẫu trong thực tiễn còn nhiều hạn chế. Nhiều người tiêu dùng vẫn chưa nhận thức đầy đủ về quyền lợi của mình, dẫn đến việc dễ bị thiệt thòi trong các giao dịch. Cần có các biện pháp cụ thể để cải thiện tình hình này.

4.1. Thực trạng áp dụng pháp luật trong giao dịch mua bán căn hộ

Thực trạng cho thấy rằng nhiều người tiêu dùng không nắm rõ các điều khoản trong hợp đồng mẫu, dẫn đến việc họ không thể bảo vệ quyền lợi của mình. Việc thiếu thông tin và kiến thức pháp luật là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

4.2. Kết quả nghiên cứu và kiến nghị

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng cần có sự cải cách trong quy định pháp luật về hợp đồng mẫu. Các kiến nghị bao gồm việc tăng cường kiểm soát hợp đồng mẫu và nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về quyền lợi của họ.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu về hợp đồng mua bán căn hộ chung cư

Nghiên cứu về hợp đồng mua bán căn hộ chung cư theo mẫu dưới góc độ pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng là rất cần thiết. Tương lai của nghiên cứu này sẽ tiếp tục tập trung vào việc cải thiện các quy định pháp luật và nâng cao nhận thức của người tiêu dùng.

5.1. Tương lai của nghiên cứu và cải cách pháp luật

Tương lai của nghiên cứu sẽ hướng đến việc cải cách các quy định pháp luật hiện hành để bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người tiêu dùng trong giao dịch mua bán căn hộ chung cư.

5.2. Đề xuất hướng đi mới cho nghiên cứu

Cần có các nghiên cứu sâu hơn về thực trạng và hiệu quả của các quy định pháp luật hiện hành. Điều này sẽ giúp đưa ra các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế, thị trường bất động sản, đặc biệt là căn hộ chung cư, phát triển nhanh chóng để đáp ứng nhu cầu nhà ở ngày càng tăng tại các đô thị lớn. Theo số liệu năm 2018, chỉ trong 5 tháng đầu năm, có khoảng 8.690 căn hộ chung cư được chào bán trên thị trường, trong đó quý II đã tiêu thụ thành công 6.947 căn. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng kéo theo nhiều vấn đề về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (NTD) trong các hợp đồng mua bán căn hộ chung cư theo mẫu, vốn chiếm phần lớn các giao dịch. Người tiêu dùng thường ở thế yếu, thiếu thông tin và khả năng thương lượng, dẫn đến nhiều rủi ro tiềm ẩn và tranh chấp phát sinh.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích, đánh giá các quy định pháp luật hiện hành về hợp đồng mua bán căn hộ chung cư theo mẫu dưới góc độ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, chỉ ra những hạn chế trong thực thi pháp luật và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định pháp luật Việt Nam và thực tiễn áp dụng tại các dự án căn hộ chung cư trên địa bàn cả nước, đặc biệt là tại các thành phố lớn như TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao nhận thức và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng khi tham gia giao dịch mua bán căn hộ chung cư, đồng thời thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường bất động sản.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên khung lý thuyết về hợp đồng theo mẫu (adhesion contract) và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong giao dịch dân sự. Hợp đồng theo mẫu được định nghĩa là hợp đồng do một bên soạn thảo sẵn, bên còn lại chỉ có thể chấp nhận hoặc từ chối mà không được thương lượng nội dung. Tính chất “gia nhập” của hợp đồng theo mẫu làm nổi bật sự bất cân xứng về quyền lực và thông tin giữa các bên, đặc biệt là giữa chủ đầu tư (CDT) và người tiêu dùng.

Ngoài ra, nghiên cứu áp dụng các nguyên tắc pháp lý về giao kết hợp đồng dân sự, nguyên tắc bình đẳng, thiện chí, hợp tác và trung thực trong thực hiện hợp đồng. Các quy định pháp luật chuyên ngành như Luật Nhà ở 2014, Luật Kinh doanh Bất động sản 2014, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2010 và các văn bản hướng dẫn thi hành cũng được sử dụng làm cơ sở lý luận.

Ba khái niệm chính được làm rõ gồm: hợp đồng theo mẫu, hợp đồng mua bán căn hộ chung cư theo mẫu, và quyền lợi người tiêu dùng trong giao dịch bất động sản.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận biện chứng duy vật kết hợp với các phương pháp khoa học cụ thể như tổng hợp, phân tích, thống kê, so sánh, pháp luật học, logic và lịch sử. Nguồn dữ liệu bao gồm các văn bản pháp luật hiện hành, các hợp đồng mẫu thực tế, báo cáo ngành, số liệu thống kê thị trường bất động sản, và các tài liệu nghiên cứu học thuật liên quan.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm các hợp đồng mua bán căn hộ chung cư theo mẫu được đăng ký và áp dụng tại các dự án lớn trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội trong khoảng thời gian 2015-2020. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu phi xác suất theo tiêu chí đại diện cho các dự án có quy mô và tính chất đa dạng. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp phân tích nội dung, so sánh quy định pháp luật và đánh giá thực tiễn thi hành.

Timeline nghiên cứu kéo dài khoảng 12 tháng, từ việc thu thập tài liệu, phân tích, đến đề xuất giải pháp và hoàn thiện luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy định pháp luật về hợp đồng mua bán căn hộ chung cư theo mẫu còn nhiều bất cập
   Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2010 và Bộ luật Dân sự 2015 đã quy định rõ về hợp đồng theo mẫu, tuy nhiên, các quy định này chưa làm rõ đầy đủ tính chất “gia nhập” và chưa có hướng dẫn chi tiết về kiểm soát các điều khoản bất lợi cho người tiêu dùng. Khoảng 70% hợp đồng mẫu được đăng ký vẫn tồn tại các điều khoản hạn chế quyền lợi người mua.

2. Thực tiễn thi hành pháp luật chưa hiệu quả, nhiều tranh chấp phát sinh
   Theo báo cáo ngành, tỷ lệ tranh chấp liên quan đến hợp đồng mua bán căn hộ chung cư chiếm khoảng 30% tổng số tranh chấp bất động sản. Các tranh chấp phổ biến gồm: cách tính diện tích căn hộ (sai lệch từ 1 đến 2 m², tương đương thiệt hại 30-70 triệu đồng/căn), điều khoản độc quyền cung cấp dịch vụ, và điều khoản miễn trừ trách nhiệm của chủ đầu tư.

3. Người tiêu dùng gặp khó khăn trong tiếp cận và hiểu hợp đồng
   Hợp đồng mẫu thường dài, sử dụng nhiều thuật ngữ chuyên ngành, cỡ chữ nhỏ (dưới 12), màu sắc và bố cục không rõ ràng, gây khó khăn cho người tiêu dùng trong việc đọc hiểu. Khoảng 60% người mua không đọc kỹ hợp đồng trước khi ký do tâm lý vội vàng hoặc thiếu kiến thức pháp luật.

4. Cơ chế đăng ký và kiểm soát hợp đồng theo mẫu đã được thiết lập nhưng chưa phát huy tối đa hiệu quả
   Việc đăng ký hợp đồng theo mẫu với Bộ Công Thương và Sở Công Thương được thực hiện nghiêm túc, thời gian xử lý hồ sơ trung bình là 20 ngày làm việc. Tuy nhiên, công tác hậu kiểm, thanh tra và xử lý vi phạm còn hạn chế, dẫn đến việc các điều khoản bất lợi vẫn tồn tại trong hợp đồng mẫu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các vấn đề trên xuất phát từ sự bất cân xứng về quyền lực và thông tin giữa chủ đầu tư và người tiêu dùng, cũng như sự thiếu minh bạch và chưa đồng bộ trong hệ thống pháp luật. So với các quốc gia phát triển, Việt Nam còn thiếu các quy định chi tiết về kiểm soát điều khoản hợp đồng theo mẫu và chưa có cơ chế bảo vệ người tiêu dùng hiệu quả khi xảy ra tranh chấp.

Việc hợp đồng mẫu được soạn thảo bởi các nhóm chuyên gia pháp lý của chủ đầu tư với mục tiêu bảo vệ lợi ích doanh nghiệp khiến người tiêu dùng dễ bị thiệt thòi. Tuy nhiên, quy định bắt buộc đăng ký hợp đồng theo mẫu và kiểm soát nội dung hợp đồng là bước tiến quan trọng, góp phần hạn chế các điều khoản bất công.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ tranh chấp theo loại, bảng so sánh các điều khoản hợp đồng mẫu trước và sau khi đăng ký, cũng như khảo sát mức độ hiểu biết hợp đồng của người tiêu dùng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý về hợp đồng mua bán căn hộ chung cư theo mẫu
   Cần bổ sung quy định chi tiết về kiểm soát các điều khoản bất lợi, quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc minh bạch thông tin và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp, Bộ Xây dựng, Bộ Công Thương.

2. Tăng cường công tác hậu kiểm và thanh tra hợp đồng theo mẫu
   Cơ quan quản lý nhà nước cần nâng cao năng lực, tăng cường thanh tra, xử lý nghiêm các vi phạm trong việc soạn thảo và áp dụng hợp đồng mẫu. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể thực hiện: Cục Quản lý cạnh tranh, Sở Công Thương các tỉnh, thành phố.

3. Nâng cao nhận thức và năng lực pháp lý cho người tiêu dùng
   Tổ chức các chương trình đào tạo, tư vấn pháp luật miễn phí, cung cấp tài liệu hướng dẫn dễ hiểu về hợp đồng mua bán căn hộ chung cư. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng. Chủ thể thực hiện: Hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, các tổ chức xã hội.

4. Yêu cầu hợp đồng mẫu phải rõ ràng, dễ hiểu và tuân thủ quy định về hình thức
   Quy định bắt buộc cỡ chữ tối thiểu 12, sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt chuẩn, bố cục hợp đồng rõ ràng, tránh sử dụng thuật ngữ chuyên ngành khó hiểu. Thời gian thực hiện: 1 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng.

5. Khuyến khích áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý hợp đồng
   Xây dựng hệ thống đăng ký, lưu trữ và tra cứu hợp đồng mẫu trực tuyến để tăng tính minh bạch và thuận tiện cho người tiêu dùng. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Công Thương, Bộ Thông tin và Truyền thông.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Chủ đầu tư và doanh nghiệp kinh doanh bất động sản
   Giúp hiểu rõ các quy định pháp luật về hợp đồng mua bán căn hộ chung cư theo mẫu, từ đó xây dựng hợp đồng phù hợp, bảo vệ uy tín và tránh rủi ro pháp lý.

2. Người tiêu dùng, khách hàng mua căn hộ chung cư
   Nâng cao nhận thức về quyền lợi và nghĩa vụ khi ký hợp đồng, giúp họ tự tin hơn trong việc thương lượng và bảo vệ quyền lợi chính đáng.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
   Cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện chính sách, tăng cường kiểm soát và xử lý vi phạm trong lĩnh vực bất động sản.

4. Các nhà nghiên cứu, học giả trong lĩnh vực pháp luật và kinh tế
   Là tài liệu tham khảo quan trọng cho các nghiên cứu tiếp theo về hợp đồng theo mẫu, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và phát triển thị trường bất động sản.

Câu hỏi thường gặp

1. Hợp đồng mua bán căn hộ chung cư theo mẫu là gì?
   Đây là hợp đồng do chủ đầu tư soạn thảo sẵn với các điều khoản tiêu chuẩn, người mua chỉ có thể chấp nhận hoặc từ chối mà không được thương lượng. Điều này nhằm tiết kiệm thời gian và tạo sự đồng nhất trong giao dịch.

2. Người tiêu dùng có thể thay đổi điều khoản trong hợp đồng mẫu không?
   Thông thường, người tiêu dùng không thể thay đổi các điều khoản đã được soạn thảo sẵn. Tuy nhiên, pháp luật quy định các điều khoản bất công sẽ bị vô hiệu, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

3. Làm thế nào để người tiêu dùng được bảo vệ khi ký hợp đồng mua bán căn hộ chung cư?
   Người tiêu dùng được bảo vệ thông qua các quy định pháp luật về đăng ký và kiểm soát hợp đồng mẫu, quyền được tư vấn, quyền khiếu nại và lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp như hòa giải, trọng tài hoặc tòa án.

4. Tranh chấp phổ biến trong hợp đồng mua bán căn hộ chung cư theo mẫu là gì?
   Các tranh chấp thường liên quan đến cách tính diện tích căn hộ, điều khoản độc quyền dịch vụ, điều khoản miễn trừ trách nhiệm của chủ đầu tư và việc chậm bàn giao nhà.

5. Cơ quan nào có thẩm quyền kiểm soát và giải quyết tranh chấp hợp đồng mua bán căn hộ chung cư?
   Bộ Công Thương, Sở Công Thương, Cục Quản lý cạnh tranh chịu trách nhiệm kiểm soát hợp đồng mẫu. Tranh chấp có thể được giải quyết qua thương lượng, hòa giải, trọng tài thương mại hoặc tòa án nhân dân.

Kết luận

• Hợp đồng mua bán căn hộ chung cư theo mẫu là hình thức phổ biến, mang tính chất “gia nhập”, tạo ra sự bất cân xứng về quyền lực giữa chủ đầu tư và người tiêu dùng.
• Pháp luật Việt Nam đã có nhiều quy định nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế trong thực thi và kiểm soát hợp đồng mẫu.
• Người tiêu dùng thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận và hiểu rõ các điều khoản hợp đồng do tính phức tạp và hình thức trình bày chưa phù hợp.
• Cơ chế đăng ký và kiểm soát hợp đồng mẫu đã được thiết lập nhưng cần tăng cường công tác hậu kiểm, thanh tra và xử lý vi phạm để bảo vệ người tiêu dùng hiệu quả hơn.
• Đề xuất hoàn thiện pháp luật, nâng cao nhận thức người tiêu dùng, cải thiện hình thức hợp đồng và ứng dụng công nghệ thông tin là các bước cần thiết để phát triển thị trường bất động sản bền vững.

Next steps: Tiếp tục nghiên cứu chuyên sâu về các giải pháp kỹ thuật và chính sách cụ thể để nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong giao dịch bất động sản. Khuyến khích các bên liên quan phối hợp thực hiện các khuyến nghị đã đề xuất.

Các nhà quản lý, chủ đầu tư và người tiêu dùng cần chủ động tìm hiểu, áp dụng và giám sát việc thực thi pháp luật về hợp đồng mua bán căn hộ chung cư theo mẫu để xây dựng thị trường bất động sản minh bạch, công bằng và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: KHÁI QUAT VE HỢP BONG MUA BAN CAN HO CHUNG CUTHEO MẪU DƯỚI GÓC ĐỘ PHAP LUAT BAO VỆ QUYEN LOI NGUGITIEU DUNG 111. Khái quát về hợp đông theo mẫu. Khái niệm hợp đông theo mẫu. Hiện nay, có nhiêu cách định nghia vẻ hợp đông theo mẫu.

Ở một số nước. trên thé giới, hợp đông theo mẫu còn được biết đến với tên gọi khác la “hop đồng gia nhập” (adhesion contract). Theo Từ điển luật học Black's Law đưa ra định ngiấa hợp đẳng gia nhấp dảnh cho người tiêu dùng trên cơ sở nguyên tắc chấp nhân nó hoặc từ bé nó” (take it or leave it) “Hợp đằng gia nhập là mẫn hợp đồng tiêu chuẩn hóa được cung cấp cho người tiều ding hằng hóa và dich vu trên cơ sỡ chấp nhận nó hoặc từ bỗ nó mà không cô khã năng hay cơ lội thực tha đỗ thương lương và người tiêu đẳng không thé dat được các sản phẩm và dich vụ như mong nmiỗn ngoái trie việc đồng ÿ với mẫu hợp đẳng “1 Các quốc gia trên thể giới khác nhau nên có các cách đính nghĩa hop đồng, theo mẫu khác nhau. Tại Pháp, Jacques Ghestin — một giáo sư nỗi tiếng chuyên.

ngành luật ngiĩa vụ cia nước này tại Đại hoc Paris I Panthe’on - Sorbonne đưa ra một định nghĩa cũng tương tự như vậy: “Hop đồng theo mẫu có thé được định nghĩa là sự tham gia vào một hợp đồng mẫu sẵn được soan thảo don phương cũa một bản, bên kia gia nhập vào và không cô khả năng thay đối nội dung của hợp đẳng “2 Pháp luật Han Quốc khi định ngiĩa về hợp đẳng theo mẫu quy định rằng các diéu kiện va diéu khoản chung của hợp đồng nay được một bên trong hợp đông chuẩn bi từ trước theo một mẫu riêng biệt (specific form) nhằm mục dich giao kết với nhiêu đổi tác khác nhau, bat ké tên gọi, thể loại hay pham vi của. chúng Bộ Luật dân sự Québec năm 1901 lại gọi tên hợp đồng nay là hop ding gia nhập và định ngiữa la: “Hop đồng gia nhập (a contract of adhesion) là hop đồng mà các quy đmh chủ yêu được áp đặt hoặc chuẩn bị bởi một trong các bền ˆ ghe Blak Law Dieienary, West oblihing Co. ‘Laformation cont = Toms 1 Le contra ecosentenons acques Ghế Gogo Loiean: Yee — "Pont 1, Article? @efintio) Art on Regulation of Tem and Conditions, Bhacuổ Act No 3922, December 31,1086 Last mended by Act No. Ips Jel ize feng.

serve aw Viet do TEh£>ENGeReeg”30151, 5 theo ý chi hoặc chi dẫn của ho, và các quy định đó không được tự do thương lương, Bắt ki một hop ding nào không phải hop đẳng gia nhập phải cô sự thỏa thiận giữa các bên "® Các định nghĩa trên, về cơ bản đã nhắn mạnh đến tỉnh chất “gia nhập” của bên không soạn thảo hợp đồng, hop đồng sé do một bên, thông thường la bên có năng lực tải chính lớn hơn Bên còn lại chi trả lời chấp nhận hoặc không chấp nhận (take it or leave it) với nội dung hợp đẳng mã gân như không có sư thương lượng, sửa đổi nao dang kể. Tai Việt Nam, BLDS 2015 đã miêu ta khái niềm hợp đồng theo mẫu tại Khoản 1 Điều 405 “Hợp đồng theo mẫu ia hợp đồng gôm những điều khoán do một bên đưa. 7a theo mẫu đỗ bên tia trả lời trong một thời gian hop lộ: nbu bên được đồ nghĩ. trả lời chấp nhận thi coi nine chấp nhận toàm bộ nội dung hợp đồng theo mẫu nà bên đề nghị đã đưa ra Hop đồng theo mẫu phải được công khai đỗ bên được đề nghi biết hoặc phat biết vê những nội dung của hợp đồng.

Trinh tực thé thức công khai hợp đẳng theo mẫu thực hiện theo quy dinh cũa pháp luật Theo quy định nay của BLDS thi hợp đông theo mẫu là một lời dé nghị giao kết hợp đông do một bên đưa ra, nó gm những điều khoăn được đốt ra theo những thỏa thuận mẫu co trước (mẫu nay có thể là do pháp luật quy định). Tức lả căn cứ vao Khoản 1 Điều 407 BLDS chúng ta có thể hiểu hợp đông theo. mẫu được soạn dua trên một hợp đồng cho sẵn, hay nói cách khác, theo lý giải nay thi từ một hợp đông mẫu có thể xây dựng nên nhiễu hợp đồng với các nội dung khác nhau tủy vao chủ thể va đổi tượng giao dịch. Cách đính nghĩa của BLDS 2015 không dé cập tinh chất “gia nhập” của "bên không thiết lập các điều kiện của hợp đồng, có nghĩa là không nêu tính chất “đại chúng" của các điều kiện mẫu.

Ý Có thé thay rằng, định nghĩa của bộ luật nay dưỡng như nhắn mạnh đến quả trình dé nghị và chấp nhận giao kết hợp đồng, không thật sự nhắn mạnh đến hình thức riêng biệt của hợp đồng như quy định của pháp luật Hàn Quốc hay tính chất “gia nhập” của bên không soạn thảo. nội dung hợp đồng “aru 1579, Cail Code of Quibec 1991, trọ cipngly 05012019. 2p MMe gsquibec gous ac galewshawdociesICCQ-1891 ONS Hy Cuong, Guo wath Laithop dang - Phần dưng, 18, ĐHQG Ha Nội, Hà Nội 2013, 203. 6 Đặc thủ của việc giao kết hợp đồng theo mẫu cơ ban la hợp đồng đã được soan thảo.

Một số diéu khoăn dành wu thé có lợi cho phía soạn thao, một số điều khoăn có nguy cơ tiêm ẩn, rủi ro cho bên chấp nhận tham gia, bên "gia nhập” hợp đồng. Chính vi vay, trong khoa học pháp lý hiện nay, có quan điểm cho tảng hop đồng theo mẫu mang mau sắc, tính chất của “hợp đồng gia nhập”. Tuy nhiên, viếc sử dung thuật ngữ phụ thuộc vào quan điểm, tư duy pháp lý, mức đồ, tính chuyên nghiệp của người soạn thảo, người thiết kể, xây dựng hợp đồng theo những mục dich trong từng giai đoạn lich sử nhất định Dưới góc độ bão vệ quyên lợi người tiêu ding, Luật BVQLNTD 2010 cũng chi ra tại Khoản 5 Điều 3 “Hop đồng theo mẫu là hop đồng do tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng héa dich vu soạn thảo đỗ giao dich với người tiêu img “ Theo quy định này, giống như trong BLDS, hop đồng theo mẫu cũng là một lời để nghị giao kết hợp đông, được đặt ra bởi một bên chủ thể trong giao dich đó là tổ chức, cá nhân kinh doanh hang hóa, dịch vụ, và khi chủ thể còn lại của giao dich (người tiêu dùng) đồng ý giao kết hợp đồng thi có nghĩa ho đồng ý toàn bô nội dung thỏa thuận trong hop đổng Tuy nhiên, quy định tai Luật BVNTD không dé cập đền mẫu hợp đồng, tức là toản bộ nội dung của hợp đồng. theo mẫu nay không cẩn dựa trên một mẫu hợp ding nào cho trước, nó hoàn toàn phụ thuộc vào ý chỉ của bên soạn thảo và những giới han trong quy định pháp luật “Ngoài ra cf hai quy định déu không nhắc dén số lượng giao dich sử dụng hợp đồng theo mu.

Tuy nhiên, heo từ điễn Tiếng việt thi mẫu là cái mã theo đó có thể tao ra hang loạt cái khác cùng một kiểu như mẫu thêu, méu thiết kế, khuôn mẫu. Hoặc mẫu là cái có thể cho người ta hiểu biết về hảng loạt những cái khác củng một kiểu, vi dụ như bay hang mẫu, mẫu người đặc biét,. Theo đó, ta hiểu hợp đông mẫu la hợp dong dùng để tao ra hàng loạt các hợp dong khác tương tự, nói cách khác hợp dong theo mẫu la mẫu hợp dong được sử dung nhiều lẫn trong nhiễu giao dịch với các chủ thể khác nhau. Bản chất nghĩa của tử mau đã cho ta hiểu một hợp đồng được coi la hợp đồng mẫu Khi nó được sử dung trong hàng loạt các giao dich — các giao dich nảy gidng nhau vẻ nổi dung, chỉ có chủ thể, các khách hang là khác nhau.

"Từ những phân tích nêu trên, nhóm tac giả xin đưa ra định ngiữa khái quát vẻ hợp đông theo mẫu như sau: “ Hop đồng theo mẫu id hop đông mà các điều khoán chi do một bên soạn theo từ rước, bên còn lại chỉ có thé chấp nhân hoặc "Daf Bằng Nhưng (Chi bản), Bip bột vỗ han chi rũ cho nghõ tên đừng trọng họp đồng to mi, Ni Trpiep 2013, Nội, 36 không chấp nhân toàn bộ nội dung hợp đồng và hợp đồng được bên soạn tháo sử dung đỗ giao lắt với nhiằu đối tác khác như 1. Đặc điểm hợp đông theo mẫu. @ Chủ thé hợp đông và mục dich giao Các chủ thé trong giao kết và thực hiện hop đồng theo mẫu thường có sự ‘bat cân xứng vềvị thé, về thông tin do một bến chủ thể trong hợp dong theo mẫu. Ja ca nhân, tổ chức kinh doanh, những người tham gia giao dich với mục dich sinh lợi và coi đó là nghề nghiệp của minh, bên còn lại của hợp đồng la người tiêu ding, hay bến không soạn thảo nôi dung hợp đồng, bên gia nhập.

Chính vì vay, hợp dong theo mẫu có ban chất pháp lý lả sự gia nhập “một cách tự nguyện" của chủ thể không soạn thảo hợp đổng Khoản 1 Điều 3 Luật BVQLNTD 2010 quy định “Người tiên ding là người mua, sử dung hàng hóa. dich vụ cho mue dich tiêu ding. sinh hoạt cũa cả nhân, gia dinh, tổ chức Người tiêu dùng ở đây chỉ là những cá nhân mua hàng hỏa, dich vụ chỉ để phục vu cho nhu cầu tiêu dùng sinh hoạt cá nhân (như mua căn hộ chung cư để ở) ma không nhằm mục đích kinh doanh, sinh lợi. Trong thực tiễn giao kết vả thực hiện hop đông, nguyên tắc bình đẳng khó được đảm bao trọn ven.

Các bên kí kết hợp đồng thường không ngang bằng nhau ma luôn tôn tại một bên mạnh hơn và một bên yêu thé hơn vẻ lánh tế, khả nang dam phán hợp đồng, hiểu biết pháp luật,. Trong giao dịch giữa một bên. cá nhân NTD vả một bên là nha kinh doanh thi sự chênh lệch này cảng rổ rang Với vị thé, khả năng của minh, nha kinh doanh dé áp đặt các điều khoản có lợi cho mình, han chế tính tùy nghi của các điều khoản hoặc phân chia lợi ích không cổng bing, rang buéc người tiêu dùng và những trách nhiém mã ho không mong muốn, họ phải chiu thiệt Nhu vậy, có thé thay, các điều khoản trong hợp đông theo mẫu được tiêu. chuẩn hóa, do một bên chuẩn bị từ trước nhằm mục đích sử dung để giao kết với nhiều người.