TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI +x‡***‡**********x****** DE TÀI NGHIÊN CUU KHOA HỌC CAP TRUONG DE TAI XÂY DUNG NOI DUNG VA PHƯƠNG PHAP GIANG DAY MON LUAT THI HANH ÁN HÌNH SỰ TRUNG TAM THONG TIN THU VIE TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUAT HA NẺ PHONG Đọc —_„L_B ta) PA CHỦ NHIEM DE TÀI: TS. DO THỊ PHƯỢNG HÀ NOI - 2012 NHỮNG NGƯỜI THUC HIỆN DE TÀI Chủ nhiệm đề tài: TS. Đỗ Thị Phượng - Phó phụ trách Bộ môn Khoa học điều tra tội phạm, Trường Đại học Luật Hà Nội (chuyên dé 1, 2, 8 và 9) Thư ký đề tài: Ths. Mai Thanh Hiếu — Phó bộ môn Luật tố tụng hình sự, Trường Đại học Luật Hà Nội (chuyên đề 4) Những người tham gia thực hiện: l.
Phan Thanh Mai - Chủ nhiệm Khoa Pháp luật hình sự, Trường Dai học Luật Hà Nội (chuyên đề 3) PGS. Hoàng Thi Minh Son- Giảng viên chính Bộ môn Luật tố tụng hình sự, Trường Đại học Luật Hà Nội (chuyên đề 5 và 6) GS. Lê Cảm- Trưởng Bộ môn Tư pháp hình sự, Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội (chuyên đề 10) TS. Mai Bộ- Thâm phán Toà án quân sự Trung ương (chuyên đề 7 và 12) Ths.
Nguyễn Hải Ninh- Giảng viên chính Bộ môn Luật tố tụng hình sự, Trường Dai học Luật Hà Nội (chuyên dé 13). Lê Thị Thuý Nga- Giảng viên khoa Đào tạo thâm phán, Học viện Tư pháp (chuyên đề 11) DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Tố tụng hình sự TTHS Thi hành án hình sự THAHS Tòa án nhân dân TAND Viện kiểm sát nhân dân VKSND Xã hội chủ nghĩa XHCN Uỷ ban nhân dân UBND MỤC LỤC Trang MỞ ĐÀU PHAN 1. TONG THUẬT KET QUÁ NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc xây dựng nội dung và phương pháp giảng dạy môn Luật thi hành án hình sự 2.
Xây dựng nội dung giảng dạy môn Luật thi hành án hình sự 14 3. Xây dựng phương pháp giảng dạy môn Luật thi hành án hình sự 59 PHAN 2. CÁC CHUYÊN DE NGHIÊN CỨU 67 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc xây dựng nội dung và phương 67 pháp giảng dạy môn Luật thi hành án hình sự 2.
Khái niệm, nhiệm vụ và nguyên tắc của Luật thi hành án hình sự 80 3. Hệ thống cơ quan thi hành án hình sự 92 4. Thi hành án tử hình 106 5. Thủ tục thi hành án phạt tù và chế độ quản lý giam giữ, giáo dục phạm 126 nhân 6.
Chế độ ăn, mặc, ở, sinh hoạt và chăm sóc y tế đối với phạm nhân 147 7. Thi hành án treo 176 9, Thi hành các biện pháp tư pháp đối với người chưa thành niên 189 10. Kiểm sát thi hành án hình sự và các bảo đảm điều kiện cho hoạt động 201 thi hành án hình sự 11. Khiếu nại, tổ cáo trong thi hành án hình sự 211 12.
Nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan nhà nước trong quản lý công tác 226 thi hành án hình sự 13. Phương pháp giảng dạy môn Luật thị hành án hình sự 238 PHỤ LỤC 249 MỞ DAU 1. Tính cấp thiết của đề tài 1. Luật thi hành án hình sự (THAHS) được Quốc hội Khoá 12, kỳ họp thứ 7 thông qua ngày 17 tháng 06 năm 2010 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 07 năm 2011 với 182 Điều là một văn bản pháp lý quan trọng nhằm thực hiện các nội dung trong phán quyết đúng đắn của Toà án.
Hiến pháp Việt Nam khang định: Cac ban án, quyét định của TAND đã có hiệu lực pháp luật phải được các cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, các đơn vị vũ trang nhân dân và mọi công dân tôn trọng, những người và đơn vi hữu quan phải chấp hành nghiêm chỉnh. Yêu cầu mang tính nguyên tắc hiến định này đã khang định hiệu lực thi hành của tất cả các phán quyết của toà án khi có hiệu lực pháp luật, đồng thời khang định ý nghĩa quan trọng của van dé thi hành án nói chung và THAHS nói riêng. Việc nghiên cứu, tìm hiểu, tuyên truyền, giáo dục Luật THAHS tới các tang lớp nhân dân nói chung và sinh viên luật nói riêng nhằm đưa đạo luật này nhanh chóng đi vào cuộc sống xã hội là một việc làm rất cần thiết ở Việt Nam hiện nay. Trong chương trình đào tạo cử nhân luật của trường Đại học Luật Hà Nội mới chỉ giảng dạy về pháp luật THAHS trong môn Luật TTHS chứ chưa có môn Luật THAHS.
Sinh viên mới chỉ được trang bị những kiến thức về pháp luật THAHS một cách cơ bản mà chưa được trang bị một cách có hệ thống, chuyên sâu. Trường đại học Luật Hà Nội là một trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học pháp lý lớn nhất của cả nước. Đứng trước yêu cầu của công cuộc phát triển đất nước, nhà trường phải không ngừng đổi mới nội dung, chương trình đảo tạo, cải tiến phương pháp giảng dạy. Việc đưa các nội dung môn học pháp luật mới trong đó có môn Luật THAHS vào giảng dạy là một trong những việc làm nhằm đáp ứng mục tiêu này.
Tuy nhiên để đưa môn học Luật THAHS vào giảng dạy cần phải có những nghiên cứu, luận giải thấu đáo về cơ sở lý luận và thực tiễn cũng như xuât phát từ đòi hỏi của cuộc sông. Xuất phat từ những lý do chủ yếu trên đây, nghiên cứu dé tài: “Xây dựng 190i dung và phương pháp giảng dạy môn Luật THAHS)' là việc làm có ý nghĩa về mặt lý luận và thực tiễn nhằm sớm đưa môn Luật THAHS vào giảng dạy cho sinh viên thuộc các hệ đào tạo của trường đại học Luật Hà Nội. Tình hình nghiên cứu đề tài: - Về tài liệu phục vụ cho giảng dạy môn luật thi hành án: Hiện nay đã có nhiều công trình khoa học nghiên cứu về luật THAHS. Có thể kế đến những công trình tiêu biểu như: Giáo trình luật THAHS Việt Nam của GS.TS Võ Khanh Vinh và PGS.TS Nguyễn Mạnh Kháng đồng chủ biên (NXB CAND, Hà Nội năm 2008); Đề cương giáo trình Luật THAHS Việt Nam trong cuốn: Hệ thống tư pháp hình sự trong giai đoạn xây dựng nhà nước pháp quyền của GS.TSKH Lê Van Cảm (NXB Dai học quốc gia Hà Nội năm 2009 trang 473- 477); Luật THAHS (NXB Tư pháp năm 2010); Giáo trình Luật TTHS Việt Nam (Trường Đại học Luật Hà Nội- NXB.
Công an nhân dân năm 2008); Bình luận khoa học Bộ luật TTHS Việt Nam năm 2003 của Viện khoa học pháp lý Bộ Tư pháp, (NXB Tư pháp năm 2004); Một số vấn đề về hình phạt tử hình và thi hành hình phạt tử hình của Phạm Văn Lợi (NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội năm 2006). Về các bài viết đăng trên các tạp chí tiêu biểu như: Mét số vấn đề về thi hành hình phạt tử hình của Võ Khánh Vinh, Tạp chí TAND số 20 năm 2004; Thi tục thị hành án tử hình của Đỗ Thị Phượng, Tạp chí Luật học số 7 năm 2006; Một số van dé lý luận và thực tiễn về thi hành hình phat tử hình của Trần Quang Tiệp, Tạp chí Luật học số 12 năm 2004; Vũ Trọng Hach, Hoàn thiện quản ly nhà nước trong lĩnh vực THAHS ở Việt Nam, Nxb. Tư pháp, Hà Nội, 2006; Võ Khánh Vinh, Một số vấn đề về thi hành hình phat tử hình, Tạp chí TAND, tháng 10/2004; Pham Văn Lợi (Chủ biên), Mộ! số vấn dé về hình phạt tử hình và thi lành hình phạt tử hình, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2006; Lê Cảm, Bàn về lệ thông các cơ quan tiễn hành tố tụng và thi hành án trong chién lược cải cách tr pháp, Tap chí Kiểm sát, số 02 tháng 1/2009; Nguyễn Hải Ninh, Hoàn thiện cuy định của pháp luật vê hoãn và tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù, Tạp chí luật học, số 02/2007; Mai Thanh Hiếu, Xem xét bản án tử hình trước khi dua ra thi hành, Tạp chí luật học, số 05/2010; Trần Minh Hưởng, Bình luận khoa hoc luật THAHS và các quy định mới nhất về THAHS, Nxb.
- Về tình hình giảng dạy môn Luật THAHS tại các co sở dao tao cử nhân luật trong cả nước: Môn luật THAHS được đưa vào giảng dạy tại trường đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2008 có số tín chỉ là 2; là môn tự chọn cho sinh viên chính qui của khoa pháp luật hình sự (xem phụ lục 1 và 2). Tại Khoa Luật trực thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, môn luật THAHS là một môn học tự chọn cho sinh viên của chuyên ngành Tư pháp hình sự có số tín chỉ là 2 (trong đó có 10 tiết lý thuyết, 2 tiết bài tập, 10 tiết thảo luận và 8 tiết tự nghiên cứu) (xem phụ lục 3). Tại Viện đại học Mở Hà Nội, môn luật thi hành án đã được đưa vào giảng day hơn 10 năm nay tại khoa Đào tạo từ xa với số tiết là 45 tiết cho hệ cử nhân (trong đó có 15 tiết giảng và 30 tiết tự nghiên cứu). Còn ở Trung tâm đào tạo từ xa của Đại học Huế, luật THAHS được dạy cho học viên chuyên ngành luật với số tiết giảng là 10.
Tuy nhiên nghiên cứu về vấn đề: Nội dung và phương pháp giảng dạy môn Luật THAHS thì dường như chưa có một công trình nào đề cập, tìm hiểu. Đây là một công trình đầu tiên ở nước ta nghiên cứu một cách trực diện, có hệ thống và toàn diện về cơ sở lý luận và thực tiễn của việc xây dựng nội dung và phương pháp giảng dạy môn Luật THAHS, xác định những van dé cụ thể của nội dung môn học này. Phương pháp nghiên cứu: Để giải quyết các yêu cầu của đề tài, nhóm đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau: 1. Phương pháp nghiên cứu khoa học duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác- Lê Nin; Quan điểm đường lối của Đảng về cải cách giáo dục, nâng cao chất lượng đảo tạo đại học; 2.
Phương pháp phân tích, so sánh luật học, đánh giá; 3. Phương pháp tông hợp, qui nạp; 4. Phương pháp chuyên gia, trao déi. Mục đích nghiên cứu của đề tài Đề tài được nghiên cứu nhăm đạt được các mục đích chủ yếu là: + Xác lập hệ thống cơ sở lý luận và thực tiễn của việc xây dựng nội dung và phương pháp giảng dạy môn Luật THAHS; + Xây dựng nội dung và phương pháp giảng dạy môn Luật THAHS; + Làm cơ sở cho việc biên soạn giáo trình Luật THAHS.
Phạm vi nghiên cứu của đề tài Trong khuôn khổ của một dé tài nghiên cứu khoa học cấp trường, dé tài: “Xây dựng nội dung và phương pháp giảng dạy môn Luật THAHS`' có phạm vi nghiên cứu cụ thể sau: 1.