Nghiên cứu đánh giá tổn thất và thiệt hại hệ sinh thái rừng ngập mặn Vườn Quốc Gia Mũi Cà Mau ...

• Tác giả: Nguyễn Thị Ngọc Ánh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Trung Thắng
• Trường học: Viện Khoa học Khí tượng Thuỷ văn và Biến đổi khí hậu
• Chuyên ngành: Biến đổi khí hậu
• Đề tài: Đánh giá tổn thất và thiệt hại hệ sinh thái rừng ngập mặn Mũi Cà Mau do biến đổi khí hậu
• Loại tài liệu: luận án
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: CÁCH TIẾP CẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU TỔN THẤT VÀ THIỆT HẠI HỆ SINH THÁI RỪNG NGẬP MẶN VƯỜN QUỐC GIA MŨI CÀ MAU LIÊN QUAN ĐẾN BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
• 1.1. Cách tiếp cận
• 1.2. Phương pháp luận nghiên cứu tổn thất và thiệt hại hệ sinh thái
• 1.3. Phương pháp tổng quan tài liệu
• 1.4. Phương pháp điều tra xã hội học
• 1.5. Phương pháp viễn thám và Hệ thống thông tin địa lý (GIS)
• 1.6. Phương pháp xử lý và phân loại ảnh
• 1.7. Phân tích biến động đường bờ
• 1.8. Phương pháp lượng giá
• 1.9. Phương pháp thống kê, tổng hợp, so sánh, phân tích
• 1.10. Phương pháp chuyên gia
• 1.11. Phân tích lựa chọn phương pháp, quy trình đánh giá tổn thất và thiệt hại hệ sinh thái rừng ngập mặn Vườn quốc gia Mũi Cà Mau liên quan đến biến đổi khí hậu
• 1.12. Xác định phương pháp phù hợp để đánh giá
• 1.13. Xác định quy trình đánh giá
• 1.14. Tiểu kết
• 2. CHƯƠNG 2: KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ TỔN THẤT VÀ THIỆT HẠI HỆ SINH THÁI RỪNG NGẬP MẶN VƯỜN QUỐC GIA MŨI CÀ MAU LIÊN QUAN ĐẾN BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
• 2.1. Kết quả đánh giá theo phương pháp dựa vào cộng đồng
• 2.2. Về biểu hiện của biến đổi khí hậu
• 2.3. Về tổn thất và thiệt hại dịch vụ hệ sinh thái rừng ngập mặn
• 2.4. Về các giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu
• 2.5. Đánh giá chung về mức độ tổn thất và thiệt hại dịch vụ hệ sinh thái rừng ngập mặn của Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau
• 2.6. Kết quả đánh giá theo phương pháp viễn thám/GIS kết hợp lượng giá kinh tế
• 2.7. Đánh giá diễn biến thay đổi rừng ngập mặn thông qua biến động đường bờ khu vực Vườn quốc gia Mũi Cà Mau dưới tác động của nước biển dâng
• 2.8. Ước tính tổn thất và thiệt hại đối với hệ sinh thái rừng ngập mặn thông qua lượng giá kinh tế
• 2.9. Đánh giá chung về tổn thất và thiệt hại hệ sinh thái rừng ngập mặn Vườn quốc gia Mũi Cà Mau liên quan đến biến đổi khí hậu
• 2.10. Những vấn đề còn chưa chắc chắn của quá trình đánh giá
• 2.11. Đề xuất giải pháp giảm thiểu tổn thất và thiệt hại đối với hệ sinh thái rừng ngập mặn liên quan đến biến đổi khí hậu
• 2.12. Đánh giá chung về công tác ứng phó với biến đổi khí hậu và các tổn thất và thiệt hại ở Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau
• 2.13. Dự báo xu thế về biến động hệ sinh thái rừng ngập mặn Vườn quốc gia Mũi Cà Mau liên quan đến biến đổi khí hậu
• 2.14. Đề xuất giải pháp giảm thiểu tổn thất và thiệt hại đối với hệ sinh thái rừng ngập mặn liên quan đến biến đổi khí hậu
• 2.15. Tiểu kết
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHIẾU ĐIỀU TRA, KHẢO SÁT
• MỘT SỐ HÌNH ẢNH THỰC ĐỊA

Tóm tắt

I. Tổn thất rừng ngập mặn và thiệt hại hệ sinh thái

Tổn thất rừng ngập mặn và thiệt hại hệ sinh thái là hai vấn đề chính được nghiên cứu trong luận án. Rừng ngập mặn Mũi Cà Mau đang chịu tác động nặng nề từ biến đổi khí hậu, dẫn đến suy thoái và mất rừng. Các dịch vụ hệ sinh thái như cung cấp thực phẩm, bảo vệ bờ biển, và lưu trữ carbon đang bị suy giảm nghiêm trọng. Nghiên cứu sử dụng phương pháp đánh giá thiệt hại dựa trên dữ liệu viễn thám và khảo sát cộng đồng để xác định mức độ tổn thất.

1.1. Tác động của biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu gây ra hiện tượng nước biển dâng, xâm nhập mặn, và gia tăng tần suất thiên tai. Những yếu tố này đã làm thay đổi cấu trúc và chức năng của hệ sinh thái rừng ngập mặn. Kết quả nghiên cứu cho thấy, diện tích rừng ngập mặn tại Mũi Cà Mau đã giảm đáng kể từ năm 1989 đến 2020, đặc biệt là ở khu vực bờ Đông.

1.2. Suy thoái rừng ngập mặn

Suy thoái rừng ngập mặn là hệ quả trực tiếp của biến đổi khí hậu và các hoạt động con người. Nghiên cứu chỉ ra rằng, sự suy giảm diện tích rừng đã làm mất đi các dịch vụ hệ sinh thái quan trọng như phòng hộ bờ biển và cung cấp nguồn lợi thủy sản. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của cộng đồng địa phương.

II. Phương pháp đánh giá thiệt hại

Luận án sử dụng kết hợp phương pháp đánh giá thiệt hại định tính và định lượng. Phương pháp định tính dựa trên khảo sát cộng đồng, trong khi phương pháp định lượng sử dụng viễn thám và lượng giá kinh tế. Cách tiếp cận này giúp xác định chính xác mức độ tổn thất và thiệt hại đối với hệ sinh thái rừng ngập mặn.

2.1. Đánh giá dựa vào cộng đồng

Phương pháp đánh giá dựa vào cộng đồng được sử dụng để thu thập thông tin về các dịch vụ hệ sinh thái bị suy giảm. Kết quả khảo sát cho thấy, người dân địa phương nhận thức rõ về tác động của biến đổi khí hậu đến rừng ngập mặn và đời sống của họ.

2.2. Phương pháp viễn thám và GIS

Phương pháp viễn thám và GIS được áp dụng để phân tích biến động diện tích rừng ngập mặn. Dữ liệu từ năm 1989 đến 2020 cho thấy sự suy giảm nghiêm trọng diện tích rừng, đặc biệt là ở khu vực bờ Đông của Mũi Cà Mau.

III. Giải pháp bảo tồn và giảm thiểu thiệt hại

Luận án đề xuất các giải pháp bảo tồn rừng ngập mặn và giảm thiểu thiệt hại do biến đổi khí hậu. Các giải pháp bao gồm tăng cường quản lý, phục hồi rừng, và nâng cao nhận thức cộng đồng. Những giải pháp này nhằm bảo vệ hệ sinh thái rừng ngập mặn và đảm bảo sinh kế cho người dân địa phương.

3.1. Bảo tồn rừng ngập mặn

Giải pháp bảo tồn rừng ngập mặn bao gồm tăng cường quản lý và phục hồi diện tích rừng bị suy thoái. Nghiên cứu đề xuất áp dụng các biện pháp kỹ thuật như trồng rừng và bảo vệ các khu vực rừng hiện có.

3.2. Nâng cao nhận thức cộng đồng

Nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của rừng ngập mặn và tác động của biến đổi khí hậu là một giải pháp quan trọng. Các chương trình giáo dục và truyền thông sẽ giúp người dân hiểu rõ hơn về cách bảo vệ và sử dụng bền vững tài nguyên rừng.