Đánh Giá Một Số Tổ Hợp Lúa Lai Siêu Cao Sản Tại Ba Vùng Sinh Thái Của Việt Nam

Bài viết đánh giá các tổ hợp lúa lai siêu cao sản tại ba vùng sinh thái Việt Nam, cung cấp thông tin hữu ích cho nông nghiệp bền vững.

• Tác giả: Nguyễn Hải Yến
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Trí Hoàn
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Bước đầu đánh giá một số tổ hợp lúa lai siêu cao sản tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG
• 4. DANH MỤC HÌNH, BIỂU ĐỒ
• 5. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 6. TÍNH CẤP THIẾT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giống Lúa Lai Siêu Cao Sản Tại Việt Nam

Cây lúa (Oryza Stiva L.) có vai trò quan trọng trong nền văn minh lúa nước Việt Nam. Lúa là cây lương thực chính của hơn một nửa dân số thế giới, đặc biệt ở Châu Á. Lúa gạo đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo an ninh lương thực và ổn định xã hội. Sau hơn 20 năm được sử dụng rộng rãi, lúa lai đã góp phần quan trọng vào an ninh lương thực quốc gia. Nhiều giống lúa lai được chọn tạo trong nước đã được đưa vào sản xuất đại trà, mang lại thành công đáng kể. Việt Nam là một nước nông nghiệp với cây lúa là cây trồng chủ lực, cung cấp lương thực và xuất khẩu hàng năm. Tuy nhiên, quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa đang làm thu hẹp diện tích đất trồng lúa, gây ra những thách thức lớn cho an ninh lương thực.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Lúa Lai Trong Nền Nông Nghiệp Việt Nam

Việc sử dụng lúa lai đã góp phần nâng cao năng suất và sản lượng lúa gạo, đồng thời tạo thêm việc làm và tăng thu nhập cho nông dân thông qua nghề sản xuất hạt giống lúa lai. Lúa lai ngày nay được nhiều quốc gia quan tâm như là chìa khóa của chương trình an ninh lương thực quốc gia. Theo Nguyễn Văn Hoan (2006), lúa lai đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo nguồn cung lương thực ổn định cho quốc gia.

1.2. Thách Thức Về Diện Tích Đất Trồng Lúa Và An Ninh Lương Thực

Sự phát triển kinh tế và quá trình đô thị hóa đang làm giảm diện tích đất trồng lúa. Diện tích lúa nước ta năm 2010 là 4 triệu ha và dự kiến giảm xuống còn 3,6 triệu ha vào năm 2020. Điều này đặt ra thách thức lớn về an ninh lương thực, đặc biệt khi Việt Nam đang nhập khẩu ngô và đậu tương với số lượng lớn để phục vụ chăn nuôi.

II. Cách Đánh Giá Năng Suất Lúa Lai Phương Pháp Nghiên Cứu

Nghiên cứu đánh giá năng suất lúa lai được thực hiện bằng cách đánh giá các đặc điểm nông sinh học, hình thái và mức độ nhiễm sâu bệnh theo tiêu chuẩn của Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế IRRI (2002). Thí nghiệm được bố trí theo phương pháp của Gomez and Gomez (1984). Số liệu được xử lý bằng chương trình IRRISTAT 5.0, Microsoft Excel 2007 và phần mềm phân tích độ ổn định của Nguyễn Đình Hiền. Thí nghiệm được thực hiện trong vụ Xuân và vụ Mùa năm 2015 tại ba vùng: Đồng bằng sông Hồng, miền núi phía Bắc và Tây Nguyên.

2.1. Tiêu Chí Đánh Giá Giống Lúa Lai Siêu Cao Sản Theo Tiêu Chuẩn IRRI

Các tiêu chí đánh giá bao gồm đặc điểm nông sinh học, hình thái, mức độ nhiễm sâu bệnh và năng suất. Các chỉ số này được thu thập và phân tích một cách cẩn thận để đánh giá toàn diện khả năng sinh trưởng và phát triển của các giống lúa lai.

2.2. Phương Pháp Bố Trí Thí Nghiệm Và Xử Lý Số Liệu Thống Kê

Thí nghiệm được bố trí theo phương pháp của Gomez and Gomez (1984) để đảm bảo tính khoa học và độ tin cậy của kết quả. Số liệu thu thập được xử lý bằng các phần mềm chuyên dụng như IRRISTAT 5.0 và Microsoft Excel 2007 để phân tích và đánh giá một cách chính xác.

2.3. Địa Điểm Và Thời Gian Thực Hiện Nghiên Cứu Lúa Lai

Nghiên cứu được thực hiện trong vụ Xuân và vụ Mùa năm 2015 tại ba vùng sinh thái khác nhau: Đồng bằng sông Hồng, miền núi phía Bắc và Tây Nguyên. Điều này giúp đánh giá khả năng thích ứng của các giống lúa lai trong các điều kiện môi trường khác nhau.

III. Kết Quả Nghiên Cứu Đánh Giá Giống Lúa Lai Tại Ba Vùng

Kết quả nghiên cứu cho thấy các tổ hợp lúa lai định hướng siêu cao sản phù hợp với điều kiện sinh thái, khí hậu và đất đai của ba vùng sinh thái: Đồng bằng sông Hồng, miền núi phía Bắc và Tây Nguyên. Nhiều tổ hợp lai có dạng hình đẹp, sinh trưởng khỏe, cứng cây và khả năng chống đổ khá. Thời gian sinh trưởng biến động từ 100 đến 138 ngày trong vụ Xuân và 100-118 ngày trong vụ Mùa. Chiều cao cây trung bình từ 103,3-130,9 cm trong vụ Xuân và 100,2-130,8 cm trong vụ Mùa. Mức độ nhiễm sâu bệnh của các tổ hợp lai nhẹ và tương đương đối chứng trong cả hai vụ.

3.1. Đặc Điểm Sinh Trưởng Và Phát Triển Của Lúa Lai Ở Các Vùng Sinh Thái

Các tổ hợp lúa lai thể hiện khả năng thích ứng tốt với các điều kiện sinh thái khác nhau. Chúng có dạng hình đẹp, sinh trưởng khỏe mạnh và khả năng chống chịu sâu bệnh tốt. Thời gian sinh trưởng và chiều cao cây cũng biến động tùy thuộc vào điều kiện môi trường.

3.2. Mức Độ Nhiễm Sâu Bệnh Của Các Tổ Hợp Lúa Lai Siêu Cao Sản

Mức độ nhiễm sâu bệnh của các tổ hợp lai được đánh giá là nhẹ và tương đương với các giống đối chứng. Điều này cho thấy khả năng chống chịu sâu bệnh tốt của các giống lúa lai này, giúp giảm thiểu việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

3.3. Năng Suất Lúa Lai Thực Tế Thu Được Tại Các Vùng Nghiên Cứu

Năng suất thực thu của các tổ hợp lai biến động từ 60,2-102,9 tạ/ha trong vụ Xuân và 56,8-83,1 tạ/ha trong vụ Mùa. Trong đó, các tổ hợp SL2, SL4 và SL9 có năng suất cao nhất trong vụ Xuân tại Tây Nguyên. Các tổ hợp SL8 và SL10 cho năng suất cao nhất trong vụ Hè Thu tại Tây Nguyên, cao hơn đối chứng 11-12%.

IV. Cách Chọn Giống Lúa Lai Siêu Cao Sản Cho Vùng Miền

Nghiên cứu cho thấy có nhiều tổ hợp lúa lai theo hướng siêu cao sản sinh trưởng phát triển tốt và cho năng suất cao hơn đối chứng ở cả ba vùng sinh thái: Tây Nguyên, miền núi phía Bắc và Đồng bằng sông Hồng. Tuy nhiên, có nhiều giống lúa triển vọng và năng suất thực thu của các giống cao hơn so với đối chứng ở vùng Tây Nguyên so với miền núi phía Bắc và Đồng bằng sông Hồng. Về mùa vụ, lúa lai siêu cao sản có nhiều tổ hợp triển vọng và cho năng suất cao hơn năng suất của đối chứng ở vụ Xuân so với vụ Mùa ở Đồng bằng sông Hồng. Tuy nhiên ở Tây Nguyên cả vụ Đông Xuân và vụ Hè Thu đều có nhiều tổ hợp triển vọng và năng suất cao hơn năng suất của đối chứng.

4.1. So Sánh Năng Suất Lúa Lai Giữa Các Vùng Sinh Thái Khác Nhau

Kết quả cho thấy vùng Tây Nguyên có nhiều giống lúa lai triển vọng và năng suất cao hơn so với các vùng khác. Điều này có thể do điều kiện khí hậu và đất đai ở Tây Nguyên phù hợp hơn với các giống lúa lai siêu cao sản.

4.2. Ảnh Hưởng Của Mùa Vụ Đến Năng Suất Lúa Lai Siêu Cao Sản

Ở Đồng bằng sông Hồng, vụ Xuân thường cho năng suất cao hơn vụ Mùa. Tuy nhiên, ở Tây Nguyên, cả vụ Đông Xuân và vụ Hè Thu đều có nhiều tổ hợp lúa lai triển vọng và năng suất cao hơn so với giống đối chứng.

4.3. Tiêu Chí Lựa Chọn Giống Lúa Lai Phù Hợp Với Từng Vùng

Việc lựa chọn giống lúa lai cần dựa trên các yếu tố như khả năng thích ứng với điều kiện khí hậu và đất đai, khả năng chống chịu sâu bệnh và năng suất tiềm năng. Cần có các nghiên cứu và thử nghiệm cụ thể để xác định giống lúa lai phù hợp nhất cho từng vùng.

V. Độ Ổn Định Của Giống Lúa Lai Siêu Cao Sản Qua Các Vụ

Số hạt chắc trên bông của tất cả các tổ hợp lai ổn định ở cả ba vùng trong cả vụ Xuân và vụ Mùa 2015. Có 7/12 tổ hợp lai có số bông trên m2 ổn định. 10/12 tổ hợp lai có năng suất thực thu ổn định trong vụ Xuân và vụ Mùa ở cả 3 vùng sinh thái, trừ 2 tổ hợp SL5 và SL7 có năng suất thực thu không ổn định. Trong số 11 tổ hợp tham gia thí nghiệm trong hai vụ và ở ba vùng sinh thái, đã xác định được một số tổ hợp triển vọng.

5.1. Đánh Giá Độ Ổn Định Của Các Yếu Tố Cấu Thành Năng Suất Lúa Lai

Số hạt chắc trên bông và số bông trên m2 là các yếu tố quan trọng cấu thành năng suất. Nghiên cứu cho thấy các yếu tố này khá ổn định ở nhiều tổ hợp lai, cho thấy tiềm năng năng suất ổn định của chúng.

5.2. Xác Định Các Tổ Hợp Lúa Lai Có Năng Suất Ổn Định Qua Các Vụ

Nghiên cứu đã xác định được một số tổ hợp lai có năng suất thực thu ổn định qua các vụ và các vùng sinh thái khác nhau. Điều này cho thấy tiềm năng lớn của chúng trong việc đảm bảo năng suất ổn định cho sản xuất lúa gạo.

5.3. Các Giống Lúa Lai Triển Vọng Cho Sản Xuất Đại Trà

Các tổ hợp SL1, SL2 và SL9 được xác định là các giống lúa lai triển vọng cho sản xuất đại trà. Chúng có năng suất cao, ổn định và khả năng thích ứng tốt với các điều kiện môi trường khác nhau.

VI. Cách Ứng Dụng Lúa Lai Siêu Cao Sản Vào Thực Tiễn Sản Xuất

Vụ Xuân ở vùng Đồng bằng sông Hồng và vụ Đông Xuân ở vùng Tây Nguyên chọn được các tổ hợp: SL1, SL2 và SL9. Năng suất thực thu trung bình của các tổ hợp lai dao động 90,3-92,6 tạ/ha tại các điểm nghiên cứu, vượt 7-9 tạ/ha có ý nghĩa so với hai đối chứng trong vụ Xuân tại các điểm nghiên cứu. Trong đó SL2 và SL9 có độ ổn định cao về năng suất thực thu trên các điểm thí nghiệm thuộc 3 vùng sinh thái ở cả vụ Xuân và vụ Mùa. Đối với vụ Mùa ở Đồng bằng sông Hồng, miền núi phía Bắc và vụ Mùa ở Tây Nguyên chọn được tổ hợp: SL1 và SL3 có năng suất thực thu vượt giống đối chứng tại điểm nghiên cứu từ 11,1- 14,2%, năng suất trung bình tại ba điểm thí nghiệm đạt 73,5 - 74,1 tạ/ha. Tổ hợp triển vọng vừa có năng suất cao, vừa có chất lượng cơm ngon, thơm nhẹ là SL9. Hai tổ hợp có năng suất không cao hơn đối chứng nhưng có chất lượng cơm ngon thơm nhẹ là SL11 và SL7.

6.1. Các Giống Lúa Lai Phù Hợp Với Vụ Xuân Và Vụ Đông Xuân

Các tổ hợp SL1, SL2 và SL9 cho thấy tiềm năng lớn trong vụ Xuân ở Đồng bằng sông Hồng và vụ Đông Xuân ở Tây Nguyên. Chúng có năng suất cao hơn đáng kể so với các giống đối chứng.

6.2. Các Giống Lúa Lai Phù Hợp Với Vụ Mùa

Các tổ hợp SL1 và SL3 cho thấy tiềm năng lớn trong vụ Mùa ở Đồng bằng sông Hồng, miền núi phía Bắc và Tây Nguyên. Chúng có năng suất cao hơn so với các giống đối chứng.

6.3. Giống Lúa Lai Vừa Có Năng Suất Cao Vừa Có Chất Lượng Tốt

Tổ hợp SL9 là một lựa chọn tuyệt vời cho những người muốn có giống lúa lai vừa có năng suất cao vừa có chất lượng cơm ngon và thơm nhẹ. Các tổ hợp SL11 và SL7 cũng là những lựa chọn tốt nếu chất lượng cơm là ưu tiên hàng đầu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sản xuất lúa gạo giữ vị trí then chốt trong việc bảo đảm an ninh lương thực quốc gia và duy trì vị thế xuất khẩu của Việt Nam. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa đang khiến diện tích đất trồng lúa suy giảm từ 4,0 triệu ha năm 2010 xuống còn khoảng 3,6 đến 3,8 triệu ha. Trong khi nước ta xuất khẩu khoảng 5 đến 7 triệu tấn gạo mỗi năm, nhu cầu nhập khẩu ngô và đậu tương phục vụ chăn nuôi cũng chạm ngưỡng 5 đến 7 triệu tấn/năm. Trước áp lực gia tăng dân số hướng tới mốc 100 đến 120 triệu người, việc nâng cao trần năng suất lúa trên một đơn vị diện tích trở thành đòi hỏi sống còn. Sau hơn 20 năm phát triển, diện tích gieo cấy lúa lai đạt 593.000 ha vào năm 2015, mang lại năng suất cao hơn lúa thuần từ 24,2% đến 66,3%. Mặc dù vậy, các giống lúa lai ba dòng truyền thống đang dần đạt ngưỡng giới hạn di truyền, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải phát triển các tổ hợp lúa lai siêu cao sản thế hệ mới.

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá toàn diện khả năng thích ứng nông sinh học, tính chống chịu sâu bệnh và mức độ ổn định năng suất của 11 tổ hợp lúa lai hai dòng định hướng siêu cao sản. Mục tiêu cụ thể là tuyển chọn từ 1 đến 2 tổ hợp ưu tú có khả năng đạt năng suất thực thu 9 đến 11 tấn/ha (90 đến 110 tạ/ha) trong vụ Xuân, thích hợp với các tiểu vùng sinh thái nông nghiệp. Phạm vi thực nghiệm được triển khai đồng bộ trong vụ Xuân và vụ Mùa năm 2015 tại 3 vùng sinh thái đại diện gồm: Đồng bằng sông Hồng (Thanh Trì - Hà Nội), Miền núi phía Bắc (Văn Chấn - Yên Bái) và Tây Nguyên (Buôn Ma Thuột - Đắk Lắk). Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện ở việc xác lập cơ sở dữ liệu thực chứng cho công tác chọn tạo giống lúa lai khác loài phụ, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế trên 1 ha canh tác thêm 15% đến 20% và củng cố vững chắc an ninh lương thực quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết ưu thế lai liên loài phụ (Intersubspecific Heterosis) giữa hai phân loài Oryza sativa subsp. indica và Oryza sativa subsp. japonica. Theo các công trình kinh điển của nền nông học thế giới, con lai F1 giữa Indica và Japonica có tiềm năng năng suất vượt trội hơn 30% so với các tổ hợp lai trong cùng loài phụ nhờ sức chứa bông lớn, diện tích lá đòng mở rộng và cường độ quang hợp cao hơn dòng bố mẹ tới 35%.

Rào cản lớn nhất của phép lai xa giữa hai phân loài là hiện tượng bán bất dục ở con lai F1 do bất tương hợp di truyền. Để khắc phục triệt để hiện tượng này, nghiên cứu áp dụng lý thuyết gen tương hợp rộng (Wide-Compatibility Gene - WC) với sự hiện diện của alen S-5n (Sn5) định vị trên nhiễm sắc thể số 6. Alen S-5n đóng vai trò như cầu nối di truyền, giúp hạt phấn và noãn thụ tinh bình thường, duy trì tỷ lệ kết hạt của con lai đạt trên 85%.

Bên cạnh đó, đề tài ứng dụng mô hình kiểu cây lúa lý tưởng (Ideal Plant Type / New Plant Type) do Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế (IRRI) và các nhà khoa học Trung Quốc khởi xướng. Mô hình quy định cây có dạng hình nửa lùn với chiều cao 110 đến 120 cm, thân cứng chống đổ ngã, bộ rễ ăn sâu, 3 lá công năng trên cùng đứng thẳng hình lòng mo giúp tối ưu hóa hấp thu ánh sáng và chỉ số diện tích lá đạt 8 đến 10. Hệ thống lúa lai hai dòng khai thác dòng mẹ bất dục đực cảm ứng nhiệt độ (TGMS) mang gen WC được xem là công cụ cốt lõi để nâng cao năng suất sinh học và chỉ số thu hoạch.

Phương pháp nghiên cứu

Vật liệu nghiên cứu gồm 11 tổ hợp lúa lai hai dòng định hướng siêu cao sản ký hiệu từ SL1 đến SL11 do Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Lúa lai (Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm) lai tạo, sử dụng giống lúa lai đối chứng quốc gia Nhị ưu 838. Mỗi công thức khảo nghiệm được lấy mẫu ngẫu nhiên trên 10 khóm mẫu đại diện cho mỗi lần nhắc lại để đo đếm các chỉ tiêu nông sinh học, đồng thời gặt toàn bộ diện tích ô để xác định năng suất thực thu quy chuẩn về độ ẩm 13%.

Thí nghiệm được bố trí theo phương pháp Khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) với 3 lần nhắc lại. Diện tích mỗi ô thí nghiệm là 10 m2 (kích thước 5m x 2m), khoảng cách giữa các ô là 10 cm và giữa các lần nhắc lại là 20 cm. Tại Thanh Trì và Yên Bái, phương thức canh tác là gieo mạ và cấy với mật độ 25 khóm/m2 (cấy 2 dảnh/khóm, khoảng cách hàng 20 cm). Tại Đắk Lắk, thí nghiệm áp dụng phương thức gieo sạ trực tiếp với mật độ hạt giống 4 kg/1000 m2. Chế độ phân bón thâm canh cao vụ Xuân sử dụng 10 tấn phân chuồng (hoặc 1 tấn phân hữu cơ vi sinh) kết hợp 150-160 kg N + 120 kg P2O5 + 140 kg K2O/ha; vụ Mùa áp dụng 130-140 kg N + 90 kg P2O5 + 120 kg K2O/ha theo nguyên tắc bón nặng đầu nhẹ cuối và điều tiết nước ướt khô xen kẽ.

Toàn bộ quy trình theo dõi thực hiện nghiêm ngặt theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01-55: 2011/BNNPTNT và Hệ thống tiêu chuẩn đánh giá nguồn gen lúa (SES) của IRRI. Dữ liệu thực nghiệm thu thập từ tháng 1 đến tháng 11 năm 2015 được phân tích phương sai ANOVA bằng phần mềm IRRISTAT 5.0 và Microsoft Excel 2007. Độ ổn định năng suất và tương tác kiểu gen với môi trường được xử lý chuyên sâu qua mô hình thống kê sinh học của Nguyễn Đình Hiền và phương pháp Gomez & Gomez (1984). Việc lựa chọn các công cụ thống kê này đảm bảo khả năng kiểm soát tối đa sai số ngẫu nhiên và lượng hóa chính xác mức độ tương tác sinh thái tại các vùng nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo nghiệm 11 tổ hợp lúa lai hai dòng siêu cao sản qua 2 vụ tại 3 vùng sinh thái mang lại những phát hiện quan trọng:

• Đặc tính sinh trưởng và hình thái đồng ruộng: Thời gian sinh trưởng của các tổ hợp biến động từ 100 đến 138 ngày trong vụ Xuân và từ 100 đến 118 ngày trong vụ Mùa. Chiều cao cây trung bình dao động từ 103,3 đến 130,9 cm (vụ Xuân) và 100,2 đến 130,8 cm (vụ Mùa). Hầu hết các tổ hợp sở hữu thân cây cứng cáp, góc lá đứng gọn, độ tàn lá chậm và khả năng chống đổ ngã đạt điểm 1 đến 3. Mức độ nhiễm các đối tượng sâu bệnh hại chính như bệnh bạc lá, đạo ôn, khô vằn và rầy nâu đều ở mức nhẹ (điểm 1 đến 3), tương đương hoặc thấp hơn giống đối chứng Nhị ưu 838.
• Biến động năng suất thực thu: Năng suất thực thu toàn bộ các tổ hợp dao động từ 60,2 đến 102,9 tạ/ha trong vụ Xuân và từ 56,8 đến 83,1 tạ/ha trong vụ Mùa. Đỉnh năng suất cao nhất được ghi nhận tại vùng Tây Nguyên trong vụ Xuân với các tổ hợp SL2 (100,8 tạ/ha), SL4 (101,5 tạ/ha) và SL9 (102,9 tạ/ha), vượt ngưỡng 10 tấn/ha. Trong vụ Mùa, tổ hợp SL8 và SL10 đạt năng suất cao nhất lần lượt là 82,3 tạ/ha và 83,1 tạ/ha tại Tây Nguyên, vượt đối chứng từ 11% đến 12%.
• Tuyển chọn tổ hợp triển vọng theo mùa vụ: Trong vụ Xuân tại Đồng bằng sông Hồng và Tây Nguyên, 3 tổ hợp nổi trội gồm SL1 (D116Tr/RG62), SL2 (D116T/R30) và SL9 (D116Tr/R725) đạt năng suất bình quân 90,3 đến 92,6 tạ/ha, vượt đối chứng có ý nghĩa thống kê từ 7 đến 9 tạ/ha. Trong vụ Mùa, hai tổ hợp SL1 và SL3 (D116T/R10) dẫn đầu với năng suất trung bình 73,5 đến 74,1 tạ/ha, cao hơn đối chứng từ 11,1% đến 14,2%.
• Độ ổn định di truyền và phẩm chất gạo: Toàn bộ 11 tổ hợp duy trì số hạt chắc trên bông ổn định qua 3 vùng sinh thái. Có 10 trên 12 công thức thí nghiệm thể hiện độ ổn định năng suất cao qua phân tích hồi quy. Về chất lượng thương phẩm, tổ hợp SL9 thể hiện tính ưu việt toàn diện khi vừa sở hữu năng suất kỷ lục vừa có tỷ lệ gạo xát đạt 70,5%, tỷ lệ gạo nguyên cao, hàm lượng Amylose ở mức lý tưởng 18,5% đến 19,5%, cơm mềm đậm và thơm nhẹ. Hai tổ hợp SL7 (827S/D46) và SL11 (25S/AiQ6) có chất lượng cơm ngon đặc biệt.

Thảo luận kết quả

Sự vượt trội về năng suất của các tổ hợp lúa lai thử nghiệm bắt nguồn từ việc kết hợp thành công giữa ưu thế lai khác loài phụ Indica/Japonica và kiểu hình cây lúa lý tưởng. Việc đưa gen tương hợp rộng WC vào dòng mẹ TGMS giúp giải phóng rào cản bất thụ, tạo nên những bông lúa cỡ lớn mang từ 180 đến 220 hạt chắc/bông, vượt 15% đến 25% so với lúa lai ba dòng thông thường. Diện tích lá đòng lớn cùng khả năng quang hợp bền bỉ sau trỗ đảm bảo nguồn carbohydrate dồi dào để nuôi hạt, giúp tỷ lệ lép duy trì ở mức thấp dưới 15%.

Khi so sánh giữa các vùng sinh thái, năng suất thực thu tại Tây Nguyên luôn đạt mức cao nhất (vụ Xuân đạt trên 100 tạ/ha), kế tiếp là Đồng bằng sông Hồng và Miền núi phía Bắc. Hiện tượng này được giải thích bởi điều kiện khí hậu Tây Nguyên có cường độ bức xạ mặt trời cao, lượng nhiệt tích lũy lớn và biên độ nhiệt ngày đêm chênh lệch rõ rệt, thúc đẩy hiệu suất tích lũy chất khô của lúa lai hai dòng. Điều này hoàn toàn trùng khớp với các công bố của Yuan Longping và Cheng về tiềm năng khai thác năng suất sinh học tại các vùng thâm canh nhiệt đới có điều kiện bức xạ thuận lợi.

Trong báo cáo phân tích, toàn bộ dữ liệu cấu thành năng suất (số bông/m2, số hạt chắc/bông, khối lượng 1000 hạt) và năng suất thực thu qua các vụ có thể được trực quan hóa qua biểu đồ cột so sánh tương quan năng suất với đối chứng Nhị ưu 838, kết hợp bảng ma trận phương sai đánh giá hệ số thích ứng sinh thái. Kết quả này chứng minh rằng việc phá vỡ trần năng suất lúa không làm suy giảm chất lượng cơm, mở ra triển vọng đưa giống lúa SL9 vào cơ cấu thâm canh lúa chất lượng cao tại Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nhanh chóng đưa các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất, luận văn đưa ra 4 khuyến nghị then chốt:

• Hoàn thiện quy trình công nghệ sản xuất hạt giống lai F1: Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Lúa lai cần tập trung tối ưu hóa các biện pháp kỹ thuật gieo cấy bố mẹ cho hai tổ hợp chủ lực SL2 (D116T/R30) và SL9 (D116Tr/R725). Điều chỉnh thời gian sinh trưởng của dòng mẹ TGMS và dòng bố phục hồi để đạt độ trùng khớp trỗ bông từ 85% đến 90%, nâng cao năng suất hạt lai F1 đạt mốc 3,0 đến 4,0 tấn/ha tại các vùng sản xuất tập trung như Đắk Lắk và Bình Định trong giai đoạn 2016 - 2018.
• Khảo nghiệm mở rộng mạng lưới quốc gia (VCU và DUS): Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn giao Trung tâm Khảo kiểm nghiệm Giống và Sản phẩm Cây trồng Quốc gia đưa 3 tổ hợp ưu tú gồm SL1, SL2 và SL9 vào hệ thống khảo nghiệm diện rộng tại các vùng sinh thái trọng điểm trong khung thời gian 2017 - 2019, phấn đấu hoàn tất hồ sơ công nhận giống cây trồng mới.
• Xây dựng quy trình thâm canh siêu cao sản đặc thù: Các Trung tâm Khuyến nông địa phương tại vùng Đồng bằng sông Hồng và Tây Nguyên phối hợp xây dựng gói kỹ thuật canh tác tối ưu: bón cân đối 150-160 kg N + 120 kg P2O5 + 140 kg K2O/ha, bổ sung 1 tấn phân hữu cơ vi sinh, kết hợp kỹ thuật tưới ướt khô xen kẽ nhằm tiết kiệm 20% lượng nước tưới, tăng khả năng chống đổ và duy trì năng suất trên 9,5 tấn/ha trong vụ Xuân.
• Thương mại hóa và chuyển giao bản quyền công nghệ: Đẩy mạnh hợp tác công tư giữa viện nghiên cứu và các doanh nghiệp giống cây trồng quy mô lớn để chuyển nhượng bản quyền thương mại tổ hợp lúa lai thơm năng suất cao SL9, đặt mục tiêu mở rộng diện tích gieo cấy đạt 20.000 đến 30.000 ha vào năm 2022.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và số liệu thực nghiệm trong luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

• Các nhà chọn tạo giống và nhà khoa học nông nghiệp: Cung cấp nguồn tài liệu học thuật chuyên sâu về phương pháp ứng dụng gen tương hợp rộng WC (Sn5), kỹ thuật phát triển dòng TGMS và chiến lược khai thác ưu thế lai liên loài phụ Indica/Japonica để tạo giống cây trồng siêu năng suất.
• Doanh nghiệp và công ty sản xuất kinh doanh hạt giống: Tiếp cận các tổ hợp lúa lai tiềm năng (SL2, SL9) với số liệu thực nghiệm chi tiết về năng suất F1, tỷ lệ kết hạt và phản ứng sâu bệnh, phục vụ chiến lược mua bản quyền thương mại và tổ chức vùng sản xuất hạt lai quy mô lớn trên 500 ha.
• Cán bộ quản lý nông nghiệp và khuyến nông các địa phương: Nắm bắt chính xác đặc tính nông học, khung thời vụ và biên độ thích ứng của từng tổ hợp tại 3 vùng sinh thái để quy hoạch cơ cấu giống vụ Đông Xuân và vụ Mùa, xây dựng mô hình cánh đồng mẫu lớn đạt 9 đến 10 tấn/ha.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Khoa học cây trồng, Di truyền học: Sử dụng làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp bố trí thí nghiệm đồng ruộng RCBD, quy chuẩn QCVN 01-55: 2011/BNNPTNT và kỹ thuật phân tích độ ổn định kiểu gen theo mô hình sinh thái thực nghiệm.

Câu hỏi thường gặp

Điểm đột phá chính của các tổ hợp lúa lai trong nghiên cứu này là gì?

Đột phá lớn nhất là việc tích hợp thành công gen tương hợp rộng WC vào dòng mẹ TGMS để khai thác ưu thế lai liên loài phụ Indica/Japonica. Sự kết hợp này phá vỡ hiện tượng bán bất dục ở con lai F1, giúp số hạt chắc trên bông đạt từ 180 đến 220 hạt và đẩy năng suất thực thu vụ Xuân vượt ngưỡng 10 tấn/ha (100,6 đến 102,9 tạ/ha) tại vùng Tây Nguyên.

Vì sao vùng Tây Nguyên lại đạt năng suất lúa lai cao hơn Đồng bằng sông Hồng và Miền núi phía Bắc?

Vùng Tây Nguyên sở hữu nền nhiệt dồi dào, cường độ bức xạ mặt trời cao trong mùa khô và biên độ chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm lớn. Điều kiện khí tượng này hạn chế tối đa tiêu hao năng lượng qua hô hấp ban đêm, thúc đẩy quá trình tích lũy chất khô vào bông hạt, giúp các tổ hợp như SL2, SL4 và SL9 đạt đỉnh năng suất trên 100 tạ/ha.

Tổ hợp lúa lai nào thể hiện sự cân bằng tốt nhất giữa năng suất và chất lượng cơm?

Tổ hợp SL9 (D116Tr/R725) là giống triển vọng nhất khi đạt năng suất vụ Xuân bình quân 90,3 đến 92,6 tạ/ha, đồng thời mang phẩm chất gạo vượt trội: tỷ lệ gạo xát đạt 70,5%, hàm lượng Amylose tối ưu 18,5% đến 19,5%, hạt gạo thon dài, cơm trắng dẻo, đậm vị và có mùi thơm nhẹ, xóa bỏ định kiến lúa lai năng suất cao thì chất lượng gạo kém.

Gen tương hợp rộng đóng vai trò gì trong công tác chọn tạo lúa lai siêu cao sản?

Gen tương hợp rộng (tiêu biểu là alen S-5n trên nhiễm sắc thể số 6) đóng vai trò chất điều hòa di truyền, ngăn chặn sự thoái hóa giao tử cái khi lai giữa hai loài phụ có nguồn gốc di truyền xa nhau như Indica và Japonica. Nhờ có gen WC, con lai F1 đạt tỷ lệ đậu hạt bình thường trên 85%, cho phép phát huy tối đa ưu thế lai siêu trội về kích thước bông.

Chế độ bón phân cho lúa lai hai dòng siêu cao sản cần tuân thủ nguyên tắc nào?

Cần áp dụng chế độ thâm canh cao với mức bón 150-160 kg N + 120 kg P2O5 + 140 kg K2O kết hợp 1 tấn phân hữu cơ vi sinh cho 1 ha trong vụ Xuân. Thực hiện bón lót sâu toàn bộ phân chuồng, phân lân và 30% lượng đạm; bón thúc đẻ nhánh sớm với 40-50% đạm và 30% kali nhằm kích thích đẻ nhánh tập trung, tạo tiền đề hình thành bông to và cứng cây chống đổ.

Kết luận

• Luận văn đã đánh giá toàn diện 11 tổ hợp lúa lai hai dòng siêu cao sản mới lai tạo, chứng minh khả năng sinh trưởng khỏe, độ cứng cây cao, kháng đổ ngã và mức độ nhiễm sâu bệnh hại chính ở mức rất nhẹ qua 2 vụ tại 3 vùng sinh thái trọng điểm.
• Xác định năng suất thực thu vụ Xuân dao động 60,2 đến 102,9 tạ/ha, vụ Mùa đạt 56,8 đến 83,1 tạ/ha; trong đó Tây Nguyên là vùng có tiềm năng khai thác năng suất cao nhất với các tổ hợp SL2, SL4 và SL9 vượt mốc 100 tạ/ha.
• Tuyển chọn thành công các tổ hợp ưu tú nhất gồm SL1, SL2 và SL9 cho vụ Xuân (năng suất 90,3 đến 92,6 tạ/ha, vượt đối chứng 7 đến 9 tạ/ha) và SL1, SL3 cho vụ Mùa (năng suất 73,5 đến 74,1 tạ/ha, vượt đối chứng 11,1% đến 14,2%).
• Khẳng định tổ hợp SL9 là giống lúa lai siêu cao sản triển vọng toàn diện, dung hòa xuất sắc giữa tiềm năng năng suất trên 10 tấn/ha và phẩm chất gạo thương phẩm mềm ngon, thơm nhẹ, có độ ổn định di truyền cao qua các vùng sinh thái.
• Đóng góp luận cứ khoa học quan trọng cho chiến lược sử dụng gen tương hợp rộng WC trong chọn tạo giống lúa liên loài phụ tại Việt Nam.

Kế hoạch tiếp theo trong giai đoạn 2017 - 2020 là mở rộng mạng lưới khảo nghiệm sản xuất và hoàn thiện quy trình nhân giống hạt lai F1. Quý độc giả, các đơn vị nghiên cứu và doanh nghiệp nông nghiệp quan tâm hãy kết nối với cơ quan chủ quản để tiếp nhận chuyển giao kỹ thuật và thúc đẩy thương mại hóa nguồn gen giống lúa lai siêu cao sản quý giá này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN HẢI YẾN BƯỚC ĐẦU ĐÁNH GIÁ MỘT SỐ TỔ HỢP LÚA LAI SIÊU CAO SẢN TẠI BA VÙNG SINH THÁI CỦA VIỆT NAM Chuyên ngành: Khoa học cây trồng Mã số : 60.10 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Trí Hoàn NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này là kết quả nghiên cứu của tôi dưới sự chỉ dẫn của Thầy hướng dẫn, Ban Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển lúa lai, Bộ Môn chọn tạo giống, số liệu trong luận văn hoàn toàn trung thực và chưa được sử dụng trong bảo vệ một học vị nào. Mọi sự giúp đỡ cho việc hoàn thành luận văn này đã được cảm ơn. Các thông tin trích dẫn trong luận văn đều ghi rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Hải Yến i LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn, tôi luôn nhận được sự quan tâm và giúp đỡ của các cơ quan, thầy cô, bạn bè đồng nghiệp và gia đình. Tôi xin được gửi lời cảm ơn chân thành, sâu sắc nhất tới PGS. Nguyễn Trí Hoàn đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin gửi lời cảm ơn tới Ban Giám Đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Lúa lai và tập thể cán bộ Bộ môn Chọn tạo giống đã luôn giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt thời gian học tập và thực hiện đề tài.

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Tập thể cán bộ Trại giống lúa Hòa Xuân - Thành phố Ban Mê Thuột, Đắc Lắc; Phòng Nông Nghiệp và Phát triển Nông thôn huyện Văn Chấn - Yên Bái đã giúp tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài tại địa phương. Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành, sâu sắc tới Ban lãnh đạo Viện Nghiên cứu Ngô, Phòng Khoa học và Hợp tác Quốc tế, Ban Giám đốc Trung Tâm Nghiên cứu và phát triển sản phẩm Nông nghiệp Công nghệ cao và Bộ Môn Nghiên cứu Cây Thực Phẩm - Viện Nghiên cứu Ngô đã luôn luôn ủng hộ, tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, Ban Đào tạo Sau đại học - Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Namđã giúp đỡ tôi rất nhiều trong quá trình học tập, nghiên cứu và tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn tất các thủ tục bảo vệ luận văn. Nhân dịp này tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn tới bạn bè, đồng nghiệp và gia đình luôn động viên, chia sẻ và tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành luận văn.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Hải Yến ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. iv Danh mục bảng.

vi Danh mục hình, biểu đồ. vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract. Tính cấp thiết.

Mục tiêu của đề tài. Yêu cầu của đề tài. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của luận văn. Ý nghĩa khoa học.

Ý nghĩa thực tiễn. Phạm vi nghiên cứu của đề tài. Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học cho khai thác ưu thế lai khác loài.

Sự biểu hiện ưu thế lai ở lúa. Gen tương hợp rộng với khai thác tổ hợp Indica/Japonica trong lúa lai siêu cao sản. Tình hình nghiên cứu và phát triển lúa lai trên thế giới. Quá trình nghiên cứu và phát triển lúa lai ở Trung Quốc.

Quá trình nghiên cứu phát triển lúa lai ở một số nước khác. Những thành tựu và chiến lược về lúa lai siêu cao sản trên thế giới. Những thành tựu về lúa lai siêu cao sản trên thế giới. Chiến lược chọn tạo giống lúa lai siêu năng suất của Trung Quốc trong những năm qua.

Những nghiên cứu mới về phân bón và thâm canh cho lúa lai siêu cao sản. Nghiên cứu phát triển lúa lai và lúa lai siêu cao sản tại Việt Nam. Quá trình nghiên cứu và phát triển lúa lai đại trà ở Việt Nam. Kết quả nghiên cứu về kỹ thuật sản xuất hạt giống lúa lai F1 và sản xuất hạt giống bố mẹ trong nước.

Tình hình nghiên cứu và phát triển lúa lai siêu cao sản ở Việt Nam. Mô hình cho chọn tạo lúa lai siêu cao sản ở Việt Nam. Vật liệu, nội dung và phương pháp nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Các chỉ tiêu theo dõi, đánh giá.

Phương pháp phân tích số liệu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Sinh trưởng, phát triển và năng suất của các tổ hợp lúa lai siêu cao sản vụ xuân và vụ mùa năm 2015. Thời gian qua các giai đoạn sinh trưởng của các tổ hợp lai.

Số lá trên thân chính của các tổ hợp lai nghiên cứu. Chiều cao cây của các tổ hợp lai nghiên cứu. Một số đặc điểm sinh trưởng phát triển khác của các tổ hợp lai trong vụ Xuân và Mùa năm 2015. Mức độ nhiễm sâu bệnh của các tổ hợp lai.

Chiều dài bông của các tổ hợp lai. Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của các tổ hợp lai. Chất lượng gạo của các tổ hợp lai. Độ ổn định của một số tổ hợp lúa lai siêu cao sản triển vọng.

Độ ổn định một số yếu tố cấu thành năng suất của các tổ hợp lai nghiên cứu, giống đối chứng qua 2 vụ và 3 vùng thử. Độ ổn định năng suất của các tổ hợp lai nghiên cứu, giống đối chứng qua 2 vụ và 3 vùng thử. Kết luận và kiến nghị. 71 Danh mục công trình công bố liên quan đến đề tài Tài liệu tham khảo Phụ lục iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt BNN&PTNT Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn CMS (ký hiệu là dòng A) – Bất dục đực tế bào chất – Cytoplasmic male sterility cs Cộng sự CV Coefficients of Variation - Hệ số biến động FAOSTAT Food and Agriculture Organization Corporate Statistical Database – Cơ sở dữ liệu thống kê của tổ chức lương thực và nông nghiệp thế giới IRRI International Rice Research Institute.

Viện nghiên cứu lúa Quốc tế TGMS Themosensitive Genic Male Sterility Bất dục đực nhân nhạy cảm với nhiệt độ TGST Thời gian sinh trưởng WC Tương hợp rộng – Wide compatibility v DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Đặc trưng hình thái và sinh lý tổng quát của ba nhóm giống lúa. Diện tích và năng suất lúa thuần và lúa lai của một số nước trồng lúa ở Châu Á trong năm 2012. Diện tích và năng suất sản xuất lúa lai đại trà tại Việt Nam từ 2000 - 2015.

Diện tích và năng suất sản xuất hạt giống lúa lai F1 ở Việt Nam từ 2000 - 2014. Một số đặc tính cơ bản của các tổ hợp lúa lai có mẹ mang gen WC (Vụ xuân 2008 – An Khánh – Hoài Đức – Hà Nội). Danh sách một số tổ hợp lúa lai siêu cao sản tham gia thí nghiệm. Thời gian qua các giai đoạn sinh trưởng của các tổ hợp lai tham gia thí nghiệm vụ Xuân và Mùa năm 2015.

Số lá trên thân chính của các tổ hợp lai nghiên cứu vụ Xuân và vụ Mùa năm 2015. Chiều cao cây cuối cùng của các tổ hợp lai nghiên cứu vụ Xuân và vụ Mùa năm 2015. Một số đặc điểm về độ thoát cổ bông, độ cứng cây và độ tàn lá của các tổ hợp lúa lai siêu cao sản. Dạng hình chấp nhận của các tổ hợp lúa lai siêu cao sản trong vụ Xuân và vụ Mùa 2015.

Đánh giá mức độ sâu hại của của một số loại sâu hại chính trong vụ Xuân và vụ Mùa 2015. Đánh giá mức độ bệnh hại của các tổ hợp lai trong vụ Xuân và vụ Mùa 2015. Đánh giá chiều dài bông của các tổ hợp lúa lai siêu cao sản vụ Mùa 2015. Một số yếu tố cấu thành năng suất của các tổ hợp lai trong vụ Xuân và Mùa năm 2015.

Một số yếu tố cấu thành năng suất của tổ hợp lai trong vụ Xuân và vụ Mùa năm 2015. Năng suất của các tổ hợp lai tham gia thí nghiệm vụ Xuân và Mùa năm 2015. Tỷ lệ năng suất thực thu vượt đối chứng của các tổ hợp lai tham gia thí nghiệm vụ Xuân và Mùa năm 2015. Kết quả phân tích chất lượng gạo (tại vùng Đồng bằng sông Hồng - vụ Xuân năm 2015).

Chỉ tiêu chất lượng gạo của một số tổ hợp lúa lai 2 dòng khảo nghiệm vụ Xuân 2016. Đánh giá chất lượng cơm của một số tổ hợp lúa lai 2 dòng khảo nghiệm vụ Xuân 2016. Đánh giá độ ổn định của số bông/m2 qua các vùng trong vụ Xuân và Mùa năm 2015. Đánh giá độ ổn định của số hạt chắc/bông qua các vùng trong vụ Xuân và Mùa năm 2015.

Đánh giá độ ổn định năng suất thực thu của các tổ hợp lai qua các vùng trong vụ Xuân và Mùa năm 2015. Đặc điểm của các tổ hợp lai có triển vọng trong vụ Xuân và vụ Mùa 2015. 70 DANH MỤC HÌNH, BIỂU ĐỒ Hình 2. Mô hình cây lúa lý tưởng.

Năng suất thực thu của các tổ hợp lai trong vụ Xuân 2015. Năng suất thực thu của các tổ hợp lai trong vụ Mùa năm 2015. 60 vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Hải Yến Tên Luận văn: Bước đầu đánh giá một số tổ hợp lúa lai siêu cao sản tại 3 vùng sinh thái của Việt Nam Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 60.10 Tên cơ sở đào tạo: Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu và yêu cầu nghiên cứu: - Mục đích Đánh giá khả năng thích ứng và mức độ ổn địnhcủa một số tổ hợp lúa lai định hướng siêu cao sản ở Việt Nam. Bước đầu xác định được 1 hoặc 2 tổ hợp lúa lai siêu cao sản có năng suất đạt 9-11 tấn/ha trong vụ Xuân, thích ứng với một số vùng sinh thái ở Việt Nam.

- Yêu cầu Đánh giá được một số đặc điểm nông sinh học, đặc điểm hình thái, mức độ nhiễm sâu bệnh, năng suất, chất lượng và độ ổn định của một số tổ hợp lúa lai định hướng siêu cao sản trên ba vùng sinh thái của Việt Nam.