Đặt vấn đề Cây hồi (Illicium Verum Hook) là cây trồng lâu năm có giá trị kinh tế cao và được chúng ta biết đến từ lâu nhờ các công dụng vô cùng đa dạng của nó. Nó đóng vai trò quan trọng trong sản xuất nông nghiệp, giữ một tỷ trọng cơ bản về thu nhập và vốn đầu tư trong sản xuất nông nghiệp ở huyện Cao Lộc tỉnh Lạng Sơn. Sản phẩm của cây hồi là quả hồi, quả hồi được trưng cất để thu tinh dầu hồi, đôi khi một số ít người ta còn tận dụng cả gỗ hồi làm củi và đồ thủ công gia dụng, ngày nay quả hồi đã được sử dụng trong nhiều lĩnh vực khoa học cũng như của cuộc sống, đặc biệt trong ngành dược học. Các sản phẩm từ bột và tinh dầu từ quả hồi ngày càng được người dân ở các nước trên thế giới sử dụng nhiều hơn, ở hầu hết các nước châu Mỹ, châu Âu đến các nước vùng Đông Á và Đông Nam Á, Trung cận Đông.
Tại các nước vùng Đông Á và Đông Nam Á hầu hết sử dụng sản phẩm từ hồi đó là bột quả hồi khô trong chế biến thực phẩm, Đông y và nhiều lĩnh vực khác của cuộc sống. Còn tinh dầu hồi được tiêu thụ ở hầu hết trên thị trường thế giới nhất là các nước xứ lạnh như châu Âu, châu Mỹ. Sản lượng hồi của thế giới chưa đủ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường thế giới. Từ năm 2008 Việt Nam chính thức gia nhập và là thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương Mại Quốc Tế (WTO), từ đó đến nay việt nam đã đẩy mạnh ngành xuất khẩu ở khắp các mặt hàng và trong đó khối lượng xuất khẩu quả hồi cũng ngày càng tăng.
Nhưng trong khi hồi lại bị bó hẹp về mặt diện tích và sản lượng nên giá hồi ngày càng được nâng cao đem lại thu nhập cho người trồng hồi rất đáng kể. n 2 Lạng Sơn một trong số các tỉnh nghèo của cả nước, một tỉnh thuộc trung du và miền núi đông bắc bộ có đường biên giới Việt - Trung trải dài với 10 huyện và 01 thành phố. Huyện Cao Lộc nằm ở phía bắc tỉnh Lạng Sơn phía bắc và phía đông huyện là tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc), thành phố Lạng Sơn nằm trọn trong huyện Cao Lộc, phía nam là huyện Lộc Bình và Chi Lăng, phía tây là huyện Văn Lãng và Văn Quan. Để thực hiện thành công các chương trình của đảng và nhà nước trong việc xóa đói giảm nghèo cho người dân, đồng thời tăng độ che phủ đất trống đồi núi trọc, tận dụng triệt để thế mạnh của địa phương về vị trí địa lí, khí hậu đất đai thì cây hồi được trú trọng hơn cả.
Bởi vì cây hồi rất phù hợp với điều kiện tự nhiên như khí hậu, thời tiết, ánh sáng, đất đai, nhiệt độ của huyện. Thuận lợi cho cây hồi phát nhanh và cho thu hoạch sớm, sản lượng cao ổn định, nâng cao thu nhập cho người dân trong huyện. Vì vậy, cây hồi được Đảng bộ, chính quyền và nhân dân huyện Cao Lộc xác định là cây mũi nhọn trong việc xóa đói giảm nghèo của địa phương. Từ trồng cây hồi, đời sống của người dân ngày càng được cải thiện.
Để cây hồi thực sự là cây chủ lực trong phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Huyện Cao Lộc đang nỗ lực tìm biện pháp ổn định thị trường tiêu thụ, để người dân yên tâm đầu tư phát triển trồng hồi. Xuất phát từ thực tế trên, để có sự đánh giá đúng thực trạng và đưa ra giải pháp đúng đắn nhằm nâng cao thu nhập cho người dân trồng hồi củng cố kiến thức và phát triển một cánh bền vững, tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển sản xuất cây hồi tại huyện Cao Lộc - tỉnh Lạng Sơn”. Mục đích nghiên cứu của đề tài 1.
Mục tiêu chung - Đánh giá thực trạng phát triển sản xuất Hồi trên địa bàn huyện Cao Lộc, trên cơ sở đó đưa ra những giải pháp đúng đắn nhằm phát triển và nâng cao thu nhập cho những hộ sản xuất Hồi trên địa bàn huyện, góp phần thúc đẩy kinh tế nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn huyện. - Xác định những thuận lợi và khó khăn phát triển cây Hồi từ đó định hướng và đề xuất giải pháp nhằm phát triển cây Hồi mang lại hiệu quả kinh tế cho người dân trên địa bàn nghiên cứu.Mục tiêu cụ thể - Tìm hiểu về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và môi trường của địa bàn nghiên cứu - Đánh giá được thực trạng phát triển của cây Hồi tại huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn trong năm 2013. - Đánh giá những thuận lợi và khó khăn khi trồng cây hồi. Đánh giá tác động của những cơ hội và thách thức đối với sản xuất kinh doanh Hồi hiện tại và trong thời gian tới.
- Đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất cây Hồi tại huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn trong năm 2013 - Đưa ra một số giải pháp nhằm phát triển và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh cây Hồi huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn. Ý nghĩa của đề tài * Ý nghĩa trong học tập - Giúp cho sinh viên nắm vững hơn những kiến thức đã được học cũng như được trải nghiệm giữa lý thuyết và thực hành trong các môn học khác nhau như: nguyên lý phát triển nông thôn, kinh tế phát triển nông thôn, phát n 4 triển cộng đồng, khuyến nông theo định hướng thị trường… khi đó có nâng cao chất lượng và hiệu quả học tập của mỗi sinh viên. - Tạo cơ hội cho sinh viên làm quen và trải nghiệm thực tế để hoàn thiện bản thân hơn cả về kiến thức, kỹ năng và ngày càng tự tin hơn trong công việc cũng như trong cuộc sống. - Nghiên cứu đề tài nhằm củng cố lại cho sinh viên những kiến thức đã học và làm quen dần với công việc thực tế.
- Nghiên cứu đề tài giúp cho sinh viên làm quen với một số phương pháp nghiên cứu một đề tài khoa học cụ thể. * Ý nghĩa thực tiễn - Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở thực tiễn cho người dân, chính quyền địa phương xây dựng hướng phát triển, giải quyết những khó khăn trở ngại nhằm phát triển cây ăn quả nói chung và cây Hồi nói riêng hướng tới phát triển kinh tế bền vững. n 5 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.
Cơ sở lý luận * Các nhân tố trong sản xuất Hồi - Chủ thể sản xuất: Mô hình sản xuất nói chung và mô hình trồng cây Hồi nói riêng là một chỉnh thể thống nhất, mọi tác động vào mô hình đều có xu hướng tập chung vào chủ thể sản xuất. Do đó, chủ thể sản xuất là bộ phận giữ vai trò chủ đạo trong tất cả các hoạt động của mô hình, chủ thể ở mô hình trồng Hồi là các hộ và các thành viên tham gia mô hình trồng Hồi. Chủ thể trực tiếp điều tiết các hoạt động sản xuất và đưa ra các quyết định của mô hình. - Khách thể sản xuất: Là đối tượng tiếp nhận hành động của chủ thể.
Khách thể có thể tác động trở lại đối với chủ thể. Khách thể có thể tác động nhất định tới sự tồn tại và phát triển của mô hình. Khách thể là nơi trực tiếp làm ra sản phẩm. Khách thể của mô hình trồng Hồi là hệ thống tư liệu lao động (công cụ sản xuất, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật.) và đối tượng lao động trồng Hồi.
Đánh giá mô hình 2. Khái niệm đánh giá Đánh giá dự án là một hoạt động của công tác quản lý nhằm tìm ra kết quả và nguyên nhân nào dẫn đến việc hoàn thành hay không hoàn thành dự án [1]. Đánh giá dự án là một trong những hoạt động quan trọng của quá trình thực hiện các dự án phát triển. Đây là quá trình khẳng định đúng đắn, n 6 hiệu quả và ảnh hưởng của dự án đối với các mục tiêu dự án có thể thực hiện ở nhiều giai đoạn khác nhau của chu trình dự án[1].
Như vậy, đánh giá dự án là khâu cuối cùng của chu trình dự án. Đánh giá là xem xét một cách có hệ thống để xác định tính hiệu quả, mức độ thành công và tác động (về kinh tế, xã hội, môi trường,.) của dự án so với mục tiêu đề ra[1]. Các nội dung của đánh giá Tùy theo các mục đích khác nhau mà có thể xác định các nội dung đánh giá khác khác nhau. Trong đánh giá có các nội dung sau: * Đánh giá tính thích hợp của dự án.
Đánh giá tính thích hợp của dự án là xem xét dự án có ý nghĩa và có phù hợp với nhu cầu của các bên tham gia cũng như điều kiện cụ thể của địa phương không. Một dự án được coi là thích hợp khi: Thứ nhất, dự án đáp ứng được nhu cầu của người hưởng lợi. Vì một dự án phát triển nông thôn được xây dựng dựa trên những nhu cầu cấp thiết cần giải quyết của chính những người hưởng lợi chứ không phải người thiết kế dự án. Do đó, xem xét tính thích hợp của dự án là phải xem xét trên cơ sở mục tiêu của dự án đối với nhu cầu, lợi ích mà người hưởng lợi.
Thứ hai, dự án phù hợp với mục tiêu của nhà đầu tư. Mục tiêu của các nhà đầu tư trong khu vực nông nghiệp, nông thôn. Vậy tính thích hợp của dự án phải đáp ứng mục tiêu đầu tư của nhà đầu tư. Đó là cải thiện thực trạng của nông thôn về sản xuất, môi trường nông thôn, nâng cao năng lực cộng đồng dân cư nông thôn.
Thứ ba, dự án phù hợp với chủ trương, chiến lược phát triển của địa phương, của vùng và cao hơn nữa là của Nhà nước. Thứ tư, dự án phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của địa phương. Một dự án nhất thiết phải phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội n 7 của địa phương, nếu không phù hợp dự án sẽ không được người dân địa phương chấp nhận, hoặc việc thực hiện dự án đó trên địa bàn sẽ gây khó khăn cho địa phương, thập chí còn tổn hại, cản trở sự phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn. * Đánh giá kết quả dự án Đánh giá kết quả dự án là xem xét dự án được kết quả như mong muốn hay không.
Các kết quả đạt được của dự án được thể hiện qua các chỉ tiêu: - Thứ nhất, mục tiêu trước mắt của dự án có đạt được như mong muốn?