Đánh giá thực trạng cho vay của khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) chi nhánh Huế

Khóa luận: Đánh giá thực trạng cho vay khách hàng cá nhân tại SHB chi nhánh Huế 2020 - 2022

• Tác giả: Hoàng Hữu Banh
• Người hướng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Khắc Hoàn
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Đánh giá thực trạng cho vay của khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) chi nhánh Huế
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan cho vay khách hàng cá nhân tại SHB chi nhánh Huế

Hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại SHB chi nhánh Huế đóng vai trò trọng tâm trong cơ cấu tài sản sinh lời. Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội chi nhánh Huế triển khai nhiều gói vay phục vụ đời sống và sản xuất. Phân khúc khách hàng cá nhân tạo nên nguồn thu ổn định. Hoạt động này giảm thiểu rủi ro tập trung so với phân khúc khách hàng doanh nghiệp. Nhu cầu vay vốn tại địa bàn Thừa Thiên Huế tăng trưởng đều qua các năm. Người dân tiếp cận nguồn vốn để mua nhà, xây dựng cơ sở kinh doanh và tiêu dùng cá nhân. Ngân hàng áp dụng chính sách lãi suất linh hoạt nhằm gia tăng sức cạnh tranh. Quy trình thẩm định hồ sơ được tiêu chuẩn hóa theo quy định của hội sở chính. Các gói vay phân bổ theo nhiều kỳ hạn từ ngắn hạn đến trung và dài hạn. Chi nhánh duy trì mối quan hệ chặt chẽ với khách hàng địa phương. Cán bộ tín dụng bám sát địa bàn để tư vấn gói vay phù hợp. Sự phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ giúp đơn vị khẳng định uy tín thương hiệu trên thị trường tài chính khu vực miền Trung.

1.1. Khái niệm và đặc điểm tín dụng cá nhân

Tín dụng cá nhân là quan hệ chuyển nhượng quyền sử dụng vốn giữa ngân hàng và cá nhân. Giao dịch dựa trên nguyên tắc hoàn trả đúng hạn cả gốc và lãi. Tại SHB chi nhánh Huế, đối tượng vay vốn rất phong phú. Khách hàng gồm hộ kinh doanh, cán bộ công chức và người lao động. Mỗi khoản vay có quy mô vốn vừa và nhỏ. Tuy nhiên, số lượng hợp đồng vay cá nhân luôn chiếm tỷ trọng lớn. Nhu cầu vay phân tán ở nhiều mục đích như mua nhà, tiêu dùng và kinh doanh. Ngân hàng áp dụng hai hình thức bảo đảm là thế chấp và tín chấp. Tài sản bảo đảm phổ biến là bất động sản và phương tiện vận tải. Quy trình định giá tài sản diễn ra chặt chẽ nhằm kiểm soát rủi ro tín dụng.

1.2. Vai trò đối với ngân hàng và xã hội

Nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân giữ vị trí chiến lược tại SHB chi nhánh Huế. Hoạt động này tạo ra nguồn doanh thu lãi suất ổn định cho ngân hàng. Dư nợ bán lẻ tăng trưởng giúp đơn vị phân tán rủi ro tín dụng. Ngân hàng mở rộng mối quan hệ với mạng lưới khách hàng địa phương. Từ đó, chi nhánh bán chéo các sản phẩm thẻ, tiền gửi và bảo hiểm. Đối với nền kinh tế xã hội Huế, nguồn vốn tín dụng thúc đẩy lưu thông hàng hóa. Người dân có vốn phát triển kinh doanh hộ gia đình và tạo việc làm. Các gói vay tiêu dùng nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng dân cư. Tín dụng ngân hàng còn hạn chế sự gia tăng của hoạt động tín dụng đen trên địa bàn.

II. Phân tích cho vay khách hàng cá nhân tại SHB chi nhánh Huế

Giai đoạn nghiên cứu ghi nhận sự chuyển biến trong hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại SHB chi nhánh Huế. Dư nợ cho vay cá nhân duy trì xu hướng mở rộng theo chiến lược bán lẻ. Cơ cấu dư nợ có sự phân hóa theo mục đích sử dụng vốn và phương thức bảo đảm. Cho vay phục vụ sản xuất kinh doanh chiếm tỷ trọng đáng kể. Nhu cầu vay tiêu dùng và mua bất động sản biến động theo chu kỳ thị trường. Lãi suất cho vay được điều chỉnh cạnh tranh với các ngân hàng thương mại trên địa bàn. Tuy nhiên, hoạt động tín dụng cá nhân vẫn bộc lộ một số tồn tại nhất định. Công tác thẩm định thực tế gặp thách thức do nguồn thu nhập của nhiều khách hàng thiếu tính minh chứng. Nợ xấu cá nhân phát sinh từ sự suy giảm kinh tế và hoạt động kinh doanh gián đoạn. Tốc độ thu hồi nợ đối với các khoản vay có vấn đề còn chậm. Sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng thương mại cổ phần khác tạo áp lực lớn lên chi nhánh. Việc quản lý danh mục tín dụng đòi hỏi giám sát liên tục để phòng ngừa nợ quá hạn.

2.1. Quy mô và cơ cấu danh mục dư nợ

Dư nợ tín dụng cá nhân tại SHB chi nhánh Huế phản ánh đúng đặc thù kinh tế Thừa Thiên Huế. Cho vay kinh doanh cá thể chiếm phần lớn cơ cấu giải ngân. Các tiểu thương vay vốn để bổ sung vốn lưu động phục vụ buôn bán và dịch vụ. Mảng cho vay tiêu dùng mua nhà và ô tô ghi nhận mức tăng trưởng có kiểm soát. Tỷ lệ cho vay trung và dài hạn chiếm tỷ trọng tương đối lớn do nhu cầu đầu tư tài sản cố định. Cơ cấu tài sản thế chấp tập trung vào bất động sản dân cư. Chi nhánh duy trì việc thẩm định giá trị tài sản định kỳ. Tỷ lệ cấp tín dụng trên giá trị tài sản được kiểm soát theo ngưỡng an toàn của hội sở.

2.2. Vấn đề rủi ro tín dụng và nợ xấu

Rủi ro tín dụng cá nhân luôn là vấn đề được SHB chi nhánh Huế chú trọng giải quyết. Biến động thị trường khiến thu nhập thực tế của nhiều cá nhân sụt giảm. Khách hàng gặp trở ngại trong việc hoàn thành nghĩa vụ nợ theo thỏa thuận hợp đồng. Tỷ lệ nợ xấu cá nhân có xu hướng tăng nhẹ trong các giai đoạn kinh tế biến động. Nguồn thu nhập không chính thức gây khó khăn cho khâu xác minh dòng tiền. Tài sản thế chấp đôi khi vướng mắc về thanh khoản khi xử lý nợ. Áp lực chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng đôi khi tác động đến chất lượng hồ sơ. Chi nhánh cần hoàn thiện hệ thống cảnh báo sớm để ngăn ngừa phát sinh nợ quá hạn.

III. Giải pháp cho vay khách hàng cá nhân tại SHB chi nhánh Huế

Để nâng cao hiệu quả cho vay khách hàng cá nhân tại SHB chi nhánh Huế, việc triển khai đồng bộ các giải pháp là tất yếu. Chi nhánh cần tối ưu hóa quy trình tiếp nhận và thẩm định hồ sơ vay. Việc ứng dụng công nghệ số vào chấm điểm tín dụng giúp rút ngắn thời gian xử lý khoản vay. Ngân hàng cần đa dạng hóa các gói sản phẩm phù hợp từng phân khúc khách hàng. Khách hàng kinh doanh dịch vụ du lịch tại Huế cần các gói tín dụng mùa vụ linh hoạt. Cán bộ tín dụng phải thường xuyên nâng cao trình độ chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp. Công tác giám sát sau cho vay cần thực hiện định kỳ và nghiêm túc. Việc kiểm tra tình hình tài chính thực tế của khách hàng giúp phát hiện sớm nguy cơ vỡ nợ. Chi nhánh cần phối hợp chặt chẽ với cơ quan đăng ký đất đai để hoàn thiện hồ sơ pháp lý tài sản. Chính sách lãi suất nên được điều chỉnh cạnh tranh theo từng mức độ rủi ro của khoản vay. Mở rộng bán chéo sản phẩm đi kèm tạo thêm giá trị gia tăng.

3.1. Hoàn thiện quy trình thẩm định tín dụng

Nâng cao chất lượng thẩm định là giải pháp then chốt để hạn chế rủi ro cho vay cá nhân. Cán bộ tín dụng tại SHB chi nhánh Huế cần đi sâu khảo sát thực tế dòng tiền. Việc xác minh các khoản thu nhập vãng lai hoặc kinh doanh không chính thức đòi hỏi kỹ năng chuyên sâu. Ngân hàng cần kết nối dữ liệu định danh điện tử để xác thực thông tin khách hàng nhanh chóng. Quy trình định giá tài sản thế chấp cần dựa trên giá thị trường độc lập. Chi nhánh nên thiết lập cơ chế kiểm soát chéo giữa bộ phận bán hàng và bộ phận quản lý rủi ro. Khâu xét duyệt hồ sơ cần tuân thủ nghiêm ngặt hạn mức phán quyết được giao.

3.2. Đa dạng hóa sản phẩm và dịch vụ bán lẻ

SHB chi nhánh Huế cần phát triển các gói tín dụng linh hoạt theo mùa vụ tại Huế. Các ngành nghề tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ du lịch sở hữu tiềm năng tín dụng lớn. Ngân hàng nên thiết kế gói vay với thời gian ân hạn vốn phù hợp với chu kỳ kinh doanh. Gói vay mua nhà dành cho người trẻ có thu nhập ổn định cần được mở rộng. Chi nhánh cần đẩy mạnh số hóa quy trình giải ngân và thu nợ tự động qua ứng dụng di động. Tích hợp thanh toán trực tuyến giúp gia tăng trải nghiệm vay vốn cho khách hàng cá nhân. Sự kết hợp giữa sản phẩm vay với thẻ tín dụng và bảo hiểm giúp tối ưu hóa giá trị dịch vụ ngân hàng mang lại.

IV. Định hướng cho vay khách hàng cá nhân tại SHB chi nhánh Huế

Hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại SHB chi nhánh Huế giữ vai trò nòng cốt đối với sự tăng trưởng chung của ngân hàng. Thực trạng kinh doanh cho thấy tiềm năng phát triển phân khúc bán lẻ tại địa bàn Huế vẫn còn rất rộng mở. Chi nhánh đã từng bước củng cố mạng lưới khách hàng và gia tăng quy mô tín dụng an toàn. Những giải pháp hoàn thiện quy trình thẩm định và đa dạng hóa sản phẩm đem lại nền tảng vững chắc. Việc kiểm soát nợ quá hạn và nợ xấu được đặt lên hàng đầu trong giai đoạn chuyển đổi số. Ngân hàng hướng đến mô hình dịch vụ tài chính cá nhân hiện đại và thân thiện. Khả năng ứng dụng dữ liệu lớn vào quản trị rủi ro giúp chi nhánh mở rộng quy mô tín dụng một cách thận trọng. Kết quả hoạt động tín dụng không chỉ mang lại hiệu quả tài chính bền vững cho SHB Huế mà còn hỗ trợ tích cực cho phát triển kinh tế địa phương. Tín dụng cá nhân tiếp tục là đòn bẩy quan trọng thúc đẩy tiêu dùng và hoạt động sản xuất kinh doanh của người dân.

4.1. Ứng dụng thực tiễn trong công tác tín dụng

Nghiên cứu mang lại những bài học ứng dụng thiết thực cho ban quản trị SHB chi nhánh Huế. Cán bộ tín dụng có thể áp dụng các tiêu chí nhận diện rủi ro vào khâu sàng lọc hồ sơ ban đầu. Việc chuẩn hóa mẫu biểu phân tích tài chính giúp đánh giá khả năng trả nợ chính xác hơn. Chi nhánh cần xây dựng lộ trình chăm sóc khách hàng cá nhân gắn liền với lịch trả nợ định kỳ. Hoạt động kiểm tra thực địa sau giải ngân cần tiến hành thường xuyên nhằm phát hiện kịp thời các dấu hiệu chuyển hướng mục đích sử dụng vốn. Sự chủ động trong tiếp cận khách hàng giúp tối ưu hiệu suất kinh doanh của cán bộ tín dụng.

4.2. Định hướng mở rộng thị phần bền vững

Trong dài hạn, SHB chi nhánh Huế định hướng mở rộng thị phần tín dụng bán lẻ đi đôi với kiểm soát an toàn vốn. Chi nhánh tập trung mở rộng phân khúc khách hàng cá nhân có việc làm và nguồn thu nhập ổn định. Ngân hàng mở rộng liên kết với các chủ đầu tư dự án bất động sản uy tín và các đại lý ô tô tại Huế. Chiến lược này giúp tiếp cận trực tiếp khách hàng có nhu cầu vay vốn thực tế. Ngân hàng tiếp tục chú trọng đào tạo đội ngũ chuyên viên tín dụng chuyên nghiệp, am hiểu thị trường bản địa. Việc kết hợp chuyển đổi số quy trình với dịch vụ khách hàng tận tâm tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động của hệ thống ngân hàng thương mại giữ vai trò nòng cốt trong nền kinh tế thị trường thông qua việc thực hiện chức năng trung gian tài chính, điều hòa các dòng vốn nhàn rỗi, hỗ trợ tài chính cho sản xuất kinh doanh và quản lý rủi ro tiền tệ. Trong cơ cấu hoạt động của các tổ chức tín dụng, cho vay là nghiệp vụ nền tảng giúp tạo nguồn thu nhập chủ yếu, gia tăng khả năng huy động vốn, thúc đẩy lưu thông tiền tệ và tạo điều kiện phát triển các dịch vụ tài chính phái sinh. Đặc biệt, mảng cho vay khách hàng cá nhân (CVKHC), bao gồm các nhu cầu về phục vụ đời sống, tiêu dùng và hỗ trợ sản xuất kinh doanh nhỏ lẻ của hộ gia đình, là phân khúc mang lại tỷ suất sinh lời cao và ngày càng trở thành trọng tâm phát triển của các ngân hàng thương mại.

Tuy nhiên, trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu và Việt Nam trải qua giai đoạn nhiều khó khăn, biến động sau đại dịch Covid-19, ngành ngân hàng phải đối mặt với áp lực gia tăng rủi ro tín dụng. Khách hàng cá nhân cũng như các hộ kinh doanh gặp trở ngại lớn trong việc duy trì thu nhập và ổn định hoạt động kinh tế, dẫn đến nguy cơ chậm trả nợ và làm gia tăng nợ quá hạn, nợ xấu. Tại địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn – Hà Nội (SHB) Chi nhánh Huế xác định mảng cho vay khách hàng cá nhân là lĩnh vực được chú trọng hàng đầu. Dẫu vậy, hoạt động này vẫn bộc lộ những hạn chế nhất định trước áp lực cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng thương mại cổ phần khác trên cùng địa bàn – những đơn vị đã sớm coi phân khúc cá nhân là mục tiêu chiến lược. Xuất phát từ thực tiễn trên, tác giả Hoàng Hữu Banh đã lựa chọn đề tài "Đánh giá thực trạng cho vay của khách hàng cá nhân tại ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) chi nhánh Huế" cho khóa luận tốt nghiệp ngành Quản trị kinh doanh tại Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể:

• Mục tiêu chung: Đánh giá thực trạng cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội chi nhánh Huế, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay khách hàng cá nhân của ngân hàng trong thời gian tới.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến hoạt động cho vay khách hàng cá nhân của ngân hàng thương mại.
  2. Phân tích thực trạng cho vay của khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội chi nhánh Huế giai đoạn 2020 – 2022.
  3. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả cho vay của khách hàng cá nhân của ngân hàng trong thời gian tới.

Gắn liền với mục tiêu, khóa luận đặt ra 3 câu hỏi nghiên cứu:

1. Thực trạng cho vay đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội chi nhánh Huế hiện nay như thế nào?
2. Các nhân tố nào ảnh hưởng đến hoạt động cho vay đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội chi nhánh Huế?
3. Để nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội chi nhánh Huế thực hiện những giải pháp nào?

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội chi nhánh Huế.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) chi nhánh Huế.
• Phạm vi thời gian: Đánh giá số liệu thực trạng trong giai đoạn từ năm 2020 đến năm 2022; các định hướng và giải pháp đề xuất có tầm nhìn đến năm 2025.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào quy trình cấp tín dụng, phân tích cơ cấu dư nợ theo mục đích và tài sản bảo đảm, luân chuyển doanh số cho vay - thu nợ, tình hình nợ quá hạn và thu lãi từ nhóm khách hàng cá nhân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Về cơ sở lý thuyết, khóa luận xây dựng nền tảng từ lịch sử hình thành và phát triển của ngân hàng thương mại. Tác giả điểm lại quá trình tiến hóa từ nghề đổi tiền, giữ tiền của thợ vàng thời cổ đại và trung cổ, qua các định chế sơ khai thời kỳ Phục hưng như Banco di barcelone (1401), Bancodi Valencia (1409) tại Tây Ban Nha, Bancodi Realto (1587) tại Venezia (Italia), cho đến sự ra đời của các ngân hàng hiện đại vào thế kỷ 17 gồm Ngân hàng Amsterdam (1609) ở Hà Lan, Ngân hàng Hamburg (1619) ở Đức, Ngân hàng Anh quốc (1694), cùng các tổ chức tài chính quốc tế hậu Thế chiến thứ hai như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB).

Khái niệm ngân hàng thương mại được xem xét qua các khung pháp lý và thông lệ quốc tế:

• Tại Mỹ: Ngân hàng thương mại là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tiền tệ, chuyên cung cấp các dịch vụ tài chính và thuộc ngành công nghiệp dịch vụ tài chính.
• Tại Pháp: Theo Đạo luật ngân hàng năm 1941, ngân hàng thương mại là những doanh nghiệp hoặc cơ sở có nghề nghiệp chính là nhận tiền của công chúng dưới dạng ký thác hoặc các hình thức khác và sử dụng nguồn lực đó cho bản thân trong các hoạt động chiết khấu, tín dụng và tài chính.
• Tại Việt Nam: Căn cứ Điều 20 khoản 1 và khoản 7 Luật Các tổ chức tín dụng, tổ chức tín dụng là doanh nghiệp kinh doanh tiền tệ, làm dịch vụ ngân hàng bao gồm nhận tiền gửi, dùng tiền gửi để cho vay và cung ứng dịch vụ thanh toán.

Cơ sở lý luận của đề tài cũng phân tích 3 chức năng trụ cột của ngân hàng thương mại (chức năng trung gian tài chính, chức năng trung gian thanh toán, chức năng tạo tiền); hai nhóm hoạt động cơ bản gồm huy động vốn (tiền gửi thanh toán, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm, vay Ngân hàng Nhà nước, vay tổ chức tín dụng, phát hành giấy tờ có giá) và sử dụng vốn (cho vay, đầu tư chứng khoán, đầu tư tài sản cố định, cho thuê tài chính, dự trữ bắt buộc). Đồng thời, tác giả xác lập khung lý thuyết riêng cho hoạt động cho vay khách hàng cá nhân: khái niệm, đặc điểm, vai trò, quy trình vận hành tín dụng, các chỉ tiêu định tính, chỉ tiêu định lượng (đo lường quy mô và chất lượng cho vay) cùng các nhóm nhân tố chủ quan từ ngân hàng và nhân tố khách quan từ nền kinh tế.

Về phương pháp nghiên cứu, đề tài vận dụng các phương pháp kinh tế học thực nghiệm và phân tích tài chính doanh nghiệp:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập nguồn dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo hoạt động kinh doanh, báo cáo thống kê tín dụng định kỳ của Ngân hàng TMCP SHB Chi nhánh Huế giai đoạn 2020 – 2022; các giáo trình, tài liệu chuyên khảo về nghiệp vụ ngân hàng thương mại và nguồn dữ liệu từ Internet.
• Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu: Ứng dụng kỹ thuật thống kê mô tả để phân loại, tổng hợp số liệu thu thập được theo các tiêu chí phân tích cụ thể; sử dụng phần mềm máy tính (Microsoft Excel) để tính toán các bảng biểu, chỉ số tài chính và đo lường sự biến động của hoạt động cho vay qua từng năm.
• Phương pháp phân tích, đánh giá: Sử dụng phương pháp so sánh bằng số tuyệt đối (hiệu số giữa kỳ phân tích và kỳ gốc nhằm phản ánh mức tăng/giảm quy mô của chỉ tiêu) và phương pháp so sánh bằng số tương đối (tỷ số giữa kỳ phân tích và kỳ gốc để đo lường tốc độ tăng trưởng và sự chuyển dịch cơ cấu tỷ trọng qua các năm).
• Phương pháp so sánh: Đánh giá đối chiếu các chỉ tiêu huy động vốn, doanh số cho vay, thu nợ, dư nợ và thu lãi qua các mốc thời gian 2020, 2021, 2022 tại SHB Huế, đồng thời so sánh tương quan hoạt động cho vay khách hàng cá nhân của chi nhánh với các ngân hàng thương mại khác đang hoạt động trên cùng địa bàn tỉnh.

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động cho vay của khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại

Chương này tập trung hệ thống hóa toàn bộ khung lý luận cơ bản về tổ chức và hoạt động của ngân hàng thương mại trong nền kinh tế thị trường. Tác giả làm rõ quá trình phát sinh nghiệp vụ ngân hàng từ các dịch vụ tiền tệ truyền thống sang mô hình ngân hàng đa năng hiện đại. Ba chức năng cốt lõi của ngân hàng thương mại được luận giải chi tiết, nhấn mạnh vai trò trung gian tài chính là động lực điều hòa các nguồn vốn tạm thời dư thừa sang những chủ thể có nhu cầu vốn trong xã hội.

Phần lý thuyết nghiệp vụ tín dụng đi sâu định nghĩa cho vay khách hàng cá nhân, phân tích các đặc thù về quy mô món vay nhỏ lẻ, số lượng hợp đồng lớn, chi phí quản lý trên từng khoản vay tương đối cao nhưng lại có tính phân tán rủi ro tốt hơn so với tín dụng doanh nghiệp. Tác giả thiết lập hệ thống các chỉ tiêu định tính và định lượng dùng để đánh giá hiệu quả tín dụng cá nhân, bao gồm các chỉ tiêu về quy mô (doanh số cho vay, doanh số thu nợ, tổng dư nợ), chỉ tiêu phản ánh chất lượng (dư nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu, khả năng thu lãi). Ngoài ra, chương 1 còn phân tích hệ thống nhân tố tác động đến hoạt động cho vay cá nhân, chia thành nhóm nhân tố chủ quan (chính sách tín dụng, năng lực cán bộ thẩm định, quy trình công nghệ, chính sách khách hàng) và nhóm nhân tố khách quan (môi trường pháp lý, biến động kinh tế vĩ mô, tác động của thiên tai dịch bệnh, văn hóa và mức thu nhập của dân cư địa phương).

Chương II: Đánh giá thực trạng cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) chi nhánh Huế

Chương II là phần thực nghiệm trọng tâm của khóa luận, phản ánh toàn diện thực trạng hoạt động kinh doanh và nghiệp vụ tín dụng cá nhân tại SHB Chi nhánh Huế trong 3 năm từ 2020 đến 2022. Trước hết, tác giả giới thiệu khái quát về lịch sử hình thành, mục tiêu, tầm nhìn, sứ mệnh, giá trị cốt lõi, cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý (thể hiện qua Sơ đồ 2.1) và tình hình nguồn nhân lực của chi nhánh (Bảng 2.1). Tiếp đó, tình hình tài chính tổng thể được xem xét qua biến động cơ cấu tài sản – nguồn vốn (Bảng 2.2), công tác huy động vốn theo loại tiền gửi và kỳ hạn (Bảng 2.3), hoạt động cho vay chung (Bảng 2.4) và kết quả hoạt động kinh doanh (Bảng 2.5).

Đi vào phân tích chuyên sâu mảng tín dụng cá nhân, tác giả mô tả các quy định chung, nguyên tắc, điều kiện cấp tín dụng, danh mục tài sản bảo đảm và các bước trong quy trình cho vay khách hàng cá nhân tại chi nhánh (Sơ đồ 2.2). Trên cơ sở đó, các chỉ tiêu kinh tế được bóc tách chi tiết qua hệ thống bảng biểu:

• Tình hình cho vay đối với khách hàng cá nhân tổng thể giai đoạn 2020 – 2022 (Bảng 2.6).
• Cơ cấu cho vay khách hàng cá nhân theo mục đích vay vốn: phân tích tỷ trọng giữa các khoản vay phục vụ sản xuất kinh doanh nhỏ lẻ, vay mua nhà, xây sửa nhà, vay mua ô tô và vay tiêu dùng sinh hoạt (Bảng 2.7).
• Cơ cấu cho vay theo tính chất bảo đảm tiền vay: đánh giá tương quan giữa cho vay có tài sản bảo đảm (bất động sản, phương tiện vận tải, giấy tờ có giá) và cho vay không có tài sản bảo đảm / tín chấp (Bảng 2.8).
• Tình hình chu chuyển vốn qua Doanh số cho vay và Doanh số thu nợ đối với khách hàng cá nhân qua từng năm (Bảng 2.9).
• Đánh giá tốc độ tăng trưởng dư nợ khách hàng cá nhân (Bảng 2.10).
• Kiểm soát rủi ro tín dụng thông qua chỉ tiêu Dư nợ quá hạn chương trình khách hàng cá nhân (Bảng 2.11) và kết quả Thu lãi cho vay khách hàng cá nhân (Bảng 2.12).
• Cuối chương, tác giả tiến hành so sánh quy mô hoạt động cho vay cá nhân của SHB Huế với các ngân hàng thương mại cổ phần khác trên cùng địa bàn, từ đó đưa ra những nhận xét, đánh giá khách quan về các mặt thành tựu đạt được cũng như các mặt hạn chế còn tồn đọng trong hoạt động cho vay cá nhân tại chi nhánh.

Chương III: Giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay đối với khách hàng cá nhân tại ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội chi nhánh Huế

Dựa trên những hạn chế và nguyên nhân được nhận diện ở chương II, chương III xây dựng hệ thống các định hướng và giải pháp cụ thể nhằm thúc đẩy mảng tín dụng cá nhân của SHB Chi nhánh Huế giai đoạn đến năm 2025. Về định hướng, chi nhánh tiếp tục xác định khách hàng cá nhân là trọng tâm tăng trưởng, chú trọng mở rộng tập khách hàng mục tiêu song song với việc kiểm soát an toàn vốn.

Các giải pháp nghiệp vụ và quản trị được tác giả đề xuất đồng bộ:

• Đổi mới và hoàn thiện chính sách tín dụng cho vay khách hàng cá nhân nhằm tăng tính cạnh tranh về lãi suất, thời hạn và hạn mức vay.
• Nâng cao chất lượng công tác thẩm định tín dụng, xác định chính xác năng lực tài chính và nguồn trả nợ thực tế của khách hàng.
• Nâng cao tính linh hoạt trong xử lý các tình huống nghiệp vụ phát sinh trong quá trình cấp tín dụng.
• Tăng cường các biện pháp theo dõi, đôn đốc thu hồi nợ gốc và thu lãi đúng hạn.
• Đẩy mạnh công tác tìm kiếm, tiếp cận khách hàng tiềm năng và mở rộng hình thức cho vay thông qua các đơn vị kinh doanh liên kết.
• Phát triển toàn diện chất lượng cho vay trên 4 khía cạnh: phát triển nguồn nhân lực (đào tạo kỹ năng và đạo đức nghề nghiệp cho cán bộ tín dụng), kiện toàn cơ cấu tổ chức bộ máy, hoàn thiện hệ thống thông tin dữ liệu tín dụng và hiện đại hóa trang thiết bị kỹ thuật phục vụ tác nghiệp.
• Nâng cao hiệu quả xử lý nợ quá hạn, kiểm soát và ngăn chặn nợ xấu phát sinh.
• Đẩy mạnh công tác chăm sóc khách hàng nhằm duy trì mối quan hệ gắn kết và gia tăng mức độ trung thành.
• Kiến nghị các giải pháp hỗ trợ: đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về điều hành chính sách tiền tệ và khung pháp lý; đối với Trụ sở chính và Ban lãnh đạo SHB Chi nhánh Huế về cơ chế phân quyền, chỉ tiêu tăng trưởng và hỗ trợ nguồn vốn.

Kết quả và đóng góp

Về kết quả nghiên cứu, khóa luận đã bám sát nguồn số liệu thực tế tại SHB Chi nhánh Huế giai đoạn 2020 – 2022 để làm rõ bức tranh tổng thể về năng lực tài chính và hoạt động tín dụng cá nhân. Nghiên cứu đã hệ thống hóa các chỉ tiêu phân tích thông qua danh mục 12 bảng số liệu và 2 sơ đồ quy trình, phản ánh chi tiết các khía cạnh vận hành tại đơn vị.

Nhóm dữ liệu / Chỉ tiêu phân tích	Nội dung phản ánh trong khóa luận (Giai đoạn 2020 – 2022)	Bảng / Sơ đồ căn cứ trong văn bản
Năng lực tổ chức & Tài chính chung	Cơ cấu lao động, biến động tài sản, nguồn vốn huy động, hoạt động cho vay và kết quả kinh doanh tổng thể của chi nhánh	Bảng 2.1, Bảng 2.2, Bảng 2.3, Bảng 2.4, Bảng 2.5; Sơ đồ 2.1
Quy trình nghiệp vụ tín dụng cá nhân	Quy định điều kiện cấp tín dụng, danh mục tài sản bảo đảm, trình tự các bước thẩm định và giải ngân cho vay khách hàng cá nhân	Sơ đồ 2.2
Quy mô và cơ cấu dư nợ cá nhân	Thực trạng cho vay KHC, phân loại dư nợ theo mục đích vay (SXKD, tiêu dùng, nhà ở...) và theo tính chất bảo đảm tiền vay (có TSĐB / không có TSĐB)	Bảng 2.6, Bảng 2.7, Bảng 2.8
Luân chuyển vốn & Tăng trưởng	Doanh số cho vay giải ngân, doanh số thu nợ và so sánh tốc độ tăng trưởng dư nợ khách hàng cá nhân qua từng năm	Bảng 2.9, Bảng 2.10
Chất lượng tín dụng & Hiệu quả sinh lời	Dư nợ quá hạn chương trình khách hàng cá nhân và số liệu thu lãi từ hoạt động cho vay khách hàng cá nhân	Bảng 2.11, Bảng 2.12

Về mặt giải pháp, tác giả không chỉ đưa ra các kiến nghị mang tính nguyên tắc mà đã đề xuất hệ thống giải pháp gắn với quy trình nghiệp vụ: từ khâu tiếp thị, tìm kiếm đối tượng vay, đổi mới chính sách sản phẩm, siết chặt thẩm định tín dụng, xử lý linh hoạt vướng mắc, đến khâu theo dõi sau giải ngân, đôn đốc thu hồi nợ và chăm sóc khách hàng. Đồng thời, giải pháp phát triển chất lượng cho vay được bao quát trên các phương diện con người, tổ chức, thông tin và trang thiết bị.

Về đóng góp thực tiễn, đề tài cung cấp một nghiên cứu trường hợp (case study) cụ thể về thực trạng vận hành tín dụng cá nhân tại một chi nhánh ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn miền Trung trong giai đoạn nền kinh tế phục hồi sau đại dịch Covid-19. Các số liệu đánh giá về doanh số thu nợ, nợ quá hạn và khả năng thu lãi là căn cứ xác thực phản ánh trực tiếp những rủi ro mà chi nhánh phải đối mặt, từ đó làm cơ sở thực tế cho các định hướng quản trị rủi ro đến năm 2025.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số giới hạn xuất phát từ phạm vi nghiên cứu và nguồn dữ liệu:

• Dữ liệu nghiên cứu giới hạn tại một chi nhánh duy nhất (SHB Chi nhánh Huế) trong giai đoạn 3 năm (2020 – 2022). Vì vậy, một số nhận định mang tính đặc thù địa bàn và chưa bao quát hết đặc điểm của toàn hệ thống SHB trên cả nước.
• Tác giả tự nhìn nhận trong phần lời cảm ơn: do những hạn chế nhất định về mặt kiến thức chuyên sâu và kinh nghiệm thực tế tại ngân hàng, bài luận văn không tránh khỏi những thiếu sót trong quá trình đánh giá toàn diện các nghiệp vụ ngân hàng phức tạp.
• Phương pháp nghiên cứu chủ yếu sử dụng thống kê mô tả, phân tích so sánh số liệu thứ cấp từ các báo cáo nội bộ; chưa thực hiện các khảo sát sơ cấp để lượng hóa mức độ hài lòng hoặc đo lường các nhân tố tác động đến quyết định vay vốn của khách hàng bằng mô hình kinh tế lượng.

Về hướng nghiên cứu tiếp:

• Đề tài có thể mở rộng chuỗi dữ liệu thứ cấp sang các năm sau 2022 nhằm kiểm chứng mức độ thích ứng và hiệu quả của các giải pháp đề xuất đối với định hướng đến năm 2025.
• Các nghiên cứu mở rộng có thể kết hợp phương pháp định lượng (như mô hình chấm điểm tín dụng cá nhân, mô hình hồi quy logistic xác suất vỡ nợ) hoặc mở rộng khảo sát so sánh chéo giữa nhiều chi nhánh ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế.

Giá trị tham khảo

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Hữu Banh mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

• Đối với sinh viên chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Tài chính – Ngân hàng: Tài liệu là mẫu hình tham khảo chi tiết về phương pháp xây dựng đề cương, cách thức xử lý dữ liệu báo cáo tài chính và kỹ thuật phân tích các chỉ tiêu tín dụng ngân hàng theo chuỗi thời gian 3 năm.
• Đối với người thực hiện các đề tài nghiên cứu tương tự: Khóa luận cung cấp cấu trúc hệ thống bảng biểu phân loại tín dụng bài bản (từ quy mô, mục đích, tài sản bảo đảm đến luân chuyển dòng tiền cho vay – thu nợ và nợ quá hạn), giúp người đọc dễ dàng ứng dụng vào các nghiên cứu phân tích chi nhánh ngân hàng khác.
• Đối với cán bộ ngân hàng và nhà quản trị tại SHB Chi nhánh Huế: Nghiên cứu đóng vai trò như một báo cáo đánh giá nội bộ độc lập, tổng kết rõ nét các biến động về dư nợ và chất lượng thu lãi giai đoạn sau đại dịch, hỗ trợ tham khảo trong công tác xây dựng chính sách tín dụng và quản trị rủi ro khách hàng cá nhân.
• Phần đáng tham khảo nhất của văn bản: Hệ thống 12 bảng biểu số liệu chi tiết tại Chương II và Sơ đồ 2.2 mô tả quy trình cho vay khách hàng cá nhân thực tế tại SHB Chi nhánh Huế.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể nào để phân tích dữ liệu?
Tác giả sử dụng 4 phương pháp chính: phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp từ báo cáo nội bộ của SHB Huế; phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu bằng phần mềm Excel; phương pháp phân tích, đánh giá qua so sánh số tuyệt đối và số tương đối; phương pháp so sánh các chỉ tiêu kinh doanh và hiệu quả tín dụng qua các năm và so với các ngân hàng khác trên địa bàn.

2. Khung thời gian và phạm vi không gian nghiên cứu của đề tài được giới hạn như thế nào?
Đề tài thu thập và phân tích dữ liệu thực trạng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) Chi nhánh Huế trong phạm vi thời gian 3 năm từ năm 2020 đến năm 2022, đồng thời xây dựng các định hướng và giải pháp ứng dụng đến năm 2025.

3. Cơ sở lý luận về ngân hàng thương mại trong khóa luận dẫn chiếu những căn cứ pháp lý và mốc lịch sử nào?
Văn bản dẫn chiếu Điều 20 khoản 1 và khoản 7 Luật Các tổ chức tín dụng tại Việt Nam, Đạo luật ngân hàng năm 1941 của Pháp và định nghĩa tại Mỹ. Về lịch sử, văn bản nêu các mốc ngân hàng thời kỳ Phục hưng tại Tây Ban Nha (1401, 1409), Italia (1587), và các ngân hàng hiện đại thế kỷ 17 gồm Ngân hàng Amsterdam (1609), Ngân hàng Hamburg (1619) và Ngân hàng Anh quốc (1694).

4. Khóa luận phân tích thực trạng cho vay khách hàng cá nhân tại SHB Huế qua những tiêu chí cơ cấu nào?
Thực trạng cho vay khách hàng cá nhân được phân tích đa chiều qua các tiêu chí: phân loại theo mục đích vay vốn (Bảng 2.7), phân loại theo tính chất bảo đảm tiền vay có hoặc không có tài sản bảo đảm (Bảng 2.8), luân chuyển dòng tiền qua doanh số cho vay và thu nợ (Bảng 2.9), tăng trưởng dư nợ (Bảng 2.10), tình hình nợ quá hạn (Bảng 2.11) và kết quả thu lãi (Bảng 2.12).

5. Tác giả đề xuất những nhóm giải pháp trọng tâm nào để nâng cao chất lượng tín dụng cá nhân?
Các nhóm giải pháp chính gồm: đổi mới chính sách tín dụng; nâng cao chất lượng thẩm định; xử lý linh hoạt tình huống cho vay; tăng cường đôn đốc thu nợ và thu lãi; mở rộng tìm kiếm khách hàng qua đơn vị kinh doanh; hoàn thiện chất lượng cho vay trên 4 mặt (con người, tổ chức, thông tin, trang thiết bị); kiểm soát nợ quá hạn và nợ xấu; tăng cường chăm sóc khách hàng và kiến nghị tới Ngân hàng Nhà nước cùng SHB Việt Nam.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Hoàng Hữu Banh đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về ngân hàng thương mại và nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân, đặt trong bối cảnh thực tiễn của ngành ngân hàng sau đại dịch Covid-19. Công trình phản ánh trung thực thực trạng tín dụng tại SHB Chi nhánh Huế giai đoạn 2020 – 2022 thông qua hệ thống dữ liệu chi tiết về cơ cấu mục đích vay, tài sản bảo đảm, luân chuyển doanh số và kiểm soát nợ quá hạn. Trên cơ sở nhận diện rõ các hạn chế và áp lực cạnh tranh trên địa bàn, đề tài đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện từ đổi mới chính sách, nâng cao năng lực thẩm định đến quản trị rủi ro và kiện toàn tổ chức, tạo nguồn tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn cho hoạt động tín dụng bán lẻ tại các ngân hàng thương mại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜ G ĐẠI HỌC KI H TẾ KHOA QUẢ TRN KI H DOA H ----- ---- KHÓA LUẬ CUỐI KHÓA ĐÁ H GIÁ THỰC TRẠ G CHO VAY CỦA KHÁCH HÀ G CÁ HÂ TẠI GÂ HÀ G TMCP SÀI GÒ – HÀ ỘI (SHB) CHI HÁ H HUẾ HOÀ G HỮU BA H Huế, 2024 ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜ G ĐẠI HỌC KI H TẾ KHOA QUẢ TRN KI H DOA H ----- ---- KHÓA LUẬ CUỐI KHÓA ĐÁ H GIÁ THỰC TRẠ G CHO VAY CỦA KHÁCH HÀ G CÁ HÂ TẠI GÂ HÀ G TMCP SÀI GÒ – HÀ ỘI (SHB) CHI HÁ H HUẾ HOÀ G HỮU BA H GÀ H: QUẢ TRN KI H DOA H MÃ SI H VIÊ : 20K4020107 GIẢ G VIÊ HƯỚ G DẪ : PGS. GUYỄ KHẮC HOÀ Huế, 2024 Khóa luận cuối khóa GVHD: PGS. guyễn Khắc Hoàn LỜI CAM ĐOA Tôi xin cam đoan bài luận văn: “ Đánh giá thực trạng cho vay của khách hàng cá nhân tại ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà ội (SHB) chi nhánh Huế ” là công trình nghiên cứu đã được cá nhân tôi thực hiện cũng như hoàn thành toàn bộ dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Nguyễn Khắc Hoàn.

Các nội dung và kết quả trong đề tài này là hoàn toàn trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào trước đây. Việc sử dụng các kết quả và những trích dẫn từ tài liệu của tác giả đã được đảm bảo thực hiện theo đúng các quy định khi làm bài luận. Các phần nội dung trích dẫn và các tài liệu từ sách báo, thông tin tham khảo được sử dụng nhằm phục vụ cho việc phân tích, nhận xét và đánh giá đã được trình bày tại danh mục tài liệu tham khảo của luận văn. Sinh viên thực hiện Hoàng Hữu Banh SVTH: Hoàng Hữu Banh i Khóa luận cuối khóa GVHD: PGS.

guyễn Khắc Hoàn LỜI CẢM Ơ Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn quý thầy cô giáo và cán bộ trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế, đặc biệt là quý thầy cô Khoa Quản trị kinh doanh đã hết lòng truyền đạt những kiến thức hữu ích trong suốt thời gian học tập tại trường. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến ban lãnh đạo ngân hàng và các anh chị chuyên viên tại Ngân hàng Thương mại Cổ Phần Sài Gòn Hà Nội SHB – Chi nhánh Huế đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho cá nhân tôi được tiếp xúc các công việc thực tế và có nhiều thông tin cần thiết để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp. Đặc biệt, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với PGS.TS Nguyễn Khắc Hoàn đã tận tình hướng dẫn và theo dõi sát sao trong suốt quá trình thực hiện bài luận. Ngoài ra không thể nhắc đến gia đình, người thân và bạn bè đã là hậu phương vững chắc, là chỗ dựa tinh thần trong thời gian qua.

Do còn nhiều hạn chế về kiến thức và kinh nghiệm nên không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong nhận được ý kiến đóng góp từ thầy, cô giáo, các cô chú, anh chị trong ngân hàng và những người quan tâm. Lời cuối cùng, tôi xin chúc quý thầy cô cũng như Ban lãnh đạo công ty lời chúc sức khỏe, thành đạt trong cuộc sống. Chúc công ty luôn phát triển và làm ăn phát đạt! Xin chân thành cảm ơn! Huế, tháng 01 năm 2023 Sinh viên thực hiện Hoàng Hữu Banh SVTH: Hoàng Hữu Banh ii Khóa luận cuối khóa GVHD: PGS.