HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐÀM THỊ HƯƠNG GIANG ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA NƯỚC THẢI TỚI CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG NƯỚC TẠI KHU CÔNG NGHIỆP SONG KHÊ, HUYỆN YÊN DŨNG, TỈNH BẮC GIANG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ Ngành: Khoa học môi trường Mã số: 8440301 Người hướng dẫn khoa học: TS.Trịnh Quang Huy NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 26 tháng 6 năm 2018 Tác giả luận văn Đàm Thị Hương Giang i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS.
Trịnh Qung Huy đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Công nghệ Môi trường, Khoa Môi trường - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn PGS. Ngô Thế Ân và tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Bộ môn Công nghệ Môi trường đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày 26 tháng 6 năm 2018 Tác giả luận văn Đàm Thị Hương Giang ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.
v Danh mục bảng. vi Danh mục hình. vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract.
Tính cấp thiết của đề tài. Giải thuyết nghiên cứu. Mục đích nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.
Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan các vấn đề nghiên cứu. Hiện trạng phát triển khu, cụm công nghiệp tại Việt Nam. Sự hình thành khu và cụm công nghiệp tại Việt Nam.
Hiện trạng phát triển khu và cụm công nghiệp tại tỉnh Bắc Giang. Hiện trạng công tác quản lý môi trường khu, cụm công nghiệp tại Việt Nam. Chính sách và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về quản lý môi trường khu, cụm công nghiệp. Hệ thống quản lý môi trường khu, cụm công nghiệp.
Áp dụng các công trình bảo vệ môi trường. Ô nhiễm môi trường nước do hoạt động của khu, cụm công nghiệp. Các phương pháp tiếp cận trong quản lý tổng hợp tài nguyên nước. Phương pháp nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.
Kết quả và thảo luận. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội khu vực nghiên cứu. Đặc điểm tự nhiên. Đặc điểm kinh tế -xã hội khu vực nghiên cứu.
Hiện trạng xả nước thải và công tác quản lý nước thải tại KCN Song Khê. Đặc điểm chung của KCN. Hiện trạng công tác quản lý và đặc trưng tính chất nước thải KCN Song Khê 39 4. Chất lượng nước tại các khu vực chịu tác động của KCN Song Khê.
Đề xuất giải pháp nhằm giảm thiểu ô nhiễm từ nước thải KCN Song Khê. Giải pháp thanh tra, kiểm tra, giám sát về môi trường. Giải pháp nâng cao năng lực quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường. Giải pháp nâng cao năng lực kỹ thuật môi trường.
Kết luận và kiến nghị. 63 Tài liệu tham khảo. 72 iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BQL Ban quản lý BTNMT Bộ tài nguyên môi trường BVMT Bảo vệ môi trường CCN Cụm công nghiệp CTNH Chất thải nguy hại CTR Chất thải rắn DTM Đánh giá tác động môi trường KCN Khu công nghiệp KCX Khu chế xuất KTTD Kinh tế trọng điểm NTSH Nước thải sinh hoạt NTSX Nước thải sản xuất QCCP Quy chuẩn cho phép QLMT Quản lý môi trường QLTHTNN Quản lý tổng hợp tài nguyên nước TN&MT Tài nguyên và môi trường TNHH Trách nhiệm hữu hạn XLNT Xử lý nước thải v DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Thống kê số lượng các KCN tại Việt Nam.
Tình hình phát triển các KCN tại các tỉnh, thành phố tính đến tháng 10 năm 2009. Các KCN đã có quyết định thành lập ở Đồng bằng sông Hồng đến tháng 6/2013. Danh sách 06 KCN tại tỉnh Bắc Giang. Các CCN tỉnh Bắc Giang.
Ước tính tổng lượng nước thải và thải lượng các chất ô nhiễm trong nước thải từ các KCN thuộc các tỉnh của 4 vùng kinh tế trọng điểm năm 2009. Tổng hợp số lượng và phân nhóm các đối tượng điều tra. Tổng hợp chỉ tiêu và phương pháp phân tích. Danh mục các dự án đầu tư và KCN Song Khê.
Danh mục các ngành sản xuất đầu tư vào KCN Song Khê. Tính chất đặc trưng của nước thải sinh hoạt phát sinh từ KCN Song Khê. Tính chất nước thải phát sinh tại KCN Song Khê. Chất lượng nước mặt tại các khu vực chịu tác động của KCN.
Chất lượng nước dưới đất gần KCN Song Khê. Điều kiện áp dụng công nghệ đông keo tụ. Nội dung tuyên tuyền, tập huấn cho cán bộ môi trường địa phương. 57 vi DANH MỤC HÌNH Hình 2.
Tốc độ tăng giá trị sản xuất công nghiệp 2011-2015. Sơ đồ hệ thống quản lý môi trường KCN tại Việt Nam. Tỷ lệ xây dựng và vận hành hệ thống xử lý nước thải tập trung tại các KCN đã đi vào hoạt động (T10/2009). Tỷ lệ KCN đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải tập trung.
Kết quả quan trắc lưu vực sông Nhuệ - Đáy năm 2013. Hàm lượng BOD5 lưu vực sông Thương. Hàm lượng dầu mỡ lưu vực sông Thương. Hàm lượng Coliform lưu vực sông Thương.
Hàm lượng TSS lưu vực sông Thương. Hàm lượng COD lưu vực sông Cầu. Hàm lượng Coliform lưu vực sông Cầu. Nhiệt độ không khí trung bình các năm.
Số giờ nắng trung bình qua các năm. Độ ẩm trung bình qua các năm. Lượng mưa trung bình qua các năm (2010- 2015). Mặt cắt địa chất thủy văn tiểu vùng sông Thương.
Vị trí KCN Song Khê. Sơ đồ phân phối dòng chảy tại KCN Song Khê. Tỷ lệ các hình thức xử lý nước thải sinh hoạt tại KCN Song Khê. Vị trí kênh tiêu T3 tiếp nhận nước thải từ KCN Song Khê .10 Biến động chất lượng nước kênh T3 qua KCN Song Khê.
Một số hình ảnh khảo sát tại kênh T3. Mối liên hệ giữa độ sâu giếng tới mức độ nồng độ của một số thông số trong nước dưới đất. Biểu đồ thể hiện tỉ lệ các loại nước sử dụng cho các mục đích khác nhau. Quy trình hoạt động công nghệ đông keo tụ.
Quy trình hoạt động công nghệ sàn lọc chuyển động. 61 vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Đàm Thị Hương Giang Tên Luận văn: Đánh giá tác động của nước thải tới chất lượng môi trường nước tại khu công nghiệp Song Khê, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang và đề xuất giải pháp quản lý. Ngành: Khoa Học Môi Trường Mã số: 8440301 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Mục đích nghiên cứu của đề tài “Đánh giá tác động của nước thải tới chất lượng môi trường nước tại khu công nghiệp Song Khê, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang và đề xuất giải pháp quản lý” là: Đánh giá thực trạng phát sinh và công tác bảo vệ môi trường đối nước thải từ KCN Song Khê, xác định các tác động của nước thải tới chất lượng môi trường xung quanh (nước mặt và nước dưới đất) để đề xuất giải pháp quản lý nhà nước về môi trường đối với các nguồn phát sinh nước thải từ KCN Song Khê, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang. Phương pháp nghiên cứu Để thực hiện được nghiên cứu này, đề tài đã áp dụng các phương pháp chính sau đây: Thu thập dữ liệu thứ cấp về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội.
từ phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Yên Dũng, UBND xã Song Khê. Điều tra sơ cấp thông qua phát phiếu điều tra đối với 30 doanh nghiệp đang hoạt động trong KCN Song Khê. Phương pháp lấy mẫu điều tra đánh giá mức độ ô nhiễm được thực hiện trên cơ sở tuân thủ theo Tiêu chuẩn Quốc gia về lấy mẫu và đánh giá chất lượng đối với 07 mẫu nước thải, 04 mẫu nước mặt, 03 mẫu nước dưới đất. Dựa vào kết quả thu thập được từ khảo sát thực tế, ta đem so sánh, phân tích với các tiêu chuẩn, quy chuẩn về môi trường hiện hành để đánh giá chất lượng môi trường địa bàn nghiên cứu để đánh giá mức độ ô nhiễm môi trường, từ đó phân tích nguyên nhân và đưa ra giải pháp quản lý môi trường phù hợp tại KCN Song Khê.
Kết quả chính và kết luận Tính đến hết 3/2018, trên toàn KCN Song Khê đã có 44 cơ sở, doanh nghiệp đi vào hoạt động (khu phía Bắc 20 cơ sở, doanh nghiệp; khu phía nam 24 cơ sở, doanh nghiệp), với lĩnh vực hoạt động đa ngành phần lớn các cơ sở thuộc về nhóm công nghiệp nhẹ, chủ yếu là sản xuất hàng tiêu dùng, chế biến nông sản, thức ăn gia súc, vật liệu xây dựng cao cấp, lắp ráp máy, điện tử, ưu tiên tiếp nhận các hoại hình công nghiệp sử dụng nhiều lao động như may mặc. Kết quả điểu tra, khảo sát đã ước tính được lượng viii nước thải phát sinh từ các doanh nghiệp thuộc KCN Song Khê đang hoạt động khoảng 2000m3 nước thải/ngày đêm (chỉ tính riêng nước thải sinh hoạt và nước thải sản xuất), trong đó đối với KCN Song Khê phía Bắc lượng nước phát sinh khoảng 1500 m3/ngày, khu phía Nam khoảng 500 m3/ngày.