Đánh Giá Tác Động Môi Trường Của Dự Án Xây Dựng Mô Hình Quản Lý Chất Thải Rắn Tại Thị Trấn Cổ Lễ

Luận văn phân tích tác động môi trường của dự án quản lý chất thải rắn tại các làng nghề thị trấn Cổ Lễ, huyện Trực Ninh, Nam Định.

• Tác giả: Lê Xuân Huy
• Người hướng dẫn: TS Trần Thị Phả
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Tác Động Môi Trường Dự Án Quản Lý Chất Thải Rắn Tại Thị Trấn Cổ Lễ
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG, HÌNH
• 1. Phần 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích của đề tài
• 1.2. Yêu cầu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 2. Phần 2: TỔNG QUAN VỀ ĐTM
• 2.1. Cơ sở khoa học của đánh giá tác động môi trường (ĐTM)
• 2.2. Khái niệm về đánh giá tác động môi trường
• 2.3. Mục đích, ý nghĩa và đối tượng nghiên cứu của ĐTM
• 2.4. Sự ra đời và sự phát triển của Đánh giá tác động môi trường (ĐTM)
• 2.4.1. Sự ra đời và phát triển ĐTM trên thế giới
• 2.4.2. Sự ra đời và phát triển ĐTM ở Việt Nam
• 2.5. Cơ sở pháp lý và kĩ thuật của đề tài
• 2.5.1. Các văn bản pháp luật và kỹ thuật
• 2.5.1.1. Văn bản pháp luật thuộc lĩnh vực Môi trường
• 3. Phần 3: ĐỐI TƯỢNG NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 4. Phần 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế- xã hội của khu vực thực hiện dự án
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên và môi trường
• 4.1.1.1. Vị trí địa lý
• 4.1.1.2. Điều kiện địa hình
• 4.1.1.3. Điều kiện địa chất
• 4.1.1.4. Điều kiện khí tượng
• 4.1.1.5. Điều kiện thủy văn – sông ngòi
• 4.1.2. Hiện trạng môi trường khu vực dự án
• 4.1.2.1. Hiện trạng tài nguyên sinh học
• 4.1.3. Điều kiện kinh tế- xã hội
• 4.1.3.1. Điều kiện kinh tế
• 4.1.3.2. Điều kiện xã hội
• 4.2. Khái quát quy mô của dự án
• 4.3. Các nguồn phát sinh và thành phần rác thải sinh hoạt
• 4.4. Hiện trạng hệ thống thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn
• 4.5. Dự báo lượng rác thải phát sinh trên địa bàn thị trấn đến 2024
• 4.6. Quy mô của dự án
• 4.7. Biện pháp, khối lượng thi công xây dựng các công trình của dự án
• 4.8. Quy trình công nghệ xử lý chất thải
• 4.9. Danh mục máy móc thiết bị phục vụ dự án
• 4.10. Nhu cầu nguyên,nhiên vật liệu và sản phẩm của dự án
• 4.11. Đánh giá tác động môi trường
• 4.11.1. Đánh giá tác động môi tường trong công tác chuẩn bị
• 4.11.2. Đánh giá tác động trong giai đoạn xây dựng dự án
• 4.11.2.1. Các tác động có liên quan đến chất thải
• 4.11.2.2. Các tác động không liên quan đến chất thải
• 4.11.3. Đánh giá tác động trong giai đoạn vận hành
• 4.11.3.1. Các tác động có liên quan đến chất thải
• 4.11.4. Đánh giá tác động trong giai đoạn đóng cửa ô chôn lấp
• 4.12. Dự báo các rủi ro sự cố do dự án gây ra
• 4.12.1. Các rủi ro, sự cố trong giai đoạn xây dựng
• 4.12.2. Các rủi ro, sự cố trong giai đoạn vận hành
• 4.13. Nhận xét về mức độ tin cậy, chi tiết của dự án
• 4.14. Biện pháp giảm thiểu các tác động xấu do dự án gây ra, phòng ngừa và ứng phó với sự cố môi trường
• 4.14.1. Trong giai đoạn chuẩn bị
• 4.14.1.1. Nguyên tắc quy hoạch
• 4.14.1.2. Phương án quy hoạch tổng thể
• 4.14.2. Trong giai đoạn xây dựng
• 4.14.2.1. Biện pháp giảm thiểu tác động đến môi trường không khí
• 4.14.2.2. Giảm thiểu tiếng ồn và rung động
• 4.14.2.3. Các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường nước
• 4.14.2.4. Các biện pháp giảm thiểu tác động của chất thải rắn
• 4.14.2.5. Biện pháp giảm thiểu đối với chất thải nguy hại
• 4.14.3. Trong giai đoạn vận hành
• 4.14.3.1. Biện pháp giảm thiểu tác động đến môi trường nước
• 4.14.3.2. Biện pháp giảm thiểu tới môi trường không khí
• 4.14.3.3. Biện pháp giảm thiểu tới môi trường đất
• 4.14.3.4. Biện pháp giảm thiểu tác động do chất thải rắn
• 4.14.3.5. Biện pháp giảm thiểu tiếng ồn
• 4.14.4. Trong giai đoạn đóng cửa
• 4.14.4.1. Biện pháp phòng ngừa, ứng phó đối với các rủi ro, sự cố
• 4.14.5. Trong giai đoạn xây dựng
• 4.14.6. Trong giai đoạn vận hành
• 5. Phần 5: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Dự Án Quản Lý Chất Thải Rắn Cổ Lễ Giới Thiệu 55 ký tự

Môi trường đóng vai trò then chốt trong sự tồn tại và phát triển của mọi quốc gia. Bảo vệ môi trường và phát triển bền vững là vấn đề sống còn. Việt Nam đang trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa, với nhiều dự án mở ra thúc đẩy kinh tế. Tuy nhiên, sự phát triển này gây áp lực lớn lên môi trường tự nhiên và xã hội. Nhiều cơ sở sản xuất xả thải trực tiếp, gây ô nhiễm nghiêm trọng. Ô nhiễm môi trường trở thành vấn đề cấp bách, đòi hỏi biện pháp và luật pháp hiệu quả để ngăn ngừa, giảm thiểu ô nhiễm, góp phần vào chiến lược phát triển bền vững. Luật Bảo vệ Môi trường (BVMT) ra đời, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc quản lý và bảo vệ môi trường tại Việt Nam. Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) là công cụ khoa học, kỹ thuật quan trọng để dự báo tác động của các dự án đầu tư, từ đó đề xuất giải pháp giảm thiểu tác động tiêu cực và tăng cường tác động tích cực.

1.1. Mục Tiêu Của Đề Tài Nghiên Cứu Quản Lý Chất Thải Rắn

Đề tài tập trung vào việc đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của khu vực nghiên cứu, đồng thời đánh giá chất lượng môi trường nền. Mục tiêu chính là đánh giá tác động môi trường khi dự án thi công và đi vào vận hành, từ đó đề xuất các phương pháp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường trong quá trình thực hiện dự án. Đề tài hướng đến việc cung cấp cái nhìn toàn diện về tác động của dự án, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp để đảm bảo sự phát triển bền vững. Yêu cầu của đề tài là phải đánh giá được các tác động môi trường một cách chính xác và đề xuất các giải pháp giảm thiểu tác động tiêu cực tới môi trường, kinh tế - xã hội khu vực dự án. Đề tài cần có độ chính xác và mang tính thiết thực cao.

1.2. Ý Nghĩa Thực Tiễn Của Dự Án Quản Lý Chất Thải Rắn

Đề tài có ý nghĩa quan trọng trong học tập và nghiên cứu khoa học, giúp nâng cao nhận thức, kỹ năng và rút ra kinh nghiệm thực tế phục vụ cho công tác sau này. Đồng thời, đề tài vận dụng và phát huy được các kiến thức đã học tập và nghiên cứu. Về mặt thực tiễn, đề tài góp phần đúc rút kinh nghiệm, điều chỉnh và xây dựng các mô hình quản lý chất thải rắn tổng hợp phù hợp với từng loại hình làng nghề đặc trưng, có thể phổ biến, nhân rộng cho các làng nghề và khu vực nông thôn trên toàn quốc. Đề tài cũng hướng đến việc xây dựng cơ chế chính sách, cơ chế tài chính phù hợp trong việc quản lý, thu gom và xử lý chất thải rắn tổng hợp làng nghề. Cuối cùng, đề tài đánh giá mức độ tác động của dự án tới môi trường, từ đó có những định hướng xây dựng phù hợp và đảm bảo sự cân bằng giữa phát triển và bảo vệ môi trường.

II. Đánh Giá Tác Động Môi Trường Cơ Sở Khoa Học 52 ký tự

Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) là một lĩnh vực phức tạp với nhiều định nghĩa khác nhau. Theo Luật Bảo vệ môi trường Việt Nam, ĐTM là quá trình phân tích, đánh giá, dự báo những ảnh hưởng tới môi trường của các dự án, quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội, của các cơ sở sản xuất kinh doanh, công trình kinh tế, khoa học, kĩ thuật, y tế, văn hoá, an ninh quốc phòng và các công trình khác. Mục tiêu của ĐTM là cung cấp một quy trình xem xét tất cả các hoạt động có hại đến môi trường khi dự án được hoạt động. Cộng đồng có thể tham gia và đóng góp ý kiến của mình tới chủ dự án và các cấp chính quyền để đưa ra phương án giải quyết có hiệu quả nhất. ĐTM còn xem xét lợi ích của bên đề xuất dự án, chính phủ và cộng đồng để lựa chọn phương án tốt hơn để thực hiện.

2.1. Mục Đích Và Ý Nghĩa Của Đánh Giá Tác Động Môi Trường

ĐTM cung cấp một quy trình xem xét tất cả các hoạt động có hại đến môi trường khi dự án được hoạt động. Cộng đồng có thể tham gia và đóng góp ý kiến của mình tới chủ dự án và các cấp chính quyền để đưa ra phương án giải quyết có hiệu quả nhất. ĐTM còn xem xét lợi ích của bên đề xuất dự án, chính phủ và cộng đồng để lựa chọn phương án tốt hơn để thực hiện. Trong ĐTM phải xem xét đến khả năng thay thế như công nghệ, địa điểm đặt dự án phải xem xét hết sức cẩn thận. ĐTM là công cụ quản lý môi trường để phát triển bền vững. Những hoạt động có hại cho môi trường hiện nay phải được quản lý càng chặt chẽ càng tốt. Trong một số trường hợp, các hoạt động đó tuy đã bị đình chỉ nhưng hậu quả môi trường do chúng để lại vẫn kéo dài hàng chục năm. Những tác động tiêu cực đó được giải quyết sớm ngay từ giai đoạn quy hoạch.

2.2. Đối Tượng Cần Thực Hiện Đánh Giá Tác Động Môi Trường

Không phải tất cả các dự án đều phải tiến hành ĐTM. Mỗi quốc gia, căn cứ vào những điều kiện cụ thể, loại dự án, quy mô dự án và khả năng gây tác động, mà có quy định mức độ đánh giá với mỗi dự án. Đối tượng chính thường gặp và có số lượng nhiều nhất là các dự án phát triển cụ thể như sau: Một số bệnh viện lớn, một số nhà máy công nghiệp, công trình thủy lợi, thủy điện, công trình xây dựng lớn… Việc xác định đối tượng cần ĐTM giúp tập trung nguồn lực vào những dự án có khả năng gây tác động lớn đến môi trường, từ đó đảm bảo hiệu quả của công tác bảo vệ môi trường.

III. Lịch Sử Phát Triển ĐTM Kinh Nghiệm Thế Giới 58 ký tự

Quá trình công nghiệp hoá, đô thị hoá diễn ra mạnh mẽ trong các thập niên 1950 -1960 đã tác động đến môi trường, ảnh hưởng tiêu cực tới sức khoẻ, tài nguyên thiên nhiên và thậm chí còn cản trở phát triển kinh tế – xã hội. Nhằm hạn chế xu hướng này thì việc bảo vệ môi trường tự nhiên đã yêu cầu cơ quan có thẩm quyền đưa ra các biện pháp kiểm định về mặt chất lượng môi trường đối với các dự án phát triển trước khi cho phép đầu tư. Nhờ đó ĐTM đã được hình thành sơ khai ở Mỹ từ đầu thập kỉ 1960. Từ năm 1975 việc nghiên cứu ĐTM được xem là một phần nghiên cứu khả thi (luận chứng kinh tế - kỹ thuật), trong đó báo cáo ĐTM là một chương nằm trong báo cáo nghiên cứu khả thi đó.

3.1. Sự Ra Đời Của ĐTM Trên Thế Giới Và Các Giai Đoạn

Từ năm 1980, ĐTM không chỉ được thực hiện cho từng dự án riêng lẻ mà còn cho các quy hoạch phát triển vùng, quy hoạch phát triển ngành theo xu hướng lồng ghép kinh tế và môi trường. Đây là cách ĐTM tích hợp. Tình hình phát triển ĐTM ở một số quốc gia phát triển và một số quốc gia đang phát triển ở Đông Nam Á: Phát triển ĐTM ở Hoa Kỳ: Cho dù việc xem xét về môi trường đối với các dự án đã được thực hiện từ năm 1960 nhưng tới ngày 01/01/1970 thì Luật về chính sách môi trường quốc gia (NEPA) mới yêu cầu dự án có tường trình về tác động môi trường (TTM hoặc EIS). TTM được các cơ quan chính quyền, công ty tư vấn thực hiện cho dự án và được nộp cho Hội đồng chất lượng môi trường (CEQ) để công bố.

3.2. Kinh Nghiệm Triển Khai ĐTM Tại Các Quốc Gia Tiên Tiến

Các tổ chức phi chính phủ và dân chúng có thể có ý kiến về bản tường trình tác động môi trường trên. ĐTM ở Hà Lan: Từ giữa thập kỷ 70, Bộ Y tế và Bảo vệ môi trường Hà Lan đã xây dựng quy định về ĐTM. Chính phủ coi ĐTM là công cụ để xem xét các hậu quả đối với môi trường của các dự án. Tháng 6 năm 1980 Uỷ ban thường trực về bảo vệ môi trường của Hạ viện đã phê chuẩn đề xuất của chính phủ về ĐTM. ĐTM ở Malaysia: Năm 1974 Chính phủ Malaysia đã ban hành Luật về chất lượng môi trường ( Environmental Quallty. Năm 1987 Luật này được bổ sung quy định về ĐTM và bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/04/1988.

IV. Đánh Giá Tác Động Môi Trường Tại Việt Nam Quá Trình 59 ký tự

Ở nước ta, vào thời điểm hình thành ĐTM chúng ta còn phải tập trung sức người, sức của cho công cuộc giải phóng đất nước và sau đó là khôi phục, xây dựng lại những gì đã bị phá huỷ trong chiến tranh. Tuy nhiên, Chính phủ Việt Nam cũng sớm nhận thức được vấn đề bảo vệ môi trường và cụ thể là thực hiện ĐTM, điều này đã tạo điều kiện cho các cơ quan, cá nhân tiếp cận các lĩnh vực này. Đầu những năm 80 một nhóm nhà khoa học nước ta và đứng đầu là GS Lê Thạc Cán đã đến Trung tâm Đông-Tây ở Ha - Oai nước Mỹ nhằm nghiên cứu về luật, chính sách môi trường nói chung và việc thực hiện ĐTM nói riêng.

4.1. Giai Đoạn Đầu Hình Thành Đánh Giá Tác Động Môi Trường

Sau đó một thời gian với sự đầu tư của một số tổ chức quốc tế, nhiều khoá học về đánh giá tác động môi trường đã được mở ra. Trong thời gian từ năm 1978 đến 1990, Nhà nước đã đầu tư vào nhiều chương trình điều tra cơ bản như: chương trình điều tra cơ bản vùng Tây Nguyên, vùng đồng bằng sông Cửu Long, các tỉnh giáp miền Trung.Các số liệu và kết quả thu được từ các chương trình này sẽ là cơ sở cho công tác thực hiện ĐTM sau này. Việc biên soạn, thông qua và ban hành Luật bảo vệ Môi trường đã mở ra một bước ngoặt trong công tác bảo vệ Môi trường nói chung và việc thực hiện ĐTM nói riêng ở nước ta.

4.2. Phát Triển ĐTM Sau Khi Ban Hành Luật Bảo Vệ Môi Trường

Luật đã được Quốc hội thông qua ngày 27/12/1993 và Chủ tịch nước ra quyết định công bố số 29L/CTN ngày 10/01/1994. Điều 17 và 18 trong Luật Bảo vệ Môi trường quy định các dự án đang hoạt động và dự án muốn hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam phải lập báo cáo ĐTM và trình các cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Năm 2005, Luật Bảo vệ môi trường đã được Quốc hội sửa đổi và bổ sung cho phù hợp với điều kiện phát triển của đất nước. Trong đó việc thực hiện đánh giá tác động môi trường nằm trong chương 3 của Luật. Ngoài các quy định trong Luật, các cơ quan Chính phủ, Quốc hội. còn đưa ra các Nghị định như Nghị định 29, Nghị định 81, Nghị định 21. các Thông tư, Quyết định. Và mới đây văn bản mới nhất cho việc thực hiện lập báo cáo ĐTM là thông tư 26/2011/TT-BTNMT.

V. Cơ Sở Pháp Lý ĐTM Văn Bản Tiêu Chuẩn Áp Dụng 57 ký tự

Việc thực hiện ĐTM tại Việt Nam dựa trên một hệ thống văn bản pháp luật và kỹ thuật chặt chẽ. Các văn bản pháp luật thuộc lĩnh vực Môi trường bao gồm Luật Bảo vệ Môi trường số 52/2005/QH11, Luật tài nguyên nước 17/2012/QH13, các Nghị định của Chính phủ như Nghị định số 80/2006/NĐ-CP, Nghị định 21/2008/NĐ-CP, Nghị định số 59/2007/NĐ-CP, Nghị định số 117/2009/NĐ-CP, Nghị định 29/2011/NĐ-CP, Nghị định số 149/2004/ND-CP. Các Thông tư của Bộ Tài nguyên và Môi trường như Thông tư số 25/2009/TT-BTNMT, Thông tư 43/2011/TT-BTNMT, Thông tư 41 /2010/TT-BTNMT, Thông tư liên tịch 01/2001/TTLT-BKHCNMT-BXD cũng đóng vai trò quan trọng.

5.1. Các Văn Bản Pháp Luật Quan Trọng Về Môi Trường

Luật Bảo vệ Môi trường số 52/2005/QH11 là văn bản pháp lý cao nhất, quy định các nguyên tắc cơ bản về bảo vệ môi trường. Luật Tài nguyên nước 17/2012/QH13 điều chỉnh các hoạt động liên quan đến tài nguyên nước. Các Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo vệ Môi trường, cũng như quy định về quản lý chất thải rắn, xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, đánh giá tác động môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường, cam kết bảo vệ môi trường, và cấp phép thăm dò, khai thác, sử dụng tài nguyên nước, xả nước thải vào nguồn nước.

5.2. Tiêu Chuẩn Quy Chuẩn Kỹ Thuật Quốc Gia Về Môi Trường

Các Thông tư của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường, bao gồm quy chuẩn về chất lượng không khí, chất lượng nước, tiếng ồn, độ rung, và các chất thải. Thông tư liên tịch 01/2001/TTLT-BKHCNMT-BXD hướng dẫn các quy định về bảo vệ môi trường trong quá trình xây dựng. Việc tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn này là bắt buộc đối với các dự án để đảm bảo không gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa, sự gia tăng nhanh chóng của các cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp, cụm công nghiệp và làng nghề tại khu vực nông thôn Đồng bằng sông Hồng đã tạo ra sức ép lớn lên môi trường. Tại thị trấn Cổ Lễ, huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định, hoạt động của các làng nghề chế biến lâm sản, ươm tơ dệt lụa, cơ khí cùng với rác thải sinh hoạt gia tăng đã khiến bãi chôn lấp rác cũ (thôn Đông Bắc Đồng) rơi vào tình trạng quá tải nghiêm trọng, không đáp ứng được yêu cầu bảo vệ môi trường. Nhằm giải quyết triệt để vấn đề này, "Dự án Xây dựng mô hình quản lý, xử lý chất thải rắn tổng hợp cho một số làng nghề tại thị trấn Cổ Lễ huyện Trực Ninh tỉnh Nam Định" được lập ra. Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Xuân Huy thực hiện nhiệm vụ đánh giá tác động môi trường (ĐTM) cho dự án này theo đúng các quy định pháp luật hiện hành.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định gồm 4 nội dung:

1. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội của khu vực thực hiện dự án.
2. Đánh giá chất lượng môi trường nền tại khu vực nghiên cứu.
3. Đánh giá, dự báo các tác động môi trường phát sinh trong quá trình thi công xây dựng và vận hành dự án.
4. Đề xuất các biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực và phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các thành phần môi trường tự nhiên (đất, nước, không khí, hệ sinh thái) và môi trường kinh tế – xã hội; các nguồn thải, tải lượng ô nhiễm phát sinh trong các giai đoạn chuẩn bị, thi công xây dựng và vận hành dự án xử lý chất thải rắn.
• Phạm vi không gian: Địa điểm xây dựng khu xử lý chất thải rắn đặt tại thôn An Lãng, thị trấn Cổ Lễ, huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định (quy hoạch 2 ha, diện tích sử dụng mặt bằng giai đoạn 1 là 4.400 m²) và các khu dân cư lân cận (thôn Kênh, Dịch Diệp, Thượng, An Bình, An Thành, An Thịnh).
• Phạm vi thời gian: Nghiên cứu và khảo sát thực địa được tiến hành từ ngày 05/05/2014 đến ngày 05/08/2014.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung pháp lý và quy chuẩn kỹ thuật áp dụng

Khóa luận căn cứ vào hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và quy chuẩn kỹ thuật môi trường Việt Nam có hiệu lực tại thời điểm nghiên cứu:

• Hệ thống luật: Luật Bảo vệ Môi trường số 52/2005/QH11, Luật Tài nguyên nước số 17/2012/QH13, Luật Xây dựng số 16/2003/QH11, Luật Đất đai số 13/2003/QH11.
• Nghị định và Thông tư: Nghị định 29/2011/NĐ-CP (quy định về ĐTM chiến lược, ĐTM, cam kết BVMT); Nghị định 59/2007/NĐ-CP (về quản lý chất thải rắn); Nghị định 80/2006/NĐ-CP và 21/2008/NĐ-CP; Thông tư 26/2011/TT-BTNMT (hướng dẫn lập báo cáo ĐTM); Thông tư 12/2011/TT-BTNMT (về quản lý chất thải nguy hại); Thông tư liên tịch 01/2001/TTLT-BKHCNMT-BXD (hướng dẫn BVMT đối với bãi chôn lấp CTR).
• Quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật: QCVN 05:2009/BTNMT (chất lượng không khí xung quanh), QCVN 06:2009/BTNMT (chất độc hại trong không khí xung quanh), QCVN 08:2008/BTNMT (nước mặt), QCVN 09:2008/BTNMT (nước ngầm), QCVN 14:2008/BTNMT (nước thải sinh hoạt), QCVN 25:2009/BTNMT (nước thải bãi chôn lấp CTR), QCVN 26:2010/BTNMT (tiếng ồn), QCVN 27:2010/BTNMT (độ rung), QCVN 30:2010/BTNMT / QCVN 30:2012/BTNMT (khí thải lò đốt chất thải công nghiệp), TCXDVN 261:2001 (tiêu chuẩn thiết kế bãi chôn lấp CTR), TCVN 6696:2009 và TCVN 6705:2009.

Phương pháp nghiên cứu thực tế

Tác giả sử dụng phối hợp 5 phương pháp ĐTM chuyên ngành:

1. Phương pháp khảo sát hiện trường và đánh giá sơ bộ: Khảo sát vị trí địa lý, địa hình, hiện trạng thủy văn, hệ sinh thái và lấy mẫu đánh giá môi trường nền (không khí, đất, nước, tiếng ồn) tại thôn An Lãng.
2. Phương pháp liệt kê: Thống kê đầy đủ các nguồn gây tác động tương ứng với từng hoạt động chuẩn bị, thi công và vận hành dự án.
3. Phương pháp đánh giá nhanh (Rapid Assessment Method): Sử dụng hệ số phát thải do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (US EPA) thiết lập để tính toán tải lượng các chất ô nhiễm trong khí thải xe cơ giới, máy móc thi công và nước thải sinh hoạt.
4. Phương pháp mô hình hóa môi trường: Ứng dụng mô hình khuếch tán Sutton dạng nguồn đường để tính toán nồng độ các chất ô nhiễm không khí ($C_{\text{Bụi}}$, $C_{\text{SO}2}$, $C{\text{NO}x}$, $C{\text{CO}}$) phát sinh từ phương tiện vận chuyển nguyên vật liệu cách tim đường 25 m.
5. Phương pháp so sánh: Đối chiếu các giá trị tính toán tải lượng, nồng độ phát thải và hiện trạng môi trường với các Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) tương ứng.

Nguồn dữ liệu

• Số liệu khí tượng thủy văn, nhiệt độ, lượng mưa, độ ẩm giai đoạn 2007–2012 từ Niên giám thống kê tỉnh Nam Định.
• Số liệu kinh tế – xã hội, cơ cấu sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, dân số năm 2013 thu thập tại Ủy ban nhân dân thị trấn Cổ Lễ.
• Dữ liệu khảo sát địa chất công trình từ các hố khoan tại thôn An Lãng.
• Dữ liệu điều tra thực tế về định mức phát thải CTR sinh hoạt (0,43 kg/người/ngày) và khối lượng CTR sản xuất của các cơ sở làng nghề (mộc, dệt, cơ khí).

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của việc bảo vệ môi trường trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông thôn; nêu rõ căn cứ lựa chọn đề tài ĐTM cho dự án quản lý CTR làng nghề tại thị trấn Cổ Lễ; xác định mục đích, yêu cầu và ý nghĩa lý luận, thực tiễn của đề tài.

Phần 2: Tổng quan về ĐTM

• Cơ sở khoa học của ĐTM: Tổng hợp các khái niệm, định nghĩa về ĐTM theo Luật BVMT Việt Nam; làm rõ mục đích, ý nghĩa và đối tượng bắt buộc phải lập báo cáo ĐTM.
• Lịch sử hình thành và phát triển ĐTM: Khái quát tiến trình phát triển ĐTM trên thế giới từ Đạo luật NEPA (1970) của Hoa Kỳ, kinh nghiệm áp dụng tại Hà Lan, Malaysia, Trung Quốc, Thái Lan và các nước châu Âu; lược sử phát triển ĐTM tại Việt Nam từ thập niên 1980 qua các mốc Luật BVMT 1993 và Luật BVMT 2005.
• Cơ sở pháp lý và kỹ thuật: Hệ thống hóa chi tiết các văn bản luật, nghị định, thông tư quản lý môi trường, quy chuẩn kỹ thuật (QCVN) và tiêu chuẩn xây dựng (TCXDVN) làm căn cứ cho việc lập ĐTM.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

• Xác định đối tượng nghiên cứu là các yếu tố môi trường tự nhiên, kinh tế – xã hội và các dòng thải của dự án; phạm vi không gian tại thôn An Lãng và vùng phụ cận; thời gian nghiên cứu 3 tháng (05/2014 – 08/2014).
• Trình bày chi tiết nội dung nghiên cứu 4 bước và cấu trúc lý thuyết của 5 phương pháp nghiên cứu gồm: khảo sát hiện trường, phương pháp liệt kê, phương pháp đánh giá nhanh theo hệ số WHO/USEPA, phương pháp mô hình hóa Sutton và phương pháp so sánh QCVN.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội khu vực thực hiện dự án

• Vị trí và ranh giới: Khu xử lý đặt tại cánh đồng thôn An Lãng (diện tích 2 ha, mặt bằng sử dụng 4.400 m²); phía Bắc giáp đê hữu sông Hồng (cách 100 m), phía Nam giáp mương tưới tiêu, phía Đông giáp bãi rác cũ, phía Tây giáp ao thủy sản; cách khu dân cư thôn Kênh 500 m, cách Quốc lộ 21 khoảng 1,5 km.
• Địa chất công trình: Khảo sát lỗ khoan sâu 15 m gồm 3 lớp: Lớp 1 (bùn sét pha màu xám ghi dày 0,6–0,8 m, phải đào bỏ khi thi công móng); Lớp 2 (sét pha xám nâu trạng thái dẻo chảy dày 3,3–3,7 m); Lớp 3 (cát hạt mịn kết cấu xốp kéo dài tới độ sâu >15 m).
• Khí tượng thủy văn: Nhiệt độ trung bình năm dao động 23,0–24,6°C; độ ẩm trung bình 82–85%; lượng mưa trung bình năm 1.082–1.790 mm (mưa tập trung tháng 5–10); hướng gió chủ đạo là Đông Nam (mùa hè) và Đông Bắc (mùa đông), tốc độ gió trung bình 1,8 m/s. Sông Hồng chảy qua có chất lượng nước tốt.
• Kinh tế – xã hội (năm 2013): Giá trị sản xuất nông nghiệp đạt 27,53 tỷ đồng (lúa 132,23 ha, thủy sản 99,17 ha); doanh thu công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp đạt 129,8 tỷ đồng (17 doanh nghiệp với 1.298 lao động); doanh thu dịch vụ – thương mại đạt 449,175 tỷ đồng; dân số đạt 12.898 người; tỷ lệ lên lớp các trường học đạt 100%.

2. Khái quát quy mô và quy trình công nghệ của dự án

• Hiện trạng phát sinh CTR: CTR sinh hoạt phát sinh với định mức 0,43 kg/người/ngày; CTR sản xuất làng nghề phát sinh 2,12 tấn/ngày (gỗ: 1,25 tấn/ngày; dệt sợi: 0,83 tấn/ngày; cơ khí: 0,04 tấn/ngày). Tỷ lệ thu gom hiện tại chỉ đạt 40% (3,2 tấn/ngày).
• Dự báo CTR đến năm 2024 (tỷ lệ thu gom 70%): Tổng lượng CTR thu gom đạt 7,5 tấn/ngày (gồm 5,6 tấn/ngày CTR sinh hoạt và 1,9 tấn/ngày CTR sản xuất).

Thành phần chất thải rắn quy hoạch (năm 2024)	Khối lượng thu gom (tấn/ngày)	Phương thức xử lý thiết kế
CTR hữu cơ dễ phân hủy (sinh hoạt)	2,10	Ủ hiếu khí tạo mùn hữu cơ bằng vi sinh EM
CTR dễ cháy (sinh hoạt: 1,1 tấn; sản xuất: 1,51 tấn)	2,61	Đốt bằng lò đốt chất thải chuyên dụng
CTR tái chế (nhựa: 0,525 tấn; kim loại: 0,285 tấn)	0,81	Thu hồi, phân loại bán phế liệu
CTR trơ khó phân hủy và tro xỉ từ lò đốt	1,836	Đưa vào ô chôn lấp hợp vệ sinh chống thấm
Tổng cộng công suất xử lý	7,50	Mô hình xử lý liên hoàn tổng hợp

• Quy mô công trình xây dựng (mặt bằng 4.400 m²):
  • Nhà vận hành (680 m²): Gồm khu tập kết và phân loại (110 m²), khu chứa rác tái chế (20 m²), khu vực ủ rác (400 m²), khu đặt lò đốt và phơi mùn, kho chứa mùn (54 m²), kho chứa CTR nguy hại (16 m²).
  • Nhà điều hành (27 m²): Kích thước 9 m × 3 m.
  • Ô chôn lấp hợp vệ sinh (1.479 m²): Đào sâu 4 m, đắp bờ cao 2 m, trải màng HDPE chống thấm; tổng dung tích chứa khoảng 8.874 m³, thời gian vận hành 10 năm với tải lượng chôn lấp tối đa 1,836 tấn/ngày (hệ số đầm nén 0,6).
  • Công trình phụ trợ: Bể chứa nước thải 18 m³, sân nền 125 m², hàng rào 240 m, rãnh thoát nước mưa.
• Quy trình công nghệ vận hành:
  • Công nghệ ủ vi sinh: Phun chế phẩm EM thứ cấp (tỷ lệ pha: 10 lít EM gốc + 73 kg rỉ đường + 1.000 lít nước sạch) với định mức 0,1 lít/tấn rác hữu cơ, duy trì độ ẩm 45–50%, ủ hiếu khí 40–60 ngày, qua máy sàng tách tạp chất trơ và phơi khô tạo phân bón.
  • Công nghệ lò đốt CTR: Công suất 250 kg/giờ (2,6 tấn/ngày); buồng sơ cấp nhiệt độ >750°C, buồng thứ cấp nhiệt độ >850°C, nhiệt độ vỏ ngoài lò <60°C; khí thải kiểm soát đạt QCVN 30:2012/BTNMT.

3. Đánh giá tác động môi trường

• Giai đoạn chuẩn bị và thi công xây dựng:
  • Bụi và khí thải máy móc san ủi: Với 1 máy ủi thi công 60 ngày tiêu thụ 5.616 lít (4,914 tấn) dầu diesel, tổng tải lượng phát sinh là 4,619 kg Bụi; 13,759 kg SO₂; 60,442 kg NOₓ; 1,179 kg HC.
  • Khí thải từ vận chuyển nguyên vật liệu (525 chuyến xe 8 tấn trong 12 tháng, lưu lượng 0,18 lượt xe/h): Ứng dụng mô hình Sutton tính toán nồng độ ô nhiễm tại khoảng cách 25 m từ tim đường:

Thông số ô nhiễm	Tải lượng nguồn ($E$, mg/m.s)	Nồng độ tính toán ($C$, mg/m³)	Giới hạn QCVN 05:2009/BTNMT (mg/m³)	Đánh giá mức độ
Bụi lơ lửng	0,54	0,256	0,30	Nằm trong giới hạn
Khí $\text{SO}_2$	2,49	0,532	0,35	Vượt quy chuẩn 1,52 lần
Khí $\text{NO}_x$	0,86	0,302	0,20	Vượt quy chuẩn 1,51 lần
Khí $\text{CO}$	1,74	0,426	30,0	Thấp hơn nhiều quy chuẩn

• Nước thải: Nước thải sinh hoạt của 60 công nhân phát sinh khoảng 3,6 m³/ngày có nồng độ ô nhiễm vượt QCVN 14:2008/BTNMT nhiều lần ($\text{BOD}_5 = 562,5\text{ mg/l}$; $\text{COD} = 1.510\text{ mg/l}$; $\text{NO}_3^- = 125\text{ mg/l}$; $\text{Coliform} = 10^9\text{ MPN/100ml}$). Nước thải thi công phát sinh khoảng 3,2 m³/ngày (chủ yếu chứa cặn lơ lửng).

• Chất thải rắn: CTR đào đắp $4.310\text{ m}^3$ (đắp $7.171\text{ m}^3$); CTR sinh hoạt công nhân phát sinh $18\text{ kg/ngày}$ (0,3 kg/người/ngày); CTR nguy hại từ dầu mỡ bảo dưỡng máy móc phát sinh vài kg/ngày.

• Tiếng ồn: Độ ồn máy ủi tại nguồn là 93 dBA, suy giảm theo khoảng cách còn 57 dBA tại 100 m và 53 dBA tại 150 m (đáp ứng QCVN 26:2010/BTNMT đối với khu dân cư là 70 dBA).

• Giai đoạn vận hành: Tác động chính gồm mùi hôi, nước rỉ rác từ khu ủ và ô chôn lấp, khí thải lò đốt ($\text{SO}_2$, $\text{CO}$, tro bụi), tiếng ồn máy nghiền rác và rủi ro cháy nổ hoặc sự cố rách màng chống thấm HDPE đáy ô chôn lấp.

4. Biện pháp giảm thiểu và ứng phó sự cố

• Giai đoạn thi công: Phun nước dập bụi đường vận chuyển; phủ bạt kín thùng xe tải chở vật liệu; lắp đặt nhà vệ sinh tự hoại lưu động cho công nhân; xây dựng hố lắng cặn lắng lọc nước thải thi công trước khi thoát nước; thu gom dầu mỡ thải chuyển giao cho đơn vị có chức năng xử lý chất thải nguy hại.
• Giai đoạn vận hành: Phun chế phẩm vi sinh EM khử mùi tại khu phân loại và ủ rác; vận hành lò đốt 2 cấp nhiệt độ cao đảm bảo xử lý triệt để khí độc; lót màng chống thấm HDPE dày cho ô chôn lấp kết hợp mương thu gom nước rỉ rác về bể chứa 18 m³; đầm nén phủ đất trung gian 10 cm theo từng lớp rác dày 60 cm; đóng cửa ô chôn lấp bằng hệ tầng phủ đất sét, cát tiêu và lớp đất trồng cây xanh có độ dốc thoát nước 3–5%.

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Tổng hợp kết quả đánh giá cho thấy dự án có tính khả thi cao về mặt kỹ thuật và môi trường nếu tuân thủ đầy đủ các giải pháp giảm thiểu; kiến nghị địa phương bố trí nguồn vốn xây dựng, tập huấn cho công nhân vận hành và triển khai phân loại rác tại nguồn ở các hộ gia đình và cơ sở làng nghề.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả định lượng chính

• Tính toán chính xác định mức phát sinh rác thải sinh hoạt (0,43 kg/người/ngày) và tổng hợp số liệu phát sinh CTR sản xuất của 3 làng nghề đặc trưng tại Cổ Lễ (2,12 tấn/ngày).
• Xác lập cơ cấu xử lý chi tiết cho mô hình công suất 7,5 tấn/ngày đến năm 2024: 2,1 tấn/ngày ủ mùn hữu cơ; 2,61 tấn/ngày tiêu hủy bằng lò đốt; 0,81 tấn/ngày tái chế và 1,836 tấn/ngày chôn lấp trơ/tro xỉ.
• Dự báo định lượng tải lượng ô nhiễm không khí trong thi công san lấp (60,442 kg $\text{NO}_x$, 13,759 kg $\text{SO}_2$) và mô hình hóa nồng độ khuếch tán chất ô nhiễm dạng tuyến ở cự ly 25 m.
• Xác định quy chuẩn thiết kế ô chôn lấp $1.479\text{ m}^2$ sâu 4 m lót màng HDPE với tuổi thọ chứa 10 năm.

Giải pháp và đóng góp thực tiễn của tác giả

• Đóng góp về mô hình công nghệ: Thiết lập mô hình quản lý và xử lý CTR tổng hợp kết hợp liên hoàn giữa phân loại tại nguồn – ủ sinh học EM – thiêu đốt rác dễ cháy – chôn lấp hợp vệ sinh tro xỉ và vật liệu trơ. Đây là mô hình kỹ thuật phù hợp với đặc thù CTR hỗn hợp của khu vực nông thôn có làng nghề xen cài khu dân cư.
• Quy trình vận hành vi sinh EM: Đề xuất công thức pha chế EM thứ cấp chi phí thấp tại chỗ (10L EM gốc + 73kg rỉ đường + 1.000L nước) để phun khử mùi và xử lý rác hữu cơ, tạo ra sản phẩm mùn hữu cơ phục vụ nông nghiệp địa phương.
• Đóng góp quản lý: Cung cấp báo cáo đánh giá tác động môi trường hoàn chỉnh cùng hệ thống biện pháp giảm thiểu ô nhiễm có tính khả thi, làm cơ sở khoa học để các cơ quan quản lý nhà nước phê duyệt và triển khai dự án đầu tư xây dựng khu xử lý chất thải rắn.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Thời gian nghiên cứu và quan trắc thực tế tại hiện trường ngắn (3 tháng, từ tháng 5 đến tháng 8 năm 2014) nên các số liệu khí tượng và môi trường nền chưa bao quát trọn vẹn cả chu kỳ năm.
  • Các dự báo về nồng độ khí thải và nước rỉ rác trong giai đoạn vận hành chủ yếu dựa trên tính toán lý thuyết và hệ số phát thải của WHO/USEPA, chưa có điều kiện đo đạc thực nghiệm từ một trạm xử lý tương tự đang hoạt động trên địa bàn.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Thiết lập chương trình giám sát, quan trắc định kỳ chất lượng nước rỉ rác, khí thải ống khói lò đốt và môi trường nước ngầm xung quanh sau khi khu xử lý đi vào vận hành chính thức.
  • Nghiên cứu chi tiết cơ chế phân loại CTR tại nguồn áp dụng riêng cho các nhóm làng nghề cơ khí, dệt may và mộc nhằm nâng cao tỷ lệ tái chế phế liệu.

---

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận là tài liệu tham khảo phù hợp cho:

• Sinh viên và học viên ngành Khoa học Môi trường, Quản lý Môi trường, Kỹ thuật Môi trường: Tham khảo cấu trúc, phương pháp lập một báo cáo ĐTM hoàn chỉnh theo Thông tư 26/2011/TT-BTNMT; phương pháp áp dụng mô hình Sutton trong tính toán lan truyền ô nhiễm không khí.
• Kỹ sư môi trường và cán bộ quản lý đô thị/nông thôn: Tham khảo thông số thiết kế kỹ thuật của mô hình xử lý CTR tổng hợp quy mô cấp thị trấn/xã (lò đốt 250 kg/h, bể ủ hiếu khí EM, ô chôn lấp trơ lót màng HDPE).
• Các địa phương có làng nghề nông thôn: Ứng dụng công thức tính toán dự báo lượng chất thải phát sinh và quy trình ủ phân hữu cơ bằng chế phẩm EM thứ cấp phục vụ sản xuất nông nghiệp.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tổng công suất xử lý chất thải rắn của dự án được thiết kế là bao nhiêu và phân bổ cho các công nghệ như thế nào?

Dự án được thiết kế với tổng công suất xử lý $7,5\text{ tấn/ngày}$ (đáp ứng lượng rác thải quy hoạch đến năm 2024). Công suất này được phân bổ cụ thể: $2,1\text{ tấn/ngày}$ đưa vào khu ủ phân vi sinh bằng chế phẩm EM; $2,61\text{ tấn/ngày}$ rác dễ cháy đưa vào hệ thống lò đốt; $0,81\text{ tấn/ngày}$ rác tái chế (nhựa, kim loại) được phân loại thu hồi; và $1,836\text{ tấn/ngày}$ (bao gồm CTR trơ và tro xỉ lò đốt) được đưa vào ô chôn lấp hợp vệ sinh.

2. Thông số kỹ thuật và chế độ vận hành nhiệt độ của lò đốt chất thải rắn lựa chọn trong dự án là gì?

Lò đốt được lựa chọn có công suất đốt $250\text{ kg/giờ}$ ($2,6\text{ tấn/ngày}$), vận hành bởi 1 nhân công. Nhiệt độ buồng đốt sơ cấp đạt trên $750^\circ\text{C}$, buồng đốt thứ cấp đạt trên $850^\circ\text{C}$, và nhiệt độ vách ngoài cùng của lò dưới $60^\circ\text{C}$. Khí thải sau khi qua buồng thứ cấp và ống khói phải đảm bảo đạt quy chuẩn QCVN 30:2012/BTNMT.

3. Công thức pha chế chế phẩm sinh học EM thứ cấp tại bể ủ rác hữu cơ được quy định ra sao?

Để phục vụ quá trình ủ hiếu khí 2,1 tấn rác hữu cơ/ngày, EM thứ cấp được pha chế tại chỗ theo công thức: 10 lít dung dịch EM gốc (EM sơ cấp có $\text{pH} < 3,5$) kết hợp với $73\text{ kg}$ rỉ đường và $1.000\text{ lít}$ nước sạch. Dung dịch sau pha loãng được phun thủ công vào khối rác ủ với định mức 0,1 lít cho 1 tấn rác để duy trì độ ẩm khối ủ 45–50% trong thời gian 40–60 ngày.

4. Kết quả tính toán nồng độ các chất ô nhiễm không khí từ phương tiện vận chuyển giai đoạn thi công cho thấy những chất nào vượt quy chuẩn?

Theo kết quả mô hình hóa Sutton ở khoảng cách 25 m từ tim đường vận chuyển: Nồng độ Bụi lơ lửng ($0,256\text{ mg/m}^3$) và CO ($0,426\text{ mg/m}^3$) đều nằm trong giới hạn cho phép của QCVN 05:2009/BTNMT. Tuy nhiên, nồng độ $\text{SO}_2$ ($0,532\text{ mg/m}^3$, vượt mức cho phép $0,35\text{ mg/m}^3$) và $\text{NO}_x$ ($0,302\text{ mg/m}^3$, vượt mức cho phép $0,20\text{ mg/m}^3$) đã vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, đòi hỏi chủ dự án phải áp dụng các biện pháp phun nước và che phủ bạt kín thùng xe khi vận chuyển.

5. Thông số kỹ thuật và tuổi thọ thiết kế của ô chôn lấp chất thải tại dự án là bao nhiêu?

Ô chôn lấp chất thải trơ và tro xỉ có diện tích mặt $1.479\text{ m}^2$, đào sâu $4\text{ m}$, bờ đắp cao $2\text{ m}$, đáy và vách được trải màng chống thấm HDPE. Với tải lượng chôn lấp tối đa $1,836\text{ tấn/ngày}$, khối lượng riêng $0,6\text{ m}^3/\text{tấn}$ và hệ số đầm nén 0,6, tổng thể tích ô chứa đạt $8.874\text{ m}^3$, đảm bảo thời gian vận hành trong 10 năm.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Xuân Huy đã thực hiện đầy đủ các nội dung đánh giá tác động môi trường cho Dự án xây dựng mô hình quản lý và xử lý chất thải rắn làng nghề tại thị trấn Cổ Lễ theo đúng quy định của Luật Bảo vệ Môi trường 2005. Công trình đã cung cấp bức tranh chi tiết về hiện trạng tự nhiên, kinh tế – xã hội, đồng thời tính toán dự báo chính xác các dòng thải và tải lượng ô nhiễm trong cả giai đoạn thi công lẫn vận hành dự án công suất 7,5 tấn/ngày. Các giải pháp công nghệ kết hợp giữa ủ vi sinh EM, thiêu đốt và chôn lấp hợp vệ sinh cùng hệ thống biện pháp giảm thiểu được đề xuất có tính khả thi cao, đóng góp thiết thực cho công tác bảo vệ môi trường nông thôn và làng nghề tại tỉnh Nam Định.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Môi trường là một nhân tố ảnh hưởng quyết định đến sự tồn tại và phát triển của mỗi con người, mỗi quốc gia trên thế giới. Chính vì vậy bảo vệ môi trường và đảm bảo phát triển bền vững là vấn đề mang tính sống còn đối với mỗi dân tộc, mỗi quốc gia. Nước ta đang ở trong thời kỳ phát triển và hội nhập, trong công cuộc CNH - HĐH đất nước đã có nhiều dự án được mở ra nhằm thúc đẩy các ngành công nghiệp, dịch vụ,. cũng như nền kinh tế của đất nước.

Tuy nhiên sự phát triển ồ ạt của các nhà máy, xí nghiệp, cụm công nghiệp, làng nghề đã và đang tác động không nhỏ tới chất lượng môi trường tự nhiên cũng như môi trường xã hội. Nhiều cơ sở sản xuất đã xả thải trực tiếp các chất ô nhiễm ra môi trường mà không qua xử lý làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới chất lượng môi trường. Vì vậy, vấn đề ô nhiễm môi trường ở nước ta đang trở thành vấn đề đáng báo động và cần có các biện pháp cũng như các luật pháp hữu hiệu để ngăn ngừa, giảm thiểu ô nhiễm môi trường góp phần vào chiến lược triển bền vững. Chính vì vậy Luật Bảo vệ Môi trường (BVMT) đã được Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam thông qua ngày 27/12/1993.

Cho đến ngày 29/11/2005 thì Luật BVMT năm 1993 được thay thế bằng Luật BVMT năm 2005, kèm theo đó Chính phủ và Bộ Tài nguyên Môi trường đã ban hành các Nghị định và Thông tư hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo vệ Môi trường, hướng dẫn đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và cam kết bảo vệ môi trường. Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) là một công cụ mang tính khoa học và kỹ thuật được sử dụng để dự báo các tác động môi trường có khả năng gây ra bởi các dự án đầu tư. Trên cơ sở đó đề ra các giải pháp và biên pháp nhằm tăng cường các tác động tích cực, giảm thiểu các tác động tiêu cực, góp phần làm cho dự án đầu tư được bền vững trong thực tế triển khai. Với mong muốn góp phần BVMT cũng như trau dồi và hệ thống lại các kiến thức đã được học để phục vụ cho công việc của một cử nhân ngành môi trường sau khi tốt nghiệp, em chọn đề tài: “Đánh giá tác động môi trường của Dự án Xây dựng mô hình quản lý, xử lý chất thải rắn tổng hợp cho một số làng nghề tại thị trấn Cổ Lễ huyện Trực Ninh tỉnh Nam Định” 1.

Mục đích của đề tài - Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của khu vực nghiên cứu. - Đánh giá chất lượng môi trường nền tại khu vực nghiên cứu. - Đánh giá tác động môi trường khi dự án thi công và đi vào vận hành. - Đề xuất phương pháp giảm thiểu các tác động đến môi trường trong quá trình thực hiện dự án.

Yêu cầu của đề tài - Đánh giá được các tác động môi trường của dự án. - Đề xuất các giải pháp giảm thiểu các tác động tiêu cực tới môi trường, kinh tế - xã hội khu vực dự án. - Đề tài có độ chính xác và mang tính thiết thực. Ý nghĩa của đề tài - Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học: + Nâng cao nhận thức, kỹ năng và rút ra nhiều kinh nghiệm thực tế phục vụ cho công tác sau này.

+ Vận dụng và phát huy được các kiến thức đã học tập và nghiên cứu. - Ý nghĩa trong thực tiễn: + Trên cơ sở đúc rút kinh nghiệm, điều chỉnh và xây dựng được các mô hình quản lý chất thải rắn tổng hợp cho một số loại hình làng nghề đặc trưng, phù hợp với từng vùng miền nhằm phổ biến, nhân rộng cho các làng nghề nói riêng và khu vực nông thôn nói chung trên toàn quốc. + Xây dựng cơ chế chính sách, cơ chế tài chính phù hợp trong việc quản lý, thu gom và xử lý chất thải rắn tổng hợp làng nghề. + Đánh giá được mức độ các tác động của dự án tới môi trường, từ đó có những định hướng xây dựng phù hợp và đảm bảo sự cân bằng giữa việc phát triển với yếu tố môi trường.

Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đánh giá tác động môi trường (ĐTM) 2. Khái niệm về đánh giá tác động môi trường Khái niệm về đánh giá tác động môi trường (ĐTM hoặc Environmental Impact Assessment, EIA) rất rộng và hầu như không có định nghĩa thống nhất. Cho đến nay có rất nhiều định nghĩa về ĐTM được nêu ra.

Nhưng theo Luật Bảo vệ môi trường Việt Nam đã nêu: Đánh giá tác động môi trường là quá trình phân tích, đánh giá, dự báo những ảnh hưởng tới môi trường của các dự án, quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội, của các cơ sở sản xuất kinh doanh công trình kinh tế, khoa học, kĩ thuật, y tế, văn hoá, an ninh quốc phòng và các công trình khác, đề xuất các giải pháp thích hợp để bảo vệ môi trường. Mục đích, ý nghĩa và đối tượng nghiên cứu của ĐTM 2. Mục đích - ĐTM cung cấp một quy trình xem xét tất cả các hoạt động có hại đến môi trường khi dự án được hoạt động. - Cộng đồng có thể tham gia và đóng góp ý kiến của mình tới chủ dự án và các cấp chính quyền để đưa ra phương án giải quyết có hiệu quả nhất.

- ĐTM còn xem xét lợi ích của bên đề xuất dự án, chính phủ và cộng đồng để lựa chọn phương án tốt hơn để thực hiện. - Trong ĐTM phải xem xét đến khả năng thay thế như công nghệ, địa điểm đặt dự án phải xem xét hết sức cẩn thận. Ý nghĩa - ĐTM là công cụ quản lý môi trường để phát triển bền vững. Những hoạt động có hại cho môi trường hiện nay phải được quản lý càng chặt chẽ càng tốt.

Trong một số trường hợp, các hoạt động đó tuy đã bị đình chỉ nhưng hậu quả môi trường do chúng để lại vẫn kéo dài hàng chục năm. Những tác động tiêu cực đó được giải quyết sớm ngay từ giai đoạn quy hoạch. - ĐTM đảm bảo hiệu quả cho sự phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. - ĐTM góp phần nâng cao trách nhiệm của các cấp quản lý, của chủ dự án về việc bảo vệ môi trường.

- ĐTM khuyến khích công tác quy hoạch tốt hơn, giúp cho dự án hoạt động có hiệu quả hơn. - ĐTM giúp chính phủ và các chủ dự án tiết kiệm được thời gian, tiền của trong thời hạn phát triển lâu dài. - ĐTM giúp cho mối liên hệ giữa nhà nước, các cơ sở và cộng đồng thêm chặt chẽ thông qua ý kiến của quần chúng khi dự án được đầu tư và hoạt động. Đối tượng Không phải tất cả các dự án đều phải tiến hành ĐTM.

Mỗi quốc gia, căn cứ vào những điều kiện cụ thể, loại dự án, quy mô dự án và khả năng gây tác động,. mà có quy định mức độ đánh giá với mỗi dự án. Đối tượng chính thường gặp và có số lượng nhiều nhất là các dự án phát triển cụ thể như sau: - Một số bệnh viện lớn. - Một số nhà máy công nghiệp.

- Công trình thủy lợi, thủy điện. - Công trình xây dựng lớn… 2. Sự ra đời và sự phát triển của Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) 2. Sự ra đời và phát triển ĐTM trên thế giới Quá trình công nghiệp hoá, đô thị hoá diễn ra mạnh mẽ trong các thập niên 1950 -1960 đã tác động đến môi trường, ảnh hưởng tiêu cực tới sức khoẻ, tài nguyên thiên nhiên và thậm chí còn cản trở phát triển kinh tế – xã hội.

Nhằm hạn chế xu hướng này thì việc bảo vệ môi trường tự nhiên đã yêu cầu cơ quan có thẩm quyền đưa ra các biện pháp kiểm định về mặt chất lượng môi trường đối với các dự án phát triển trước khi cho phép đầu tư. Nhờ đó ĐTM đã được hình thành sơ khai ở Mỹ từ đầu thập kỉ 1960. Từ năm 1975 việc nghiên cứu ĐTM được xem là một phần nghiên cứu khả thi (luận chứng kinh tế - kỹ thuật), trong đó báo cáo ĐTM là một chương nằm trong báo cáo nghiên cứu khả thi đó. Từ năm 1980, ĐTM không chỉ được thực hiện cho từng dự án riêng lẻ mà còn cho các quy hoạch phát triển vùng, quy hoạch phát triển ngành theo xu hướng lồng ghép kinh tế và môi trường.

Đây là cách ĐTM tích hợp. Tình hình phát triển ĐTM ở một số quốc gia phát triển và một số quốc gia đang phát triển ở Đông Nam Á: Phát triển ĐTM ở Hoa Kỳ: Cho dù việc xem xét về môi trường đối với các dự án đã được thực hiện từ năm 1960 nhưng tới ngày 01/01/1970 thì Luật về chính sách môi trường quốc gia (NEPA) mới yêu cầu dự án có tường trình về tác động môi trường (TTM hoặc EIS). TTM được các cơ quan chính quyền, công ty tư vấn thực hiện cho dự án và được nộp cho Hội đồng chất lượng môi trường (CEQ) để công bố. Các tổ chức phi chính phủ và dân chúng có thể có ý kiến về bản tường trình tác động môi trường trên.

ĐTM ở Hà Lan: Từ giữa thập kỷ 70, Bộ Y tế và Bảo vệ môi trường Hà Lan đã xây dựng quy định về ĐTM. Chính phủ coi ĐTM là công cụ để xem xét các hậu quả đối với môi trường của các dự án. Tháng 6 năm 1980 Uỷ ban thường trực về bảo vệ môi trường của Hạ viện đã phê chuẩn đề xuất của chính phủ về ĐTM. ĐTM ở Malaysia: Năm 1974 Chính phủ Malaysia đã ban hành Luật về chất lượng môi trường ( Environmental Quallty.

Năm 1987 Luật này được bổ sung quy định về ĐTM và bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/04/1988. Theo quy định này, các loại dự án sau đây đều phải có báo cáo ĐTM: Nông nghiệp: Cải tạo, chuyển đất rừng thành đất nông nghiệp với diện tích 500 ha trở lên; Phát triển cácnông trại từ 500 ha trở lên. Sân bay: Xây dựng các sân bay có đường băng 2500m trở lên; Xây dựng đường băng trong các vườn quốc gia. Thuỷ sản: Xây dựng các cảng cá; Mở rộng cảng.

Thuỷ lợi: Xây dựng các đập hồ chứa hoặc mở rộng hồ chứa có diện tích mặt hồ 200 ha trở lên. Dự án có vùng tưới tiêu 5000 ha trở lên. Xây dựng đô thị: các dự án phát triển nhà có diện tích 50 ha trở lên. Công nghiệp: Hoá chất: các dự án sản xuất có công xuất trên 100 tấn/ngày; Giấy, bột giấy: các dự án sản xuất trên 50 tấn/ngày.