Chương I1. Cơ sở lý luận chung tài trợ băng đồng bảntệ của các NHNNg. _ Cho vay bằng ' Không hạn chế đổi với hoạt động kinh doanh ngoại tệ tại ngoại tệ phải được | Trung Quốc, nhưng để được vay vốn bằng ngoại tệ, các khách sự cho phép chặt | hàng Trung Quốc phải có được sự cho phép trước từ các cơ chẽ về ngoại hối quan phụ trách về quản lý nợ nước ngoài (Cục Ngoại hối nhà nước). Lãi suất đổi với | Các NHNNg không được tuỳ ý ấn định lãi suất đối với các các khoản tiền gửi | khoản tiền gửi bằng ngoại tệ dưới 3 triệu USD.
băng ngoại tệ bị hạn chê Nguồn: Tạp chí ngân hàng số 10/2008 Như vậy, tuy mở cửa cho phía nước ngoài gia nhập thị trường Trung Quốc nhưng Chính phủ Trung Quốc đặt ra những điều kiện cho các NHNNg thâm nhập thị trường Trung Quốc không mấy dễ dàng. Một NHNNg muốn mở chi nhánh ở Trung Quốc phải đạt yêu cầu về vốn lưu động lên đến 100 triệu USD cho mỗi chỉ nhánh. Vào năm 2003 các nhà chức trách Trung Quốc cho phép các nhà đầu tư nước ngoài tăng cổ phần nắm giữ trong các ngân hàng của nước này từ mức 15% đến 20%. Mức này vừa đảm bảo an toàn cho hệ thống ngân hàng nội địa, vừa thu hút đầu tư của nước ngoài (Reuters).
- _ Đối với ngân hàng trong nước + Các ngân hàng Trung Quốc đạt được tiến bộ do chính phủ Trung Quốc áp dụng những quy tắc thị trường tương tự như ở các nước phương Tây đối với các ngân hàng. Đồng thời, các quy chế và hoạt động giám sát như áp dụng các quy tắc về vốn có độ rủi ro cao, thắt chặt các tiêu chuẩn về nợ xấu và dự phòng cũng được tăng cường. + Năm 1998, Bộ Tài chính đã phát hành 270 tỷ Nhân dân tệ (tương đương 32,6 tỷ USD) trái phiếu đặc biệt để tăng cường vốn cho những ngân hàng lớn để nâng tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu trung bình từ 4,4% lên 8% đúng theo Luật NHTM. theo chỉ thị từ Uỷ ban Nhà nước.
Ngân hàng Nhân dân Trung quốc đã bơm 45 tỷ USD (gần 4% GDP) từ dự trữ ngoại hối cho 2 trong 4 ngân hàng lớn của nước này. Tính đến cuối tháng 12/2004. tỷ lệ nợ quá hạn của các Trang 16 Chuong 1. Co so lý luận chung NHTM lớn nhất đã được cải thiện, giảm từ mức 17,8% xuống còn 13,2%.
Như vậy, van đề nợ quá hạn đã được giải quyết khá tốt nhằm tạo điều kiện cho các ngân hàng Trung Quốc nâng cao sức cạnh tranh với NHNNg. + Quản lý nợ xấu của các NHTM lớn bằng cách lập ra các công ty quản lý tài sản (AMCS). Tổng số 1,4 nghìn tỷ Nhân dân tệ nợ khó đòi hay 9% trên tổng dư nợ đã được duyệt chuyển sang cho các AMCS. Các công ty này đã xử lý nợ xấu bằng nhiều cách như bán tài sản không sinh lời và cỗ phần đã được hoán đổi từ các khoản nợ của công ty cho các công ty nước ngoài.
+ Hệ thống dự phòng nợ xấu cũng đã thay đổi. Trước khi cải tổ diễn ra, các ngân hàng Trung Quốc không phải dự phòng nợ xấu, cho dù chất lượng danh mục cho vay của họ có bất ổn. Tới ngày 20/9/2008, dự phòng nợ xấu của các ngân hàng niêm yết ở Trung Quốc đã đạt mức ấn tượng là 123% so với lượng nợ xấu. + Ngoài ra, 4 NHTM được khuyến khích bán cổ phiếu trên thị trường trong và ngoài nước, coi đây là một cách để tăng vốn và nâng cao năng lực quản lý.
Tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu lên tới 10,26% trên mức 8% theo tiêu chuẩn quốc tế vào năm 2005, tỉ lệ nợ xấu xuống còn 4,43%, gần tới mức I - 2% của các NHNNGg. Tới ngày 30/9/2008 thì tỷ lệ an toàn vốn bình quân của các ngân hàng Trung Quốc niêm vết trên thị trường chứng khoán là 13%, cao hơn nhiều so với mức chuẩn của chính phủ. Trung Quốc đã trở thành một trong số những hệ thống ngân hàng mạnh nhất trên thế giới dù ngành ngân hàng của nước này còn tồn tại nhiều mặt chưa phát triển. Kể từ khi gia nhập WTO, khu vực ngân hàng của Trung Quốc không dễ bị _ thôn tính bởi các đối thủ nước ngoài vì chính phủ đã có những phản hồi đúng hướng và có những bước đi thận trọng.
NHNNg đã trở thành động lực cho khu vực tài chính trong việc cải cách thể chế cơ cầu mà không đem lại những khủng hoảng trầm trọng. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam 1. Tiến trình mở cửa lĩnh vực ngân hang Tài chính ngân hàng là một ngành khá nhạy cảm đối với nền kinh tế. Đây là ngành huyết mạch của đất nước.
đồng thời giữ những chức năng quan trọng như phân phối tín dụng trong nên kinh tế, do đó ổn định trong ngành ngân hàng cũng sẽ Trang 17 Chương 1. Cơ sở lý luận chung duy tri su ôn định của khu vực tài chính, khu vực sản suất. tác động đến sự ổn định của nền kinh tế. Hội nhập kinh tế quốc tế không thể tránh khỏi việc mở cửa.
Ngoài những tác động tích cực mà mở cửa thị trường mang lại thì không thể tránh khỏi những tác động tiêu cực. Việt Nam có thể căn cứ vào đặc điểm của nền kinh tế và mức độ cần thiết của việc mở cửa để tiễn những bước đi thật thận trọng. Mở cửa thu hút FDI không nên nóng vội, tiến dần từng bước, giảm bớt rủi ro do cải cách quá nhanh mà dẫn đến sụp đỗ như cuộc cải cách của các nước Đông Âu. Tuy nhiên tiến hành mở cửa không nên quá chậm.
Kinh nghiệm mở cửa thị trường của Trung Quốc cũng đã cho thấy, do có sự bảo hộ quá lâu thông qua những điều kiện ngặt nghèo không cho phép sự du nhập phô biến của hoạt động kinh doanh quốc tế, nên công cuộc cải cách đã diễn ra trên hai thập kỷ song hệ thống dich vu tai chính ở Trung Quốc vẫn kém phát triển với tính cạnh tranh thấp cho đến khi gia nhập WTO. Đây là một trong những điểm bất lợi đáng kế để khi Trung Quốc gia nhập WTO. Cách làm việc thận trọng của các nhà lãnh đạo Trung Quốc như tăng cường cơ chế giám sát, cải cách hệ thống ngân hàng. rất dang dé hoc tập.
Việt Nam cần xem xét tình hình đặc điểm của nền kinh tế mỗi thời điểm để từ đó đưa ra bước đi hợp lý để vừa nâng dần khả năng cạnh tranh vừa thích nghỉ và tiến gần hơn đến những tiêu chuẩn và thông lệ quốc tế. Tỷ lệ sở hữu cỗ phần của nhà đầu tư nước ngoài Trung Quốc cho phép tổng số cổ phần ngân hàng được sở hữu bởi các nhà đầu tư nước ngoài là 25%, trong đó số cổ phần mà chính phủ Trung Quốc cho phép mỗi nhà đầu tư nước ngoài sở hữu là 20%. Mức này vừa đảm bảo an toàn cho các ngân hàng nội địa, tránh tình trạng bị thôn tính bởi các TCTD nước ngoài vừa đem tới cho các ngân hàng Trung Quốc thêm nhiều vốn và sự tín nhiệm, mở đường cho các dịch vụ IPO bắt đầu vào 2005. Chiến lược này nhằm vào 3 mục đích: với tư cách là cỗ đông nhỏ, các NHNNg không có đủ số phiếu để tham gia quyết định; nếu muốn cho đầu tư của mình có hiệu quả, thì các NHNNg phải cung cấp kiến thức.trong lĩnh vực tài chính cho các ngân hàng Trung Quốc: khi có sự đầu tư của các ngân hàng danh tiếng trên thế giới, giá trị của các ngân hàng Trung Quốc sẽ tăng lên đáng kê, qua đó sẽ được các nhà đâu tư khác chú ý đên.
Co so ly luan chung Trong xu thế cạnh tranh, việc mỗi ngân hàng phải tự hoàn thiện để tự đứng vững trên đôi chân của mình là vấn đề nhất thiết cần được quán triệt. NHNN chỉ có thể hỗ trợ một phần nào đó khi thật cần thiết. NHNN không nên dùng chính sách bảo hộ để đảm bảo an toàn cho ngân hàng nội địa. Việc này chỉ gây thiệt hại cho hệ thống kinh tế và toàn bộ nền kinh tế nói chung.
Một trong những biện pháp tích cực mà Trung Quốc đưa ra để các NHTM tự hoàn thiện chính là tiến hành cải cách hệ thống ngân hàng. Cải cách phải được diễn ra trên toàn bộ các lĩnh vực, không nên xem trọng phần này và bỏ qua các phần khác. Các cuộc khủng hoảng tài chính không phải có nguồn gốc từ luồng vốn FDI mà nguyên nhân sâu xa là từ hệ thống ngân hàng yếu kém, nhiều lỗ hỗng. FDI chỉ là nguyên nhân trực tiếp làm hé lộ những khuyết điểm này mà thôi.Ngân hàng thuộc sở hữu nhà nước Kinh nghiệm của Trung Quốc cho thấy hệ thống ngân hàng nằm trong tình trạng kém phát triển bởi bị chỉ phối bởi các NHTMQD càng lâu, thêm vào đó các tiêu chuẩn trong nước liên quan đến các quy định về an toàn và giám sát còn yếu thì sẽ càng tác động cho sự phát triển.
Nếu xét về động cơ khuyến khích sự phát triển hiệu quả của các NHTMQD, ta sẽ thấy các vấn đề lớn đang xảy ra. Trong loại hình này, khó tìm được ai đại diện cho nguồn vốn Nhà nước, vì về danh nghĩa là hội đồng quản trị nhưng về bản chất những người giữ vị trí này chỉ là những người làm công ăn lương, quyền lợi không thực sự gắn với giá trị gia tăng của doanh nghiệp. Do đó những người điều hành NHTMQD sẽ không có động cơ để điều hành ngân hàng làm việc có hiệu quả. Họ quan tâm đến việc củng cố vị trí cá nhân, tìm kiếm lợi ích cá nhân hơn là tập trung tìm cách làm cho ngân hàng phát triển.
Trong quá trình đổi mới của Trung Quốc thì sau khi cơ cấu lại sở hữu, Trung Quốc chỉ còn 4 NHTM lớn, chính điều này đã đem lại kết quả tốt cho lĩnh vực ngân hàng. Hơn nữa hệ thống giám sát của Trung Quốc có thể xem là rat chặt chẽ. Tác động công hưởng của chất lượng ngân hàng và hệ thống pháp luật tương đối hoàn chỉnh đã mang đến thành công cho toàn ngành và nền kinh tế. Co so ly luan chung Tóm tắt chương 1 Chương 1 của khoá luận đã trình bày một cách khái quát cơ sở lý luận về nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI trong lĩnh vực ngân hàng, làm cơ sở cho việc nghiên cứu thực tiễn hoạt động, tác động của các hình thức FDI trong ngân hàng đến lĩnh vực Ngân hàng Việt Nam sẽ được trình bày ở chương 2.
Đầu chương I trình bày về khái niệm FDI.