CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỌNG CỦA CHÍNH SÁCH 11. KHÁI NIỆM ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỌNG CUA CHÍNH SÁCH 1. Khái iệm chính sich Ben hanh VBQPPL là quá trình phức tap bao gồm rất nhiều công doen cụ thể liên quan mật thất với nhau từ xây dụng chính sich đến quy pham hóa vin bản đều được tiên hành bồi các chủ thé khác nhau và nằm trong chuối những hoạt đông dẫn ra theo trit hy nhất định Hoạt động su Lẻ tấn, cũng cổ kết qua cũa hoạt đồng trước, các host động nay bản thân ching đã có nhu cầu lin kết, phối hop với nhau ĐỂ dim bảo chất lương của VBQPPL đoợc ban hink thi quả tình đó phi được tién hành mét cách. Moi công đoạn tir để xuất chính sich cho đến khi VBQPPL được xem xát thông qua hãi luôn được dim bảo, trong dé xây đụng chính sách nổi chung và đánh gi tác đông cũa chính sich nó riêng đóng vei trò cét lối để cùng cấp những chính, sách tốt lam tiền đ cho host động quy pham hỏa chính sách Chính sich là một thuật ngữ đa nghĩa và dang có nhiều quan điểm khác nhau về khổ niệm chính sich Theo từ én Tiếng Việt thuật ngữ.
“chôn: sách” được hiéu là Sách lược và hễ hoạch cụ thé nhằm đạt một muc dich nht đơn, đua vào đường lỗi chính tri chưng và tinh hành thie #8 mà để va chính sách.” Hiểu theo khoa học php lý, chính sich lại là cổng cụ quan trong trong host động quin Lý nổi chung và qin lý nhà nước nỗi nông Có thể vy ring mặc di có nhiều khái niệm vé chính sich với các cách hiu Xhác nhau do có sơ tiếp cân khác nhu nhưng vẫn có những đẫm chung định VỀ bin chất cả ba yêu tổ cần bản trong khái niệm chính sách @ Chỗ thi: Chính sách bao giờ cũng gin với mỗt chủ thể nhất dinh có trách nhiên xây dung và tỔ chúc thục hiện chính sich Chỗ thể côn hoạt đồng xây dụng chính sách có thổ là các cơ quan nhà nước hoặc bắt kỳ cơ quan, t8 chúc, cá nhân rong xã hội (G0 Mạc tiêu: Nhim giấ: quyết những vẫn để cụ thể niy sinh rong thục tin cũa đời sống xã hội. Vin đồ thục tin cin giải quyết là một hiện trạng xã hội đã và dang xây ra hoặc có thé được dr báo sẽ xây ra có ảnh hướng tác đồng dén đời sing xã hội, 1 Hing Pa Tư iễn Ting Vit, hi mắt bin Đã Nẵng nim 1997, 157 6 host động của một hoặc một số nhóm đối tượng trong; hội, tác động đến hoạt động. của tổ chức, của cơ quan nhà nước. Tuy nhiên, một vấn dé thực En đối hồi phải được git quyết bing chính sách pháp uật chỉ khi vin để đó có nộ: dung tác động và pham vi tác động nhất dinh vé thời gen, không gian đối với các đối tương chịu ảnh hưởng (Gi) Nội dung Nhống định ining, giải pháp cốt lối, cơ bin hưông din việc dat được mục tiê để re Gt vẫn đi trong thục tin có thể phát sinh do nhiều nguyên nhân, cổ nguyên, nhân trực tiếp và nguyên nhân gián tiếp Nó có thé tác động tiêu cực din các đố tương tiên nhiều khía canh khác nhau như kinh t8, xã hội, văn hóa,.
Do đó, mục tiêu, chính sách trước hét cần giải quyết những nguyên nhân chính gây nên tác đồng tiêu cục chủ yêu cho các đổi tương Giải pháp thực hiện chính sách 1à các phương án khác nhu để giả quyết vin để thục tin theo mục tiêu đã xác dinh ben đầu, Giải pháp phải phù hop, cân ming với vấn đ và quy mổ, phạm vị đổi tượng tác động khắc phục được các nguyên nhân ite tiép và nguyên nhân gián tiép gây ra vẫn để, đẳng thất giải phép phấ hiệu quả phi đạt ñược mục tiêu đặt ra với chỉ phi hợp lý khả thi đốt với các đối tương phi thục hiện tuân thi, 1. Khái miện đẳnh gi tác động của chink sich Khái nim đính giá tác đông chính sich được sử dang xuất nhất từ khói niệm mang tính cổng cụ đó là đánh gi tae đồng quy đánh (pháp luân, Trong gai doen tên chính sich, việc đánh giá những tác đông dự kiến để chon lua được chính sich tốt chính là "đánh giá tác động chính sách”. Trong giai đoạn somn thio vin bin QPPL, công cụ này đợc gọi tân Tà "đánh giá tắc động quy dink” hoặc "đánh giá tác động cũa thio” Trên thé giới thuật ngữ được nở dụng phổ biến là đánh giá tác ding quy đnhvpháp luật (Regulstory Impact Assessment - RIA). Néi về RỊA, RIA được áp dạng lần đầu tên trên thể git vào giữa thấp niên 70 của thể kỹ XX tei Mỹ, đuối thời Tổng thông Ford, do có lo ngại vé gánh năng quy nh pháp luật đi lên vei xã hộ, đặc tiệt là doanh nghiệp vừa và nhỗ, công với lo ngụ điễu đó có thể lam gia tổng lam nhất Ban đầu người ta chỉ chủ ý phin tích ác động đối với doanh nghiệp, sau đó môi chú ý đánh giá tác đông chính sách din chủ thể khác.
Dén nay, RIA đã được áp dung 7 ở dai da số các nước thuộc OECD, châu Âu, châu A, châu Phí, châu Mỹ La tinh và được sử dung như mốt công cụ hữu hiu nhằm dim bio chất lượng tính hiệu qua của môi trường pháp i? “Theo Tổ chức Hop tác lanh tế và phát tiễn (OECD), đánh giá tác động pháp luật là “hột phương pháp có tinh hệ thông được sử cong nhằm đỉnh giá một cách toàn chin. nghâm nie về các tác động cũa các chink cách trong một văn bản pháp luật oe để xuất hay một vẫn bản hiện có và ch giá các phương án khác để xử ƒ để thực tién mà không cẩn sir dung tới biên pháp ban hành văn bản quy phạm pháp ude”. Hiểu một cách ngắn gon thi đánh giá tác động pháp luật theo quan diém côn OBCD là qué tinh phân ích các tác động ích cục và tiêu cục có thể của sự thay đổi vi chính sách và dua ra hàng loạt các lưa chon dé thực hiện điều đỏ. Can 6 Việt Nam, các tác giã Việt Nam cũng có sơ tuong đẳng quan điển này Xôi tiép cận vé RIA, cũ thể: Trong s tay Kỹ năng đánh giá vin bản pháp luật (Bộ Tu phép, UNDP, 2010) cũng có quy định ring “DGTD phip hit Regulatory Impact _Asceszment- RIA) lermét tp hop các bước logic hi tro cho vide chuẩn bt các để xuất chính sách.
DGTD pháp luật (RIA) bao géim việc nghiên cứu sâu các hoạt đồng đ kèm vớt quá tình xây chong chính sách và chính thức hóa các Kết quá nghiên cine phép luật năm 2020. ĐỂ hung dẫn việc đánh giá tác động chính sách, Nghị định số 34/1016/NĐ-CP ngày 14/5/2016 cöa Chính phủ quy định chỉ tiét và việc đánh giá tác đồng chính sich và Nghĩ dinh 154/2020/NĐ-CP ngày 31/12/2020 của Chính phố sửa đỗ, bổ sung một số điều của Nghĩ ảnh số 34/2016/NĐ-CP inh giá tác động cia chính sách (DGTDCS) là việc phân tích đụ báo tác đồng sữa chính sách đang xây chong đối với các nhóm A tương khác nưn nhằm lựa chon giã pháp tt un the hiện chú sách: 2 Boia Tự Tổ Uyên C016) “Đính gi tc động tháp hột wang quí rạn sấy đụng vin bin guy phan bọc), 6T 9 hit Vile Na hện nay”, Tap chi Lat hấp 8 Từ khái nệm trên cho thấy ĐGTĐCS là một quả tình phân tích, dự báo các tác đồng cô thé cin một sự thay đổi vé chính sách Đặc điểm của việc đính gi tắc đông chính sách là tim ra giã pháp tố um có thé đưa ra một câu trả lời đăng tn cây đối với các vin đồ ma thục tiến đặt ra, Điễu nay phii được lam mốt cách hiệu qua, mình bạch, va không tên én Theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015 và Luật sửa đổi, bổ sang nim 2020, nội dung của ting chính sách trong đề nghị xây dựng vẫn bản quy phem pháp luật (VBQPPL) phải nêu rõ vin để cẩn giã quyết mục tu của chin sách, giả pháp để thục hiện chính sách, tác động tích cực, âu cực cit chính sách, chỉ phi, lợi ich của các giải hấp, so sánh chỉ ph, lợi ích cũa các gái pháp, lự chon giất php của cơ quan, 5 chức và lý do cia việc lus chọn, thủ tac hành chính (TTHC) (nêu 6), ác đông về giới (nêu cô) Di ĐGTĐCS một cách toàn din nhất thi cần phải đánh giá ác động về kinh tỉ, tác động vi xã hôi tác động về giới (nu cô), tác đông của TTHC (nêu co) và tác đông đối vớ hệ thống pháp uit 3 bing phương pháp Ảnh lượng và định tin Các chủ thể ĐGTĐCS theo Luật Ban hành vin bản quy pham pháp luật bao gồm, co quan t8 chúc, cá nhân chu trách nhiệm xây đơng chính sách ki lập đề nghĩ xây dạng VBQPPL hey khi soan thảo VBQPPL, đồng thi, chỉ trách nhiệm đổi với ĐGTPCS đó. Đối với để nghi xây dưng VEOPPL hoặc de thảo VBQPPL do Chính: phủ, Ủy ban nhân din (UEND) cấp tinh tình thi Chính ph phân công cho các bổ, ngành, UBND phân công cho các cơ quan chuyên môn thuộc UBND thực hiện việc xây dang chính sách và ĐGTĐCS những Chính phố và UBND vin là cơ quan có quyển hen và chịu trích nhiện về chính sich, ĐGTĐCS trong dé nghị xây dụng VBQPPL và tong dự thảo VBQPPL. Vai tro cần đánh giá tác động cha chink sách Chink sich là mốt hệ thống nguyên tắc có chủ ý hướng din các quyét nh và dat được các kết qué hợp lý; một công cụ quan trong của quản lý nhà nước Thông qua việc ban hành và thực tí chính sich, những mục iêu của Nhà nước được hiện thục hóa Chính sich có thi hitro cả việc dum ra quyết ảnh chủ quan và khánh quan ĐỂ có thể đi vào cuộc sống chính sách sẽ được thể chế hỏa thành các quy đính pháp tuật 2 Vi viy, việc đánh giá tác động văn bên quy phạm pháp lut sẽ giúp cơ quan tổ chúc, cá nhân cỏ thẳm quyền có cá nhin toàn diện vé vin đ sẽ giã quyết trong văn bin quy phạm pháp luật Không chỉ ring Việt Nam mã nhiễu các quốc ga tin thé giới đã đồ cao vai rd của việc đính gá tác động chính sich S đ, việc đánh giá tác dng của chính sich được quan tâm bối giá tị mang lạ rt hiểu quả và vô cũng thiết thục la Đánh giá tác đồng chỉnh sách là công cụ hoạch din chính sách và lập pháp Đánh giá tác đông cin chính sách giúp cơ quan có thẫn quyền thin trong khách.