Đánh giá tình trạng dễ bị tổn thương của nông nghiệp vùng đồng bằng sông Hồng trước biến đổi khí hậu

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đánh giá tình trạng dễ bị tổn thương do biến đổi khí hậu đối với nông nghiệp vùng đồng bằng sông Hồng.

• Tác giả: Phạm Ngọc Lương
• Người hướng dẫn: PGS. Hà Lương Thuần
• Trường học: Trường Đại học Thủy lợi
• Chuyên ngành: Quy hoạch và Quản lý tài nguyên nước
• Đề tài: Đánh giá tác động biến đổi khí hậu đối với nông nghiệp vùng đồng bằng sông Hồng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• BAN CAM KẾT
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. TINH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
• 3. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
• 4. CÁCH TIẾP CẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
• 5. PHẠM VI NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
• 6. KẾT QUẢ DỰ KIẾN ĐẠT ĐƯỢC CỦA LUẬN VĂN
• 1. CHƯƠNG 1: PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ TÌNH TRẠNG DỄ BỊ TỔN THƯƠNG DO TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐỐI VỚI NÔNG NGHIỆP
• 1.1. TÌNH TRẠNG DỄ BỊ TỔN THƯƠNG VÀ ĐÁNH GIÁ TÌNH TRẠNG DỄ BỊ TỔN THƯƠNG
• 1.1.1. Khái niệm tình trạng dễ bị tổn thương
• 1.1.2. Đánh giá tình trạng dễ bị tổn thương
• 1.1.3. Các tiêu chí sử dụng để xác định các vùng bị tổn thương chính
• 1.2. PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ TÌNH TRẠNG DỄ BỊ TỔN THƯƠNG DO TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐỐI VỚI NÔNG NGHIỆP
• 1.2.1. Phương pháp đánh giá tình trạng dễ bị tổn thương trong nông nghiệp
• 1.2.2. Giới thiệu sơ lược phần mềm đánh giá TTDBTT (CVASS)
• 1.2.3. Tài liệu cần thu thập và mục đích sử dụng
• 2. CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ TÌNH TRẠNG DỄ BỊ TỔN THƯƠNG DO TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐỐI VỚI NÔNG NGHIỆP VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG
• 2.1. PHẠM VI ĐÁNH GIÁ
• 2.2. GIỚI THIỆU VÙNG NGHIÊN CỨU
• 2.2.1. Đồng bằng Sông Hồng
• 2.2.2. Vùng nghiên cứu điển hình
• 2.3. KỊCH BẢN BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ NƯỚC BIỂN DÂNG
• 2.3.1. Kịch bản biến đổi khí hậu và nước biển dâng cho Việt Nam
• 2.3.2. Kịch bản biến đổi khí hậu và nước biển dâng cho vùng nghiên cứu
• 2.4. KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ TÌNH TRẠNG DỄ BỊ TỔN THƯƠNG TRONG NÔNG NGHIỆP VÙNG NGHIÊN CỨU ĐIỂN HÌNH
• 2.4.1. Đánh giá tình trạng dễ bị tổn thương trong nông nghiệp do tác động của biến đổi khí hậu tại vùng nghiên cứu điển hình ảnh hưởng của nước biển dâng
• 2.4.2. Đánh giá tình trạng dễ bị tổn thương trong nông nghiệp do tác động của biến đổi khí hậu tại vùng nghiên cứu điển hình không ảnh hưởng của nước biển dâng
• 2.4.3. Kết quả đánh giá tình trạng dễ bị tổn thương trong nông nghiệp vùng Đồng bằng sông Hồng sử dụng phần mềm CVASS
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC BIỆN PHÁP ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TRONG LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG
• 3.1. KHÁI NIỆM CHUNG VỀ ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
• 3.2. CÁC BIỆN PHÁP ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TRONG LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG
• 3.2.1. Các biện pháp ứng phó tại vùng ảnh hưởng nước biển dâng
• 3.2.2. Các biện pháp ứng phó tại vùng không bị ảnh hưởng của nước biển dâng
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 4.1. KẾT LUẬN
• 4.2. KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Giới thiệu

Biến đổi khí hậu đã trở thành một vấn đề cấp bách toàn cầu, và Việt Nam, đặc biệt là vùng Đồng bằng sông Hồng, là một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Nghiên cứu này nhằm đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đối với nông nghiệp trong khu vực này, từ đó đưa ra các giải pháp ứng phó hiệu quả. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng biến đổi khí hậu không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp mà còn tác động đến hệ sinh thái nông nghiệp và sinh kế của người dân. Theo báo cáo của IPCC, mức độ nhạy cảm của hệ thống nông nghiệp đối với biến đổi khí hậu là rất cao, điều này càng làm tăng tính cấp thiết của việc đánh giá và đưa ra các biện pháp ứng phó.

II. Tác động của biến đổi khí hậu đến nông nghiệp

Nông nghiệp ở vùng Đồng bằng sông Hồng đang phải đối mặt với nhiều thách thức từ biến đổi khí hậu. Các hiện tượng như tăng nhiệt độ, thay đổi lượng mưa, và biển dâng đã làm gia tăng nguy cơ thiên tai như lũ lụt và hạn hán. Những tác động này không chỉ làm giảm sản xuất nông nghiệp mà còn ảnh hưởng đến an ninh lương thực. Theo nghiên cứu, sự thay đổi thời tiết đã dẫn đến tình trạng dễ bị tổn thương cao hơn cho nhiều loại cây trồng, đặc biệt là lúa, cây màu và cây ăn trái. Việc đánh giá tình trạng dễ bị tổn thương là cần thiết để xác định các vùng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất và từ đó xây dựng các chính sách hỗ trợ phù hợp.

III. Phương pháp đánh giá tình trạng dễ bị tổn thương

Phương pháp đánh giá tình trạng dễ bị tổn thương do biến đổi khí hậu được thực hiện thông qua việc phân tích các yếu tố như độ nhạy cảm và khả năng thích ứng của từng loại hình nông nghiệp. Các tiêu chí đánh giá bao gồm điều kiện tự nhiên, kinh tế và xã hội của từng vùng. Việc sử dụng phần mềm CVASS (Climate Vulnerability Assessment Software) cho phép xác định chính xác các vùng có nguy cơ cao và giúp đưa ra các biện pháp ứng phó kịp thời. Nghiên cứu này không chỉ cung cấp thông tin cần thiết cho việc quản lý tài nguyên nước mà còn hỗ trợ các chính sách nông nghiệp bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu.

IV. Các biện pháp ứng phó

Để giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu đến nông nghiệp, cần áp dụng các biện pháp ứng phó hiệu quả. Các biện pháp này bao gồm cải thiện hệ thống tưới tiêu, phát triển giống cây trồng chịu hạn, và nâng cao nhận thức cho người dân về quản lý tài nguyên thiên nhiên. Ngoài ra, việc xây dựng các chính sách hỗ trợ cho nông dân trong việc chuyển đổi sản xuất cũng là một yếu tố quan trọng. Các biện pháp này không chỉ giúp nâng cao khả năng chống chịu của nông nghiệp mà còn đảm bảo an ninh lương thực cho khu vực. Việc triển khai đồng bộ các biện pháp này sẽ giúp tăng cường khả năng thích ứng của nông nghiệp trước những biến đổi bất lợi từ khí hậu.

V. Kết luận

Nghiên cứu về tác động của biến đổi khí hậu đối với nông nghiệp vùng Đồng bằng sông Hồng đã chỉ ra rằng đây là một vấn đề nghiêm trọng cần được chú trọng. Việc đánh giá tình trạng dễ bị tổn thương và đề xuất các biện pháp ứng phó là cần thiết để bảo vệ sản xuất nông nghiệp và đảm bảo sinh kế cho người dân. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở quan trọng cho các chính sách phát triển bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu hiện nay.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Biến đổi khí hậu (BĐKH) đang là thách thức lớn đối với nền nông nghiệp toàn cầu, đặc biệt tại các vùng đồng bằng ven biển như Đồng bằng sông Hồng (ĐBSH) của Việt Nam. Theo ước tính, Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng mạnh mẽ nhất bởi BĐKH, với các hiện tượng như nước biển dâng (NBD), biến đổi nhiệt độ, lượng mưa và tần suất thiên tai ngày càng gia tăng. ĐBSH có diện tích gần 15.000 km², dân số khoảng 18,5 triệu người, trong đó phần lớn sống dựa vào nông nghiệp và thủy sản. Vùng này chịu tác động kép từ BĐKH và NBD, gây ra các hiện tượng ngập lụt, xâm nhập mặn, hạn hán và sạt lở đất, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp và sinh kế người dân.

Mục tiêu nghiên cứu là ứng dụng phương pháp đánh giá tình trạng dễ bị tổn thương (TTDBTT) do tác động của BĐKH đối với nông nghiệp tại vùng ĐBSH, nhằm xác định mức độ tổn thương, các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất các biện pháp ứng phó phù hợp. Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ năm 2010 đến 2013, khảo sát tại các tỉnh đại diện cho vùng chịu tác động của BĐKH và NBD như Nam Định, Hải Phòng, Hải Dương và Hà Nam. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp dữ liệu định lượng, bản đồ TTDBTT và các giải pháp thích ứng giúp nâng cao năng lực quản lý tài nguyên nước, bảo vệ sản xuất nông nghiệp và đảm bảo an ninh lương thực trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên khung lý thuyết về tình trạng dễ bị tổn thương (TTDBTT) theo định nghĩa của Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu (IPCC), trong đó TTDBTT được hiểu là hàm số của mức độ phơi nhiễm (E), độ nhạy cảm (S) và khả năng thích ứng (AC) của hệ thống trước các tác động của BĐKH. Cụ thể:

• Mức độ phơi nhiễm (E): Mức độ và cường độ tác động của BĐKH đến hệ thống nông nghiệp.
• Độ nhạy cảm (S): Mức độ hệ thống bị ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp bởi các tác động khí hậu.
• Khả năng thích ứng (AC): Năng lực của hệ thống trong việc điều chỉnh để giảm thiểu thiệt hại hoặc tận dụng các yếu tố có lợi.

Ngoài ra, nghiên cứu áp dụng mô hình đánh giá TTDBTT theo phương pháp chỉ số tổng hợp, sử dụng phần mềm CVASS (Climate Vulnerability Assessment Software System) để tính toán và lập bản đồ TTDBTT. Các khái niệm chính bao gồm: tài nguyên nước, nhu cầu sử dụng nước, cơ cấu cây trồng, năng suất sản lượng cây trồng, an ninh lương thực và sinh kế nông thôn.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu được thu thập bao gồm số liệu thứ cấp từ các báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, các số liệu thống kê địa phương và kết quả khảo sát thực địa tại các xã điển hình thuộc các tỉnh Nam Định, Hải Phòng, Hải Dương và Hà Nam. Cỡ mẫu khảo sát gồm hơn 2 mẫu xã đại diện cho vùng chịu tác động của BĐKH và NBD, với sự tham gia của các nhóm đối tác địa phương như hội nông dân, hội phụ nữ và các cơ quan quản lý.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Phân tích định lượng: Chuẩn hóa và tổng hợp các chỉ số phơi nhiễm, nhạy cảm và thích ứng để xây dựng chỉ số TTDBTT.
• Phân tích định tính: Sử dụng phương pháp đánh giá nhanh có sự tham gia (PRA) để thu thập ý kiến cộng đồng và đánh giá năng lực ứng phó.
• Mô hình hóa: Áp dụng phần mềm CVASS để tính toán chỉ số TTDBTT và xây dựng bản đồ phân bố mức độ tổn thương.
• Timeline nghiên cứu: Từ tháng 1/2010 đến tháng 12/2013, bao gồm thu thập dữ liệu, khảo sát thực địa, phân tích và báo cáo kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ phơi nhiễm và nhạy cảm cao tại vùng ven biển: Các tỉnh Nam Định và Hải Phòng chịu tác động mạnh mẽ của nước biển dâng, với diện tích có nguy cơ ngập lụt chiếm khoảng 15-20% diện tích đất nông nghiệp. Độ nhạy cảm của hệ thống nông nghiệp tại đây cao do mật độ dân số nông thôn lớn (trên 1.400 người/km²) và sự phụ thuộc vào nguồn nước mặt và nước ngầm có chất lượng biến động.

2. Khả năng thích ứng còn hạn chế: Năng lực thích ứng của các cộng đồng nông thôn được đánh giá ở mức trung bình thấp, với tỷ lệ hộ dân có kiến thức và biện pháp phòng chống thiên tai chỉ đạt khoảng 40-50%. Các chính sách hỗ trợ và quy hoạch phát triển nông nghiệp chưa đồng bộ, dẫn đến khó khăn trong việc ứng phó kịp thời với các hiện tượng thiên tai.

3. Chỉ số TTDBTT phân bố không đồng đều: Bản đồ TTDBTT cho thấy các vùng ven biển và các khu vực thấp trũng có chỉ số tổn thương cao hơn từ 0,7 đến 0,9 (trên thang 0-1), trong khi các vùng nội địa có chỉ số thấp hơn, khoảng 0,3-0,5. Sự khác biệt này phản ánh rõ ràng tác động của NBD và các yếu tố khí hậu cực đoan.

4. Ảnh hưởng đa chiều đến sản xuất nông nghiệp: BĐKH làm giảm năng suất lúa vụ đông xuân từ 63,7 tạ/ha xuống còn khoảng 55 tạ/ha tại các vùng chịu ảnh hưởng nặng, đồng thời làm tăng nguy cơ xâm nhập mặn và hạn hán kéo dài, ảnh hưởng đến sinh kế của hơn 30% dân số nông thôn trong vùng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của mức độ tổn thương cao là do sự kết hợp giữa yếu tố tự nhiên như địa hình thấp, biến đổi khí hậu phức tạp và yếu tố xã hội như mật độ dân số cao, cơ sở hạ tầng hạn chế và năng lực quản lý còn yếu. So với các nghiên cứu trong khu vực Đông Nam Á, kết quả này tương đồng với xu hướng gia tăng tổn thương tại các vùng đồng bằng ven biển.

Việc sử dụng phần mềm CVASS giúp minh họa trực quan qua bản đồ và biểu đồ phân bố chỉ số TTDBTT, hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách trong việc xác định vùng ưu tiên can thiệp. Kết quả cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực thích ứng cộng đồng, cải thiện quản lý tài nguyên nước và phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp bền vững.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức cộng đồng: Tổ chức các chương trình tập huấn về BĐKH, kỹ năng phòng chống thiên tai cho nông dân, đặc biệt tại các vùng ven biển và vùng dễ bị tổn thương. Mục tiêu nâng tỷ lệ hộ dân có kiến thức phòng chống lên trên 70% trong vòng 3 năm.

2. Phát triển hệ thống cảnh báo sớm và quản lý rủi ro thiên tai: Xây dựng và hoàn thiện hệ thống cảnh báo sớm thiên tai, ngập lụt và xâm nhập mặn, kết nối chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và cộng đồng. Thực hiện trong vòng 2 năm tại các tỉnh trọng điểm.

3. Cải thiện quản lý và sử dụng tài nguyên nước: Đầu tư nâng cấp hệ thống thủy lợi, kênh mương, đồng thời phát triển các công nghệ tưới tiêu tiết kiệm nước. Mục tiêu giảm thiểu thiệt hại do hạn hán và ngập mặn ít nhất 30% trong 5 năm tới.

4. Xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp thích ứng: Khuyến khích chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện khí hậu mới, phát triển các giống cây chịu mặn, chịu hạn. Đồng thời, hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho nông dân áp dụng mô hình canh tác bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Sử dụng kết quả đánh giá TTDBTT để xây dựng các chiến lược, quy hoạch phát triển nông nghiệp và quản lý tài nguyên nước phù hợp với biến đổi khí hậu.

2. Các tổ chức nghiên cứu và đào tạo: Áp dụng phương pháp và dữ liệu nghiên cứu để phát triển các chương trình đào tạo, nghiên cứu sâu hơn về tác động của BĐKH đến nông nghiệp và sinh kế.

3. Cộng đồng nông dân và các tổ chức xã hội: Nắm bắt thông tin về mức độ tổn thương và các biện pháp ứng phó, từ đó nâng cao năng lực thích ứng và giảm thiểu rủi ro thiên tai.

4. Các nhà đầu tư và doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp: Đánh giá rủi ro và cơ hội đầu tư, phát triển các mô hình sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu, góp phần phát triển kinh tế bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Tình trạng dễ bị tổn thương là gì và tại sao quan trọng?
   TTDBTT là mức độ hệ thống nông nghiệp chịu ảnh hưởng bởi BĐKH, bao gồm phơi nhiễm, nhạy cảm và khả năng thích ứng. Đánh giá TTDBTT giúp xác định vùng nguy cơ cao để thiết kế các biện pháp ứng phó hiệu quả.

2. Phương pháp đánh giá TTDBTT được áp dụng như thế nào?
   Phương pháp sử dụng chỉ số tổng hợp dựa trên dữ liệu thực địa và mô hình hóa bằng phần mềm CVASS, kết hợp khảo sát cộng đồng và phân tích thống kê để xây dựng bản đồ tổn thương.

3. Biến đổi khí hậu ảnh hưởng ra sao đến nông nghiệp vùng Đồng bằng sông Hồng?
   BĐKH làm tăng tần suất thiên tai, gây ngập lụt, xâm nhập mặn, hạn hán kéo dài, làm giảm năng suất cây trồng và ảnh hưởng đến sinh kế của người dân nông thôn.

4. Các biện pháp ứng phó hiệu quả nhất hiện nay là gì?
   Bao gồm nâng cao nhận thức cộng đồng, phát triển hệ thống cảnh báo sớm, cải thiện quản lý tài nguyên nước và chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện khí hậu mới.

5. Làm thế nào để các nhà quản lý sử dụng kết quả nghiên cứu này?
   Kết quả cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách, quy hoạch phát triển nông nghiệp bền vững, phân bổ nguồn lực hợp lý và thiết kế các chương trình hỗ trợ thích ứng với BĐKH.

Kết luận

• Nghiên cứu đã ứng dụng thành công phương pháp đánh giá TTDBTT do BĐKH đối với nông nghiệp vùng Đồng bằng sông Hồng, cung cấp bản đồ và chỉ số tổn thương chi tiết.
• Kết quả cho thấy vùng ven biển chịu tác động nặng nề nhất, với chỉ số tổn thương cao từ 0,7 đến 0,9, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và sinh kế nông dân.
• Năng lực thích ứng của cộng đồng còn hạn chế, đòi hỏi các giải pháp nâng cao nhận thức và cải thiện quản lý tài nguyên nước.
• Đề xuất các biện pháp ứng phó cụ thể, bao gồm đào tạo, cảnh báo sớm, quản lý nước và chuyển đổi cơ cấu cây trồng nhằm giảm thiểu thiệt hại do BĐKH.
• Nghiên cứu mở hướng cho các bước tiếp theo trong việc xây dựng chính sách thích ứng toàn diện và phát triển nông nghiệp bền vững tại vùng Đồng bằng sông Hồng.

Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và cộng đồng nông dân cần phối hợp chặt chẽ để triển khai các giải pháp ứng phó, đồng thời tiếp tục cập nhật, hoàn thiện phương pháp đánh giá nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: PHƯƠNG PHÁP DANH GIÁ TINH TRANG Dé BỊ TON THƯƠNG DO TÁC DONG CUA BIEN DOL KHÍ HẬU DOI VỚI NÔNG NGHIẸP.1 TINH TRẠNG DE BỊ TON THUONG VÀ ĐÁNH GIÁ TINH TRANG DE BỊ ‘TON THUONG 5 1.1 Khái niệm tinh tang dễ bj tn thương, 5 1.2 Dinh gi tinh trang dể bị tổn thương 6 1.3 Các tiêu eh sir dụng để xác định các vùng bị tốn thương chính 8 1.2 PHƯƠNG PHAP ĐÁNH GIÁ TINH TRANG DE BỊ TON THUONG DO TAC DONG CUA BIEN ĐÔI KHÍ HẬU ĐÔI VỚI NÔNG NGHIỆP 8 1.1 Phương pháp đánh giá tình trang d bị tốn thương rong nông nghiệp.2 Giới thiệu sơ lược phần mém đánh giá TTDBTT (CVASS).3 Tài liệu cần thu thập và mục dich sử dụng. 23 CHUONG II: DANH GIÁ TINH TRẠNG Dé BỊ TON THƯƠNG DO TÁC DONG CUA BIEN DOI KHÍ HẬU DOI VỚI NONG NGHIỆP VUNG DONG BANG SONG HONG 27 2.1 PHAM VI ĐÁNH GI 2 2.2 GIỚI THIỆU VUNG NGHIÊN CỨU.1 Đồng bằng Sông Hồng.2 Vùng nghiên cứu điển hình 3 2.3 KỊCH BAN BIEN ĐÔI KHÍ HẬU VÀ NƯỚC BIEN DANG 41 2.1 Kịch bản biến đổi khí hậu và nước biển dng cho Việt Nam.2 Kịch bản biển đổi khí hậu và nước biễn dâng cho vùng nghiên cứu. 42 24 KET QUA ĐÁNH GIA TINH TRANG DE BỊ TON THƯƠNG TRONG NONG NGHIỆP VUNG NGHIÊN CUU BIEN HINH 45 2.1 Banh giá tinh trạng dễ bị tổn thương trong nông nghiệp do tác động của biến đổi khí hậu tại vùng nghiên cứu điển hình ảnh hưởng của nước biển dãng.2 Đánh giá tinh trạng dé bị tồn thương trong nông nghiệp do tác động của biển <i khí hậu tại vũng nghiên cứu điển hình không ảnh hưởng của nước biển ding.3 Kết quả đánh giá tình trạng dé bị tổn thương trong nông nghiệp vùng D Jing sông Hồng sử dụng phần mềm CVASS. 72 CHƯƠNG II: CÁC BIEN PHÁP ỨNG PHO VỚI BDKH TRONG LĨNH VC NÔNG NGHIỆP VUNG DONG BANG SÔNG HỎNG.1 KHÁI NIỆM CHUNG VE UNG PHO VỚI BIEN DOI KHÍ HẬU.2 CAC BIEN PHAP UNG PHO VỚI BIEN ĐÔI KHÍ HẬU TRONG LĨNH VỰC: NONG NGHIỆP VUNG DONG BANG SONG HONG.1 Các biện pháp ứng phó tại vùng ảnh hưởng nước biển dang.2 Các biện pháp ứng phó tại vùng không bị ảnh hưởng của nước biển dâng.

85 CHUONG 4: KET LUẬN VÀ KIÊN NGHỊ 4.2 KIÊN NGHỊ 89 TÀI LIỆU THAM KHẢO, PHY LUC DANH MỤC BANG Bang I: Các định nghĩa về tình trang dé bj tẫn thương. Bang 2: “Bảng sip xếp dữ iệu chỉ thị theo vùng. re 1 Bang 3: Sing lọc cúc yéu tổ tác động chính. 26 Bang 4: Hign trang sử dụng đắt nông nghiệp.

30 Bang 5: “Điện tích mặt nước nuôi tring thi sản qua các năm. 31 Bang 6: Quy hoạch sử dụng đắt nông nghiệp đến năm 2020. 3 Bing 7: Mite tang nhiệt độ CC) trung bình nam. 4 Bang &: Mise tăng nhit độ (°C) trung bình năm theo mùa 2 Bing 9: Mite thay đôi (%) lượng mưa năm 4“ Bang 10: Mize thay déi(%) lượng mua theo mia.

4 Bang 11: Mure nước biễn dâng theo kịch bản phát thải trung bình (em) 4 Bảng 12: Điện tích có nguy cơ bị ngập theo các myc nước bién déng(% diện tích) vùng. Dang bằng Sông Hồng. Bang 13: tích có ngay cơ bị ngập (% diện tích) ứng vái mực nước biển Im đãi với Hai Phòng và Nam Định. Bang lá: Tông hợp hiện trạng thiên tai và hậu quả tại xã Giao Lạc.

Bing 15: Tầng hợp biện pháp phòng ching thiên tai tại xã Giao La Bang 16: Kịch bản biến đỗi khí hậu đối với Nam Định.---- Bang 17: Thiên tai có thé xây ra và hậu qua trong tương la tại xã Giao Lục. Bang 18: Ting hợp di urgmg dễ bị ton thương do thiên tai vi biễn đãi khí hậu tại xã Giao Lạc. “ Bang 19: Tổng hợp các biện pháp giảm thiẫu và thích ứng với biến đổi khí hậu xã Giao Lạc. St Bang 20: Ting hop hiện trạng thiên tai và hậu quả tại xã Tân Tr 55 Bing 21: Tổng hợp biện pháp phòng chẳng thiên tai tại xã Tân Trào.

56 Bang 22: ịch bản biến đỗi khi hậu đỗi ái Hải Phòm 7 Bang 23: Thiên ai có thể xdy ra và ậu quả trong trong li tại xã Tân Trào. 7 Bang 24: Ting hop đãi trọng dé bị tin thương do thiên ti và biến đỗi khí hậm xi xã Tân Trào 9 Bang 25: Nang lực ứng phó với biển đổi khí hậu tại xã Tân Trào. oo Bang 26: Tổng hợp hiện trạng thiên tai và hậu quả tại xã Tiền Tid ø Bing 27: Tổng hợp biện pháp phòng chong thiên tai tại xã Tién Tiến. Bang 28: Kịch bản biến đỗi khí hậu đối với Hải Dương.

«5 Bang 29: Thiên tai có thé xi ra và hậu quả trong tương lai tại xã Tiền Tid Bang 30: Bang 31: “Năng lực ứng phé với biến đối khí hậu ại xã Tiền Tibn. Bang 32: Ting hop thiên tai và hậu quả trong những năm gin đại tại xã Liên Sơm. i: Tổng hợp biện pháp phòng chỗng, giảm nhẹ thiên tai tại xã Liên Son. Nang lực ứng phó với biển đổi khí hậu tại xã Liên Sơn.

Bảng tang hợp chỉ số v8 tinh trang dé bị tin thương(CV1) cấp tỉnh, 1 Bảng ting hợp chi số về tình trạng dé bị tẫn thucong (CVD) cắp xã. Phy lực 1: Bang thu thập sổ iệu inh trang dễ bị tốn thương đối với Tài nguyên "nước và nhu cầu sử dung nước. Phy lục 2: Bang thu thập sổ iệu tình trang dễ bị tốn thương đổi với đắt ai và cơ sấu cây tring. 96 Phụ lục 3: "Băng thu thậpsố iệu tình trạng đ bj in thương đối với năng xuất sin lượng cây rằng và an ninh lương thực 401 Phy lục 4: Bang thu thập sé liệu tinh trang dé bị ton thương đối với sinh kế nông thon 105 DANH MỤC HÌNH So dé xác định chỉ số dễ bị tin thương.

16 Ví dụ về bản đồ tình trang dễ bị ton thương. 1» Sa đồ ki của phin mém đánh giá tình trạng dB bị tẫn thươn, a "Bán đồ tình trang đễ bj tin thương (CVD đổi với sinh kế 4 Điều đồ tình trang dễ bị tẫn thương (CVD) đối với sinh 4 "Bản đồ tình trang đễ bị tn thương (CVD đỗ với năng xuất sân lượng cây trồng và am nink lương thực. 75 đồ tình trang dé bị tôn thương (CVD) : Biểu cây trồng và am nink lương thực. 7 7 7 Bein đồ tink trang dễ bị tin thương (CVD đối vớ tài nguyên mước như cầu sử dung nước 7 Hình II: Biéu đồ tình trang dé bị tôn thương (CVD) dé như cầu sử dung nước 7 Hình 12: Bang Ay-1 sơ đồ xã Giao Lạ 1m Hình 13: Bang Ay-2 Hiện trạng thiên tai và hậu qua tại xã Giao Lạc.

ul Hình 14: Bang Ay-3 Cúc biện pháp phòng chẳng thiên ta tại xã Giao Lạc. 12 Tình 15: "Băng Ay-4 Cúc thiên tai có thé xáy ra và hậu qué trong tương lai tg mm Hình 16: "Bảng Ag-S Tính dễ bị ảnh hưởng nhất do Hiền tai và biển đổi khí ta xã Giao La mm. U3 Hình 17: "Bảng Ao-6 Cie biện pháp ting phó thiên ti và biến đổi khí hậu tại xã Giao Lục. 13 Hình 18: Bang Ay-1 sơ đồ xã Tân Trào.

14 Hình 19: Bang 4,-2 Hiện trạng thiên tai và hậu qua ại xã Tân Trào 1 Hình 20: Bang A,-3 Cúc biện pháp phòng chẳng thiên ti tại xã Tân Trào us Tình 21: Bảng Aạ 4 Các thiên tai có thé xảy ra và hậu quả trong tương lai tại xã Tân Trào. 15 Hình 22: Bang Ay-5 Tĩnh dễ bị ảnh hưởng do thiên tai và biễn đổi khí hậu tại xã Tân Trio. Hồ Hình 23: Bảng Ay -6 Năng Lực ứng phó với biến đổi khí hậu tại xã Tâm Trào 116 Hình 34: Bang Ay-1 sơ đồ xã Tiên Tiễn. ur Hình 25: Bang Ay-2 Hiện rang thiên tai và hậu gu ti vã Tiền Tiên 12 Hình 26: Bang Ay-3 Các biện pháp phòng ching thiên tai tại xã Tiền Tiền.

18 Tình 27: Bang Ay-4 Cúc thiên tai có thể xây ra và hậu quả trong tương lai tgi xã Tiền Tiền us Hình 28: Bang Ag-5 Tính dé bị ảnh hưởng nhất do thiên tai và biến đôi khí hậu. tại xã trở Hình 29: Bang Ay-b Các iện pháp ứng phố tiên ti và bin đội kí hậu tg xã Tiền Tiền. 19 Tình 30: Bing Ay-1 sơ đ xã biên Sam. 120 Hình 31: Bing Au-2 Hiện trạng thiên tri và hậu quả ại xã Liên Sơn.

120 Hình 32: Bang Ay-3 Các bign pháp phòng ching thiên ti tạ xã Liên Som lại Tình 33: "Bảng .4,-4 Cúc thiên tai có thé xảy ra và hậu quả trong tương lai tại xã: Liên Som đi Hình 34: “Bảng 4-5 Tinh dễ bị ảnh hưởng do thiên tai và biển đối khí hậu tại xã Liên Sơm 12 Hình 35: "Bảng Ay-6 Năng Lực ứng phó với biến đỗ khí 12 DANH MỤC CÁC CHỮ VIỆT 1 BDKH Biển đồi khí hậu DBSH ing bằng Sông Hồng CN Cong nghiệp CsHT Co sở hạ ting. cty Cong ty Ice Uy ban Liên chính phủ về Thay đổi khí hậu JICA “Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Ban NBD Nước biễn ding NTTS [Nui rồng thủy sản OECD To chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế PCLB Phong chống lụt bio. TP Thành pl TTCN “Tiêu thủ công nghiệp TIDBTT Tình trang để bị tổn thương. TT&MT Tai nguyên và Môi trường TW Trung ương UBND Ủy ban nhân dân.

UNDP “Chương trinh Phát trién Liên Hợp Quốc UNFCCC COng tước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu. VSMT 'Vệ sinh môi trường. PHAN MỞ DAU 1. TINH CAP THIẾT CUA DE TÀI “Theo đánh giá của Ngân hing thé gi thi Việt Nam là mt trong những nước.

sẽ chịu tác động mạnh mẽ của biến đổi khí hậu. Việt Nam đã thiết lập một Chương trình hành động mục tiêu quốc gia dé ứng phó với Biến đổi khí hậu vả đã được. “Chính phủ thông qua vào thing 12/2008. Trong Chương trình mục tiêu quốc gia về "biển đổi khí hậu đã nhận định chong ngừng nghiên cứu tác động của biển đổi hi hậu (BĐKH) toàn cầu, nước biển dâng (NBD) và cúc hiện tương Ít thường khác của khí hậu để phòng trán Sự biển động của thời tết nước ta không thể tách rồi những thay đổ lớn của khí hậu thời tiết toàn cầu.

Chính sự biến đổi phức tạp của hệ thống khí hậu thời tiết toàn cầu đã và dang làm ting thêm tinh cực đoan của khí hậu thời tết nước ta. Việt Nam là nơi bị ảnh hưởng của hiện tượng EINinô. Méi quan hệ giữa EINinô và khí hậu thời tiết ở Việt Nam đang được nghiên cứu. Tuy al L một số biểu hiện của mỗi quan hệ này có thé thấy rõ qua những lin thiên tai xảy ra gần đây trên diện rộng.

Sự biển động phúc tạp của thời tiết có thể gây ra nhiều hậu quả khác nhau.