Đánh Giá Tác Động Của Biến Đổi Khí Hậu Đối Với Năng Suất Cây Ngô Tại Huyện Yên Dũng, Tỉnh Bắc Giang

Luận văn thạc sĩ phân tích đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đối với năng suất cây ngô trên địa bàn huyện yên dũng tỉnh, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Lưu Hải Tùng
• Người hướng dẫn: PGS. Đoàn Văn Điếm
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Tác Động Biến Đổi Khí Hậu Đến Năng Suất Cây Ngô Tại Huyện Yên Dũng, Bắc Giang
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Lời cam đoan
• Danh mục các chữ viết tắt
• Danh mục bảng
• Trích yếu luận văn
• Tính cấp thiết của luận văn
• Giả thuyết khoa học
• Mục tiêu nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1. Tổng quan tài liệu
• 1.1. Tổng quan về BĐKH
• 1.1.1. Khái niệm về BĐKH
• 1.1.2. Nguyên nhân của BĐKH
• 1.1.3. Tình hình BĐKH trên thế giới và Việt Nam
• 1.1.3.1. Tình hình BĐKH trên thế giới
• 1.1.3.2. Tình hình BĐKH tại Việt Nam
• 1.2. Ảnh hưởng của BĐKH đến tình hình sản xuất nông nghiệp trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.2.1. Ảnh hưởng của BĐKH đến sản xuất nông nghiệp trên thế giới và các nước thuộc khu vực Châu Á
• 1.3. Tầm quan trọng và một số đặc điểm của cây ngô
• 1.3.1. Vị trí và tầm quan trọng của cây ngô
• 1.3.2. Một số đặc điểm của cây ngô
• 1.4. Các kết quả nghiên cứu về phương pháp đánh giá tác động của BĐKH đến năng suất cây trồng
• 2. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu
• 2.1. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.3.1. Thực trạng biến đổi khí hậu ở huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang
• 2.3.2. Tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất ngô
• 2.3.3. Dự tính biến động năng suất ngô đến năm 2020, 2030, 2040
• 2.3.4. Đề xuất các giải pháp duy trì năng suất thích ứng với BĐKH
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu
• 2.4.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. Kết quả và thảo luận
• 3.1. Đặc điểm tự nhiên, xã hội địa bàn nghiên cứu
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Tình hình kinh tế - xã hội
• 3.2. Đánh giá thực trạng và xu thế biến đổi các yếu tố khí hậu tại huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang
• 3.2.1. Số giờ nắng
• 3.3. Đánh giá sự ảnh hưởng của các yếu tố khí tượng đến năng suất ngô huyện Yên Dũng
• 3.3.1. Đánh giá xu thế năng suất ngô giai đoạn 1984-2015
• 3.3.2. Mối quan hệ giữa năng suất ngô với điều kiện khí tượng ở huyện Yên Dũng
• 3.4. Tính toán năng suất ngô huyện Yên Dũng năm 2020, 2030, 2040 dựa trên kịch bản BĐKH
• 3.4.1. Biến đổi khí hậu năm 2020, 2030, 2040 so với năm 2010
• 3.4.2. Năng suất ngô huyện Yên Dũng năm 2020, 2030, 2040 dựa trên kịch bản BĐKH
• 3.5. Đề xuất các giải pháp duy trì năng suất ngô thích ứng với BĐKH
• 3.5.1. Tích hợp BĐKH vào chiến lược, chính sách và quy hoạch phát triển ngành nông nghiệp của huyện Yên Dũng
• 3.5.2. Các giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu nhằm nâng cao năng suất ngô của huyện Yên Dũng
• Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tác Động Biến Đổi Khí Hậu Đến Năng Suất Ngô

Biến đổi khí hậu (BĐKH) đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất của thế kỷ 21, tác động sâu rộng đến mọi mặt của đời sống, đặc biệt là sản xuất nông nghiệp. Việt Nam, với nền kinh tế nông nghiệp đóng vai trò quan trọng, được đánh giá là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. BĐKH gây ra nhiều hệ lụy như giảm diện tích đất canh tác, hạn hán, sâu bệnh, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và sản lượng cây trồng. Theo Trần Thọ Đạt và cs. (2013), nông nghiệp chiếm tỷ lệ lớn lực lượng lao động và GDP của cả nước, nhưng lại dễ bị tổn thương nhất bởi BĐKH. Cây ngô, một trong những cây trồng chủ lực, cũng không tránh khỏi những tác động tiêu cực này. Nghiên cứu về tác động của BĐKH đến năng suất ngô tại huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang là vô cùng cấp thiết để đưa ra các giải pháp thích ứng và giảm thiểu rủi ro.

1.1. Biến đổi khí hậu và ảnh hưởng đến nông nghiệp Việt Nam

Việt Nam là một trong những quốc gia chịu tác động mạnh mẽ nhất của biến đổi khí hậu. Sự thay đổi về nhiệt độ, lượng mưa, và các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão lũ, hạn hán đang gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp. Theo Bộ NN & PTNT, BĐKH có thể dẫn đến mất đất canh tác, giảm năng suất cây trồng, và gia tăng nguy cơ dịch bệnh. Điều này đe dọa trực tiếp đến an ninh lương thực và sinh kế của người nông dân.

1.2. Tầm quan trọng của cây ngô trong sản xuất nông nghiệp

Cây ngô đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế nông nghiệp Việt Nam, đặc biệt là ở các vùng trung du và miền núi. Ngô là nguồn cung cấp lương thực cho người dân, thức ăn chăn nuôi, và nguyên liệu cho công nghiệp chế biến. Việc đảm bảo năng suất và sản lượng ngô ổn định là yếu tố then chốt để duy trì an ninh lương thực và phát triển kinh tế nông thôn. Yên Dũng là một trong những huyện có diện tích trồng ngô lớn của tỉnh Bắc Giang.

II. Thách Thức Biến Đổi Khí Hậu Ảnh Hưởng Năng Suất Ngô

Huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang, là một trong những địa phương chịu ảnh hưởng rõ rệt của BĐKH. Vị trí địa lý đặc biệt, nơi hợp lưu của nhiều con sông lớn, khiến Yên Dũng dễ bị tổn thương bởi lũ lụt và các hiện tượng thời tiết cực đoan. Những năm gần đây, huyện thường xuyên phải đối mặt với bão, áp thấp nhiệt đới, và mưa lớn, gây thiệt hại không nhỏ cho sản xuất nông nghiệp. Theo số liệu thống kê, trung bình mỗi năm có từ 4-6 cơn bão và áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng đến huyện, gây hư hại nhà cửa, công trình, và giảm sút năng suất cây trồng. Nghiên cứu này tập trung vào đánh giá tác động của BĐKH đến năng suất cây ngô tại Yên Dũng, từ đó đề xuất các giải pháp thích ứng và giảm thiểu rủi ro.

2.1. Thực trạng biến đổi khí hậu tại huyện Yên Dũng Bắc Giang

Yên Dũng là một trong những huyện thấp trũng của tỉnh Bắc Giang, thường xuyên chịu ảnh hưởng của lũ lụt và các hiện tượng thời tiết cực đoan. Sự gia tăng về tần suất và cường độ của bão, áp thấp nhiệt đới, và mưa lớn đang gây ra những thiệt hại đáng kể cho sản xuất nông nghiệp. Biến đổi khí hậu đang tác động trực tiếp đến đời sống của người dân, đặc biệt là người nông dân.

2.2. Tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất ngô tại Yên Dũng

Biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến năng suất ngô thông qua nhiều yếu tố như nhiệt độ, lượng mưa, độ ẩm, và ánh sáng. Sự thay đổi về thời vụ, sâu bệnh hại, và chất lượng đất cũng là những yếu tố quan trọng. Việc đánh giá chính xác tác động của BĐKH đến sản xuất ngô là cơ sở để xây dựng các giải pháp thích ứng hiệu quả.

2.3. Nguy cơ giảm năng suất và sản lượng ngô do biến đổi khí hậu

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng biến đổi khí hậu có thể làm giảm năng suất ngô đáng kể. Theo ước tính, năng suất ngô có thể giảm từ 444,5kg/ha đến 781,9kg/ha vào năm 2030 và 2050 nếu không có các giải pháp cải thiện về giống và kỹ thuật canh tác. Điều này đe dọa đến an ninh lương thực và thu nhập của người nông dân.

III. Phương Pháp Đánh Giá Tác Động BĐKH Đến Năng Suất Ngô

Nghiên cứu này sử dụng kết hợp nhiều phương pháp để đánh giá tác động của BĐKH đến năng suất cây ngô tại huyện Yên Dũng. Đầu tiên, thu thập và phân tích số liệu khí tượng lịch sử (từ năm 1984 đến 2015) để xác định xu hướng biến đổi của các yếu tố khí hậu như nhiệt độ, lượng mưa, và số giờ nắng. Tiếp theo, xây dựng mô hình hồi quy để xác định mối quan hệ giữa các yếu tố khí hậu và năng suất ngô. Sử dụng hệ số Fecner để đánh giá tác động của những biến đổi khí hậu đến năng suất ngô bằng cách dựa vào chuỗi số lượng về năng suất ngô và các yếu tố khí tượng để so sánh những trường hợp biến động cùng pha và lệch pha giữa chúng. Cuối cùng, sử dụng các kịch bản BĐKH để dự báo năng suất ngô trong tương lai (năm 2020, 2030, và 2040) và đề xuất các giải pháp thích ứng.

3.1. Thu thập và xử lý số liệu khí tượng và năng suất ngô

Số liệu khí tượng (nhiệt độ, lượng mưa, số giờ nắng) được thu thập từ Trung tâm Khí tượng tỉnh Bắc Giang. Số liệu về năng suất ngô được thu thập từ Chi cục Thống kê huyện Yên Dũng. Các số liệu này được xử lý bằng phần mềm thống kê để phân tích xu hướng và mối quan hệ.

3.2. Xây dựng mô hình hồi quy đánh giá tác động

Mô hình hồi quy được xây dựng để xác định mối quan hệ giữa các yếu tố khí hậu và năng suất ngô. Mô hình này cho phép đánh giá mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố khí hậu đến năng suất ngô. Phương trình năng suất thời tiết được sử dụng để tính toán năng suất ngô dự báo.

3.3. Sử dụng kịch bản biến đổi khí hậu để dự báo năng suất

Các kịch bản biến đổi khí hậu được sử dụng để dự báo sự thay đổi của các yếu tố khí hậu trong tương lai. Dựa trên những dự báo này, năng suất ngô được tính toán cho các năm 2020, 2030, và 2040. Điều này giúp đánh giá nguy cơ giảm năng suất và đề xuất các giải pháp thích ứng.

IV. Kết Quả Tác Động Thực Tế Đến Năng Suất Ngô Yên Dũng

Kết quả nghiên cứu cho thấy BĐKH đã và đang tác động tiêu cực đến năng suất ngô tại huyện Yên Dũng. Sự thay đổi về nhiệt độ và lượng mưa đã ảnh hưởng đến thời vụ, sâu bệnh hại, và quá trình sinh trưởng của cây ngô. Phân tích số liệu lịch sử cho thấy có mối tương quan chặt chẽ giữa các yếu tố khí hậu và năng suất ngô. Dựa trên các kịch bản BĐKH, năng suất ngô được dự báo sẽ tiếp tục giảm trong tương lai nếu không có các giải pháp thích ứng hiệu quả. Qua hệ số Fecner và hệ số tương quan cho thấy nhiệt độ, lượng mưa vụ có tác động xấu đến năng suất Ngô.

4.1. Phân tích xu hướng biến đổi của các yếu tố khí hậu

Nhiệt độ trung bình tại huyện Yên Dũng có xu hướng tăng trong những năm gần đây. Lượng mưa có sự biến động lớn, với xu hướng tăng vào mùa mưa và giảm vào mùa khô. Số giờ nắng cũng có sự thay đổi, ảnh hưởng đến quá trình quang hợp của cây ngô.

4.2. Mối quan hệ giữa yếu tố khí hậu và năng suất ngô

Nghiên cứu đã xác định được mối quan hệ chặt chẽ giữa các yếu tố khí hậu và năng suất ngô. Nhiệt độ cao có thể làm giảm năng suất ngô, đặc biệt là trong giai đoạn trổ cờ và phun râu. Lượng mưa quá nhiều hoặc quá ít cũng ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và phát triển của cây ngô.

4.3. Dự báo năng suất ngô trong tương lai dựa trên kịch bản BĐKH

Dựa trên các kịch bản biến đổi khí hậu, năng suất ngô được dự báo sẽ tiếp tục giảm trong tương lai nếu không có các giải pháp thích ứng hiệu quả. Năng suất ngô tính toán được vào năm 2040 tăng hơn so với năm 2020, 2030 và tăng hơn so với năm 2010, như vậy năng suất ngô trong tương lai sẽ tăng theo kịch bản BĐKH nếu chế độ canh tác ngô như năm 2010 (như hiện nay).

V. Giải Pháp Thích Ứng Biến Đổi Khí Hậu Tăng Năng Suất Ngô

Để giảm thiểu tác động của BĐKH và duy trì năng suất ngô ổn định tại huyện Yên Dũng, cần có các giải pháp thích ứng toàn diện. Các giải pháp này bao gồm việc lựa chọn giống ngô chịu hạn, chịu úng, và kháng sâu bệnh; áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến như tưới tiết kiệm, bón phân cân đối, và quản lý dịch hại tổng hợp; xây dựng hệ thống cảnh báo sớm về thời tiết cực đoan; và tăng cường năng lực cho người nông dân. Tích hợp BĐKH vào chiến lược, chính sách và quy hoạch phát triển ngành nông nghiệp của huyện Yên Dũng.

5.1. Lựa chọn và phát triển giống ngô thích ứng với BĐKH

Việc lựa chọn và phát triển giống ngô có khả năng chịu hạn, chịu úng, và kháng sâu bệnh là yếu tố then chốt để đảm bảo năng suất ngô trong điều kiện BĐKH. Cần có sự phối hợp giữa các nhà khoa học, các công ty giống, và người nông dân để phát triển các giống ngô phù hợp với điều kiện địa phương.

5.2. Áp dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến để giảm thiểu tác động

Các kỹ thuật canh tác tiên tiến như tưới tiết kiệm, bón phân cân đối, và quản lý dịch hại tổng hợp có thể giúp giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất ngô. Cần có sự hướng dẫn và hỗ trợ kỹ thuật cho người nông dân để áp dụng các kỹ thuật này một cách hiệu quả.

5.3. Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm và tăng cường năng lực

Hệ thống cảnh báo sớm về thời tiết cực đoan có thể giúp người nông dân chủ động phòng tránh và giảm thiểu thiệt hại. Cần tăng cường năng lực cho người nông dân thông qua các lớp tập huấn, hội thảo, và các chương trình khuyến nông.

VI. Kết Luận Biến Đổi Khí Hậu và Tương Lai Cây Ngô Yên Dũng

Nghiên cứu này đã đánh giá tác động của BĐKH đến năng suất cây ngô tại huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang. Kết quả cho thấy BĐKH đang gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất ngô. Để đảm bảo an ninh lương thực và phát triển kinh tế nông thôn bền vững, cần có các giải pháp thích ứng toàn diện và hiệu quả. Cần có sự phối hợp giữa các nhà khoa học, các nhà quản lý, và người nông dân để thực hiện các giải pháp này. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các chính sách và chương trình hành động nhằm ứng phó với BĐKH trong lĩnh vực nông nghiệp.

6.1. Tóm tắt các kết quả chính và ý nghĩa của nghiên cứu

Nghiên cứu đã xác định được tác động của BĐKH đến năng suất ngô tại huyện Yên Dũng. Các giải pháp thích ứng đã được đề xuất để giảm thiểu tác động tiêu cực và duy trì năng suất ngô ổn định. Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng các chính sách và chương trình hành động nhằm ứng phó với BĐKH trong lĩnh vực nông nghiệp.

6.2. Kiến nghị và đề xuất cho các nghiên cứu tiếp theo

Cần có các nghiên cứu tiếp theo để đánh giá hiệu quả của các giải pháp thích ứng đã được đề xuất. Cần nghiên cứu sâu hơn về tác động của BĐKH đến các loại cây trồng khác và các lĩnh vực khác của nền kinh tế. Cần tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực nghiên cứu và ứng phó với BĐKH.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Biến đổi khí hậu đang là thách thức nghiêm trọng đối với an ninh lương thực toàn cầu và phát triển bền vững. Tại Việt Nam, ngành nông nghiệp đóng vai trò xương sống của nền kinh tế khi chiếm 52,6% lực lượng lao động và đóng góp 20% tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Tuy nhiên, lĩnh vực trồng trọt chịu tổn thương nặng nề nhất trước các hiện tượng thời tiết cực đoan, với nguy cơ suy giảm từ 1% đến 5% tổng sản lượng, thậm chí năng suất một số cây trồng chính có thể sụt giảm tới 10%. Theo các kịch bản biến đổi khí hậu quốc gia, tiềm năng năng suất ngô trên phạm vi cả nước có nguy cơ giảm 444,5 kg/ha vào năm 2030 và tiếp tục giảm 781,9 kg/ha vào năm 2050 nếu không áp dụng kịp thời các biện pháp thích ứng.

Huyện Yên Dũng thuộc tỉnh Bắc Giang có tổng diện tích tự nhiên 19.093,04 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 65,65% tương đương 12.534,60 ha. Đây là khu vực trũng thấp đặc thù, đóng vai trò điểm hợp long của ba hệ thống sông lớn gồm sông Thương, sông Cầu và sông Lục Nam. Hàng năm, địa phương chịu ảnh hưởng trực tiếp từ 4 đến 6 cơn bão cùng các đợt mưa lớn gây ngập úng cục bộ và suy thoái đất canh tác. Cây ngô là cây lương thực quan trọng thứ hai sau lúa tại huyện Yên Dũng, chủ yếu được gieo trồng trong vụ Xuân.

Nghiên cứu được triển khai từ tháng 8/2015 đến tháng 8/2016 nhằm đánh giá thực trạng biến động khí tượng giai đoạn 1984–2015, định lượng tác động của nhiệt độ, lượng mưa và số giờ nắng đến năng suất cây ngô, từ đó dự tính biến động năng suất ngô vào các năm 2020, 2030, 2040. Kết quả nghiên cứu cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn để huyện Yên Dũng xây dựng quy hoạch nông nghiệp bền vững và duy trì sản lượng ổn định.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý thuyết về biến đổi khí hậu toàn cầu theo các báo cáo kỹ thuật của Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC) và hệ thống kịch bản phát thải khí nhà kính SRES với bốn nhóm chính gồm A1, A2, B1, B2. Trên cơ sở đó, kịch bản biến đổi khí hậu do Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành được sử dụng làm chuẩn đối chiếu cho điều kiện tiểu vùng sinh thái Bắc Bộ.

Cơ sở lý thuyết nông học - khí tượng (Agrometeorology) tập trung phân tích động thái hình thành năng suất cây ngô thông qua các giai đoạn sinh trưởng quan trọng: giai đoạn nảy mầm, giai đoạn cây con từ 3 đến 9 lá, giai đoạn vươn cao phân hóa hoa cờ và bắp, thời kỳ nở hoa thụ phấn kéo dài 10 đến 15 ngày, và thời kỳ chín sinh lý từ 55 đến 65 ngày sau phun râu.

Bốn khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm:

1. Năng suất thực tế là năng suất thu hoạch thực nghiệm tại địa phương.
2. Năng suất xu thế đại diện cho sự đóng góp của tiến bộ khoa học kỹ thuật, giống và phân bón.
3. Năng suất thời tiết phản ánh mức độ dao động do các yếu tố khí tượng gây ra.
4. Hệ số Fechner dùng để đo lường mức độ đồng pha hoặc lệch pha giữa chuỗi dao động khí tượng và dao động năng suất.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn số liệu sơ cấp và thứ cấp được thu thập đồng bộ trong chuỗi thời gian 32 năm liên tục từ năm 1984 đến năm 2015. Bộ dữ liệu khí tượng gồm nhiệt độ không khí trung bình, nhiệt độ tối cao, nhiệt độ tối thấp, lượng mưa và số giờ nắng được trích xuất từ Trạm Khí tượng Bắc Giang. Chuỗi số liệu năng suất ngô vụ Xuân và hiện trạng sử dụng đất được cung cấp chính thức bởi Chi cục Thống kê và Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Yên Dũng.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ chuỗi số liệu 32 năm. Phương pháp chọn mẫu toàn phần theo chuỗi thời gian lịch sử được áp dụng nhằm loại bỏ các biến động ngẫu nhiên ngắn hạn, đảm bảo tính đại diện cho chu kỳ khí hậu nhiều năm.

Để phân tách năng suất xu thế và năng suất thời tiết, nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích trọng lượng điều hòa với bước trượt bằng 3. Lý do lựa chọn phương pháp này là khả năng cô lập hiệu quả những đóng góp từ kỹ thuật canh tác để làm nổi bật tác động thuần túy của thời tiết. Mối tương quan được xác định qua hệ số Fechner và phương trình hồi quy tuyến tính đa biến xây dựng bằng hàm Linest. Phương trình dự báo được kiểm chứng thông qua chỉ tiêu sai số cho phép bằng 0,6784 độ lệch chuẩn, đánh giá mức độ tin cậy trên chuỗi số liệu phụ thuộc 1984–2013 và chuỗi số liệu độc lập 2014–2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thực trạng khí hậu tại Yên Dũng giai đoạn 1984–2015 ghi nhận nhiệt độ trung bình năm đạt 23,7°C, lượng mưa trung bình dao động từ 1.500 mm đến 1.600 mm mỗi năm, trong đó năm cao nhất lên tới 2.358 mm, và tổng số giờ nắng trung bình năm đạt 1.722 giờ. Xu thế gia tăng nhiệt độ thể hiện rõ rệt qua các thập kỷ, đặc biệt là nhiệt độ tối cao và tối thấp trong vụ Xuân.

Phân tích mối quan hệ tương quan cho thấy các yếu tố khí tượng tác động phân hóa rõ rệt đến năng suất ngô:

• Biến động nhiệt độ trung bình tháng 3 và số giờ nắng tháng 1 có mối quan hệ đồng pha chặt chẽ với năng suất ngô vụ Xuân. Nền nhiệt ấm áp và số giờ nắng tăng trong giai đoạn đầu vụ thúc đẩy cây con sinh trưởng nhanh, tăng tỷ lệ tích lũy sinh khối thân lá.
• Nhiệt độ trung bình tháng 5 và tổng lượng mưa trong vụ lại có mối quan hệ nghịch pha rõ nét với năng suất ngô, thể hiện qua hệ số Fechner âm. Nhiệt độ vượt ngưỡng 35°C vào tháng 5 làm hạt phấn bị chết và cản trở thụ tinh, trong khi lượng mưa lớn tập trung gây rửa trôi hạt phấn và ngập úng rễ.
• Dựa trên kịch bản biến đổi khí hậu của Bộ Tài nguyên và Môi trường, nhiệt độ và lượng mưa tại Yên Dũng tiếp tục xu hướng tăng vào các năm 2020, 2030 và 2040 so với mốc năm 2010. Năng suất ngô tính toán theo phương trình hồi quy dự báo vào năm 2040 có xu hướng tăng nhẹ so với năm 2020 và 2030 nếu duy trì điều kiện canh tác ổn định, song biên độ dao động rủi ro do thời tiết cực đoan cũng gia tăng.

Thảo luận kết quả

Cơ chế sinh lý học giải thích cho tác động nghịch pha của khí hậu tháng 5 bắt nguồn từ nhu cầu sinh thái khắt khe của cây ngô trong pha sinh trưởng sinh thực. Giai đoạn trỗ cờ và phun râu đòi hỏi nhiệt độ tối thích từ 22°C đến 25°C cùng độ ẩm đất từ 75% đến 80%. Mưa lớn kéo dài làm trôi hạt phấn và đất bí khí, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình thụ tinh, dẫn đến hiện tượng bắp khuyết hạt và giảm sản lượng hạt khô từ 15% đến 30%.

Khi so sánh với công trình của Đinh Vũ Thanh và Nguyễn Văn Viết (2012) vốn dự báo tiềm năng năng suất ngô trên cả nước giảm 18,71% vào năm 2030 và giảm 32,91% vào năm 2050, kết quả tại Yên Dũng cho thấy nét đặc thù của tiểu vùng trũng Bắc Bộ. Nhờ bố trí thời vụ Xuân gieo vào cuối tháng 1 đầu tháng 2, ngô Yên Dũng tận dụng được xu thế tăng nhiệt ấm đầu vụ để bù đắp phần nào tác hại của nắng nóng cuối vụ.

Dữ liệu phân tích trong nghiên cứu được trực quan hóa sinh động thông qua các đồ thị đường biểu diễn năng suất thực tế song song với năng suất dự báo, đồ thị pha hồi quy tuyến tính và hệ thống bảng ma trận hệ số Fechner. Việc kiểm chứng mô hình trên tập số liệu độc lập giai đoạn 2014–2015 khẳng định phương trình năng suất thời tiết có mức bảo đảm dự báo cao, hoàn toàn đủ độ tin cậy để ứng dụng trong quản lý nông nghiệp thực tế.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả định lượng về mức độ nhạy cảm của cây ngô trước các yếu tố khí tượng, bốn nhóm giải pháp hành động được đề xuất cho huyện Yên Dũng:

1. Điều chỉnh khung lịch thời vụ và cơ cấu giống thích ứng: Dịch chuyển thời điểm gieo ngô vụ Xuân tập trung dứt điểm từ ngày 20 tháng 1 đến ngày 10 tháng 2 để giai đoạn trỗ cờ tránh trùng với các đợt nắng nóng gay gắt tháng 5. Chuyển đổi sang sử dụng 100% các giống ngô lai ngắn ngày từ 90 đến 105 ngày có khả năng chịu hạn, chịu úng và chống chịu sâu bệnh tốt. Chủ thể thực hiện: Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp Trung tâm Khuyến nông huyện, mục tiêu hoàn thành chuyển đổi trước năm 2025.

2. Nâng cấp và hiện đại hóa hạ tầng thủy lợi tưới tiêu: Tiến hành nạo vét hệ thống kênh mương nội đồng, kiên cố hóa đê điều và nâng công suất các trạm bơm tiêu úng dọc hệ thống sông Thương, sông Cầu và sông Lục Nam. Đảm bảo năng lực tiêu thoát nước nhanh cho 9.416,92 ha đất trồng cây hàng năm khi xảy ra các trận mưa lũ cực đoan trên 100 mm/ngày. Chủ thể thực hiện: Ủy ban nhân dân huyện Yên Dũng phối hợp Công ty Khai thác Công trình Thủy lợi Bắc Giang, lộ trình thực hiện từ năm 2020 đến năm 2030.

3. Áp dụng gói kỹ thuật canh tác nông nghiệp thông minh với khí hậu: Triển khai kỹ thuật làm đất tối thiểu, tủ gốc bằng phụ phẩm nông nghiệp để duy trì độ ẩm đất 60%–70%, bón phân cân đối N-P-K kết hợp bổ sung phân vi lượng và chế phẩm sinh học giúp tăng sức đề kháng cho cây. Giảm tỷ lệ thất thoát phân bón từ 10% đến 15% dưới tác động của nhiệt độ cao. Chủ thể thực hiện: Các Hợp tác xã nông nghiệp và hộ nông dân trên địa bàn.

4. Lồng ghép kịch bản biến đổi khí hậu vào quy hoạch sử dụng đất: Tích hợp các chỉ số dự báo năng suất và rủi ro thời tiết vào quy hoạch tổng thể 12.534,60 ha đất nông nghiệp của huyện. Thiết lập bản đồ cảnh báo ngập úng định kỳ 5 năm một lần nhằm chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại các vùng trũng thấp kém hiệu quả. Chủ thể thực hiện: Phòng Tài nguyên và Môi trường chủ trì phối hợp với Chi cục Thống kê huyện Yên Dũng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao, đặc biệt hữu ích cho bốn nhóm đối tượng:

• Cơ quan quản lý nhà nước cấp địa phương: Bao gồm Ủy ban nhân dân huyện Yên Dũng, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Giang. Tài liệu là căn cứ trực tiếp để xây dựng kế hoạch hành động ứng phó biến đổi khí hậu, phê duyệt quy hoạch sản xuất cây lương thực và điều chỉnh phân bổ quỹ đất nông nghiệp hàng năm.
• Cán bộ khuyến nông và Hợp tác xã nông nghiệp: Đội ngũ kỹ thuật viên nông nghiệp tại cơ sở có thể khai thác các kết quả nghiên cứu về ngưỡng nhiệt và nhu cầu ẩm từng thời kỳ của cây ngô để ban hành hướng dẫn kỹ thuật gieo trồng, phòng trừ dịch bệnh và chỉ đạo mùa vụ chính xác cho bà con nông dân.
• Nhà khoa học và giảng viên chuyên ngành: Các chuyên gia nghiên cứu trong lĩnh vực Khoa học Môi trường, Biến đổi Khí hậu và Khí tượng Nông nghiệp có thể sử dụng luận văn như một công trình tham khảo chuẩn mực về phương pháp phân tách chuỗi thời gian bằng trọng lượng điều hòa và ứng dụng hệ số Fechner.
• Học viên cao học và sinh viên đại học: Sinh viên khối ngành Nông học, Quản lý Đất đai và Môi trường tìm thấy ở luận văn một mô hình mẫu về phương pháp xử lý số liệu thống kê khí tượng 32 năm, kỹ thuật xây dựng hàm hồi quy Linest và quy trình kiểm chứng sai số dự báo thực nghiệm.

Câu hỏi thường gặp

Đặc điểm biến đổi khí hậu nổi bật nhất tại huyện Yên Dũng giai đoạn 1984–2015 là gì? Giai đoạn 1984–2015 ghi nhận nền nhiệt trung bình năm tại Yên Dũng đạt 23,7°C và có xu hướng tăng đều qua các thập kỷ. Lượng mưa trung bình năm dao động từ 1.500 mm đến 1.600 mm với tính chất phân bố bất thường, năm cao nhất lên đến 2.358 mm, kèm theo tần suất bão và áp thấp nhiệt đới từ 4 đến 6 cơn mỗi năm gây ngập úng cục bộ.

Tại sao phương pháp trọng lượng điều hòa được lựa chọn để phân tách chuỗi năng suất ngô? Phương pháp trọng lượng điều hòa với bước trượt bằng 3 cho phép bóc tách chính xác năng suất thực tế thành hai thành phần độc lập: năng suất xu thế do tiến bộ khoa học kỹ thuật và năng suất thời tiết do biến động tự nhiên. Cách tiếp cận này loại bỏ ảnh hưởng của phân bón và giống để đánh giá thuần túy tác động của khí hậu.

Hệ số Fechner phản ánh mối quan hệ giữa các yếu tố thời tiết và năng suất ngô như thế nào? Hệ số Fechner so sánh số lượng các trường hợp biến động cùng pha và lệch pha giữa khí tượng và năng suất ngô. Kết quả chỉ ra nhiệt độ tháng 3 và số giờ nắng tháng 1 có quan hệ đồng pha tích cực, trong khi nhiệt độ và lượng mưa tháng 5 thể hiện quan hệ nghịch pha rõ rệt, gây suy giảm năng suất ngô vụ Xuân.

Kịch bản biến đổi khí hậu dự báo năng suất ngô tại Yên Dũng biến động ra sao đến năm 2040? Dựa trên kịch bản phát thải khí nhà kính của Bộ Tài nguyên và Môi trường, nhiệt độ và lượng mưa tại Yên Dũng dự tính tiếp tục tăng. Năng suất ngô tính toán cho năm 2040 có xu hướng tăng nhẹ so với các mốc năm 2010, 2020 và 2030 nếu duy trì điều kiện canh tác chuẩn, tuy nhiên tính bất định và rủi ro thời tiết cực đoan cũng tăng theo.

Biện pháp canh tác nào được xem là ưu tiên hàng đầu để duy trì năng suất ngô vụ Xuân? Giải pháp cấp bách nhất là dịch chuyển lịch gieo hạt tập trung từ cuối tháng 1 đến đầu tháng 2 kết hợp sử dụng các giống ngô lai ngắn ngày từ 90 đến 105 ngày. Việc này giúp cây thụ phấn và vào hạt trước khi bước vào đợt nắng nóng gay gắt trên 35°C và các trận mưa lớn bất thường trong tháng 5.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện chuỗi số liệu khí hậu 32 năm (1984–2015) tại huyện Yên Dũng, xác lập các chỉ số chuẩn về nhiệt độ trung bình 23,7°C và lượng mưa 1.500–1.600 mm.
• Xác định rõ tác động đồng pha của nhiệt độ tháng 3, số giờ nắng tháng 1 và tác động nghịch pha của nhiệt độ, lượng mưa tháng 5 đối với năng suất ngô vụ Xuân.
• Xây dựng thành công phương trình hồi quy năng suất thời tiết với mức bảo đảm dự báo cao, vượt qua các bước kiểm chứng chặt chẽ trên chuỗi số liệu độc lập 2014–2015.
• Dự báo xu thế năng suất ngô các mốc 2020, 2030, 2040 theo kịch bản biến đổi khí hậu, làm cơ sở khoa học cho công tác định hướng phát triển trồng trọt địa phương.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp kỹ thuật, công trình và chính sách đồng bộ nhằm bảo vệ và nâng cao năng suất ngô trên 12.534,60 ha đất nông nghiệp huyện Yên Dũng.

Trong giai đoạn 2020–2030, các cơ quan ban ngành địa phương và đơn vị nghiên cứu cần khẩn trương phối hợp triển khai các mô hình canh tác ngô thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu, góp phần bảo đảm an ninh lương thực bền vững cho tỉnh Bắc Giang.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LƯU HẢI TÙNG ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐỐI VỚI NĂNG SUẤT CÂY NGÔ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN YÊN DŨNG, TỈNH BẮC GIANG Chuyên ngành: Khoa học môi trường Mã số: 60.01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đoàn Văn Điếm NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan khóa luận tốt nghiệp với đề tài: “Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất ngô trên địa bàn huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang” là công trình nghiên cứu của bản thân. Những phần sử dụng tài liệu tham khảo trong luận văn đã được nêu rõ trong phần tài liệu tham khảo. Các số liệu và kết quả trình bày trong luận văn hoàn toàn trung thực, nếu sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Lưu Hải Tùng i c LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các thầy cô giáo trong khoa Môi Trường, những người đã trang bị cho tôi những kiến thức, tạo điều kiện cho tôi hoàn thành tốt luận văn tốt nghiệp này. Trong đó có sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của thầy giáo PGS. Đoàn Văn Điếm trong suốt quá trình tôi thực hiện đề tài này.

Tôi xin chân thành cảm ơn Trung tâm Khí tượng tỉnh Bắc Giang, Chi cục Thống kê huyện Yên Dũng đã tạo điều kiện giúp đỡ, chỉ bảo tận tình trong quá trình tôi thực tập tại địa phương. Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của cán bộ UBND huyện Yên Dũng. Cuối cùng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới gia đình, bạn bè đã hết lòng tạo điều kiện, động viên, giúp đỡ và luôn ở bên tôi trong suốt quá trình học tập và rèn luyện. Do trình độ và thời gian có hạn nên đề tài không thể tránh khỏi những sai sót và hạn chế.

Vì vậy, tôi rất mong nhận được sự quan tâm, đóng góp ý kiến của các thầy giáo, cô giáo cùng các bạn học viên cao học. Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Lưu Hải Tùng ii c MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Danh mục các chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.

vii Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của luận văn. Giả thuyết khoa học. Mục tiêu nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu .1 Tổng quan về bđkh. Khái niệm về BĐKH.

Nguyên nhân của BĐKH. Tình hình bđkh trên thế giới và Việt Nam. Tình hình BĐKH trên thế giới. Tình hình BĐKH tại Việt Nam.

Ảnh hưởng của bđkh đến tình hình sản xuất nông nghiệp trên thế giới và ở Việt Nam. Ảnh hưởng của BĐKH đến sản xuất nông nghiệp trên thế giới và các nước thuộc khu vực Châu Á. TẦm quan trọng và một số đặc điểm của cây ngô. Vị trí và tầm quan trọng của cây ngô.

Một số đặc điểm của cây ngô. Các kết quả nghiên cứu về phương pháp đánh giá tác động của bđkh đến năng suất cây trồng. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Thực trạng biến đổi khí hậu ở huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang. Tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất ngô.

Dự tính biến động năng suất ngô đến năm 2020, 2030, 2040. Đề xuất các giải pháp duy trì năng suất thích ứng với BĐKH. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu.

Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận. Đặc điểm tự nhiên, xã hội địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên .2 Tình hình kinh tế - xã hội.

Đánh giá thực trạng và xu thế biến đổi các yếu tố khí hậu tại huyện Yên Dũng, tỉnh bắc giang. Số giờ nắng. Đánh giá sự ảnh hưởng của các yếu tố khí tượng đến năng suất ngô huyện Yên Dũng. Đánh giá xu thế năng suất ngô giai đoạn 1984-2015.

Mối quan hệ giữa năng suất ngô với điều kiện khí tượng ở huyện Yên Dũng. Tính toán năng suất ngô huyện Yên Dũng năm 2020, 2030, 2040 dựa trên kịch bản bđkh. Biến đổi khí hậu năm 2020, 2030, 2040 so với năm 2010. Năng suất ngô huyện Yên Dũng năm 2020, 2030,2040 dựa trên kịch bản BĐKH.

Đề xuất các giải pháp duy trì năng suất ngô thích ứng với bđkh. Tích hợp BĐKH vào chiến lược, chính sách và quy hoạch phát triển ngành nông nghiệp của huyện Yên Dũng. Các giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu nhằm nâng cao năng suất ngô của huyện Yên Dũng. Kết luận và kiến nghị.

75 Tài liệu tham khảo. 76 v c DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt BĐKH : Biến đổi khí hậu F : Hệ số Fecner IPCC : Uỷ ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu KNK : Khí nhà kính MTQG : Mục tiêu quốc gia NN&PTNT : Nông nghiệp và Phát triển nông thôn PCCCR : Phòng cháy, chữa cháy rừng R : Lượng mưa SXNN : Sản xuất nông nghiệp SS : Số giờ nắng T : Nhiệt độ không khí TBNN : Trung bình nhiều năm TN&MT : Tài nguyên và Môi trường Y : Năng suất thực Y’ : Năng suất dự báo vi c DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Dự báo suy giảm tiềm năng năng suất ngô thu năm 2030-2050 dựa theo kịch bản MONRE, 2009. Tổng hợp thiệt hại do tác động của BĐKH đối với một số cây trồng chính.

Bảng tổng hợp các hàm lượng dinh dưỡng của một số loại cây trồng. Tình hình sử dụng và phân bổ đất đai trong 3 năm 2013 – 2015. Tình hình nhân khẩu và lao động của huyện Yên Dũng qua 3 năm 2013 - 2015. Tình hình cơ sở hạ tầng nông thôn huyện Yên Dũng, năm 2015.

Nhiệt độ trung bình vụ và các năm tại huyện Yên Dũng qua các giai đoạn. Nhiệt độ trung bình tháng trạm khí tượng Bắc Giang qua các giai đoạn. Xu thế biến đổi nhiệt độ tối cao trung bình qua các giai đoạn huyện Yên Dũng (1984-2015). Xu thế biến đổi nhiệt độ tối thấp trung bình qua các giai đoạn tại huyện Yên Dũng (1984-2015).

Lượng mưa trung bình tháng, vụ và năm tại huyện Yên Dũng qua các giai đoạn. Số giờ nắng trung bình tháng, vụ và năm tại trạm khí tượng Bắc Giang (đơn vị tính: giờ). Biến động năng suất ngô (tạ/ha) của huyện Yên Dũng. Phân tích biến động năng suất ngô (tạ/ha) và nhiệt độ (độ C) trung bình tháng của Vụ Xuân.

Phân tích biến động năng suất ngô (tạ/ha) và nhiệt độ tôi cao trung bình các tháng của Vụ Xuân. Phân tích biến động năng suất ngô (tạ/ha) và nhiệt độ tôi thấp trung bình các tháng của Vụ Xuân. Phân tích biến động năng suất ngô (tạ/ha) và lượng mưa (mmm) các tháng của Vụ Xuân. Phân tích biến động năng suất ngô (tạ/ha) và số giờ nắng (giờ) các tháng của Vụ Xuân.

Hệ số F giữa dao động năng suất ngô với dao động các yếu tố khí tượng huyện Yên Dũng. Yếu tố có biến động quan hệ tương đối chặt với biến động năng suất ngô. Phương trình năng suất thời tiết vụ của huyện Yên Dũng. Năng suất Ngô(tạ/ha) và năng suất ngô dự báo giai đoạn (1984-2013).

Kết quả kiểm chứng phương trình năng suất ngô vụ xuân trên cơ sở số liệu phụ thuộc. Kết quả kiểm chứng phương trình năng suất ngô trên cơ sở số liệu độc lập. Nhiệt độ trung bình qua các giai đoạn ở trạm khí tượng Bắc Giang (0C). Lượng mưa qua các giai đoạn ở trạm khí tượng Bắc Giang (mm).

Biến động nhiệt độ tại huyện Yên Dũng năm 2030, 2040 so với năm 2010 (đơn vị: 0C). Biến động lượng mưa tại huyện Yên Dũng năm 2030, 2040 so với năm 2010. Số giờ nắng TBNN, năm 2010 và biến động số giờ nắng TBNN so với năm 2010. Năng suất ngô ở huyện Yên Dũng (tạ/ha).

70 viii c DANH MỤC HÌNH Hình 4. Biểu đồ cơ cấu đất đai của huyện Yên Dũng, năm 2015. Sự thay đổi của yếu tố nhiệt độ tại huyện Yên Dũng giai đoạn (1984-2015). Xu thế biến đổi nhiệt độ tối cao trung bình qua các năm tại huyện Yên Dũng (1984-2015).

Xu thế biến đổi nhiệt độ tối thấp trung bình qua các năm tại huyện Yên Dũng (1984-2015). Sự thay đổi của yếu tố lượng mưa tại huyện Yên Dũng (1984-2015). Biến động năng suất ngô huyện Yên Dũng thời kỳ 1984-2015. Mối quan hệ đồng pha giữa biến động nhiệt độ trung bình tháng 3 và biến động năng suất ngô ở huyện Yên Dũng.

Mối quan hệ đồng pha giữa biến động số giờ nắng thắng 1và biến động năng suất ngô huyện Yên Dũng. Mối quan hệ đồng pha giữa biến động số giờ nắng Vụ và biến động năng suất ngô huyện Yên Dũng. Mối quan hệ nghịch pha giữa biến động nhiệt độ trung bình tháng 5 và biến động năng suất ngô ở huyện Yên Dũng. Mối quan hệ nghịch pha giữa biến động lượng mưa của vụ và biến động năng suất ngô huyện Yên Dũng.

Error! Bookmark not defined. Biểu đồ mối quan hệ giữa biến động năng suất thực tế và năng suất thời tiết ước tính của vụ qua phương trình hồi qu. Biểu đồ mối quan hệ giữa năng suất thực và năng suất dự báo vụ qua phương trình hồi quy. 64 ix c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Lưu Hải Tùng Tên Luận văn: “Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất ngô trên địa bàn huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang”.

Ngành: Khoa học môi trường Mã số: 60.01 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: Đánh giá thực trạng biến động của các yếu tố khí tượng trong những năm qua. Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất cây trồng Giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu để giữ vững năng suất cây trồng, giữ vững an ninh lương thực cho địa phương. Đánh giá Tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất ngô tại huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang. Đề xuất một số giải pháp ứng phó với BĐKH để nâng cao năng suấtngô ở huyện Yên Dũng.