MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Nền hành chính nhà nước có vai trò quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của một quốc gia. Hoạt động hành chính nhà nước tuân theo sự chỉ đạo của nhà nước nhằm đảm bảo trật tự và duy trì sự phát triển của xã hội. Vì vậy, nền hành chính quốc gia luôn trong quá trình “động”, không chỉ đảm bảo sự quản lý của Nhà nước đối với lĩnh vực xã hội mà còn thích ứng với những biến đổi của kinh tế - xã hội.
Trong những năm gần đây, Việt Nam đã hợp tác về kinh tế với nhiều nước phát triển nền công nghiệp đặc biệt là những nước trong khu vực. Các dự án đầu tư và hỗ trợ từ nước ngoài tăng dan qua các năm. Sự phát triển này có phan đóng góp đáng ké của nền hành chính. Do vậy, cần thiết phải thay đổi phù hợp nhanh chóng với những tác động từ kinh tế thị trường và thích hợp với sự phát triển của nền kinh tế hội nhập thông qua cải cách hành chính.
Cải cách thủ tục hành chính là bắt buộc trong quá trình cải cách nền hành chính quốc gia, nhằm loại bỏ các thủ tục lặp đi lặp lại, rườm rà, phức tạp. Các thủ tục không chuẩn hóa theo quy trình đã gây khó khăn giữa cơ quan hành chính với công dân và lãnh đạo cơ quan hành chính khó kiểm soát được quá trình công việc trong nội bộ, khó phát hiện sự chồng chéo, bat hợp lý trong quá trình xử lý công việc. Vì vậy, cải cách thủ tục hành chính là một trong những nhiệm vụ cấp bách nhằm phục vụ đắc lực và thúc day công cuộc đôi mới, phát triển nền kinh tế theo định hướng xã hội chủ nghĩa, đây mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp. Trong các Nghị quyết Trung ương, như Nghị quyết số 30c/NQ-CP ngày 08/11/2011 Chương trình tổng thể cải cách hành chính quốc gia giai đoạn 7 2011-2020 đã thé hiện quan điềm cải cách.
Quan điểm này chỉ rõ nhiệm vụ cải cách hành chính của cả hệ thống chính tri - xã hội là cải cách toàn điện nền hành chính nhà nước. Thể chế nhà nước hoạt động hiệu quả, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của người dân, thích ứng với sự phát triển kinh tế, xã hội trong nên kinh tế hội nhập hiện nay. Những năm qua, sáu nội dung trong cải cách hành chính đã được triển khai trong chương trình tổng thể, điều này đã tác động tích cực đến nền hành chính. Một trong những đóng góp to lớn, một công cụ quan trọng, hỗ trợ triển khai nội dung thứ hai của chương trình tổng thê đó là áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 9001:2015 trong quá trình cải cách thủ tục hành chính.
Việc áp dụng tiêu chuẩn này vào giải quyết công việc làm chuẩn hóa quy trình công việc, công khai, minh bạch thủ tục hành chính nhăm hài lòng người dân và tổ chức khi tham gia giải quyết thủ tục hành chính. Dé đây mạnh cải cách hành chính, ngày 20 tháng 6 năm 2006, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 144/2006/QĐ-TTg về việc áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn TCVN ISO 9001:2000 vào hoạt động của các cơ quan nhà nước. Sau đó lần lượt ban hành các quyết định thay thế bằng tiêu chuân TCVN ISO 9001:2008 dé thích ứng với phiên bản mới, sau này được nâng cấp thành tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 9001:2015. Dưới sự chỉ đạo và quan tâm của Chính phủ, Bộ KH&CN được giao nhiệm vụ là cơ quan đầu mối, cùng các Bộ, ngành, địa phương và các tô chức, cá nhân liên quan đã tô chức triển khai thực hiện Quyết định đồng bộ và thống nhất trên cả nước hệ thống cơ quan, tô chức thuộc hệ thống hành chính nhà nước được xây dựng, áp dụng và duy trì, cải tiễn hệ thống quản ly chat lượng.
Tại Ninh Bình, theo Kế hoạch số 65/KH-UBND ngày 28/10/2013, UBND tỉnh đã giao cho Sở Khoa học và Công nghệ là đầu mối chủ trì về việc xây dựng, áp dụng và duy trì hệ thống quản lý chất lượng vào hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn tỉnh. Theo chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở Khoa học và Công nghệ đã tô chức triển khai kế hoạch đồng loạt hoàn thành việc duy trì và cải tiến Hệ thống quản lý chất lượng tại 40 cơ quan hành chính và 143 đơn vị hành chính cấp xã. Tiêu chuẩn ISO 9001:2015 được đưa vào hệ thống thé chế, tổ chức thuộc hệ thống hành chính quốc gia nhằm duy trì và cải tiến liên tục hệ thống quản lý chất lượng. Áp dụng, duy trì và cải tiễn Hệ thống quản lý chất lượng theo Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 9001:2015, giúp các cơ quan hành chính của tỉnh xây dựng và thực hiện hệ thống quy trình công việc, khoa học, hợp lý, thúc đây hiệu quả quá trình cải cách hành chính.
Giúp người đứng đầu cơ quan kiểm soát quá trình công việc trong nội bộ, các khâu trong các phòng, ban phải kết nối với nhau một cách hợp lý, từ đó có thé thay rõ khâu nào bị chồng chéo, bat hợp ly để liên tục cải tiến các quy trình xử lý công việc cho phù hợp, phục vụ người dân, tô chức tốt hơn. Vì vậy, việc áp dụng Hệ thống quản lý chất lượng theo Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 9001:2015 là nhiệm vụ của mọi cơ quan, tô chức thuộc hệ thống hành chính quốc gia. Qua các năm áp dụng và duy trì HTQLCL, rất cần thiết việc đánh giá thường xuyên các kết quả đã thực hiện, kiểm soát được tiến độ của việc áp dụng HTQLCL, biết được điểm mạnh, các mặt làm được cũng như những điểm yếu, các mặt còn tồn tại, trên cơ sở đó đưa ra được giải pháp nâng cao hiệu quả của việc áp dụng HTQLCL. Tuy nhiên đến nay, có rất ít nghiên cứu sâu đề cập đến vấn đề đánh giá tác động việc áp dụng HTQLCL tại các cơ 9 quan hành chính nhà nước nói chung và tại các cơ quan hành chính tỉnh Ninh Bình nói riêng, mà hầu hết chỉ đừng lại ở các báo cáo.
Chính vì những lý do trên và mong muốn giúp Sở Khoa học và Công nghệ Ninh Bình tham mưu giúp UBND tỉnh thực hiện hiệu quả việc xây dựng và áp dụng, duy trì hệ thống quản lý chất lượng vào hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước, tôi đã chọn một chủ đề “Đánh giá tác động việc áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 9001:2015 nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước tai tinh Ninh Binh”. Tong quan lịch sử nghiên cứu Quản lý chất lượng là vấn đề nghiên cứu được William Edwards Deming một người Hoa Kỳ phát triển tại Nhật Bản với thuyết về quản lý chất lượng từ năm 1927 và sau đó lan truyền sang Hoa Kỳ và Anh. Deming là người tiên phong trong lĩnh vực quản lý chất lượng, ông đã đưa ra hệ thống lý thuyết về kiểm soát chất lượng băng phương pháp thong kê được dé cập trong cuốn sách “Out of the Crisis” và biến nó thành một triết lý mới về quản lý công việc, đặt nền móng cho các nghiên cứu quản lý chất lượng sau này. Ngày nay, việc áp dụng Hệ thống quản lý chất lượng vào nâng cao chất lượng dịch vụ công đã được nhiều tác giả trong nước và quốc tế nghiên cứu, đề cập đến.
Tổng quan các công trình nghiên cứu nước ngoài về đánh giá tác động, tiêu chuẩn quản lý chất lượng đối với tổ chức công Công trình nghiên cứu về chính sách về quản lý chất lượng đối với tô chức công Công trình nghiên cứu “Suy nghĩ lại về hành chính công: Một cái nhìn tong quát” của Ban kinh tế xã hội thuộc Phòng Kinh tế công và Hành chính công của Liên hiệp quôc. Công trình nghiên cứu tông quan các vân đê hành 10 chính công, trong đó đưa ra cái nhìn mới về hành chính công đó là cuộc cách mạng máy tính và truyền thông toàn cầu có tác động đáng kể đến hành chính công, xu hướng này đã mang lại những cơ hội và nhìn ra những vấn đề mới trong hành chính công. Cuốn sách xác định các van dé ảnh hưởng chính, làm rõ các phương pháp và kỹ thuật cần thiết trong quản lý công cần cập nhật và sửa đổi nhăm mục đích cung cấp một cái nhìn tổng quan và một quan điểm so sánh về hành chính công ở các nước đang phát triển. An phẩm có thé được dùng như một cuốn sô tay mới hoặc sửa đôi về hành chính công cho những mong muốn tiếp tục nỗ lực cải thiện hệ thống hành chính công.
Bài báo “Triển khai hệ thống quản lý chất lượng trong hành chính công” của tác giả Alina WALENIA - Lucia BEDNAROVA. Mục đích của bài báo là phân tích và đánh giá việc thực hiện và quản lý chất lượng trong khu vực công dựa trên một số đơn vị hành chính công được lựa chọn ở hai tỉnh Podkarpackie và Lubelskie. Việc đánh giá dựa trên cơ sở các tài liệu, cach tiếp cận theo quá trình đối với quản lý công. Các rào cản và yếu tô hạn chế được đánh giá trên cơ sở thăm dò ý kiến tại các đơn vị chính quyền địa phương được lựa chọn.
Qua bài báo, tác giả nhấn mạnh việc áp dụng hệ thong quản ly chất lượng là một công cụ dé thay đổi cau trúc, phương pháp hành động và từ đó, thay đôi hình ảnh của các cơ quan quan lý Ba Lan. Nghiên cứu “Quality Management in Public e-Administration - Quản lý chất lượng trong hành chính công điện tử” của tác giả J. Rakicevic đã khang định sự phát triển của công nghệ thông tin và truyền thông cần thiết phải cải thiện chất lượng và dịch vụ, giám sát người dùng dịch vụ trong hành chính công tạo ra chính quyền điện tử. Nghiên cứu thông qua tài liệu và thực tiễn dé phân tích, đánh giá việc đo lường các chỉ số chất lượng và các phần khác của quản lý chất lượng khi nói đên cơ quan quản lý nhà nước và trên cơ sở đó chỉ ra tính hữu ích của quản lý 11 chất lượng trong chính quyền điện tử nhằm cung cấp các dịch vụ chất lượng cao.
Tác gia nhắc đến tiêu chuan ISO 9001. là một cách dé đảm bảo niềm tin của người sử dụng dịch vụ, các yêu cầu, chứng nhận lại và kiểm tra định kỳ thường xuyên của tiêu chuẩn này là một công cụ của quản lý chất lượng trong cơ quan quản lý nhà nước. Nghiên cứu của HOMER H.