Đặt vấn đề Chăn nuôi lợn có vai trò hết sức quan trọng trong hệ thống chăn nuôi ở Việt Nam nói riêng và trên thế giới nói chung. Lợn là loài gia súc có nhiều đặc điểm quý nhƣ có khả năng sinh sản cao, khả năng chịu đựng kham khổ tốt, năng suất thịt cao, chất lƣợng thịt mỡ tốt và có khả năng thích nghi cao với các điều kiện khí hậu khác nhau, dễ huấn luyện vì vậy ngành chăn nuôi lợn đang đƣợc phát triển rộng rãi và đã áp dụng những thành tựu khoa học kỹ thuật vào sản xuất để nâng cao chất lƣợng và số lƣợng đàn lợn. Việt Nam là một trong những nƣớc nuôi nhiều lợn. Theo số liệu thống kê của FAO(1999), năm 1998 Việt Nam đứng thứ 7 trên thế giới, đứng đầu các nƣớc Đông Nam Á và đứng thứ 2 ở Châu Á.
Tuy nuôi lợn với số lƣợng nhiều nhƣng tình hình phát triển chăn nuôi lợn ở nƣớc ta không đồng đều giữa các địa phƣơng kể cả việc phát triển số lƣợng đàn lợn cũng nhƣ năng suất nuôi lợn. Vùng Đồng bằng sông Hồng có số lƣợng đàn lợn cao nhất chiếm 27,34% tổng đàn lợn trong cả nƣớc, vùng Tây nguyên và Đông Nam Bộ có số lƣợng lợn thấp nhất chỉ chiếm từ 5,58% - 6,66%. Trong những năm gần đây, để cải tiến giống lợn nƣớc ta đã nhập các giống lợn ngoại nhƣ: lợn Landrace từ Trung Quốc, lợn Duroc từ Mỹ, lợn Yorkshire từ Anh… để nhằm cải tạo đàn lợn bằng việc tăng cƣờng công tác chọn lọc và lai tạo giữa các giống lợn. Việc lại tạo có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao khả năng và hiệu quả sản xuất của vật nuôi.
Con lai vừa kết hợp đƣợc các ƣu điểm của những giống đem lại vừa tận dụng đƣợc ƣu thế lai của công thức lai. 2 Với mục đích góp phần nâng cao năng suất sinh sản cho đàn lợn nái ngoại nhập, đồng thời bổ sung thêm tài liệu nghiên cứu về lĩnh vực sinh sản của giống lợn ngoại nhập, em tiến hành nghiên cứu chuyên đề “Đánh giá sức sản xuất của đàn lợn nái ngoại nuôi tại trại lợn Ngô Thị Hồng Gấm, xã Hợp Thanh, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình”. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục tiêu - Đánh giá sức sản xuất của chăn nuôi đàn lợn nái ngoại nuôi tại trại lợn Ngô Thị Hồng Gấm, Xã Hợp Thanh, Huyện Lƣơng Sơn, Tỉnh Hòa Bình.
- Đánh giá hiệu quả kinh tế của chăn nuôi đàn lợn nái ngoại nuôi tại trại lợn Ngô Thị Hồng Gấm, Xã Hợp Thanh, Huyện Lƣơng Sơn, Tỉnh Hòa Bình. Yêu cầu - Sinh viên làm quen với công tác nghiên cứu khoa học và kinh nghiệm trong việc chăn nuôi lợn nái sinh sản trong các cơ sở sản suất. Từ đó tự nâng cao, củng cố kiến thức bản thân. - Hoàn thành tốt công việc đƣợc phân công, nghiêm chỉnh chấp hành nội quy sản xuất - kinh doanh, kỷ luật lao động, an toàn lao động của trang trại.
3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của cơ sở thực tập 2. Điều kiện tự nhiên a.
Vị trí địa lý Lƣơng Sơn là huyện cửa ngõ phía đông của tỉnh Hòa Bình, tiếp giáp với Thủ đô Hà Nội, gần với khu Công nghệ cao Hòa Lạc, khu đô thị Phú Cát, Miếu Môn, Đại học Quốc gia, làng văn hóa các dân tộc Việt Nam. Huyện nằm ở tọa độ: - 105025’14” – 105041’25” Kinh độ Đông. - Phía Tây giáp huyện Kỳ Sơn. - Phía Nam giáp các huyện Kim Bôi và Lạc Thủy.
- Phía Đông giáp các huyện Mỹ Đức, Chƣơng Mỹ. - Phía Bắc giáp huyện Quốc Oai (thành phố Hà Nội). Tổng diện tích tự nhiên toàn huyện 36.488,85 ha, đƣợc chia thành 20 đơn vị hành chính, bao gồm 19 xã và 1 thị trấn. Trung tâm huyện đóng tại thị trấn Lƣơng Sơn - là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa của huyện; cách Thủ đô Hà Nội khoảng 40 km về phía Tây và cách thành phố Hòa Bình khoảng 30 km về phía Đông.
Có đƣờng quốc lộ số 6A, đƣờng Hồ Chí Minh đi qua, có tài nguyên phong phú và nguồn lao động dồi dào. Lƣơng Sơn có lợi thế về vị trí địa lí, là đầu mối giao lƣu kinh tế, văn hóa – xã hội giữa miền núi Tây Bắc với vùng đồng bằng sông Hồng (cũng nhƣ Thủ đô Hà Nội). Địa hình, khí hậu, thủy văn Về địa hình, huyện Lƣơng Sơn thuộc vùng trung du – nơi chuyển tiếp giữa đồng bằng và miền núi, nên địa hình rất đa dạng. Địa hình đồi núi thấp có độ cao sàn sàn nhau khoảng 200 - 400m đƣợc hình thành bởi đá macma, đá vôi và các trầm tích lục nguyên, có mạng lƣới sông, suối khá dày đặc.
Khí hậu Lƣơng Sơn thuộc khí hậu nhiệt đới gió mùa, với mùa đông lạnh, ít mƣa; mùa hè nóng, mƣa nhiều. Nền nhiệt trung bình cả năm 22,9 – 23,30C. Lƣơng Sơn có mạng lƣới sông, suối phân bố tƣơng đối đồng đều trong các xã. Con sông lớn nhất chảy qua huyện là sông Bùi, ngoài sông Bùi trong huyện còn một số sông, suối nhỏ “nội địa” có khả năng tiêu thoát nƣớc tốt.
Đặc điểm của hệ thống sông, suối trong huyện có ý nghĩa về mặt kinh tế, rất thuận lợi cho việc xây dựng các hồ chứa sử dụng chống lũ và kết hợp với tƣới tiêu, phục vụ sản xuất nông nghiệp. Có thể thấy, điều kiện khí hậu, thủy văn, sông ngòi đã tạo cho Lƣơng Sơn những thuận lợi trong phát triển nông nghiệp, đa dạng hóa các loại cây trồng, vật nuôi, thâm canh tăng vụ và phát triển lâm nghiệp. Hệ thống sông suối, hồ đập không những là nguồn tài nguyên cung cấp nƣớc cho sinh hoạt và đời sống nhân dân mà còn có tác dụng điều hòa khí hậu, cải thiện môi trƣờng sinh thái và phát triển nguồn lợi thủy sản. Điều kiện kinh tế - xã hội Dân số toàn huyện 98.856 ngƣời gồm 3 dân tộc chính là Mƣờng, Dao, Kinh, trong đó ngƣời Mƣờng chiếm khoảng 70% dân số.
Lực lƣợng lao động đông, số lao động phi nông nghiệp ngày càng gia tăng, tỷ lệ lao động qua đào tạo chiếm 55%, điều này cho thấy huyện có thế mạnh về nguồn lực lao động. Điều kiện cơ sở vật chất của cơ sở thực tập a. Hệ thống chuồng trại Hệ thống chuồng trại bao gồm 3 chuồng đẻ mỗi chuồng đẻ có 2 ngăn mỗi ngăn có 58 lợn nái đẻ, 2 chuồng bầu, 2 chuồng cách ly, 1 chuồng úm lợn con, 1 phòng tinh đƣợc xây dựng trên nền đất cao, dễ thoát nƣớc và tách biệt với khu hành chính, hộ gia đình. Xây dựng theo hƣớng Đông Nam – Tây Bắc, đảm bảo mát về mùa hè, ấm về mùa đông.
Xung quanh khu sản xuất có hàng rào bao bọc và có cổng ra vào riêng. Hiện nay trại xây dựng với quy mô phù hợp theo hƣớng chăn nuôi công nghiệp. Hệ thống chuồng lồng, nền sàn bê tông cho lợn nái chờ phối và lợn nái chửa. Chuồng lồng, nền sàn nhựa cho lợn nái đẻ, lợn con và lợn con sau cai sữa cùng với hệ thống nƣớc uống tự động.
Hệ thống che chắn kín đáo thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông. Hệ thống mái che hai ngăn có độ thông thoáng tốt, có tƣờng rào bao quanh chuồng trại. Ở cuối mỗi ô chuồng đều có hệ thống thoát phân và nƣớc thải. Hệ thống nƣớc sạch đƣợc đƣa về từng ô chuồng đảm bảo cho việc cung cấp nƣớc uống tự động cho lợn, nƣớc tắm cho lợn và nƣớc rửa chuồng hàng ngày.
Trại đã lắp đặt hệ thống nƣớc máy đảm bảo cung cấp nƣớc sạch cho lớn uống, tắm và vệ sinh chuồng trại. Các công trình khác Gần khu chuồng, trại cho xây dựng một phòng kĩ thuật, một nhà kho, một phòng thay đồ, phòng tắm, nhà vệ sinh, nhà ăn trƣa riêng cho công nhân. Phòng kĩ thuật đƣợc trang bị đầy đủ các dụng cụ thú y nhƣ: Panh, dao mổ, bơm tiêm, kìm bấm số tai, kìm bấm nanh, bình phun thuốc sát trùng, cân, các loại thuốc thú y đồng thời cũng là phòng trực của cán bộ kĩ thuật. Nhà kho đƣợc xây dựng gần khu chuồng, là nơi chứa thức ăn phục vụ cho sản xuất.
6 Bên cạnh đó trại còn cho xây dựng một giếng khoan, 4 bể chứa nƣớc, 2 máy bơm nƣớc đảm bảo cung cấp nƣớc sạch cho sinh hoạt của công nhân và đội ngũ cán bộ kĩ thuật trong trại. Cơ cấu tổ chức của trại Cơ cấu trại bao gồm: - 2 kĩ sƣ: kĩ sƣ trƣởng và kĩ sƣ phó. - 1 quản lí chịu trách nhiệm quản lí trại. - 1 kế toán - 28 công nhân - 10 sinh viên thực tập Với đội ngũ công nhân trên, trại phân ra làm các tổ nhóm khác nhau nhƣ tổ chuồng đẻ, tổ chuồng nái chửa, nhà bếp.
Mỗi một khâu trong quy trình chăn nuôi, đều đƣợc khoán đến từng công nhân, nhằm nâng cao tinh thần trách nhiệm, thúc đẩy sự phát triển của trang trại. Đánh giá chung - Thuận lợi Đƣợc sự quan tâm tạo điều kiện và có các chính sách hỗ trợ đúng đắn của các ngành, các cấp có liên quan nhƣ UBND xã Hợp Thanh, Trạm thú y huyện Lƣơng Sơn tạo điều kiện cho sự phát triển của trại. Đƣợc Công ty cổ phần chăn nuôi CP Việt Nam cung cấp về con giống, thức ăn, thuốc thú y có chất lƣợng tốt. Trang trại có vị trí thuận lợi, địa hình, đƣờng đi khá thuận tiện cho việc vận chuyển con giống cũng nhƣ thức ăn chăn nuôi.
Chủ trại có năng lực, năng động, nắm bắt đƣợc tình hình xã hội, luôn quan tâm đến đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ kỹ thuật và công nhân. 7 Kèm theo đó là đội ngũ kỹ thuật với chuyên môn vững vàng, công nhân nhiệt tình, năng động và có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc. Do đó đã mang lại hiệu quả chăn nuôi cao cho trang trại. - Khó khăn Đội ngũ công nhân trong trại còn thiếu, do đó ảnh hƣởng đến tiến độ công việc.
Thời tiết diễn biến phức tạp cho nên chƣa tạo đƣợc vành đai phòng dịch triệt để. Trang thiết bị vật tƣ, hệ thống chăn nuôi còn thiếu chƣa đáp ứng đƣợc nhu cầu sản xuất. Đối tượng và các kết quả sản xuất của cơ sở (trong 3 năm) 2. Đối tượng sản xuất Trang trại chăn nuôi Ngô Thị Hồng Gấm chuyên nuôi lợn sinh sản, cung cấp 2 giống lợn là Landrace - Yorkshire và Pietrain - Duroc.
Lợn sau khi sinh 21 - 26 ngày thì đƣợc xuất chuồng. Kết quả sản xuất của cơ sở trong những năm gần đây Trang trại chăn nuôi Ngô Thị Hồng Gấm là một trong những trang trại có quy mô lớn của tỉnh Hòa Bình.