Đánh Giá Sự Tương Đương Tham Chiếu Giữa Bản Tiếng Anh Và Tiếng Việt Của Tác Phẩm "Lolita"

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu referential equivalence between the english and vietnamese versions of lolita, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện

• Tác giả: Phạm Thị Hồng Nhung
• Người hướng dẫn: Asoc. Lê Hùng Tiến
• Trường học: Vietnam National University, Ha Noi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: Đánh Giá Sự Tương Đương Tham Chiếu Giữa Bản Tiếng Anh Và Tiếng Việt Của Tác Phẩm "Lolita"
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hanoi

Tóm tắt

I. Tổng Quan Đánh Giá Tương Đương Tham Chiếu _Lolita_

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá mức độ tương đương tham chiếu giữa bản gốc tiếng Anh của tác phẩm Lolita và bản dịch tiếng Việt. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc tiếp cận các tác phẩm văn học nước ngoài, đặc biệt là từ tiếng Anh, ngôn ngữ quốc tế, ngày càng trở nên quan trọng. Đánh giá chất lượng bản dịch tiếng Việt Lolita là cần thiết để đảm bảo người đọc Việt Nam có thể hiểu và cảm nhận tác phẩm một cách chính xác nhất. Mục tiêu là khám phá các khía cạnh ngôn ngữ và văn hóa có thể gây ảnh hưởng đến sự tương đương tham chiếu trong quá trình dịch thuật. Nghiên cứu này hướng đến việc đóng góp vào lĩnh vực dịch thuật văn học, đặc biệt là trong việc dịch các tác phẩm phức tạp như Lolita của Vladimir Nabokov.

1.1. Giới Thiệu Chung Về Tiểu Thuyết Lolita

Lolita là một tiểu thuyết nổi tiếng của Vladimir Nabokov, được biết đến với phong cách viết độc đáo và nội dung gây tranh cãi. Tác phẩm khám phá các chủ đề phức tạp như tình yêu, sự ám ảnh và đạo đức. Việc dịch Lolita sang tiếng Việt đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về cả hai ngôn ngữ và văn hóa. Những yếu tố này tạo ra một thách thức dịch thuật không nhỏ, đặc biệt là trong việc duy trì sự tương đương tham chiếu.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Đánh Giá Bản Dịch Lolita

Việc đánh giá chất lượng bản dịch Lolita tiếng Việt có ý nghĩa quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến cách tiếp nhận tác phẩm của độc giả Việt Nam. Một bản dịch tốt sẽ truyền tải được ý nghĩa tham chiếu và văn phong Lolita một cách trung thực, trong khi một bản dịch kém chất lượng có thể gây hiểu lầm hoặc làm mất đi giá trị nghệ thuật của tác phẩm.

II. Vấn Đề Thách Thức Dịch Thuật _Lolita_ và Ngôn Ngữ

Dịch thuật văn học luôn đi kèm với nhiều thách thức. Đối với một tác phẩm phức tạp như Lolita, những khó khăn này càng trở nên rõ rệt hơn. Việc duy trì tính chính xác của bản dịch và truyền tải được phong cách độc đáo của Vladimir Nabokov là một nhiệm vụ không hề dễ dàng. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định và phân tích những vấn đề dịch thuật cụ thể trong bản dịch tiếng Việt Lolita, đặc biệt là liên quan đến tương đương tham chiếu. Bên cạnh đó, cần xem xét các sự khác biệt văn hóa trong dịch thuật có thể ảnh hưởng đến ý nghĩa tham chiếu của tác phẩm.

2.1. Các Yếu Tố Ngôn Ngữ Ảnh Hưởng Tương Đương Tham Chiếu

Sự khác biệt về cấu trúc ngữ pháp và từ vựng giữa tiếng Anh và tiếng Việt có thể gây ảnh hưởng đến tương đương tham chiếu. Ví dụ, một từ hoặc cụm từ tiếng Anh có thể không có một đối ứng tương đương hoàn toàn trong tiếng Việt, dẫn đến việc dịch giả phải đưa ra những lựa chọn có thể làm thay đổi ý nghĩa tham chiếu ban đầu.

2.2. Ảnh Hưởng Văn Hóa Đến Tính Chính Xác Của Bản Dịch

Các yếu tố văn hóa cũng đóng một vai trò quan trọng trong quá trình dịch thuật. Những tham chiếu văn hóa trong Lolita có thể không quen thuộc với độc giả Việt Nam, đòi hỏi dịch giả phải có sự điều chỉnh để đảm bảo ý nghĩa tham chiếu được hiểu đúng. Sự khác biệt văn hóa trong dịch thuật có thể làm thay đổi cách tiếp nhận tác phẩm.

2.3. Phong Cách Viết Của Nabokov Trong Bản Dịch

Việc duy trì văn phong Lolita của Vladimir Nabokov trong bản dịch là một thách thức dịch thuật. Phong cách viết của Nabokov thường mang tính biểu tượng và ẩn dụ cao, đòi hỏi dịch giả phải có khả năng diễn giải và truyền tải một cách sáng tạo.

III. Phương Pháp Phân Tích Bản Dịch Lolita Theo J

Nghiên cứu này sử dụng mô hình đánh giá chất lượng dịch của Julianne House để phân tích bản dịch tiếng Việt Lolita. Mô hình này tập trung vào việc so sánh văn bản gốc và văn bản dịch trên nhiều cấp độ, bao gồm ngữ nghĩa, ngữ dụng và phong cách. Mục tiêu là xác định mức độ tương đương tham chiếu giữa hai phiên bản và đánh giá tính chính xác của bản dịch. Phương pháp này cho phép một cái nhìn chi tiết và khách quan về chất lượng của bản dịch tiếng Việt Lolita.

3.1. Mô Hình Đánh Giá Dịch Của Julianne House

Mô hình của Julianne House là một công cụ hữu ích để đánh giá tính chính xác của bản dịch. Nó tập trung vào việc so sánh chức năng của văn bản gốc và văn bản dịch, và xác định những khác biệt có thể ảnh hưởng đến sự hiểu biết của người đọc. Mô hình này cũng xem xét các yếu tố như ngữ cảnh và mục đích của bản dịch.

3.2. Áp Dụng Mô Hình House Vào Phân Tích Bản Dịch Lolita

Việc áp dụng mô hình House vào phân tích bản dịch Lolita cho phép xác định những điểm mạnh và điểm yếu của bản dịch. Nó cũng giúp làm sáng tỏ những quyết định dịch thuật mà dịch giả đã đưa ra và đánh giá tác động của những quyết định này đến tương đương tham chiếu.

IV. Kết Quả So Sánh Bản Dịch Cao Xuân Hạo Dương Tường

Nghiên cứu sẽ so sánh bản dịch Lolita tiếng Việt của hai dịch giả nổi tiếng: Cao Xuân Hạo và Dương Tường, để đánh giá độ trung thực của bản dịch và khả năng truyền tải ý nghĩa tham chiếu. Việc so sánh này sẽ tập trung vào những đoạn văn cụ thể trong tác phẩm, nơi có sự khác biệt đáng kể giữa hai bản dịch. Kết quả sẽ cho thấy bản dịch nào đạt được mức độ tương đương tham chiếu cao hơn và phù hợp hơn với phong cách của Vladimir Nabokov.

4.1. Phân Tích Chi Tiết Hai Bản Dịch Lolita

Phân tích chi tiết hai bản dịch Lolita của Cao Xuân Hạo và Dương Tường, tập trung vào những đoạn văn quan trọng và những quyết định dịch thuật khác nhau. Xem xét cách hai dịch giả xử lý những thách thức dịch thuật và những sự khác biệt văn hóa trong dịch thuật.

4.2. Đánh Giá Độ Trung Thực Và Phong Cách Viết

Đánh giá độ trung thực của bản dịch và khả năng truyền tải văn phong Lolita của hai bản dịch. So sánh cách hai dịch giả sử dụng ngôn ngữ để tái tạo giọng văn và phong cách độc đáo của Vladimir Nabokov.

V. Ứng Dụng Cải Thiện Dịch Thuật Văn Học Anh Việt _Lolita_

Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để cải thiện dịch thuật văn học Anh-Việt, đặc biệt là trong việc dịch các tác phẩm phức tạp như Lolita. Nghiên cứu này cung cấp những hiểu biết sâu sắc về những thách thức dịch thuật và những yếu tố cần được xem xét để đảm bảo tương đương tham chiếu. Các dịch giả và nhà xuất bản có thể sử dụng những kết quả này để nâng cao chất lượng bản dịch tiếng Việt Lolita và các tác phẩm văn học khác.

5.1. Đề Xuất Giải Pháp Cho Vấn Đề Dịch Thuật Lolita

Đề xuất các giải pháp cụ thể cho những vấn đề dịch thuật được xác định trong nghiên cứu. Các giải pháp này có thể bao gồm việc sử dụng các kỹ thuật dịch thuật khác nhau, chú trọng hơn đến ngữ cảnh và mục đích của bản dịch, và hợp tác chặt chẽ hơn giữa dịch giả và biên tập viên.

5.2. Hướng Dẫn Dành Cho Dịch Giả và Nhà Xuất Bản

Cung cấp hướng dẫn chi tiết cho dịch giả và nhà xuất bản về cách đảm bảo tính chính xác của bản dịch và truyền tải được ý nghĩa tham chiếu của các tác phẩm văn học nước ngoài, đặc biệt là trong bối cảnh dịch thuật văn học Anh-Việt.

VI. Kết Luận Tương Lai Nghiên Cứu Dịch Thuật Lolita và VH

Nghiên cứu này cung cấp một cái nhìn sâu sắc về những thách thức dịch thuật và tầm quan trọng của tương đương tham chiếu trong việc dịch Lolita sang tiếng Việt. Nó cũng mở ra những hướng nghiên cứu mới về dịch thuật văn học, đặc biệt là trong việc dịch các tác phẩm phức tạp và gây tranh cãi. Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu về ảnh hưởng của bản dịch đến người đọc và cách tiếp nhận Lolita tại Việt Nam.

6.1. Tổng Kết Những Phát Hiện Quan Trọng

Tóm tắt những phát hiện quan trọng của nghiên cứu về tương đương tham chiếu và tính chính xác của bản dịch Lolita. Nhấn mạnh những đóng góp của nghiên cứu vào lĩnh vực dịch thuật văn học.

6.2. Đề Xuất Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Dịch Thuật

Đề xuất những hướng nghiên cứu tiếp theo về dịch thuật, bao gồm việc nghiên cứu ảnh hưởng của bản dịch đến người đọc, cách tiếp nhận Lolita tại Việt Nam, và các phương pháp đánh giá chất lượng dịch mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HA NOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES ---  --- PHẠM THỊ HỒNG NHUNG REFERENTIAL EQUIVALENCE BETWEEN THE ENGLISH AND VIETNAMESE VERSIONS OF "LOLITA" (ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ THAM CHIẾU CỦA HAI BẢN TIẾNG ANH VÀ TIẾNG VIỆT CỦA TÁC PHẨM “LOLITA”) M. MINOR PROGRAMME THESIS Field: English Linguistics Code: 60220201 Hanoi, 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HA NOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES ---  --- PHẠM THỊ HỒNG NHUNG REFERENTIAL EQUIVALENCE BETWEEN THE ENGLISH AND VIETNAMESE VERSIONS OF "LOLITA" (ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ THAM CHIẾU CỦA HAI BẢN TIẾNG ANH VÀ TIẾNG VIỆT CỦA TÁC PHẨM “LOLITA”) M. MINOR PROGRAMME THESIS Field: English Linguistics Code: 60220201 Supervisor: Asoc. Lê Hùng Tiến Hanoi, 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ACCEPTANCE PAGE I hereby state that I: PHẠM THỊ HỒNG NHUNG, K20C, being a candidate for the degree of Master of Arts accept the requirements of the college relating to the retention and use of master‘s graduation paper deposited in the library.

In terms of these conditions, I agree that the origin of my paper deposited in the library should be accessible for the purposes of study and research, in accordance with the normal conditions established by the librarian for the care, loan or reproduction of the paper. Hanoi, February 10th, 2014 Phạm Thị Hồng Nhung i TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ACKNOWLEDGEMENTS I would like to express my heartfelt gratitude to many people who have assisted me in the completion of my research. First and foremost, I am deeply indebted to my supervisor, Assoc. Le Hung Tien for his patient guidance, critical feedback, encouragement, and constructive supervision throughout my research.

I would also like to extend my sincere thanks to all of my friends who have always encouraged and given me valuable advice in the process of doing this research. The support extended to me by members of my family has been immeasurable. I would like to express my sincere thanks to my father, my mother, and my brother for their support and encouragement throughout my study. ii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ABSTRACT In today‘s world where no nation can ignore the globalization trend, the demand for easy access to the body of literary works of a country is greater than ever before.

More and more literary works are being translated from English, the international language of communication into Vietnamese, for various purposes. This calls for academic studies into the field of literary translation. It is extremely necessary to evaluate the quality of the translation text with a view to improving translation in general and Literary Translation in particular. This study aims at revealing the most basic features of English literary text and basic concepts of translation theory in general, literary translation in particular.

Then it will test the appropriateness of House‘s model for translation quality assessment in assessing Vietnamese version of English novel ―Lolita‖ regarding referential equivalence. Finally, suggestions for further studies in translating English literary texts into Vietnamese will be proposed.lolita TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TABLE OF CONTENTS TABLE OF CONTENTS PAGE Acceptance page i Acknowledgements ii Abstract iii Table of contents iv List of abbreviations vi PART A: INTRODUCTION 1 1. Statement of the problem and the rationale for the study 1 2. Aims and objectives of the study 2 3.

Significance of the study 2 4. Scope of the study 2 5. Organisation 3 PART B: DEVELOPMENT 4 CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW 4 1. Definition of translation 4 1.

The nature of translation equivalence 5 1. Translation equivalence types 6 1. Discourse analysis in translation 7 1. Basic features of literary text 10 1.

Problems of literary translation 11 1. Covert and Overt Translation 12 1. Julianne House‘s translation quality assessment model 14 CHAPTER 2: ANALYSIS OF THE ENGLISH VERSION OF ―LOLITA‖ 17 2. Brief introduction 17 iv (LUAN.lolita TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Analysis of the original text based on J. Statement of function 24 2. Summary 25 CHAPTER 3: TRANSLATION QUALITY ASSESSMENT OF VIETNAMESE VERSION OF ―LOLITA‖ 26 3. Comparison in referential level of equivalence between the 26 source text and the target text based on J.

House‘s model through lexical means 3. Statement of quality 41 PART C: CONCLUSION 42 1. Suggestions for further research 43 5. Contribution of the research 44 REFERENCES 45 APPENDIX: SUGGESTEST TRANSLATIONS I v (LUAN.lolita TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF ABBREVIATIONS SL: Source Language TL: Target Language ST: Source Text TT: Translation Text vi (LUAN.lolita TIEU LUAN MOI download : [e-mail] PART A INTRODUCTION 1.

Statement of the problem and the rationale for the study The profound importance of translation cannot be denied all over the world through the ages. The massive expansion of translation of a wide diversity of fields such as economics or literature has increased a mutual exchange of knowledge and culture. In particular, not only do nations depend on it to bridge what would otherwise an impossible communication gap, but it also accommodate human access to the wealth of global scientific and technology information, as well as to the ideas that shape our society. However, translation has never been an easy task, but truly an art which requires great efforts and proficiency of translators.

Not surprisingly, the translator's role is, however, by no means a passive and mechanical one, and has also been compared to that of an artist. A translator must well-understand both languages, as well as the culture that he is to translate. When the researcher set out to investigate what had been written on the topic of translation assessment the researcher could notice that much had been written about translation theory and practice, but very little had been written on translation assessment. Owing to the Vietnamese readers‘ increasing demand for English works of literature, there is a growing tendency for literary translation without being assessed and edited carefully.

This has led to a hot issue ―translation disaster‖ arising among translators. The translator, Tran Dinh Hien stated that the essence of the translation is the cultural exchange between two countries. As a result, in order to be a good translator, apart from the exceptional ability to use languages, he also needs relevant experience and deep understanding of two cultures. How one piece of literary work is translated has an enormous influence on the readers‘ interpretation and understanding of the country.

Therefore, comprehensive assessment of literary 1 (LUAN.lolita TIEU LUAN MOI download : [e-mail] work is badly needed. However, there has been, so far, no appropriate official study on evaluating English-Vietnamese translation in the field of literature. ‗Lolita‘ by Nabakov is one of the most notable literary works that has excited long-standing controversy over the morality among translators. Additionally, this piece of work is also reputable for Nabakov‘s writing style.

The Vietnamese version of ―Lolita‖ was translated by an experienced translator, Duong Tuong; however, not only experts in translation quality assessment but also Vietnamese readers are doubtful about the quality of this version. All the things concerned above have offered the researcher an opportunity to conduct a study on ‗Referential equivalence between the English and Vietnamese versions of "Lolita". Aims and objectives of the study Regarding the aforementioned research gaps, the present study is undertaken as an attempt to evaluate the quality of translation text compared to the original one ―Lolita‖ in terms of referential equivalence. In short, the principal aims of the study could be summarized into the research question as follows: How is the translation quality of Vietnamese version “Lolita” regarding referential equivalence? 3.

Significance of the study Once having been completed, the study would serve as one official academic study on translation evaluation of Vietnamese version ―Lolita‖ that is eagerly awaited for so long among Vietnamese readers. In addition to academic significance, the findings from the research would probably contribute to the process of editing this version later. Scope of the study As a matter of fact, there has been different views and models on translation quality assessment. Due to time constraint, resources, the 2 (LUAN.lolita TIEU LUAN MOI download : [e-mail] researcher‘s knowledge and experience, the primary focus will inevitably be on evaluate the referential equivalence between two versions.

Organisation The rest of the paper is organized as follows: PART B: DEVELOPMENT includes the 3 following chapters: CHAPTER 1 (LITERATURE REVIEW) provides the readers with theoretical background related to translation and translation equivalence in general, with a view to understanding the present research. It also highlights the main issues and controversies around the problem. CHAPTER 2 (ANALYSIS OF THE ENGLISH VERSION OF “LOLITA”) gives the readers the fundamental information about this novel. In this novel, House‘s model for translation quality assessment will first be presented and then applied in analyzing the English version of Lolita.

CHAPTER 3 (TRANSLATION QUALITY ASSESSMENT OF VIETNAMESE VERSION OF “LOLITA”) provides the readers with thorough analysis of translation evaluation of Vietnamese version of ―Lolita‖ in terms of referential equivalence. PART C: CONCLUSION contains the summary of the main findings of the study, the brief limitations of the research and some suggestions for further studies.lolita TIEU LUAN MOI download : [e-mail] PART B DEVELOPMENT CHAPTER 1 LITERATURE REVIEW 1. Definition of translation Translation is usually defined as a process of substituting a source language text by a target language text, where the aim is to preserve the meaning and content of the original text as accurately as possible. This is obviously an immensely simplified definition of a process which might seem relatively simple; however, it is actually a much more complicated process in reality than expected.

Some translation theorists have introduced their definitions of translation and characterized the nature and aims of translation. He describes translation as a unidirectional process, which is always performed from a given source language to a given target language. In Catford‘s (ibid.: 21) view, the aim of translation is to find the target language equivalents. According to Bell (1991), the goal of translation is "the transformation of a text originally in one language into an equivalent text in a different language retaining, as far as possible, the content of the message and the formal features and functional roles of the original text." In contrast to Catford, Bell (ibid.: 6) argues that a total equivalence between a source language text and its translation is something that can never be fully achieved.

Newmark (1981: 7) defines translation as "a craft consisting in the attempt to replace a written message and/or statement in one language by the same message and/or statement in another language". According to Bassnett- McGuire (1980: 2), the aim of translation is that the meaning of the target 4 (LUAN.lolita TIEU LUAN MOI download : [e-mail] language text is similar to that of the source language text, and that "the structures of the SL will be preserved as closely as possible, but not so closely that the TL structures will be seriously distorted". In other words, the source language structure must not be imitated to such an extent that the target language text becomes ungrammatical or sounds otherwise unnatural or clumsy. These definitions of translation are fairly congruent with each other, and various theorists define translation in relatively similar terms.

Although a diversity of perspectives has been articulated within the field of translation theory, there are some views that translation theorists generally agree on. Specifically, they all share the same essence of translation which lies in the preservation of semantic, pragmatic, and textual aspects of meaning across two different languages. The nature of translation equivalence One of the most central concepts in translation theory is the concept of equivalence. As stated by Catford (1965), ―the central problem of translation practice is that of finding TL equivalents and the central task of translation theory is therefore that of defining the nature and conditions of translation equivalence‖ (p.