Nghiên Cứu Các Dạng So Sánh Trong Tác Phẩm "Đồi Gió Hú" Của Emily Bronte

Nghiên cứu các dạng thức so sánh trong tác phẩm Đồi Gió Hú của Emily Bronte và tương đương trong tiếng Việt, khám phá ngôn ngữ và văn hóa.

• Tác giả: Tran Thi Phuong Nhung
• Người hướng dẫn: M. Duong Hong Quan
• Trường học: Phenikaa University
• Chuyên ngành: English Language
• Đề tài: Nghiên Cứu Các Dạng So Sánh Trong "Đồi Gió Hú" Của Emily Bronte Và Tương Đương Trong Tiếng Việt
• Loại tài liệu: graduation paper
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Ha Noi

Mục lục chi tiết

• ABSTRACT
• DECLARATION
• ACKNOWLEDGEMENT
• TABLES OF CONTENTS
• 1. CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW
• 1.1. An overview of the comparison
• 1.2. Degrees of Comparison in English and Vietnamese
• 1.3. Classification
• 1.4. Special forms of comparison
• 1.4.1. Special forms of positive degree
• 1.4.2. Special forms of comparatives degree
• 1.5. Summary of the work “Wuthering Heights”
• 2. CHAPTER 2: TYPES OF COMPARISON IN ORIGINAL WORK AND ANALYSIS ON THE TRANSLATION TO EXPLORE THE SIMILARITIES AND DIFFERENCES
• 2.1. Degrees of comparison in the original work “Wuthering Heights” by Emily Bronte
• 2.2. Classification and Statistics of Comparison in “Wuthering Heights”
• 2.3. Signs of the degrees of comparisons in Wuthering Heights
• 2.4. Analysis and some suggestions on the translation of Manh Chuong in “Wuthering Heights”
• 2.4.1. Positive degree of comparison and the Vietnamese translate by Manh Chuong
• 2.4.2. Comparative degree of comparison and the Vietnamese translate by Manh Chuong
• 2.4.3. Superlative degree of comparison and the Vietnamese translate by Manh Chuong
• 2.4.4. Special forms of comparison and the Vietnamese translate by Manh Chuong
• 2.5. The similarities and differences between types of comparisons in English and Vietnamese
• 3. CHAPTER 3: RESULTS AND DISCUSSION
• 3.1. Results of the positive degree
• 3.2. Results of the comparative degree
• 3.3. Results of the superlative degree
• 3.4. Results of special forms
• 3.5. The conclusion of the study
• 3.5.1. For English learners
• 3.5.2. For English teachers
• LIST OF TABLES
• LIST OF CHARTS

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu So Sánh trong Đồi Gió Hú Ý Nghĩa

Bài nghiên cứu tập trung vào việc phân tích các dạng so sánh được sử dụng trong tác phẩm kinh điển "Đồi Gió Hú" của Emily Brontë, đồng thời đối chiếu chúng với các tương đương tiếng Việt. Mục tiêu là làm sáng tỏ cách thức so sánh được thể hiện trong hai ngôn ngữ, từ đó hiểu rõ hơn về sự khác biệt và tương đồng trong văn hóa và tư duy. Việc nghiên cứu này không chỉ có ý nghĩa về mặt phân tích văn học mà còn đóng góp vào lĩnh vực dịch thuật văn học, giúp người dịch hiểu sâu sắc hơn về sắc thái ngôn ngữ và ý nghĩa của các biện pháp tu từ.

1.1. Tại Sao Nghiên Cứu So Sánh Đồi Gió Hú Lại Quan Trọng

Nghiên cứu này quan trọng vì "Đồi Gió Hú" là một tác phẩm văn học Anh kinh điển, sử dụng nhiều cấu trúc so sánh tinh tế để diễn tả tâm lý nhân vật, tình yêu, hận thù và trả thù. Phân tích các dạng so sánh này giúp chúng ta hiểu sâu sắc hơn về quan điểm nghệ thuật của Emily Brontë và cách bà xây dựng thế giới tinh thần lãng mạn đầy bi kịch. Hơn nữa, việc đối chiếu với tương đương tiếng Việt giúp làm sáng tỏ những thách thức và cơ hội trong dịch thuật văn học, đặc biệt là khi chuyển ngữ các hình ảnh và giọng văn đặc trưng.

1.2. Mục Tiêu và Phạm Vi của Nghiên Cứu So Sánh Văn Học

Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định và phân loại các dạng so sánh trong "Đồi Gió Hú" và các bản văn bản dịch tiếng Việt, sau đó phân tích sự tương đồng và khác biệt giữa chúng. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các so sánh trực tiếp, gián tiếp, sử dụng các biện pháp tu từ như ẩn dụ, hoán dụ và nhân hóa. Nghiên cứu cũng xem xét ảnh hưởng của văn hóa Anh và văn hóa Việt Nam đến cách thể hiện so sánh, cũng như vai trò của ngôn ngữ trong việc truyền tải ý nghĩa.

II. Thách Thức trong Dịch So Sánh Đồi Gió Hú Sang Tiếng Việt

Việc dịch các dạng so sánh từ "Đồi Gió Hú" sang tiếng Việt đặt ra nhiều thách thức cho người dịch. Ngôn ngữ và văn hóa khác biệt có thể dẫn đến sự thay đổi về ý nghĩa và sắc thái biểu cảm. Một so sánh hiệu quả trong tiếng Anh có thể trở nên gượng gạo hoặc khó hiểu khi dịch sang tiếng Việt. Do đó, người dịch cần phải có kiến thức sâu rộng về cả hai ngôn ngữ, cũng như sự nhạy bén về văn hóa và phong cách văn học. Việc phân tích văn học kỹ lưỡng văn bản gốc và văn bản dịch là rất cần thiết để đảm bảo tính chính xác và tính tương đương trong dịch thuật.

2.1. Vấn Đề Về Sự Khác Biệt Văn Hóa và Ngữ Cảnh

Sự khác biệt về văn hóa và ngữ cảnh là một trong những thách thức lớn nhất. So sánh thường dựa trên những hiểu biết chung về văn hóa, xã hội và lịch sử. Một so sánh quen thuộc với độc giả Anh có thể xa lạ với độc giả Việt Nam. Ví dụ, các so sánh liên quan đến giai cấp trong xã hội Anh thế kỷ 19 có thể cần được giải thích rõ ràng để độc giả Việt Nam hiểu được ý nghĩa và tầm quan trọng của chúng. Người dịch cần phải tìm cách chuyển tải ý nghĩa văn hóa một cách phù hợp, tránh gây hiểu lầm hoặc mất đi sự tinh tế của so sánh.

2.2. Khó Khăn trong Việc Duy Trì Phong Cách và Giọng Văn

Emily Brontë có một giọng văn độc đáo, đậm chất lãng mạn và bi kịch. Việc duy trì phong cách và giọng văn này trong bản dịch tiếng Việt là một thách thức không nhỏ. Các so sánh trong "Đồi Gió Hú" thường mang tính ẩn dụ và biểu tượng, đòi hỏi người dịch phải có khả năng cảm thụ văn học sâu sắc để có thể chuyển tải một cách chính xác. Đồng thời, người dịch cần phải cẩn trọng trong việc lựa chọn từ ngữ và cấu trúc câu để tạo ra hiệu ứng tương tự như trong văn bản gốc.

III. Phương Pháp Phân Tích Các Dạng So Sánh trong Đồi Gió Hú

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp phân tích đối chiếu để so sánh các dạng so sánh trong văn bản gốc tiếng Anh và bản dịch tiếng Việt. Các so sánh được phân loại theo cấu trúc, biện pháp tu từ và ý nghĩa. Sau đó, chúng được đối chiếu để xác định những điểm tương đồng và khác biệt trong cách thể hiện. Việc phân tích này dựa trên các luận văn, nghiên cứu khoa học về dịch thuật văn học và phê bình văn học, cũng như các nguồn tài liệu liên quan đến văn hóa Anh và văn hóa Việt Nam. Phương pháp này cho phép chúng ta có được cái nhìn toàn diện và sâu sắc về cách so sánh được sử dụng và dịch thuật trong "Đồi Gió Hú".

3.1. Phân Loại và Thống Kê Các Dạng So Sánh Chi Tiết

Bước đầu tiên là xác định và phân loại tất cả các dạng so sánh có trong văn bản gốc "Đồi Gió Hú". Các so sánh được phân loại theo cấu trúc (ví dụ: so sánh đối chiếu, so sánh hơn, so sánh nhất), theo biện pháp tu từ (ví dụ: ẩn dụ, hoán dụ, nhân hóa), và theo ý nghĩa (ví dụ: tình yêu, hận thù, thiên nhiên). Sau đó, chúng được thống kê để xác định tần suất xuất hiện của từng loại so sánh. Việc phân loại và thống kê này cung cấp một cái nhìn tổng quan về cách Emily Brontë sử dụng so sánh trong tác phẩm của mình.

3.2. Đối Chiếu và Phân Tích Bản Dịch Tiếng Việt

Sau khi phân loại và thống kê các dạng so sánh trong văn bản gốc, bước tiếp theo là đối chiếu chúng với bản dịch tiếng Việt của Mạnh Chương. Mỗi so sánh trong văn bản gốc được so sánh với tương đương tiếng Việt để xác định xem ý nghĩa, phong cách và biện pháp tu từ có được duy trì hay không. Nếu có sự khác biệt, nguyên nhân của sự khác biệt đó sẽ được phân tích. Việc đối chiếu và phân tích này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những thách thức và lựa chọn của người dịch trong việc chuyển tải các so sánh từ tiếng Anh sang tiếng Việt.

IV. Ứng Dụng Nghiên Cứu So Sánh Dạy và Học Dịch Văn Học

Kết quả nghiên cứu về các dạng so sánh trong "Đồi Gió Hú" và tương đương tiếng Việt có thể được ứng dụng trong việc dạy và học dịch thuật văn học. Nghiên cứu này cung cấp những ví dụ cụ thể về cách so sánh được sử dụng và dịch thuật, giúp sinh viên và người dịch hiểu rõ hơn về những thách thức và cơ hội trong dịch thuật. Ngoài ra, nghiên cứu này cũng có thể được sử dụng để phát triển các bài tập và hoạt động thực hành dịch thuật, giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng dịch và nâng cao khả năng cảm thụ văn học.

4.1. Cải Thiện Kỹ Năng Dịch và Hiểu Văn Phong Anh

Nghiên cứu này cung cấp những ví dụ thực tế về cách các so sánh được sử dụng trong văn học Anh, giúp người học làm quen với văn phong và giọng văn đặc trưng của các tác giả người Anh. Việc phân tích các cấu trúc so sánh phức tạp và các biện pháp tu từ tinh tế giúp người học nâng cao khả năng đọc hiểu và phân tích văn học, từ đó cải thiện kỹ năng dịch thuật.

4.2. Nâng Cao Nhận Thức Văn Hóa và Ngôn Ngữ

Việc đối chiếu các dạng so sánh trong tiếng Anh và tiếng Việt giúp người học nâng cao nhận thức về sự khác biệt về văn hóa và ngôn ngữ giữa hai nước. Người học sẽ hiểu rõ hơn về cách văn hóa ảnh hưởng đến cách chúng ta suy nghĩ và diễn đạt, từ đó trở nên nhạy bén hơn trong việc dịch thuật và giao tiếp liên văn hóa.

V. Kết Luận So Sánh Văn Học Dịch Thuật và Ảnh Hưởng Tương Lai

Nghiên cứu về các dạng so sánh trong "Đồi Gió Hú" và tương đương tiếng Việt đã làm sáng tỏ những điểm tương đồng và khác biệt giữa hai ngôn ngữ và văn hóa. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc dịch các so sánh không chỉ đơn thuần là chuyển ngữ mà còn đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về văn hóa và văn phong. Nghiên cứu này có thể được xem là một đóng góp nhỏ vào lĩnh vực dịch thuật văn học, đồng thời mở ra những hướng nghiên cứu mới về so sánh văn hóa và ảnh hưởng của văn học thế giới đến văn học Việt Nam. Cần có những nghiên cứu sâu hơn về tiếp nhận văn học, mô típ và thông điệp trong văn học.

5.1. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo về So Sánh Văn Học

Nghiên cứu này có thể được mở rộng bằng cách xem xét các tác phẩm văn học Anh khác và đối chiếu chúng với các tác phẩm văn học Việt Nam có chủ đề và mô típ tương tự. Ngoài ra, có thể nghiên cứu sâu hơn về vai trò của so sánh trong việc xây dựng tâm lý nhân vật và tạo ra hiệu ứng thẩm mỹ trong các tác phẩm văn học.

5.2. Tầm Quan Trọng của Dịch Thuật Trong Giao Lưu Văn Hóa

Nghiên cứu này một lần nữa khẳng định tầm quan trọng của dịch thuật trong việc giao lưu văn hóa và tiếp nhận các giá trị văn học. Dịch thuật không chỉ là một công cụ để truyền tải thông tin mà còn là một cầu nối giúp các nền văn hóa khác nhau hiểu nhau hơn và học hỏi lẫn nhau.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ, tiếng Anh đóng vai trò phương tiện giao tiếp quốc tế quan trọng trong thương mại, giáo dục, giải trí và đời sống xã hội. Tại Việt Nam, tiếng Anh là môn học bắt buộc trong hệ thống giáo dục phổ thông và đại học. Tuy nhiên, việc nắm vững ngữ pháp tiếng Anh vẫn là một thách thức lớn đối với người học, đặc biệt là sinh viên chuyên ngành Ngôn ngữ Anh.

Trong hệ thống ngữ pháp tiếng Anh, cấu trúc so sánh (Comparison) là một chủ điểm ngữ pháp phức tạp và thường xuyên gây nhầm lẫn cho người học Việt Nam. Sự khác biệt về mặt loại hình ngôn ngữ giữa tiếng Anh (ngôn ngữ hòa kết/biến hình) và tiếng Việt (ngôn ngữ đơn lập) dẫn đến những lỗi sai phổ biến khi người học sử dụng các cấp độ so sánh, chẳng hạn như nhầm lẫn giữa so sánh hơn và so sánh bậc nhất khi đối chiếu hai đối tượng. Nhằm cung cấp cái nhìn hệ thống về cấu trúc so sánh và cách chuyển dịch tương đương giữa hai ngôn ngữ, khóa luận tốt nghiệp "A Study on Types of Comparison in 'Wuthering Heights' by Emily Bronte and Their Vietnamese Equivalents" (Nghiên cứu về các dạng thức so sánh trong tác phẩm "Đồi gió hú" của Emily Brontë và tương đương trong tiếng Việt) đã được thực hiện bởi sinh viên Trần Thị Phương Nhung, dưới sự hướng dẫn của ThS. Dương Hồng Quân tại Khoa Tiếng Anh, Trường Đại học Phenikaa (2023).

Mục tiêu nghiên cứu

1. Mục tiêu tổng quát (Aims): Cung cấp cho người học tiếng Anh kiến thức nền tảng về cấu trúc so sánh trong tiếng Anh và tiếng Việt thông qua tác phẩm văn học "Wuthering Heights", từ đó giúp người học hiểu sâu hơn về cấu trúc so sánh và vận dụng hiệu quả vào kỹ năng nói và viết.
2. Mục tiêu cụ thể (Objectives):
   • Xác định các dạng thức so sánh xuất hiện trong tác phẩm văn học "Wuthering Heights" của Emily Brontë.
   • Trình bày và phân loại các dạng thức so sánh trong nguyên tác tiếng Anh và bản dịch tiếng Việt "Đồi gió hú" của dịch giả Mạnh Chương.
   • Phân tích, khám phá những điểm tương đồng và khác biệt giữa các cấp độ so sánh trong hai ngôn ngữ qua các ngữ liệu đối chiếu.

Câu hỏi nghiên cứu

Khóa luận tập trung giải quyết câu hỏi nghiên cứu:

• Những điểm tương đồng và khác biệt giữa các dạng thức so sánh trong tiếng Anh và tiếng Việt được thể hiện như thế nào qua nguyên tác "Wuthering Heights" của Emily Brontë và bản dịch tiếng Việt của Mạnh Chương?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Các cấu trúc và dạng thức so sánh (so sánh bằng, so sánh hơn/kém, so sánh bậc nhất và các dạng thức so sánh đặc biệt).
• Phạm vi ngữ liệu: Khảo sát toàn bộ 170 câu văn chứa cấu trúc so sánh được trích xuất từ nguyên tác tiểu thuyết "Wuthering Heights" của nữ văn sĩ Emily Brontë và bản dịch tương ứng "Đồi gió hú" của dịch giả Mạnh Chương.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên các tài liệu ngữ pháp chuẩn tắc tiếng Anh (Nayanshi, 2023; Suhendri, 2019; Longman English Grammar Practice, 1990; Basic English Grammar, 2015; English Grammar All-In-One for Dummies, 2023; English Grammar for ESL Learners, 2005):

• Khái niệm so sánh: Là phương thức diễn đạt mức độ khác biệt hoặc tương đồng về phẩm chất, đặc tính, thuộc tính giữa hai hoặc nhiều sự vật, hiện tượng hoặc con người.
• Hệ thống ba cấp độ so sánh chính:
  • Positive Degree (Cấp độ nguyên cấp / So sánh bằng): Biểu thị phẩm chất vốn có hoặc sự tương đương, sử dụng các cấu trúc như as...as, the same (as), similar to, like, alike, different from. Trong tiếng Việt tương đương với các từ chỉ quan hệ: như, bằng, giống như, tương tự, khác.
  • Comparative Degree (Cấp độ so sánh hơn/kém): Dùng để so sánh hai thực thể về một phẩm chất cụ thể, tạo lập bằng việc thêm hậu tố -er (tính từ ngắn), sử dụng more (tính từ dài) hoặc less (so sánh kém), kèm liên từ than. Tương đương tiếng Việt: hơn, kém, không bằng.
  • Superlative Degree (Cấp độ so sánh bậc nhất): Dùng để chỉ mức độ cao nhất hoặc thấp nhất của một phẩm chất trong nhóm từ ba đối tượng trở lên, tạo lập bằng hậu tố -est, từ chỉ mức độ the most hoặc the least. Tương đương tiếng Việt: nhất, ít nhất.
• Các dạng so sánh đặc biệt: So sánh bội số (multiple numbers + as...as), so sánh lũy tiến kép (the + comparative..., the + comparative...), so sánh tăng tiến (more and more + adj/adv hoặc adj/adv-er and adj/adv-er), cùng các quy tắc về tính từ bất quy tắc (irregular adjectives) và tính từ tuyệt đối không dùng trong cấu trúc so sánh (absolute adjectives như dead, unique, blind, fatal, universal, vertical, wrong).
• Tổng quan nghiên cứu trước: Khóa luận tổng thuật ba công trình nghiên cứu liên quan đến lỗi sai và phương pháp giảng dạy cấu trúc so sánh: nghiên cứu phân tích lỗi phân biệt so sánh hơn và so sánh nhất của Yunita Mirnanda; nghiên cứu thực nghiệm ứng dụng hình ảnh trong giảng dạy so sánh của Lukman, Ilham, Hariyati (với giá trị thực nghiệm $t = 2{,}5 > t_{table} = 2$ ở mức ý nghĩa $0{,}05$); nghiên cứu phân loại 365 lỗi ngữ pháp về so sánh của Oktya Putri Bungsu, Afrianto Daud và Masyhur (trong đó lỗi cấu tạo sai misformation chiếm 60,27%, lỗi lược bỏ omission chiếm 26,58%, nguyên nhân chủ yếu do chuyển di nội ngôn ngữ intralingual transfer chiếm 61,39%).

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả kết hợp các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng:

• Phương pháp miêu tả (Descriptive method): Hệ thống hóa và miêu tả đặc điểm cấu trúc, ngữ nghĩa của các dạng thức so sánh trong tiếng Anh và tiếng Việt.
• Phương pháp phân tích đối chiếu (Contrastive and Comparative Analysis): Đặt song song các câu nguyên tác và bản dịch tiếng Việt để tìm ra các điểm tương đồng, khác biệt về mặt cú pháp và ngữ nghĩa.
• Phương pháp thống kê định lượng (Quantitative approach): Thống kê số lượng, tần suất xuất hiện và tỷ lệ phần trăm của từng dạng thức so sánh trong tổng thể mẫu khảo sát.

Nguồn dữ liệu

• Văn bản gốc: Tiểu thuyết "Wuthering Heights" của Emily Brontë (ấn bản tham chiếu năm 2013).
• Văn bản dịch: Bản dịch tiếng Việt "Đồi gió hú" của dịch giả Mạnh Chương (ấn bản tham chiếu năm 2018).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Literature Review (Tổng quan tài liệu)

Chương 1 trình bày hệ thống lý thuyết về cấu trúc so sánh trong tiếng Anh và tiếng Việt, bao gồm định nghĩa, cấu trúc và cách hình thành của ba cấp độ so sánh chính:

+-------------------------------------------------------------------------+
|                  HỆ THỐNG CẤP ĐỘ SO SÁNH TRONG TIẾNG ANH                 |
+-------------------------------------------------------------------------+
|  1. Positive Degree    | as...as, the same (as), similar to, like,       |
|                        | alike, different from                          |
+------------------------+------------------------------------------------+
|  2. Comparative Degree | more + adj + than, adj-er + than, less + than  |
|                        | Bất quy tắc: good -> better, bad -> worse...   |
+------------------------+------------------------------------------------+
|  3. Superlative Degree | the most + adj, the + adj-est, the least + adj |
|                        | Bất quy tắc: good -> best, bad -> worst...     |
+------------------------+------------------------------------------------+
|  4. Special Forms      | The comparative..., the comparative...         |
|                        | More and more / -er and -er                    |
|                        | Multiple numbers + as...as                     |
+-------------------------------------------------------------------------+

Bên cạnh các cấu trúc thông thường, chương này phân tích bảng tính từ bất quy tắc (Bảng 1.2, 1.3, 1.4) như good/better/best, bad/worse/worst, far/farther/farthest (khoảng cách), far/further/furthest (mức độ), old/older/oldest, old/elder/eldest. Đồng thời, tác giả chỉ ra nhóm tính từ có thể dùng linh hoạt cả hai dạng -er/-est và more/most (Bảng 1.5) gồm clever, gentle, friendly, quiet, simple, và nhóm tính từ tuyệt đối không chia so sánh (dead, unique, fatal, blind, wrong).

Phần cuối chương cung cấp tóm tắt nội dung tác phẩm "Wuthering Heights" xoay quanh hai gia tộc Earnshaw và Linton với nhân vật trung tâm Heathcliff và Catherine qua lời kể của Lockwood và bà quản gia Nelly Dean, cùng phần điểm luận các công trình nghiên cứu đi trước.

Chương 2: Types of Comparison in Original Work and Analysis on the Translation to Explore the Similarities and Differences (Các dạng thức so sánh trong nguyên tác và phân tích bản dịch nhằm tìm hiểu điểm tương đồng và khác biệt)

Chương 2 là phần trọng tâm thực nghiệm của khóa luận, thực hiện phân loại, thống kê và phân tích đối chiếu 170 câu văn chứa cấu trúc so sánh được trích xuất từ tác phẩm:

Dạng thức so sánh	Tỷ lệ phần trăm (%)	Cấu trúc nhận diện tiêu biểu
So sánh bằng (Positive degree)	40%	as...as, the same (as), like, alike, similar (to), different (from)
So sánh hơn/kém (Comparative degree)	32%	more...than, -er than, less...than, irregular comparatives
So sánh bậc nhất (Superlative degree)	22%	the most, -est, the least, irregular superlatives
Dạng thức đặc biệt (Special forms)	6%	-er and -er, more and more, the + comparative..., the + comparative...
Tổng cộng	100%	170 câu văn khảo sát

Tác giả phân tích chi tiết các trường hợp dịch thuật điển hình của Mạnh Chương qua từng nhóm cấu trúc:

• Phân tích so sánh bằng:
  • Cấu trúc as...as: Câu "She is as faithful as a turtle-dove" được dịch thành "Cô ấy trung thành như một con chim bồ câu". Người dịch chuyển tải chuẩn xác ý nghĩa trung thành bằng từ "như", tuy nhiên có sự khác biệt nhỏ về mặt thuật ngữ khi turtle-dove (chim bồ câu gáy/cu gáy) được dịch chung thành chim bồ câu.
  • Cấu trúc like: Câu "The wildly blowing snow was like nothing Dean had ever experienced before" dịch thành "Tuyết rơi như cuồng phong như chưa từng có ở bất cứ đâu Dean từng thấy". Tác giả nhận xét bản dịch diễn đạt thoát ý nhưng lặp cấu trúc so sánh, và đề xuất phương án chính xác hơn: "Cơn bão tuyết dữ dội đến mức Dean như thể chưa bao giờ từng thấy/trải qua trước đây".
  • Cấu trúc the same: Câu "It was a pretty little car, not the same model as Fitzgerald's car... but almost the same color" được dịch tương đương chính xác thành "không phải cùng mẫu với chiếc xe của Fitzgerald... nhưng màu sắc gần giống nhau".
  • Cấu trúc alike: Thành ngữ "You two are alike as two peas in a pod" dịch thành "Cả hai anh em giống nhau như hai hạt đậu trong vỏ", truyền tải thành công ý nghĩa tương đồng tuyệt đối.
• Phân tích so sánh hơn/kém:
  • Cấu trúc more...than: "He was more greedy of Joe's notice than of my company" dịch chuẩn xác thành "Anh ta thèm sự chú ý của Joe hơn là được ở cùng với tôi".
  • Cấu trúc -er than: "He was taller than Heathcliff..." chuyển ngữ thành "Anh ta cao hơn Heathcliff...".
  • Cấu trúc less...than: "The moors were less hospitable than the barren deserts of Africa" được dịch chuyển đổi thể thức từ phủ định/so sánh kém sang khẳng định/so sánh hơn: "Cánh đồng Châu Âu lạnh lẽo và khắc nghiệt hơn cả những vùng sa mạc hoang vu ở Châu Phi", giúp câu văn tiếng Việt tự nhiên mà vẫn giữ nguyên bản chất so sánh đối lập.
• Bảng ngữ liệu đối chiếu: Khóa luận lập bảng tổng hợp đối chiếu chi tiết các câu so sánh bằng (Bảng 2.1), so sánh hơn/kém (Bảng 2.2), so sánh bậc nhất (Bảng 2.3) và các dạng đặc biệt (Bảng 2.4).

Chương 3: Results and Discussion (Kết quả và thảo luận)

Chương 3 tổng kết các kết quả định lượng và định tính từ việc khảo sát 170 câu văn:

• Khẳng định so sánh bằng (Positive degree) chiếm vị thế vượt trội trong tác phẩm văn học của Emily Brontë nhằm khắc họa chi tiết diện mạo, cảm xúc và tính cách nhân vật thông qua các hình ảnh ví von, ẩn dụ tương đồng (as...as, like).
• Cấu trúc so sánh hơn và so sánh bậc nhất được sử dụng đa dạng, phản ánh sự xung đột tâm lý, tính cách dữ dội và mối quan hệ phức tạp giữa các tuyến nhân vật trong bối cảnh Đồi Gió Hú.
• Bản dịch của Mạnh Chương phần lớn giữ nguyên được giá trị ngữ nghĩa và cấu trúc so sánh tương đương trong tiếng Việt, có sự linh hoạt trong việc chuyển đổi giữa so sánh kém và so sánh hơn để phù hợp với ngữ cảm tiếng Việt.
• Phần cuối chương đưa ra các đề xuất cụ thể ứng dụng vào việc dạy và học tiếng Anh.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

• Thống kê phân bố tần suất cấu trúc: Trong tổng số 170 câu văn khảo sát từ tiểu thuyết "Wuthering Heights":
  • Cấu trúc so sánh bằng chiếm tỷ lệ cao nhất: 40% (trong đó cấu trúc as...as và like xuất hiện với tần suất áp đảo so với the same, alike, similar to).
  • Cấu trúc so sánh hơn chiếm: 32% (dạng more...than và -er than chiếm ưu thế tuyệt đối so với dạng less...than).
  • Cấu trúc so sánh bậc nhất chiếm: 22% (dạng the most và -est chiếm ưu thế so với the least).
  • Cấu trúc so sánh đặc biệt chiếm: 6% (gồm cấu trúc so sánh kép the + comparative..., the + comparative... và so sánh tăng tiến more and more / -er and -er).
• Đặc điểm dịch thuật đối chiếu: Bản dịch tiếng Việt của Mạnh Chương đạt mức độ tương đương ngữ nghĩa cao. Các cấu trúc tiếng Anh biến hình (-er, -est) được chuyển dịch tương đương sang các hư từ và trợ từ chỉ mức độ trong tiếng Việt như hơn, nhất, như, giống như, bằng, càng... càng....

Đóng góp của nghiên cứu

• Đóng góp lý luận: Làm sáng tỏ các dạng thức cấu trúc so sánh trong tiếng Anh và sự tương đương ngữ pháp - ngữ nghĩa trong tiếng Việt thông qua ngữ liệu văn học thực tế.
• Đóng góp thực tiễn: Cung cấp nguồn tài liệu tham khảo cụ thể cho sinh viên và người dịch thuật khi xử lý các cấu trúc so sánh văn học từ tiếng Anh sang tiếng Việt; hỗ trợ người học nhận biết và tránh các lỗi sai phổ biến trong việc sử dụng cấu trúc so sánh.

Khuyến nghị sư phạm

• Đối với người học tiếng Anh: Cần phân biệt rõ ngữ cảnh sử dụng tính từ ngắn/dài, nắm vững các trường hợp biến đổi bất quy tắc và tính từ tuyệt đối; chú ý ngữ cảnh so sánh giữa hai đối tượng (so sánh hơn) và từ ba đối tượng trở lên (so sánh nhất).
• Đối với giáo viên tiếng Anh: Cần lồng ghép các bài tập đối chiếu ngữ pháp Anh - Việt, sử dụng ngữ liệu văn học và phương tiện trực quan để giúp người học hiểu bản chất cấu trúc thay vì chỉ học vẹt công thức.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Do giới hạn về thời gian và dung lượng của một khóa luận tốt nghiệp bậc đại học, nghiên cứu chỉ tập trung phân tích 170 mẫu câu trong phạm vi một tác phẩm tiểu thuyết duy nhất ("Wuthering Heights") và khảo sát một phiên bản dịch tiếng Việt của dịch giả Mạnh Chương. Các khía cạnh ngữ dụng học (pragmatics) và cú pháp học chuyên sâu chưa được phân tích toàn diện cho từng trường hợp.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng khảo sát đặc điểm cú pháp và ngữ dụng của cấu trúc so sánh trên các thể loại văn bản khác (báo chí, văn bản khoa học, giao tiếp hàng ngày).
  • Nghiên cứu đối chiếu so sánh đa bản dịch (khảo sát cùng một tác phẩm qua nhiều bản dịch tiếng Việt khác nhau).
  • Đi sâu phân tích các nhóm tính từ bất quy tắc và hiện tượng chuyển dịch nghĩa ẩn dụ của cấu trúc so sánh trong văn học.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Ngôn ngữ Anh, Sư phạm Tiếng Anh: Tham khảo hệ thống lý thuyết so sánh đầy đủ (Bảng 1.1 đến 1.5) và các quy tắc biến đổi tính từ ngắn/dài, tính từ hai hình thức và tính từ tuyệt đối.
• Người nghiên cứu dịch thuật và dịch giả văn học: Tham khảo Bảng đối chiếu 2.1 đến 2.4 với các ngữ liệu dịch thực tế, phương pháp xử lý thành ngữ so sánh (as two peas in a pod) và kỹ thuật chuyển dịch cấu trúc so sánh kém (less...than) sang tiếng Việt.
• Người học tiếng Anh tổng quát: Nhận diện các lỗi sai thường gặp khi viết câu so sánh để nâng cao độ chính xác ngữ pháp trong kỹ năng viết học thuật.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tác phẩm văn học nào được lựa chọn làm ngữ liệu nghiên cứu và bản dịch tiếng Việt do ai thực hiện?

Ngữ liệu nghiên cứu được trích xuất từ tiểu thuyết kinh điển "Wuthering Heights" (Đồi gió hú) của nữ nhà văn Anh Emily Brontë và bản dịch tiếng Việt tương ứng mang tên "Đồi Gió Hú" của dịch giả Mạnh Chương.

2. Tỷ lệ phân bố của các dạng so sánh trong 170 câu văn được khảo sát như thế nào?

Trong 170 câu văn được thống kê:

• So sánh bằng (Positive degree) chiếm 40%.
• So sánh hơn/kém (Comparative degree) chiếm 32%.
• So sánh bậc nhất (Superlative degree) chiếm 22%.
• Các dạng so sánh đặc biệt (Special forms) chiếm 6%.

3. Dạng cấu trúc so sánh nào xuất hiện với tần suất cao nhất trong tác phẩm?

Cấu trúc so sánh bằng (Positive degree), đặc biệt là mẫu câu sử dụng liên từ as...as và từ so sánh like, xuất hiện phổ biến nhất trong tác phẩm nhằm phục vụ việc miêu tả diện mạo, tính cách và thế giới nội tâm của các nhân vật.

4. Tác giả đã trích dẫn những nghiên cứu tiền nhiệm nào về lỗi sai của người học khi dùng cấu trúc so sánh?

Khóa luận tổng thuật ba nghiên cứu: nghiên cứu của Yunita Mirnanda (về lỗi nhầm lẫn giữa so sánh hơn và so sánh nhất); nghiên cứu của Lukman, Ilham, Hariyati (về tác động của hình ảnh trực quan trong dạy so sánh, giá trị kiểm định $t = 2{,}5$); và nghiên cứu của Oktya Putri Bungsu cùng cộng sự (phân tích 365 lỗi viết câu so sánh, chỉ ra lỗi cấu tạo sai chiếm 60,27% và nguyên nhân chuyển di nội ngôn ngữ chiếm 61,39%).

5. Dịch giả Mạnh Chương đã xử lý cấu trúc so sánh kém "less...than" như thế nào trong ví dụ tiêu biểu của khóa luận?

Trong câu "The moors were less hospitable than the barren deserts of Africa", thay vì dịch nguyên văn dạng phủ định/so sánh kém, dịch giả đã chuyển đổi linh hoạt sang câu khẳng định dùng so sánh hơn trong tiếng Việt: "Cánh đồng Châu Âu lạnh lẽo và khắc nghiệt hơn cả những vùng sa mạc hoang vu ở Châu Phi", giúp câu văn tự nhiên và giữ trọn sắc thái đối lập của nguyên tác.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Trần Thị Phương Nhung đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý thuyết về các cấp độ so sánh trong tiếng Anh và tiếng Việt, đồng thời tiến hành phân loại và phân tích định lượng 170 mẫu câu so sánh trích từ tiểu thuyết "Wuthering Heights" của Emily Brontë và bản dịch của Mạnh Chương. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng so sánh bằng chiếm tỷ lệ lớn nhất (40%), theo sau là so sánh hơn (32%), so sánh bậc nhất (22%) và các dạng đặc biệt (6%), với mức độ tương đương dịch thuật cao sang tiếng Việt. Công trình là tài liệu tham khảo giá trị cho sinh viên ngành ngôn ngữ, giáo viên tiếng Anh và người làm công tác dịch thuật trong việc nắm bắt bản chất ngữ pháp đối chiếu Anh - Việt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING TRAN THI PHUONG NHUNG PHENIKAA UNIVERSITY GRADUATION PAPER A STUDY ON TYPES OF COMPARISON IN “WUTHERING HEIGHTS” BY EMILY BRONTE AND THEIR VIETNAMESE EQUIVALENTS Student: Tran Thi Phuong Nhung ENGLISH LANGUAGE Student ID No: 19010277 Course: 2019 - 2023 Field: English Language Mode of study: Full-time Supervisor: M. Duong Hong Quan Ha Noi – 2023 MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING PHENIKAA UNIVERSITY GRADUATION PAPER A STUDY ON TYPES OF COMPARISON IN “WUTHERING HEIGHTS” BY EMILY BRONTE AND THEIR VIETNAMESE EQUIVALENTS (NGHIÊN CỨU VỀ CÁC DẠNG THỨC SO SÁNH TRONG TÁC PHẨM “ĐỒI GIÓ HÚ” CỦA EMILY BRONTE VÀ TƯƠNG ĐƯƠNG TRONG TIẾNG VIỆT) Student: Tran Thi Phuong Nhung Student ID No: 19010277 Course: 2019-2023 Field: English Language Mode of study: Full-time Supervisor: M. Duong Hong Quan Ha Noi - 2023 i ABSTRACT Language serves as a fundamental medium for human interaction, allowing individuals to establish social bonds, cultivate economic connections, and convey various thoughts and ideas through both spoken and written means. To enhance the effectiveness and allure of communication and writing, the usage of comparisons is a commonly employed technique in the English language.

Yet, despite its prevalence, many individuals still struggle with distinguishing between the various comparative structures in English, sometimes leading to misguided expressions or a failure to convey intended meanings. This study endeavours to analyze the full spectrum of comparison types present in Emily Bronte's literary masterpiece, “Wuthering Heights,” with a specific focus on how these comparisons are translated into Vietnamese, and the changes in meaning that can arise as a result. The data sample comprises 170 comparison sentences extracted from “Wuthering Heights” and their corresponding Vietnamese translations featured in Manh Chuong's “Doi Gio Hu”. They are divided into three main degrees of comparison, namely positive, comparative, and superlative.

ii DECLARATION I, Tran Thi Phuong Nhung - 19010277, certificate that no part of the above report has been copied or reproduced by me from any other person’s work without acknowledgments and that the report is originally written by me under strict guidance of my supervisor. Hanoi, 15th June, 2023 Supervisor Student M. Duong Hong Quan Tran Thi Phuong Nhung iii ACKNOWLEDGEMENT First of all, I would like to take this opportunity and express my gratitude to my supervisor M. Duong Hong Quan, for setting me on an interesting path and for helping me to clarify the issues, and for the insightful comments.

He followed up on my progress constantly and showed me how to write this report academically. Importantly, he continuously counseled me to make more determined endeavors and his encouragement made it possible for me to achieve the goal. I am also grateful to all the teachers in Faculty of English at Phenikaa University for their careful and precious guidance, which was extremely valuable for my theoretical and practical study. Last but not least, I would like to send my deepest thanks to my girlfriend and my family for their support and encouragement which has motivated me to improve and finish my internship report.

Sincerely, Phuong Nhung iv TABLES OF CONTENTS INTRODUCTION. 1 1 Rationale for the study. 1 2 Aims and objectives of the study. 2 4 Scope of the study.

3 5 Method of the study. 3 6 Meaning of the study. 3 7 Design of the study. 4 CHATER 1: LITERATURE REVIEW.

AN OVERVIEW OF COMPARISON. Degrees of Comparison in English and Vietnamese .5 Special forms of comparison .1 Special forms of positive degree .2 Special forms of comparatives degree .6 Summary of the work “Wuthering Heights”. 18 CHAPTER 2: TYPES OF COMPARISON IN ORIGINAL WORK AND ANALYSIS ON THE TRANSLATION TO EXPLORE THE SIMILARITIES AND DIFFERENCES .1 Degrees of comparison in the original work “Wuthering Heights” by Emily Bronte .1 Classification and Statistics of Comparison in “Wuthering Heights”21 2.2 Signs of the degrees of comparisons in Wuthering Heights .2 Analysis and some suggestions on the translation of Manh Chuong in “Wuthering Heights” .1 Positive degree of comparison and the Vietnamese translate by Manh Chuong .2 Comparative degree of comparison and the Vietnamese translate by Manh Chuong .