CHƯƠNG 1 TONG QUAN TAI LIEU NGHIEN CUU 1. TONG QUAN VE LY THUYET 1. Thực trạng ô nhiễm không khí hiện nay s% Trên thế giới Tình trạng không khí năm 2020 đưa ra các con số đáng báo động về ÔNKK nghiêm trọng trên toàn thế giới. Ở những thành phố lớn trên thế giới đều bao phủ bởi một lớp sương mờ trắng quanh các tòa nhả cao tầng, đứng từ dưới nhìn lên các tòa nhà cao tầng đều không thể nhìn rõ.
Lớp sương mờ được tạo bởi các hạt bụi mịn, bao trum tat cả khu vực xung quanh, do lượng xe lưu thông trên đường rất dảy đặc, các nhà máy hoạt động liên tục xả khí thải.1 Thủ đô Seoul, Hàn Quốc bị bao phủ bởi sương mù đo bụi mịn dảy đặc (Nguén: BaoQuocte.vn) s* Việt Nam Đến tháng 2/2020, cả nước có hơn 3.700 phương tiện và hơn 45 triệu xe máy được lưu hành. Riêng tại TP.HCM mỗi ngảy có hơn tám triệu lượt xe máy tham gia lưu thông. Những phương tiện không đạt chuẩn khí thải và không được bảo dưỡng thường xuyên dẫn đến nồng độ bụi PM; tăng nhiều trong vài năm nay. Hạt bụi mịn là những hạt có kích thước nhỏ trong không khí, chúng có thể gây ra nhiều bệnh và ảnh hưởng đến đường hô hấp.
Chất lượng không khí tại các khu vực đô thị như Tp. Hồ Chí Minh và Hà Nội SVTH: Võ Minh Trân 9 GVHD: ThS. Tran Thanh Khóa luận tỗi nghiệp Đánh giá sự tôn tại cdc vi sinh vật gâu bệnh trong bụi đường và trong mẫu thực phẩm đường phố khu vực trước công trường học được cải thiện tháng 1 đến 4 năm 2020 so với năm trước. Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là vào tháng 3 năm 2020 việc thực hiện cách ly dé phong dich Covid 19 da làm cho không khí tốt hơn và các thông số PM; s và CO thấp hơn.
Qua đó cho thấy các nguồn phát thải như giao thông và hoạt động sản xuất có tác động lớn đến chất lượng không khí, đặc biệt tại Tp. Hồ Chí Minh và Hả Nội |29|. Vi khuẩn trong không khí Từ lâu, các nhà khoa học đã biết rằng ví khuẩn có ở khắp nơi trong khí quyền. Nông độ vi khuân thường dao động từ 101 đến 10 tế bảo/m° và nồng độ có thế cao hơn ở một điểm như cơ sở làm phân trộn, các nhà máy cấp liệu, xử lý nước hải,.
Ví dụ, vi khuẩn gây bệnh hen suyễn dị ứng, bệnh này ngảy cảng nhiều ở các quốc gia phát triển, trong đó có đến hàng triệu người ở Hoa Kỳ. Với nghiên cứu hiện tại, vi khuân được mô tả rất phong phú và thành phần trong khí quyên gần bề mặt ở bốn địa điểm Hỗ Lớn của Hoa Kỳ vào mùa đông và mùa hè. Mẫu PM;; (đường kính nhỏ hơn 2.5m) được lấy ở tất cả các địa điểm, vì mục tiêu nghiên cứu lả thu thập các hạt mịn vả có ca vi khuẩn, nằm trong khu vực mà cư dân tiếp xúc qua đường hô hấp ở ngoài nhà. Các mẫu không khí được lấy tại bốn địa điểm ở miền trung Tây Hoa Kỳ, tức là một thị trấn nhỏ vả ba thành phố.
Các phép đo tông số lượng vi khuân thông qua phương pháp đo tế bảo dòng chảy. Kết quả cho thấy, không khí gần bề mặt chứa nhiều vi khuẩn và các mẫu riêng lẻ chứa 200 đến 300 vi khuẩn, bao gồm bảy phyla vi khuẩn. Thứ nhất, vi khuân trong ruột động vật có vú ở nhiều mẫu không khí vào mùa đông là rất đáng chú ý vả ví khuẩn nảy hiểm trong các môi trường khác nên vi khuẩn có thể được thải ra ở đất, nước, và lá cây. Thứ hat, hầu hết các mẫu mùa đông chiếm ưu thế là các vi khuẩn ky khí, do đó không có sự xuất hiện từ nguồn khác.
Thứ ba, phân chó có thê có nhiều ở khu vực nảy vì tỷ lệ lớn phân chó có khả năng được lắng đọng bên ngoài. Cuối cùng, nghiên cứu này nhấn mạnh là sự biến đổi của vi khuân cần được đánh giá trong các nghiên cứu để nhà vi sinh vật học và nhả khoa học khí quyền củng nhau tìm hiểu về các vi khuân trong không khí gần bề mặt [30]. Thành phố Mexico được xem là ô nhiễm do chất thải của con người, vì là những nhà máy xử lý chất thải công cộng không đủ cho I8 triệu người. Ở Mexico, số lượng trẻ em dưới 6 tuôi bị tiêu chảy do #seherielia eoli.
Nghiên cứu đã phá hiện có E.Coli ở bụi trong không khí vả bụi lắng được lấy trong nhà vả ngoải trời. Nghiên cứu nay, 14% E.Col đa kháng với chất kháng khuẩn và chúng được tách khỏi bụi lắng trong môi trường trong nhả. Những chúng đã đề kháng với Trimeth và Tetracycline, có thé do tiêu thụ quá nhiều các chất kháng khuân. Nguy cơ dẫn đến việc ăn hoặc uống nước bị nhiễm Z#.Co có trong môi trường là rất phô biến các chủng liên quan gây SVTH: Võ Minh Trân 10 GVHD: ThS.
Tran Thanh Khóa luận tỗi nghiệp Đánh giá sự tôn tại cdc vi sinh vật gâu bệnh trong bụi đường và trong mẫu thực phẩm đường phố khu vực trước công trường học bệnh tiéu chay [31]. Khái niệm thức ăn đường phố Thức ăn đường phố (street food) là món ăn được làm sẵn hay chế biến tại chổ, có thê ăn ở những nơi công cộng vả vỉa hè. Lâu nay, thức ăn vặt đường phố là nhu cầu của người dân thảnh phó, việc phát triên thức ăn vặt đường phố là một nhu cầu tất yêu của xã hội, mang lại nhiều tiện ích cho người tiêu dùng. Thức ăn vặt đường phô trở nên phong phú cùng với nếp sống đô thị hóa vì các mặt tích cực của nó đối với xã hội: - Cung cấp nhiều thức ăn phong phú với giá cả hợp lý và có hương vị đặc biệt (do của người chế biến).
- _ Thức ăn vặt đường phố rất da dang va tiện lợi phù hợp với những người có thu nhập thấp và ít thời gian đồng thời cũng thu hút cả khách du lịch nước ngoài. s% Trên thế giới Trên thế giới nhiều món ăn đường phố sắn liễn với mỗi quốc gia như ở Châu Mỹ có món Taco ở San Miguel de Allende, món ăn trứ danh của người Mexico. Ở Chicago có bánh hot đog với thịt bò, hành tây, cần tây và ăn kèm với mù tạt. Đến với New York, với những chiếc xúc xích cay kẹp bên trong chiếc bánh nướng nhỏ.
s* Việt Nam Được xem vả vinh đanh món ăn đường phố ngon nhất thế giới, bánh mì Việt Nam món được khách du lịch ưa chuộng nhất. Nếu như bạn muốn biết đến những món ăn phổ biến trước công trường hay trên khắp con hẻm phô biến được giới trẻ yêu thích hiện nay là món bánh tráng được chế biến theo nhiều cách khác nhau đề tạo cho khách hàng sự mới lạ, không ngán khi thưởng thức món bánh tráng này. Như vậy, có thế khăng định rằng thức ăn vặt đường phố vả các quảy bán hàng rong la nét văn hoá riêng của người Việt [32]. Vậy vệ sinh ATTP là gi? “Vệ sinh” là nói lên sự gìn g1ữ cho con người, động vật hay môi trường khỏi bị dơ bân.
“An toàn” lại được hiểu như một khả năng đã được bảo vệ khỏi các mầm mống hay những tác nhân gây bệnh, có thê an tâm sử đụng một cai gi do ma không cần suy nghĩ. “Thực phẩm” là những thức ăn, đồ uống của con người dưới dạng tươi sống hoặc đã qua sơ chế, chế biến bao gồm cả đồ uống, nhai ngậm và các chất đã được sử dụng trong sản xuất, chế biến thực phẩm. “Vệ sinh thực phẩm” là mọi điều kiện và biện pháp cần thiết dé đảm bảo sự an toàn và phủ hợp của thực pham ở mọi khâu thuộc chu trình thực phẩm. SVTH: Võ Minh Trân il GVHD: ThS.
Tran Thanh Khóa luận tỗi nghiệp Đánh giá sự tôn tại cdc vi sinh vật gâu bệnh trong bụi đường và trong mẫu thực phẩm đường phố khu vực trước công trường học 1. Một số chỉ tiêu đánh giá trong thực phẩm a.Coli s* Giới thiệu - Eschericia Coli do Theodore Escherich (1857 - 1911), mét bac si nha khoa người Áo phát hiện năm 1885.Coli là một trong những thành viên chính của hệ vi khuẩn bình thường ở đường ruột, nhưng cũng là căn nguyên của nhiều bệnh nhiễm trùng.Coli đã được sử dụng làm mô hình nghiên cứu về sinh học phân tử trong lĩnh vực vi sinh học nói riêng va sinh học nói chung [33]. s* Phân loại Vé phan loai, Escherichia Coli duoc xép vao: - Gidi: Bacteria - Neganh: Proteobacteria - Lép: Gamma Proteobacteria - BO: Enterobacteriales - Ho: Enterobacteriaceae - Chi: Escherichia - Loa: Escherichia Coli % Đặc điểm SVTH: Võ Minh Trân 12 GVHD: ThS. Tran Thanh Khóa luận tỗi nghiệp Đánh giá sự tôn tại cdc vi sinh vật gâu bệnh trong bụi đường và trong mẫu thực phẩm đường phố khu vực trước công trường học E.Coli là trực khuân, gram âm, kích thước trung bình từ 2 - 3 um X 0,5 um.
Một số ít chủng Z.Coj¿ có vỏ, nhưng hầu hết đều có lông vả có khả năng đi động.Coli có khả năng lên men nhiều loại đường vả có khả năng sinh hơi, #.Coii có khả năng sinh Indđol, không sinh H;S, không sử đụng được nguồn carbon của citrat trong môi trường Simmons, có deoxyearboxylase nên có khả nang phân giải carborxy] cua lysin, ornithin, arginin va acid glutamid [34].3 Vi khuan Escherichia Coli. “+ Kha nang gây bệnh E.Coli là nguyên nhân gây ra các bệnh như tiêu chảy, viêm đường tiết niệu, viêm đường mật. Là một trong những nguyên nhân chính gây ra bệnh nhiễm khuân huyết. Trong các loai déc t6 cua E.Coli, độc tố Shiga là nguy hiểm nhất được biết đến trên người, làm hủy hoại các ví nhung mao hấp thu của tế bảo biểu mô ruột.
s* Các thực phẩm liên quan Các trung tâm kiêm soát địch bệnh (CDC) tính rằng có 85% nguồn gốc #.Coii là từ thực phẩm. Trên thực tế, bất kỳ sự tiêu thụ thực pham nhiém phan (dac biét la phân gia súc) đều có thê dẫn đến việc nhiễm bệnh. Các thực phẩm được xác định là nguồn gây bệnh bao gồm thịt bò xay, thịt nai, xúc xích sấy khô, sữa chưa tiệt trùng, phô mai, nước trái cây chưa tiệt trùng, rau và nước. * Biện pháp phòng ngừa và kiếm soát Vệ sinh cá nhân: Mọi người cần vệ sinh cá nhân hằng ngày, rửa tay bằng xà phòng với nước sạch trước khi ăn và khi chế biến thức ăn và sau khi đi vệ sinh.
Thực hiện VSATTP: Thực hiện ăn chín uống sôi, không ăn các thức ăn có SVTH: Võ Minh Trân 13 GVHD: ThS.