Đánh Giá Sinh Trưởng và Chất Lượng Gỗ Tếch (Tectona grandis Linn) Tại Huyện Yên Châu, Tỉnh Sơn La

Chuyên khảo phân tích Đánh giá sinh trưởng và chất lượng gỗ tếch tectona grandis linn trồng thuần loài tại huyện yên châu, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Nguyễn Bá Đoàn
• Người hướng dẫn: PGS. Dương Văn Đoàn
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên rừng
• Đề tài: Đánh Giá Sinh Trưởng Và Chất Lượng Gỗ Tếch (Tectona grandis Linn) Trồng Thuần Loài Tại Huyện Yên Châu, Tỉnh Sơn La
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. LỜI CAM ĐOAN
• 1.2. DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1.3. DANH MỤC CÁC BẢNG
• 1.4. DANH MỤC CÁC HÌNH
• 1.5. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1.6. THESIS ABSTRACT
• 2. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 3. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
• 3.1. Mục tiêu tổng quát
• 3.2. Mục tiêu cụ thể
• 3.2.1. Đánh giá được sự biến động chiều rộng vòng năm và khối lượng riêng theo năm sinh trưởng
• 3.2.2. Đánh giá được ảnh hưởng của chiều rộng vòng năm đến khối lượng riêng gỗ Tếch
• 3.2.3. Nghiên cứu được sự biến động độ bền uốn tĩnh (MOR) và mô đun đàn hồi uốn tĩnh (MOE) gỗ Tếch theo hướng từ tâm ra vỏ
• 3.2.4. Nghiên cứu được khả năng ứng dụng công nghệ sóng ứng suất để dự đoán các tính chất cơ học gỗ Tếch
• 4. Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI
• 4.1. Ý nghĩa học tập
• 4.2. Ý nghĩa khoa học
• 4.3. Ý nghĩa thực tiễn
• 5. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 5.1. Cơ sở khoa học của vấn đề nghiên cứu
• 5.1.1. Khối lượng thể tích (Khối lượng riêng)
• 5.1.1.1. Khái niệm
• 5.1.1.2. Phương pháp xác định khối lượng thể tích
• 5.1.2. Tính chất cơ học của gỗ
• 5.1.2.1. Độ bền uốn tĩnh (MOR) và mô đun đàn hồi uốn tĩnh (MOE)
• 5.1.2.2. Thí nghiệm xác định MOR và MOE
• 5.1.2.2.1. Xác định lực uốn tĩnh
• 5.1.2.2.2. Xác định mô đun đàn hồi uốn tĩnh (MOE)
• 5.1.3. Sự biến đổi tính chất gỗ theo hướng từ tâm ra vỏ
• 6. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 6.1. Sự biến động chiều rộng vòng năm và khối lượng riêng
• 6.1.1. Sự biến động chiều rộng vòng năm
• 6.1.2. Sự biến động khối lượng riêng
• 6.1.3. Ảnh hưởng của chiều rộng vòng năm đến khối lượng riêng gỗ Tếch
• 6.2. Sự biến động các tính chất cơ học gỗ Tếch theo hướng từ tâm ra vỏ
• 6.2.1. Sự biến động giá trị độ bền uốn tĩnh (MOR)
• 6.2.2. Sự biến động giá trị mô đun đàn hồi uốn tĩnh (MOE)
• 6.2.3. Dự đoán tính chất cơ học bằng công nghệ sóng ứng suất
• 6.2.3.1. Sự biến động của vận tốc truyền sóng ứng suất (SWV)
• 6.2.3.2. Tương quan giữa vận tốc sóng ứng suất và các tính chất cơ học
• 7. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Đánh Giá Gỗ Tếch Tectona grandis

Bài viết này trình bày tổng quan về nghiên cứu đánh giá sinh trưởng và chất lượng gỗ Tếch Tectona grandis tại Yên Châu, Sơn La. Gỗ Tếch là một loài cây lâm nghiệp quan trọng, có giá trị kinh tế cao, được trồng rộng rãi ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá các đặc tính sinh trưởng cây Tếch như chiều cao, đường kính, cũng như các chỉ số chất lượng gỗ Tếch, bao gồm khối lượng riêng, độ bền uốn tĩnh và mô đun đàn hồi. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin quan trọng cho việc quản lý và phát triển bền vững rừng trồng Tếch tại Yên Châu nói riêng và Việt Nam nói chung. Việc hiểu rõ về đặc tính gỗ Tếch Tectona grandis là cần thiết để tối ưu hóa quy trình trồng, khai thác và chế biến, mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất. Theo tài liệu nghiên cứu, gỗ Tếch có tiềm năng rất lớn để phát triển trồng rừng cung cấp nguyên liệu phục vụ cho công nghiệp chế biến gỗ xuất khẩu.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Nghiên Cứu Gỗ Tếch Sơn La

Nghiên cứu về gỗ Tếch Sơn La có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá tiềm năng phát triển của loài cây này tại địa phương. Việc nắm bắt thông tin về sinh trưởng cây Tếch và các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng gỗ Tếch giúp đưa ra các biện pháp quản lý phù hợp, nâng cao năng suất và giá trị kinh tế của rừng trồng Tếch. Bên cạnh đó, nghiên cứu còn cung cấp cơ sở khoa học cho việc chọn giống, cải thiện chất lượng gỗ Tếch Tectona grandis, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Nghiên cứu này giúp giải quyết bài toán về nguồn cung gỗ Tếch trong nước phục vụ cho quá trình sản xuất và chế biến, giảm sự phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu. Do đó, việc nghiên cứu đánh giá sinh trưởng và chất lượng gỗ Tếch là hết sức cần thiết.

1.2. Mục Tiêu Chính Của Nghiên Cứu Đánh Giá Sinh Trưởng

Mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá sinh trưởng rừng trồng Tếch tại Yên Châu, Sơn La, từ đó xác định được tiềm năng phát triển của loài cây này trong điều kiện tự nhiên của địa phương. Nghiên cứu tập trung vào việc thu thập và phân tích dữ liệu về chiều cao, đường kính, khối lượng riêng, độ bền uốn tĩnh và mô đun đàn hồi của gỗ Tếch. Kết quả phân tích sẽ giúp đánh giá ưu thế sinh trưởng Tếch so với các vùng trồng khác, đồng thời cung cấp thông tin quan trọng cho việc quản lý và phát triển bền vững mô hình trồng Tếch. Mục tiêu cụ thể là đánh giá sự biến động chiều rộng vòng năm và khối lượng riêng theo năm sinh trưởng, ảnh hưởng của chiều rộng vòng năm đến khối lượng riêng, sự biến động độ bền uốn tĩnh và mô đun đàn hồi uốn tĩnh, khả năng ứng dụng công nghệ sóng ứng suất để dự đoán các tính chất cơ học.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Trồng Gỗ Tếch Yên Châu

Mặc dù trồng Tếch có tiềm năng lớn, nhưng cũng đối mặt với nhiều vấn đề và thách thức, đặc biệt là trong bối cảnh biến đổi khí hậu và cây Tếch ngày càng diễn biến phức tạp. Các yếu tố như sâu bệnh hại, điều kiện thời tiết khắc nghiệt, kỹ thuật trồng và chăm sóc chưa phù hợp có thể ảnh hưởng đến sinh trưởng cây Tếch và chất lượng gỗ Tếch. Bên cạnh đó, việc thiếu thông tin về đặc tính gỗ Tếch Tectona grandis trồng tại Yên Châu cũng gây khó khăn cho việc lựa chọn phương pháp chế biến và ứng dụng phù hợp. Do đó, cần có các giải pháp đồng bộ để giải quyết những vấn đề này, đảm bảo hiệu quả kinh tế và tính bền vững của rừng trồng Tếch tại Việt Nam. Việc nghiên cứu này đóng vai trò quan trọng trong việc xác định các vấn đề và thách thức cụ thể, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp.

2.1. Ảnh Hưởng Của Môi Trường Đến Sinh Trưởng Tếch Tectona

Các yếu tố môi trường như khí hậu, đất đai, độ ẩm và ánh sáng có ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng cây Tếch. Ảnh hưởng môi trường đến sinh trưởng Tếch thể hiện rõ nét qua sự thay đổi về chiều cao, đường kính và mật độ gỗ. Điều kiện thời tiết khắc nghiệt như hạn hán, lũ lụt có thể làm chậm quá trình sinh trưởng cấy Tếch, thậm chí gây chết cây. Đất đai nghèo dinh dưỡng cũng ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng gỗ Tếch. Do đó, việc lựa chọn địa điểm trồng phù hợp, cải tạo đất và cung cấp đủ nước, ánh sáng là rất quan trọng để đảm bảo giai đoạn sinh trưởng cây Tếch diễn ra thuận lợi. Theo tài liệu, Yên Châu là một trong những huyện có điều kiện địa hình, đất đai và khí hậu khá phù hợp với nhu cầu sinh thái của loài Tếch.

2.2. Các Bệnh Hại Ảnh Hưởng Đến Chất Lượng Gỗ Tếch Yên Châu

Sâu bệnh hại là một trong những nguyên nhân chính gây suy giảm chất lượng gỗ Tếch và ảnh hưởng đến năng suất rừng trồng Tếch. Các loài sâu đục thân, mối mọt có thể tấn công và phá hoại độ bền gỗ Tếch, làm giảm giá trị thương mại. Bệnh nấm mốc cũng gây ảnh hưởng đến màu sắc và cấu trúc gỗ, làm giảm tính thẩm mỹ. Vì vậy, cần có các biện pháp phòng trừ sâu bệnh hại hiệu quả, bao gồm việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học, trồng xen canh và áp dụng các biện pháp quản lý rừng bền vững. Cần đặc biệt chú ý đến việc kiểm soát sâu bệnh trong giai đoạn cây non để đảm bảo sinh trưởng cây Tếch khỏe mạnh.

III. Phương Pháp Đánh Giá Sinh Trưởng và Chất Lượng Gỗ Tếch

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp đánh giá khác nhau để có được cái nhìn toàn diện về sinh trưởng cây Tếch và chất lượng gỗ Tếch. Phương pháp đánh giá sinh trưởng cây Tếch bao gồm việc đo đạc chiều cao, đường kính, thể tích cây và phân tích tốc độ tăng trưởng theo thời gian. Phương pháp đánh giá chất lượng gỗ Tếch bao gồm việc xác định khối lượng riêng, độ bền uốn tĩnh, mô đun đàn hồi và phân tích cấu trúc gỗ. Ngoài ra, nghiên cứu còn sử dụng công nghệ sóng ứng suất để dự đoán các tính chất cơ học của gỗ. Các phương pháp này được thực hiện theo tiêu chuẩn quốc tế và Việt Nam để đảm bảo tính chính xác và tin cậy của kết quả.

3.1. Kỹ Thuật Đo Đạc Sinh Trưởng Rừng Trồng Tếch

Kỹ thuật đo đạc sinh trưởng rừng trồng Tếch bao gồm việc xác định vị trí, đo chiều cao và đường kính của cây. Chiều cao cây được đo bằng sào hoặc máy đo cao chuyên dụng. Đường kính cây được đo ở vị trí ngang ngực (1,3m) bằng thước dây hoặc thước kẹp. Các số liệu này được ghi chép cẩn thận và sử dụng để tính toán thể tích cây, mật độ rừng và tốc độ tăng trưởng. Việc đo đạc cần được thực hiện định kỳ để theo dõi sự thay đổi sinh trưởng cây Tếch theo thời gian và đánh giá hiệu quả của các biện pháp quản lý rừng. Thông tin đường kính ngang ngực và chiều cao các cây mẫu Tếch thu thập tại Yên Châu, Sơn La đã được thu thập và phân tích.

3.2. Phương Pháp Xác Định Chất Lượng Gỗ Tếch Tectona

Phương pháp xác định chất lượng gỗ Tếch Tectona grandis bao gồm việc lấy mẫu gỗ, xác định khối lượng riêng, độ bền uốn tĩnh và mô đun đàn hồi. Mẫu gỗ được lấy từ các cây đại diện và được đưa về phòng thí nghiệm để phân tích. Khối lượng riêng được xác định bằng phương pháp cân đo. Độ bền uốn tĩnh và mô đun đàn hồi được xác định bằng máy thí nghiệm chuyên dụng. Các kết quả phân tích này được sử dụng để đánh giá độ bền gỗ Tếch, khả năng chịu lực và tính thẩm mỹ, từ đó xác định giá trị thương mại của gỗ. Việc xác định độ bền gỗ Tếch theo TCVN cũng được áp dụng.

3.3. Ứng Dụng Công Nghệ Sóng Ứng Suất Đánh Giá Gỗ Tếch

Công nghệ sóng ứng suất là một phương pháp hiện đại để đánh giá chất lượng gỗ Tếch một cách nhanh chóng và không phá hủy. Phương pháp này dựa trên việc đo vận tốc truyền sóng ứng suất qua mẫu gỗ. Vận tốc truyền sóng ứng suất có mối tương quan với các tính chất cơ học của gỗ như độ bền uốn tĩnh và mô đun đàn hồi. Do đó, có thể sử dụng vận tốc truyền sóng ứng suất để dự đoán các tính chất cơ học của gỗ mà không cần phải thực hiện các thí nghiệm phá hủy. Công nghệ sóng ứng suất có thể được sử dụng để kiểm tra chất lượng gỗ Tếch trong quá trình chế biến và lựa chọn gỗ phù hợp cho từng ứng dụng. Thí nghiệm xác định MOR và MOE cũng được tiến hành.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu và Phân Tích Chất Lượng Gỗ Tếch

Nghiên cứu đã thu được nhiều kết quả quan trọng về sinh trưởng cây Tếch và chất lượng gỗ Tếch Tectona grandis tại Yên Châu, Sơn La. Kết quả cho thấy gỗ Tếch trồng tại đây có tốc độ sinh trưởng khá tốt, với chiều cao và đường kính trung bình đạt mức cao so với các vùng trồng khác. Khối lượng riêng của gỗ Tếch cũng đạt tiêu chuẩn chất lượng, đảm bảo độ bền và khả năng chịu lực tốt. Tuy nhiên, cũng có sự biến động về chất lượng gỗ Tếch giữa các cây, cho thấy cần có các biện pháp chọn giống và chăm sóc phù hợp để nâng cao chất lượng đồng đều. Phân tích thống kê cho thấy không có sự khác biệt (P > 0,05) về sinh trưởng vòng năm giữa các cây mẫu.

4.1. Đánh Giá Tốc Độ Sinh Trưởng Của Rừng Tếch Yên Châu

Đánh giá tốc độ sinh trưởng rừng Tếch tại Yên Châu cho thấy tiềm năng phát triển của loài cây này trong điều kiện địa phương. Tốc độ sinh trưởng cây Tếch được đánh giá dựa trên việc phân tích dữ liệu về chiều cao, đường kính và thể tích cây theo thời gian. Kết quả cho thấy gỗ Tếch có tốc độ tăng trưởng nhanh trong giai đoạn đầu và chậm dần khi cây đạt độ tuổi trưởng thành. Việc đánh giá tốc độ sinh trưởng cây Tếch giúp xác định thời điểm khai thác phù hợp, đảm bảo năng suất và chất lượng gỗ tốt nhất. Nghiên cứu chỉ ra rằng chiều rộng vòng năm gỗ Tếch là lớn ở những tuổi đầu và có xu hướng giảm dần đến tuổi 12 trước khi có sự ổn định.

4.2. Phân Tích Khối Lượng Riêng và Độ Bền Gỗ Tếch Tectona

Phân tích khối lượng riêng và độ bền là một phần quan trọng trong việc đánh giá chất lượng gỗ Tếch Tectona grandis. Khối lượng riêng là một chỉ số quan trọng, cho biết mật độ gỗ và có mối tương quan với độ bền. Độ bền uốn tĩnh và mô đun đàn hồi là các chỉ số cơ học quan trọng, cho biết khả năng chịu lực của gỗ. Kết quả phân tích cho thấy gỗ Tếch trồng tại Yên Châu có khối lượng riêng và độ bền đạt tiêu chuẩn chất lượng, đáp ứng yêu cầu sử dụng trong nhiều lĩnh vực. Giá trị trung bình chiều rộng vòng năm của gỗ Tếch trong nghiên cứu này là 4,34 mm. Trong khi đó, giá trị khối lượng riêng có xu hướng ít thay đổi từ tuổi 2 đến tuổi 22 và có giá trị trung bình là 0,69 g/cm3.

V. Ứng Dụng Thực Tế và Kinh Tế Từ Trồng Gỗ Tếch Sơn La

Kết quả nghiên cứu có nhiều ứng dụng thực tế và kinh tế quan trọng trong việc phát triển rừng trồng Tếch tại Sơn La. Thông tin về sinh trưởng cây Tếch và chất lượng gỗ Tếch giúp người trồng rừng lựa chọn giống phù hợp, áp dụng các biện pháp chăm sóc hiệu quả và xác định thời điểm khai thác tối ưu. Ngoài ra, kết quả nghiên cứu còn cung cấp cơ sở khoa học cho việc phát triển các sản phẩm chế biến từ gỗ Tếch, tạo ra giá trị gia tăng và nâng cao thu nhập cho người dân địa phương. Việc phát triển kinh tế từ trồng Tếch góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Sơn La.

5.1. Tiềm Năng Phát Triển Kinh Tế Từ Rừng Tếch Tại Việt Nam

Rừng trồng Tếch tại Việt Nam có tiềm năng lớn trong việc phát triển kinh tế, đặc biệt là trong lĩnh vực chế biến gỗ xuất khẩu. Gỗ Tếch là một loại gỗ quý, có giá trị kinh tế cao, được ưa chuộng trên thị trường quốc tế. Việc phát triển mô hình trồng Tếch bền vững, kết hợp với các hoạt động chế biến và thương mại, có thể tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho người dân và đóng góp vào ngân sách nhà nước. Nghiên cứu này cung cấp thông tin quan trọng cho việc quy hoạch và phát triển rừng trồng Tếch một cách hiệu quả, khai thác tối đa tiềm năng kinh tế.

5.2. Hướng Dẫn Chọn Giống và Chăm Sóc Rừng Trồng Tếch

Dựa trên kết quả nghiên cứu, có thể đưa ra các hướng dẫn cụ thể về việc chọn giống và chăm sóc rừng trồng Tếch để đảm bảo năng suất và chất lượng gỗ cao. Việc chọn giống cần dựa trên các tiêu chí như tốc độ sinh trưởng cây Tếch, khả năng chống chịu sâu bệnh hại và phẩm chất gỗ. Các biện pháp chăm sóc bao gồm bón phân, tưới nước, tỉa cành và phòng trừ sâu bệnh hại. Việc áp dụng đúng các kỹ thuật trồng và chăm sóc sẽ giúp giai đoạn sinh trưởng cây Tếch diễn ra thuận lợi và nâng cao chất lượng gỗ Tếch.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Phát Triển Gỗ Tếch Tương Lai

Nghiên cứu đã cung cấp những thông tin quan trọng về sinh trưởng cây Tếch và chất lượng gỗ Tếch Tectona grandis tại Yên Châu, Sơn La. Kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học cho việc quản lý và phát triển bền vững rừng trồng Tếch tại địa phương. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng cây Tếch và chất lượng gỗ Tếch, cũng như phát triển các phương pháp chế biến và ứng dụng gỗ Tếch mới, tạo ra giá trị gia tăng và nâng cao hiệu quả kinh tế. Đồng thời, cần chú trọng đến việc bảo vệ môi trường và đảm bảo tính bền vững của rừng trồng Tếch trong bối cảnh biến đổi khí hậu.

6.1. Tóm Tắt Các Kết Quả Chính Của Nghiên Cứu Chất Lượng

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng gỗ Tếch trồng tại Yên Châu có tốc độ sinh trưởng khá tốt và chất lượng gỗ Tếch đạt tiêu chuẩn. Khối lượng riêng, độ bền uốn tĩnh và mô đun đàn hồi của gỗ đều đáp ứng yêu cầu sử dụng. Tuy nhiên, cũng có sự khác biệt về chất lượng gỗ Tếch giữa các cây, cho thấy cần có các biện pháp chọn giống và chăm sóc phù hợp. Công nghệ sóng ứng suất có tiềm năng trong việc dự đoán các tính chất cơ học của gỗ một cách nhanh chóng và không phá hủy. Các kết quả này cung cấp cơ sở khoa học cho việc quản lý và phát triển rừng trồng Tếch một cách hiệu quả.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Gỗ Tếch và Biến Đổi Khí Hậu

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và cây Tếch ngày càng diễn biến phức tạp, cần tiếp tục nghiên cứu về ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến sinh trưởng cây Tếch và chất lượng gỗ Tếch. Nghiên cứu cần tập trung vào việc đánh giá khả năng thích ứng của gỗ Tếch với các điều kiện thời tiết khắc nghiệt, cũng như phát triển các biện pháp quản lý rừng để giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu. Ngoài ra, cần nghiên cứu về việc sử dụng các công nghệ mới để cải thiện chất lượng gỗ Tếch và tăng cường khả năng chống chịu sâu bệnh hại.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành công nghiệp chế biến gỗ Việt Nam đã có bước phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây, với giá trị xuất khẩu đạt khoảng 15,85 tỷ USD năm 2022, tăng 7% so với năm trước. Việt Nam hiện đứng thứ năm thế giới về xuất khẩu đồ gỗ, trong đó nguồn nguyên liệu gỗ rừng trồng đóng vai trò quan trọng nhằm giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu. Gỗ Tếch (Tectona grandis Linn.) là loài cây gỗ quý, có tốc độ sinh trưởng nhanh, chất lượng gỗ cao, được trồng phổ biến tại huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La – khu vực có điều kiện khí hậu và đất đai phù hợp. Với diện tích trồng khoảng 300 ha, Tếch được xem là nguồn nguyên liệu tiềm năng cho ngành chế biến gỗ xuất khẩu.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá tốc độ sinh trưởng và các tính chất vật lý, cơ học quan trọng của gỗ Tếch trồng thuần loài tại Yên Châu, nhằm cung cấp dữ liệu khoa học phục vụ quản lý tài nguyên rừng và phát triển bền vững ngành chế biến gỗ. Nghiên cứu tập trung vào biến động chiều rộng vòng năm, khối lượng riêng, độ bền uốn tĩnh (MOR), mô đun đàn hồi uốn tĩnh (MOE) và ứng dụng công nghệ sóng ứng suất để dự đoán tính chất cơ học gỗ. Thời gian nghiên cứu từ tháng 8/2022 đến 8/2023, với mẫu thu thập tại xã Chiềng Hặc, huyện Yên Châu.

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc lựa chọn giống cây bố mẹ chất lượng, tối ưu hóa kỹ thuật trồng rừng và nâng cao hiệu quả sử dụng nguyên liệu gỗ Tếch, góp phần phát triển ngành công nghiệp chế biến gỗ Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Khối lượng riêng (khối lượng thể tích): Được định nghĩa là tỉ số giữa khối lượng và thể tích mẫu gỗ, phản ánh mật độ vật chất trong gỗ, có liên quan mật thiết đến độ bền và giá trị công nghệ của gỗ.

• Tính chất cơ học của gỗ: Bao gồm độ bền uốn tĩnh (MOR) và mô đun đàn hồi uốn tĩnh (MOE), là các chỉ tiêu quan trọng đánh giá khả năng chịu lực và độ cứng của gỗ, phục vụ cho việc thiết kế và chế biến sản phẩm gỗ.

• Sự biến đổi tính chất gỗ theo hướng từ tâm ra vỏ: Gỗ non và gỗ thành thục có đặc điểm khác nhau về mật độ, cấu trúc tế bào và tính chất cơ học, ảnh hưởng đến chất lượng gỗ thu hoạch.

• Công nghệ sóng ứng suất: Phương pháp không phá hủy sử dụng vận tốc truyền sóng ứng suất trong gỗ để dự đoán các tính chất cơ học, giúp đánh giá chất lượng gỗ ngay khi cây còn sống hoặc mẫu gỗ chưa qua xử lý.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập 5 cây mẫu gỗ Tếch 22 tuổi tại xã Chiềng Hặc, huyện Yên Châu, với đường kính trung bình 20,49 cm và chiều cao trung bình 17,94 m. Mật độ trồng ban đầu là 1020 cây/ha.

• Tạo mẫu gỗ: Lấy thớt gỗ dày 10 cm tại 0,3 m và khúc gỗ dài 50 cm tại 1,3 m từ mỗi cây. Mẫu được xẻ thành thanh gỗ kích thước 3×2×đường kính xuyên tâm (cm) và mẫu thử cơ học 20×20×320 mm theo tiêu chuẩn TCVN.

• Phương pháp đo chiều rộng vòng năm: Sử dụng máy scan và phần mềm ImageJ để đo chiều rộng vòng năm ở hai hướng Bắc – Nam, tính giá trị trung bình.

• Phương pháp đo khối lượng riêng: Tách vòng năm thủ công, đo khối lượng và thể tích mẫu theo TCVN 8048-2:2009 bằng thiết bị MD-300S.

• Phương pháp đo tính chất cơ học (MOR, MOE): Thử uốn tĩnh trên máy INSTRON 5569 theo tiêu chuẩn TCVN 8048-3 và 8048-4, đo tại các vị trí 10%, 50%, 90% chiều dài bán kính.

• Phương pháp đo vận tốc truyền sóng ứng suất (SWV): Dùng máy Fakopp đo vận tốc sóng ứng suất trên mẫu gỗ, tính trung bình 6 lần đo.

• Phân tích số liệu: Sử dụng phần mềm R để tính giá trị trung bình, độ lệch chuẩn, phân tích phương sai (ANOVA) và phân tích tương quan Pearson nhằm đánh giá sự khác biệt và mối liên hệ giữa các chỉ tiêu.

• Timeline nghiên cứu: Từ tháng 8/2022 đến tháng 8/2023, bao gồm thu thập mẫu, xử lý mẫu, đo đạc và phân tích số liệu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chiều rộng vòng năm: Giá trị trung bình là 4,34 mm, dao động từ 2,19 mm đến 7,29 mm. Chiều rộng vòng năm lớn nhất ở những năm đầu (tuổi 1-3) và giảm dần đến tuổi 12, sau đó ổn định quanh 2-3 mm. Không có sự khác biệt đáng kể về chiều rộng vòng năm giữa các cây mẫu (P > 0,05).

2. Khối lượng riêng: Giá trị trung bình là 0,69 g/cm³, biến động từ 0,63 đến 0,74 g/cm³, tương đối ổn định từ tuổi 2 đến 22. Có sự khác biệt rõ ràng về khối lượng riêng giữa các cây mẫu (P < 0,05). Mối tương quan giữa chiều rộng vòng năm và khối lượng riêng rất thấp (r = 0,04; P > 0,05), cho thấy tốc độ sinh trưởng không ảnh hưởng đến mật độ gỗ.

3. Tính chất cơ học (MOR và MOE): Giá trị trung bình MOR là 105,60 MPa, MOE là 12,36 GPa. MOR và MOE có xu hướng tăng từ tâm đến giữa bán kính rồi giảm dần ra vỏ, nhưng không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa các vị trí bán kính (P > 0,05). MOR và MOE của gỗ Tếch cao hơn nhiều so với các loài Keo lá tràm, Keo tai tượng và Bạch đàn trồng tại Việt Nam.

4. Vận tốc truyền sóng ứng suất (SWV): Giá trị trung bình là 4301 m/s, biến động từ 4156 đến 4445 m/s giữa các cây mẫu, có sự khác biệt rõ ràng giữa các cây (P < 0,05) nhưng không khác biệt theo vị trí bán kính (P > 0,05). SWV có xu hướng biến động tương tự MOR và MOE.

5. Tương quan giữa SWV và tính chất cơ học: SWV và MOR có mối tương quan nghịch với hệ số r = -0,45 (P < 0,05), trong khi SWV và MOE có mối tương quan dương với r = 0,54 (P < 0,05). Điều này cho thấy khi vận tốc sóng ứng suất tăng, độ bền uốn giảm nhẹ nhưng độ cứng (MOE) tăng.

Thảo luận kết quả

Chiều rộng vòng năm giảm dần theo tuổi cây phản ánh sự chuyển đổi sinh trưởng từ giai đoạn phát triển nhanh sang ổn định, phù hợp với các nghiên cứu quốc tế về Tếch. Khối lượng riêng ổn định cho thấy chất lượng gỗ không bị ảnh hưởng bởi tốc độ sinh trưởng, điều này có ý nghĩa trong việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật lâm sinh nhằm tăng năng suất mà không làm giảm chất lượng gỗ.

Giá trị MOR và MOE cao hơn so với các loài gỗ trồng phổ biến khác tại Việt Nam chứng tỏ gỗ Tếch có tiềm năng lớn trong ứng dụng công nghiệp chế biến đồ gỗ cao cấp. Sự biến động MOR và MOE theo bán kính không rõ ràng có thể do đặc điểm sinh học của loài và điều kiện trồng tại Yên Châu.

Kết quả tương quan giữa SWV và các tính chất cơ học cho thấy công nghệ sóng ứng suất có thể được ứng dụng hiệu quả để dự đoán MOE, hỗ trợ đánh giá chất lượng gỗ không phá hủy. Mối tương quan nghịch giữa SWV và MOR cần được nghiên cứu thêm để hiểu rõ cơ chế ảnh hưởng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ biến động chiều rộng vòng năm, khối lượng riêng theo tuổi cây, biểu đồ MOR, MOE và SWV theo vị trí bán kính, cũng như bảng phân tích phương sai và tương quan để minh họa rõ ràng các kết quả.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tuyển chọn giống cây bố mẹ chất lượng cao: Dựa trên giá trị khối lượng riêng và MOR, ưu tiên chọn những cây có chỉ số cao để nhân giống, nâng cao chất lượng gỗ trong các vụ trồng tiếp theo. Thực hiện trong vòng 1-2 năm, chủ thể là các cơ quan quản lý lâm nghiệp và các trại giống.

2. Áp dụng kỹ thuật lâm sinh thúc đẩy sinh trưởng: Tăng cường chăm sóc, bón phân và điều chỉnh mật độ trồng nhằm tăng chiều rộng vòng năm mà không làm giảm khối lượng riêng, nâng cao năng suất rừng trồng. Thời gian áp dụng từ khi trồng đến 12 năm tuổi, do các đơn vị quản lý rừng và người trồng thực hiện.

3. Sử dụng công nghệ sóng ứng suất trong đánh giá chất lượng gỗ: Đầu tư trang thiết bị và đào tạo kỹ thuật viên để áp dụng phương pháp không phá hủy này trong kiểm tra chất lượng gỗ tại các cơ sở chế biến và trại giống. Triển khai trong 1-3 năm, do viện nghiên cứu và doanh nghiệp chế biến gỗ thực hiện.

4. Xây dựng cơ sở dữ liệu khoa học về gỗ Tếch: Thu thập, cập nhật và phân tích dữ liệu sinh trưởng, tính chất vật lý và cơ học để hỗ trợ quản lý tài nguyên rừng và phát triển ngành chế biến gỗ. Thực hiện liên tục, do các trường đại học và viện nghiên cứu chủ trì.

5. Tuyên truyền, đào tạo nâng cao nhận thức: Tổ chức các khóa tập huấn cho người trồng rừng, cán bộ quản lý về kỹ thuật trồng, chăm sóc và đánh giá chất lượng gỗ Tếch nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất. Thời gian 1-2 năm, do các cơ quan quản lý và tổ chức đào tạo thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Người trồng rừng và doanh nghiệp chế biến gỗ: Nắm bắt thông tin về sinh trưởng và chất lượng gỗ Tếch để lựa chọn giống, áp dụng kỹ thuật trồng và chế biến phù hợp, nâng cao hiệu quả kinh tế.

2. Cán bộ quản lý tài nguyên rừng và chính quyền địa phương: Sử dụng kết quả nghiên cứu làm cơ sở khoa học cho việc quy hoạch, phát triển rừng trồng Tếch bền vững, đồng thời xây dựng chính sách hỗ trợ phù hợp.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành lâm nghiệp, quản lý tài nguyên rừng: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, dữ liệu thực nghiệm và kết quả phân tích để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về sinh trưởng và chất lượng gỗ.

4. Các tổ chức phát triển nông lâm kết hợp và bảo tồn đa dạng sinh học: Áp dụng kết quả nghiên cứu để phát triển mô hình trồng rừng kết hợp, bảo vệ môi trường và nâng cao giá trị kinh tế từ rừng trồng.

Câu hỏi thường gặp

1. Gỗ Tếch có đặc điểm sinh trưởng như thế nào tại Yên Châu?
   Gỗ Tếch tại Yên Châu có chiều rộng vòng năm trung bình 4,34 mm, lớn nhất ở những năm đầu và giảm dần đến tuổi 12 trước khi ổn định. Tốc độ sinh trưởng phù hợp với điều kiện khí hậu và đất đai địa phương, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển rừng trồng.

2. Khối lượng riêng của gỗ Tếch ảnh hưởng thế nào đến chất lượng gỗ?
   Khối lượng riêng trung bình là 0,69 g/cm³, ổn định theo tuổi cây và có sự khác biệt giữa các cây mẫu. Đây là chỉ số quan trọng phản ánh mật độ và độ bền của gỗ, giúp lựa chọn giống cây bố mẹ chất lượng cao.

3. Công nghệ sóng ứng suất có thể ứng dụng ra sao trong đánh giá gỗ Tếch?
   Công nghệ này đo vận tốc truyền sóng ứng suất để dự đoán mô đun đàn hồi uốn tĩnh (MOE) với mối tương quan dương r = 0,54, giúp đánh giá chất lượng gỗ không phá hủy, tiết kiệm thời gian và chi phí.

4. Mối quan hệ giữa vận tốc sóng ứng suất và độ bền uốn tĩnh (MOR) như thế nào?
   Nghiên cứu cho thấy mối tương quan nghịch giữa SWV và MOR với hệ số r = -0,45, nghĩa là khi vận tốc sóng tăng thì độ bền uốn có xu hướng giảm nhẹ, cần nghiên cứu thêm để hiểu rõ cơ chế này.

5. Làm thế nào để nâng cao chất lượng gỗ Tếch trong trồng rừng?
   Tuyển chọn giống cây bố mẹ có khối lượng riêng và MOR cao, áp dụng kỹ thuật chăm sóc hợp lý để thúc đẩy sinh trưởng mà không làm giảm chất lượng gỗ, đồng thời sử dụng công nghệ đánh giá không phá hủy để kiểm soát chất lượng trong quá trình trồng và khai thác.

Kết luận

• Chiều rộng vòng năm gỗ Tếch tại Yên Châu trung bình 4,34 mm, giảm dần đến tuổi 12 rồi ổn định, phản ánh sinh trưởng phù hợp với điều kiện địa phương.
• Khối lượng riêng trung bình 0,69 g/cm³, ổn định theo tuổi và có sự khác biệt giữa các cây, cho phép tuyển chọn giống chất lượng cao.
• MOR và MOE trung bình lần lượt 105,60 MPa và 12,36 GPa, cao hơn nhiều so với các loài gỗ trồng phổ biến khác tại Việt Nam.
• Công nghệ sóng ứng suất có thể dự đoán tốt MOE (r = 0,54) và có mối tương quan nghịch với MOR (r = -0,45), mở ra hướng ứng dụng đánh giá chất lượng gỗ không phá hủy.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc phát triển rừng trồng Tếch bền vững, nâng cao hiệu quả kinh tế và hỗ trợ quản lý tài nguyên rừng tại Yên Châu.

Next steps: Triển khai tuyển chọn giống, áp dụng kỹ thuật lâm sinh tối ưu, đầu tư công nghệ đánh giá chất lượng gỗ và xây dựng cơ sở dữ liệu khoa học.

Call to action: Các nhà quản lý, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu cần phối hợp để ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn nhằm phát triển ngành chế biến gỗ Tếch tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM NGUYỄN BÁ ĐOÀN ĐÁNH GIÁ SINH TRƯỞNG VÀ CHẤT LƯỢNG GỖ TẾCH (Tectona grandis Linn) TRỒNG THUẦN LOÀI TẠI HUYỆN YÊN CHÂU, TỈNH SƠN LA LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN RỪNG Thái Nguyên – 2023 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM NGUYỄN BÁ ĐOÀN ĐÁNH GIÁ SINH TRƯỞNG VÀ CHẤT LƯỢNG GỖ TẾCH (Tectona grandis Linn) TRỒNG THUẦN LOÀI TẠI HUYỆN YÊN CHÂU, TỈNH SƠN LA Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên rừng Mã số ngành: 8.11 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN RỪNG Người hướng dẫn khoa học: PGS. Dương Văn Đoàn Thái Nguyên – 2023 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu riêng của riêng tôi. Các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Thái Nguyên, ngày 06 tháng 10 năm 2023 Tác giả luận văn Nguyễn Bá Đoàn ii LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành chương trình đào tạo Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý tài nguyên rừng tại trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, tôi xin chân thành cảm ơn đến: Quý thầy cô giáo Ban giám hiệu nhà trường, tập thể giảng viên khoa Lâm nghiệp, tập thể cán bộ phòng Đào tạo - trường Đại học Nông Lâm, Đại học Thái Nguyên đã tận tình giảng dạy và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt thời gian khóa học. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo Hạt Kiểm lâm huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn đã tạo điều kiện thuận lợi về thời gian và ủng hộ về mặt tinh thần trong quá trình học tập để tôi đạt được kết quả này; Đặc biệt, tôi xin trân trọng cảm ơn PGS. Dương Văn Đoàn đã dành nhiều thời gian quý báu, tận tình hướng dẫn tôi trong suốt thời gian thực tập và hoàn thành luận văn này. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến Ban lãnh đạo Viện Lâm nghiệp và Phát triển bền vững - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên và Viện Công nghiệp rừng – Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi thực hiện các thí nghiệm trong nghiên cứu này.

Cảm ơn gia đình và những người thân, bạn bè đã giúp đỡ về mọi mặt để tôi hoàn thành được khóa học này. Một phần dữ liệu của luận văn được kế thừa từ đề tài “Đánh giá năng suất và chất lượng gỗ Tếch (Tectona grandis Linn.) trồng thuần loài tại huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La”, mã số ĐH2022-TN03-04. Xin chân thành cảm ơn! Thái Nguyên, ngày 06 tháng 10 năm 2023 Học viên Nguyễn Bá Đoàn iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT.

v DANH MỤC CÁC BẢNG. vi DANH MỤC CÁC HÌNH. vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN. viii THESIS ABSTRACT.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu của đề tài. Ý nghĩa của đề tài. Ý nghĩa học tập.

Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU. Cơ sở khoa học của vấn đề nghiên cứu.

Khối lượng thể tích (Khối lượng riêng). Tính chất cơ học của gỗ. Sự biến đổi tính chất gỗ theo hướng từ tâm ra vỏ. Những nghiên cứu trên thế giới và tại Việt Nam.

Trên Thế giới. Một số thông tin về địa điểm nghiên cứu. Vị trí địa lý. Đặc điểm địa hình.

Đặc điểm khí hậu. Diện tích, dân cư. Đơn vị hành chính. Kinh tế, xã hội.

ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng và phạm vi. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp xử lý số liệu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.

Sự biến động chiều rộng vòng năm và khối lượng riêng. Sự biến động chiều rộng vòng năm. Sự biến động khối lượng riêng .Ảnh hưởng của chiều rộng vòng năm đến khối lượng riêng gỗ Tếch 31 3. Sự biến động các tính chất cơ học gỗ Tếch theo hướng từ tâm ra vỏ32 3.

Sự biến động giá trị độ bền uốn tĩnh (MOR). Sự biến động giá trị mô đun đàn hồi uốn tĩnh (MOE). Dự đoán tính chất cơ học bằng công nghệ sóng ứng suất. Sự biến động của vận tốc truyền sóng ứng suất (SWV).

Tương quan giữa vận tốc sóng ứng suất và các tính chất cơ học. 37 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ. 42 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 43 v DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa từ Độ bền uốn tĩnh MOR (Modulus of rupture) Mô đun đàn hồi uốn tĩnh MOE (Modulus of elasticity) D1,3 Đường kính ở 1,3 m Hvn Chiều cao vút ngọn TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam SWV Vận tốc truyền sóng ứng suất Chương trình hỗ trợ năng GIZ lượng của Đức vi DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.

Thông tin đường kính ngang ngực và chiều cao các cây mẫu Tếch thu thập tại Yên Châu, Sơn La. Giá trị trung bình và độ lệch chuẩn chiều rộng vòng năm và khối lượng riêng gỗ Tếch trồng tại Yên Châu, Sơn La. Phân tích so sánh giá trị chiều rộng vòng năm và khối lượng riêng giữa các cây mẫu. Sự biến động giá trị độ bền uốn tĩnh (MOR) theo hướng từ tâm ra vỏ.

Sự biến động giá trị mô đun đàn hồi uốn tĩnh theo hướng từ tâm ra vỏ. Sự biến động giá trị vận tốc sóng ứng suất theo hướng từ tâm ra vỏ. 37 vii DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1. Bản đồ huyện Yên Châu.

Đo đường kính tại 1.3m cho mỗi cây mẫu Tếch. Quá trình thu thập cây mẫu Tếch tại Yên Châu, Sơn La. Vận chuyển mẫu gỗ Tếch về phòng thí nghiệm. Quá trình xẻ mẫu gỗ Tếch.

Thanh gỗ được cắt tại vị trí 0,3m ở cây mẫu số 3. Đo khối lượng riêng cho mỗi vòng năm bằng thiết bị MD-300S. Thiết bị đo sóng ứng suất Fakopp. Sự biến động chiều rộng vòng năm theo tuổi của cây ở gỗ Tếch.

Các mẫu gỗ đo giá trị khối lượng riêng theo vòng năm. Sự biến động khối lượng riêng theo tuổi của cây ở gỗ Tếch. Tương quan giữa sinh trưởng vòng năm và khối lượng riêng. Quá trình đo tính chất cơ học (MOR và MOE) gỗ Tếch.

Quá trình đo vận tốc truyền sóng ứng suất qua từng mẫu gỗ Tếch 36 Hình 3. Tương quan giữa giá trị SWV và MOR. Tương quan giữa giá trị SWV và MOE. 38 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả luận văn: Nguyễn Bá Đoàn Tên luận văn: Đánh giá sinh trưởng và chất lượng gỗ Tếch (Tectona grandis Linn) trồng thuần loài tại huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La.

Ngành khoa học của luận văn: Quản lý tài nguyên rừng; Mã số: 8.11 Tên đơn vị đào tạo: Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Thái Nguyên Mục đích nghiên cứu: Nghiên cứu được tốc độ sinh trưởng và một số tính chất gỗ quan trọng của gỗ Tếch trồng tại huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La. Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp kế thừa tài liệu kết hợp với các phương pháp thực nghiệm thu thập mẫu và thực hiện trong phòng thí nghiệm. Kết quả chính và kết luận: - Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng chiều rộng vòng năm gỗ Tếch là lớn ở những tuổi đầu và có xu hướng giảm dần đến tuổi 12 trước khi có sự ổn định (dao động xung quanh 2 – 3 mm) hướng từ tâm ra vỏ. Giá trị trung bình chiều rộng vòng năm của gỗ Tếch trong nghiên cứu này là 4,34 mm.

Trong khi đó, giá trị khối lượng riêng có xu hướng ít thay đổi từ tuổi 2 đến tuổi 22 và có giá trị trung bình là 0,69 g/cm3. Tốc độ sinh trưởng của cây không ảnh hưởng đến giá trị khối lượng riêng khi tương quan giữa hai giá trị này là rất thấp và không có ý nghĩa thống kê (r = 0,04; P > 0,05). Kết quả phân tích phương sai chỉ ra không có sự khác biệt (P > 0,05) về sinh trưởng vòng năm giữa các cây mẫu. Ngược lại, có sự khác biệt rõ ràng (P < 0,05) giá trị khối lượng riêng giữa các cây gỗ Tếch được thu thập trong nghiên cứu.

Kết quả này gợi ý rằng trong quá trình chọn giống có thể tuyển chọn được những cây bố mẹ có chất lượng gỗ tốt dựa trên giá trị khối lượng riêng. ix - Giá trị trung bình MOR và MOE ở tất cả các vị trí của 5 cây mẫu gỗ Tếch 22 tuổi trong nghiên cứu này lần lượt là 105,60 MPa và 12,36 GPa. Giá trị MOR và MOE ở gỗ Tếch có xu hướng tăng dần từ tâm đến giữa bán kính rồi lại có xu hướng giảm dần ra vỏ. Tuy nhiên phân tích thống kê chỉ ra không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giá trị MOR cũng như MOE giữa các vị trí bán kính.

- Giá trị trung bình SWV ở 5 cây mẫu Tếch trong nghiên cứu này là 4301 m/s. Theo vị trí bán kính, giá trị trung bình SWV tại 10, 50, và 90% chiều dài bán kính theo hướng từ tâm ra vỏ lần lượt là 4310 m/s, 4339 m/s, và 4254 m/s. Xu hướng biến động giá trị SWV là tương tự với giá trị MOR và MOE khi tăng dần từ vị trí gần tâm đến vị trí giữa rồi giảm dần ra vị trí gần vỏ. Tuy nhiên, không có sự khác biệt rõ ràng (P > 0,05) giá trị SWV được tìm thấy giữa các vị trí bán kính.

- Kết quả nghiên cứu chỉ ra SWV và MOR có mối tương quan nghịch với hệ số tương quan r = - 0,45 (P < 0,05). Mặc dù hệ số tương quan chỉ ở mức trung bình thấp, nhưng kết quả này gợi ý rằng khi giá trị vận tốc truyền sóng ứng suất đo trên mẫu gỗ Tếch tăng thì giá trị MOR sẽ có xu hướng giảm. - Trái ngược lại với mối liên hệ giữa SWV và MOR, kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng SWV có tương quan dương với giá trị MOE với hệ số tương quan r = 0,54 (P < 0,05). Kết quả nghiên cứu này gợi ý rằng khi giá trị vận tốc truyền sóng ứng suất tăng thì giá trị MOE của gỗ Tếch cũng có xu hướng tăng lên.

x THESIS ABSTRACT Master of Science: Nguyen Ba Doan Thesis title: Evaluation of growth rate and wood quality of Tectona grandis Linn planted in Yen Chau district, Son La province. Major: Forest Resource Management Code: 8.11 Educational organuzation: Thai Nguyen University of Agriculture and Forestry – Thai Nguyen University.