ĐẶT VẤN ĐỀ 1.TẦM QUAN TRỌNG CỦA CHĂN NUÔI LỢN Chăn nuôi lợn ở Việt Nam nói riêng và trên toàn thế giới nói chung đóng vai trò hết sức quan trọng trong hệ thống chăn nuôi, bởi lợn là loài gia súc được nuôi nhiều và cung cấp lương thực, thực phẩm lớn nhất cho con người. Xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu của con người về các sản phẩm chăn nuôi ngày càng cao không những về số lượng mà còn cả chất lượng của sản phẩm phải đảm bảo về dinh dưỡng, đặc biệt là phải an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng. Trong mỗi bữa ăn hằng ngày nguồn cung cấp chất dinh dưỡng chủ yếu cho con người là các sản phẩm protein, trong số đó thịt lợn vẫn là nguồn thực phẩm chính, được ưa chuộng rất nhiều không chỉ vì hàm lượng dinh dưỡng cao mà còn đa dạng trong cách chế biến món ăn từ đóng hộp cho đến thức ăn tươi. Theo kết quả tại thời điểm 01/10/2017 của Tổng Cục thống kê, cả nước có gần 30 triệu con lợn, tăng 0,8% so với cùng kỳ.
Sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng đạt 3733,3 nghìn tấn. Theo kế hoạch của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã đề ra ngành chăn nuôi nước ta giai đoạn 2016 – 2020 thì tới năm 2020 có tổng đàn lợn đạt 29,7 triệu con nhưng tính tới thời điểm 01/10/2017 thì tổng đàn lợn đã chạm ngưỡng xấp xỉ 30 triệu con. Để ngành chăn nuôi lợn tiếp tục phát triển và góp phần vào phát triển kinh tế thì việc nâng cao năng suất và chất lượng đóng vai trò quan trọng. Một trong những biện pháp quan trọng để nâng cao năng suất chăn nuôi lợn là cải thiện năng suất sinh sản của lợn nái.
Hiện nay các giống lợn nái nội thích nghi rất tốt với điều kiện chăn nuôi ở Việt Nam nhưng năng suất thấp, tỉ lệ mỡ cao không đáp ứng được thị hiếu người tiêu dùng, việc sử dụng lợn nái ngoại để tăng năng suất là điều tất yếu. Tuy nhiên lợn nái ngoại thuần chủng lại có nhược điểm là 1 thích nghi kém với thời tiết khí hậu tại Việt Nam (miền Bắc 4 mùa thời tiết thay đổi) hơn nữa các tính trạng sinh sản lại có hệ số di truyền thấp bị ảnh hưởng nhiều bởi môi trường vì thế trong công tác giống người ta sẽ tiến hành chọn lọc các giống lợn ngoại có khả năng sinh sản tốt, thích nghi với môi trường. Vì vậy cần phải cải tiến các chỉ tiêu như: tỷ lệ nạc cao, hàm lượng mỡ thấp, thịt có màu sắc đẹp hơn, hương vị thơm ngon, tỷ lệ mỡ dắt cao, không bị tồn dư kháng sinh và các chất kích thích khác để có thể đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng. Vì vậy trong những năm gần đây nước ta đã nhập rất nhiều giống lợn ngoại như Yorkshire, Landrace, Duroc, Pietrain ,.
nhằm nâng cao năng suất và chất lượng thịt, phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng trong và ngoài nước. Lợn lai F1(Landarce x Yorkshire) có khả năng tăng trưởng, tỉ lệ nạc cao, thích nghi tốt với khí hậu khắc nghiệt ở Việt Nam nên ngày càng được sử dụng phổ biến làm lợn nái nền để phối với lợn đực ngoại, tạo ra con lai 3 – 4 máu để nuôi thịt. Việc đánh giá năng suất sinh sản của nái lai F1 (Landrace × Yorkshie) là rất cần thiết giúp chúng ta chọn lọc được những con nái tốt góp phần nâng cao chất lượng đàn giống. Xuất phát từ thực tiễn trên và được sự đồng ý của khoa Chăn nuôi Thú y, được sự phân công của thầy, cô giáo hướng dẫn và sự tiếp nhận của công ty Japfa trại lợn Bắc Sơn, huyện Kim Bôi, thành phố Hòa Bình, tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “ĐÁNH GIÁ QUY TRÌNH CHĂN NUÔI VÀ NĂNG SUẤT SINH SẢN CỦA ĐÀN NÁI LAI F1(LANDRACE X YORKSHIRE) PHỐI VỚI ĐỰC DUROC TẠI TRẠI LỢN BẮC SƠN- HÒA BÌNH ” 1.
MỤC ĐÍCH VÀ YÊU CẦU Mục đích - Tìm hiểu và đánh giá áp dụng thực tiễn quy trình chăn nuôi lợn nái sinh sản của trang trại. - Đánh giá một số chỉ tiêu năng suất sinh sản của đàn nái nuôi trại trang trại. 2 Yêu cầu - Nắm được quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh. - Thu thập đầy đủ và chính xác các số liệu liên quan đến khả năng sinh sản của đàn lợn nái F1( Landrace×Yorkshire) phối với đực Duroc tại công ty Japfa trại lợn Bắc Sơn- Kim Bôi- Hòa Bình.
3 Chương 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. GIỚI THIỆU VỀ CÔNG TY 2. Lịch sử thành lập và quá trình phát triển Năm 1996, Tập đoàn Japfa đầu tư vào Việt Nam bằng hình thức liên doanh với Tổng Công ty Chăn nuôi Việt Nam, tới năm 1999 trở thành công ty 100% vốn đầu tư nước ngoài, mang tên gọi Công Ty TNHH Japfa Comfeed Việt Nam, trụ sở chính đặt tại Vĩnh Phúc. ➤ Các sản phẩm chính: - Thức ăn chăn nuôi: Comfeed, Bigbang, COREfeed, Bonafeed, Profeed, P hình Peed - Giống heo, giống gà - Thực phẩm: Thịt gà sạch Sogood, thịt lợn sạch Japfa Best, Xúc xích Jupiter food.
➤ Japfa là một trong các doanh nghiệp tiên phong tại Việt Nam áp dụng hệ thống quản lý ISO 22.000:2005 và HACCP từ năm 2013, chứng nhận ISO 9001- 2008, chứng nhận ISO 22000:2005 ➤ Mục tiêu: Đến năm 2015, đạt 1 triệu tấn thức ăn chăn nuôi mỗi năm, và đạt 2 triệu tấn thức ăn chăn nuôi mỗi năm vào năm 2020 ➤ Thành tích đạt được: Top 500 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam, top 1000 doanh nghiệp đóng thuế nhiều nhất Việt Nam, và 500 doanh nghiệp có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất Việt Nam - Mang trong mình sứ mệnh “Hợp Tác Vì Sự Thịnh Vượng Chung”, Japfa luôn đặt mình vào vị trí của đối tác, khách hàng để tạo nên một môi trường 4 kinh doanh thuận lợi, góp phần vào công cuộc xây dựng và phát triển ngành chăn nuôi của Việt Nam. Cơ sở vật chất Quy mô trại 1200 con nái xây dựng chuồng trại khép kín, theo hướng đông nam. Trại cách xa khu dân cư ,tránh đường giao thông lớn hạn chế phương tiện qua lại. -Chuồng đẻ gồm 6 chuồng: +Mỗi chuồng 56 lồng chuồng, chia làm 2 dãy.
+Kích thước từng lồng chuồng: dài 2,2m, rộng 2m(ô cho lợn mẹ nằm 65 cm). +Thiết kế dàn mát 14m, quạt thông gió mỗi dãy chuồng 06 quạt công suất quạt to 50 inch 550m3/phút và quạt bé 36inch 200m3/phút. +Đảm bảo lượng không khí cần 1960m3/phút và tốc độ gió 2m/s. +Có máy phát điện phòng trường hợp mất điện.
+Hệ thống quản lý chất thải: toàn bộ chất thải chăn nuôi bao gồm phân nước thải được theo đường công khép kín đưa hết xuốt bể biogas còn phân thì được tập kết ở kho chứa phân. +Tiểu khí hậu trong chuồng nuôi được đo bằng nhiệt kế ở trong chuồng.2 ĐẶC ĐIỂM NGUỒN GỐC CÁC GIỐNG LỢN Phẩm giống đang nuôi tại cơ sở là nái dòng F1(Landrace x Yorkshire), đực giống Duroc và đàn con thương phẩm là con lai 3 máu F1(LxY) x Duroc. Lợn nái được nhập từ trại giống lợn miền Nam nên có độ tin cậy cao. Giá mua của lợn nái F1(LxY) là cân theo giá thị trường và cộng thêm 3.000 đồng tiền bản quyền,kĩ thuật.
Lợn đực Duroc được nhập từ Đài Loan với giá trung bình là 70.000 đồng/con 80kg.1 Giống lợn Landrace a. Nguồn gốc: nuớc Anh, Heo Đại bạch (Large White Yorkshire) b. Đặc điểm ngoại hình Đây là giống heo cho nhiều nạc, nổi tiếng khắp thế giới. Heo xuất xứ từ Đan Mạch, được nhà chăn nuôi khắp nơi ưa chuộng du nhập để làm giống nuôi thuần hay để lai tạo với heo bản xứ tạo dòng cho nạc.
Heo Landrace sắc lông trắng tuyền, hơi có ánh vàng, không có đốm đen nào trên thân, đầu nhỏ, mông đùi to (phần nhiều nạc) hai tai xụ bít mắt, chân nhỏ, đi trên ngón, nhìn ngang thân hình giống như một tam giác, kết cấu cơ thể vững chắc, bốn chân khỏe mạnh, lưng và hông rộng, vai đầy đặn. Heo nái Landrace có tiếng là tốt sữa sai con, nuôi con giỏi, tỷ lệ nuôi sống cao. Vì khả năng cho nhiều nạc nên nhu cầu dinh dưỡng của heo Landrace rất cao, thức ăn hàng ngày phải đảm bảo cung cấp đủ protein về lượng và chủng loại axit amin thiết yếu, nhu cầu các dưỡng chất khác cũng cao hơn các nhóm heo ngoại nhập khác. Nếu thức ăn không đảm bảo cung cấp đủ dưỡng chất, hay dưỡng chất không cân bằng, phẩm chất thực liệu không tốt, heo Landrace nhanh chóng giảm sút năng suất cho thịt, tăng trưởng chậm, sinh sản kém, dễ bị mầm bệnh tấn công.
Vì lý do này nên heo Landrace khó phát triển ở những vùng nông thôn hẻo lánh, chỉ được nuôi ở những trại hay những hộ chăn nuôi giỏi, nắm vững kiến thức về dinh dưỡng heo, phòng trị bệnh chu đáo. Nái Landrace mắn đẻ, đẻ nhiều, khả năng làm mẹ tốt, ngoại hình đẹp, tăng trọng nhanh. Đặc điểm sinh trưởng Theo Trần Văn Phùng và cs (2004), giống lợn Landrace là giống lợn có năng suất cao. Tốc độ sinh trưởng nhanh, tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng thấp từ 2,7 - 3,01 kg.
Tăng khối lượng bình quân/ngày từ 700 - 800g, tỷ lệ thịt nạc/thịt xẻ từ 58 - 60%. Khi trưởng thành con đực nặng khoảng 280 - 320 kg/con, con cái nặng khoảng 220 - 250 kg/con. Khả năng sinh sản Lợn Landrace có khả năng sinh sản khá cao và khả năng nuôi con khéo. Hiện nay giống Landrace không chỉ được dùng trong các công thức lai kinh tế giữa các giống ngoại với nhau hoặc các giống nội để tạo đàn thương phẩm có chất lượng thịt cao mà còn được nhân thuần để tăng số lượng đàn.
Theo Vũ Đình Tôn (2009), lợn Landrace có tuổi phối giống lần đầu 310 ngày, trọng lượng cái trưởng thành 220 - 250 kg, số con đẻ ra trên lứa từ 9 - 11 con, khối lượng sơ sinh từ 1,3 - 1,4kg/con, khối lượng lúc 70 ngày tuổi đạt 16 - 18kg/con. Lợn đực có thể đưa vào sử dụng lúc 8 tháng tuổi, lượng tinh dịch khai thác đạt 270 ml/lần. Trọng lượng đực trưởng thành 300 - 320 kg. Giống lợn Yorkshire a.
Nguồn gốc: Đan Mạch b. Đặc điểm ngoại hình Heo Yorkshire có sắc lông trắng tuyền, ở giữa gốc tai và mắt thường có bớt đen nhỏ, hay xám, hay một nhóm đốm đen nhỏ, lông đuôi dài, lông rìa tai cũng dài, lông trên thân thường mịn, nhưng cũng có nhóm lông xoắn dày. Đuôi heo dài khấu đuôi to, thường xoắn thành hai vòng cong. Heo Yorkshire có tai đứng, lưng thẳng, bụng thon khi nhìn ngang giống như hình chữ nhật.
Bốn chân khoẻ, đi trên ngón, khung xương vững chắc.