Đánh Giá Mức Độ Phơi Nhiễm Và Tác Động Sức Khỏe Do Ô Nhiễm Bụi Tại Quận Thanh Xuân, Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đánh giá mức độ phơi nhiễm và tác động sức khỏe do ô nhiễm bụi trên địa bàn quận thanh xuân thành, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Minh Hiếu
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Châu Thùy
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Mức Độ Phơi Nhiễm Và Tác Động Đến Sức Khỏe Do Ô Nhiễm Bụi Trên Địa Bàn Quận Thanh Xuân – Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục hình và biểu đồ
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Thesis abstract
• 1.8. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.9. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.10. Phạm vi nghiên cứu
• 1.11. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.12. Tổng quan tài liệu
• 1.12.1. Tổng quan về ô nhiễm không khí
• 1.12.2. Tổng quan về nguồn gốc và tác nhân ô nhiễm không khí
• 1.12.3. Hiện trạng ô nhiễm môi trường không khí ở Hà Nội
• 1.12.4. Tổng quan về phương pháp đánh giá phơi nhiễm và đánh giá rủi ro sức khỏe
• 1.12.4.1. Tổng quan về phương pháp đánh giá phơi nhiễm
• 1.12.4.2. Tổng quan về phương pháp đánh giá rủi ro về sức khỏe
• 1.12.5. Tổng quan các nghiên cứu về đánh giá phơi nhiễm và rủi ro sức khỏe
• 1.12.5.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 1.12.5.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.13. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 1.13.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.13.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.13.3. Nội dung nghiên cứu
• 1.13.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.13.4.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 1.13.4.2. Phương pháp điều tra, khảo sát
• 1.13.4.3. Phương pháp lấy mẫu và phân tích mẫu
• 1.13.4.4. Phương pháp đánh giá ảnh hưởng sức khỏe dựa trên phương trình “Dose- Response Relationships”
• 1.14. Kết quả nghiên cứu
• 1.14.1. Điều kiện tự nhiên - dân số - kinh tế xã hội của quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội
• 1.14.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 1.14.1.2. Hiện trạng giao thông
• 1.14.2. Kết quả quan trắc nồng độ bụi pm2.5 và pm10 trong môi trường không khí xung quanh tại các vị trí nghiên cứu trên địa bàn quận Thanh Xuân
• 1.14.3. Kết quả điều tra, phỏng vấn sức khỏe người dân trên địa bàn quận Thanh Xuân
• 1.14.3.1. Giới tính và độ tuổi
• 1.14.3.2. Thời gian cư trú và thời gian có mặt tại khu vực trong ngày
• 1.14.4. Nguyên nhân chính gây ô nhiễm môi trường không khí tại khu vực
• 1.14.4.1. Mật độ các phương tiện giao thông tại khu vực trong ngày
• 1.14.4.2. Tỉ lệ sử dụng thuốc lá của nhóm dân cư phỏng vấn và người thân
• 1.14.4.3. Tiểu sử sức khỏe của người dân khu vực nghiên cứu
• 1.14.5. Đánh giá nguy cơ phơi nhiễm bụi và nguy cơ rủi ro về sức khỏe trên địa bàn quận Thanh Xuân
• 1.14.5.1. Danh sách tình nguyện viên và hồ sơ sức khỏe
• 1.14.5.2. Kết quả quan trắc bụi PM10 và PM2.5 của tình nguyện viên
• 1.14.5.3. Đánh giá nguy cơ phơi nhiễm bụi trên nhóm đối tượng nghiên cứu
• 1.14.5.4. Đánh giá nguy cơ rủi ro về sức khỏe cho dân cư trên địa bàn quận Thanh Xuân
• 1.14.6. Đề xuất các biện pháp giảm thiểu
• 1.15. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Ô Nhiễm Bụi Tại Quận Thanh Xuân Hà Nội

Ô nhiễm không khí, đặc biệt là ô nhiễm bụi, đang trở thành vấn đề cấp bách tại các đô thị lớn như Hà Nội. Quận Thanh Xuân, với mật độ dân cư cao, giao thông phức tạp và nhiều công trình xây dựng, phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm bụi nghiêm trọng. Các hoạt động giao thông, xây dựng và sinh hoạt hàng ngày góp phần làm gia tăng nồng độ bụi mịn PM2.5 và bụi PM10 trong không khí. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống mà còn đe dọa trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng Thanh Xuân. Việc đánh giá chất lượng không khí Thanh Xuân và tác động của nó đến sức khỏe là vô cùng quan trọng để đưa ra các giải pháp hiệu quả.

1.1. Thực trạng ô nhiễm không khí và bụi tại Hà Nội

Hà Nội là một trong những thành phố có mật độ phương tiện giao thông lớn nhất thế giới, gây áp lực lớn lên ô nhiễm không khí. Sự gia tăng dân số và số lượng xe cộ làm tăng lượng khí thải và bụi trong không khí. Theo số liệu quan trắc, nồng độ bụi PM10 và bụi PM2.5 thường xuyên vượt quá Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN), đặc biệt tại các khu vực có mật độ giao thông cao. Điều này đòi hỏi các biện pháp kiểm soát và giảm thiểu ô nhiễm không khí hiệu quả.

1.2. Vai trò của quận Thanh Xuân trong bức tranh ô nhiễm chung

Quận Thanh Xuân, với vị trí trung tâm và nhiều hoạt động kinh tế, xã hội, đóng góp một phần không nhỏ vào tình trạng ô nhiễm không khí của Hà Nội. Mật độ xây dựng cao, các công trình giao thông và hoạt động sản xuất kinh doanh là những nguồn phát thải bụi chính. Việc quan trắc ô nhiễm bụi Thanh Xuân cho thấy nồng độ bụi thường xuyên vượt ngưỡng cho phép, gây ảnh hưởng đến sức khỏe người dân. Cần có những nghiên cứu cụ thể để đánh giá chính xác mức độ ô nhiễm và tác động của nó.

II. Tác Động Của Ô Nhiễm Bụi Đến Sức Khỏe Tại Thanh Xuân

Ô nhiễm bụi gây ra nhiều tác động tiêu cực đến sức khỏe con người, đặc biệt là các bệnh về đường hô hấp, tim mạch và thần kinh. Bụi mịn PM2.5, với kích thước siêu nhỏ, có thể dễ dàng xâm nhập sâu vào phổi và hệ tuần hoàn, gây ra các bệnh nghiêm trọng. Trẻ em, người già và những người có bệnh nền là những đối tượng dễ bị tổn thương nhất. Nghiên cứu cho thấy, tiếp xúc lâu dài với ô nhiễm bụi có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mãn tính và giảm tuổi thọ. Việc đánh giá tác động ô nhiễm bụi đến sức khỏe là cần thiết để nâng cao nhận thức và bảo vệ sức khỏe cộng đồng Thanh Xuân.

2.1. Ảnh hưởng của bụi mịn PM2.5 và PM10 đến hệ hô hấp

Bụi mịn PM2.5 và PM10 là những tác nhân gây kích ứng và viêm nhiễm đường hô hấp. Chúng có thể gây ra các triệu chứng như ho, khó thở, viêm phế quản và làm trầm trọng thêm các bệnh hen suyễn, phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD). Trẻ em, với hệ hô hấp chưa phát triển hoàn thiện, đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm bụi. Các nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa ô nhiễm bụi và sự gia tăng các ca nhập viện do bệnh hô hấp.

2.2. Liên hệ giữa ô nhiễm bụi và các bệnh tim mạch

Ô nhiễm bụi không chỉ ảnh hưởng đến hệ hô hấp mà còn có thể gây ra các bệnh tim mạch. Các hạt bụi mịn có thể xâm nhập vào máu và gây viêm nhiễm, xơ vữa động mạch, tăng huyết áp và nguy cơ đau tim, đột quỵ. Những người có bệnh tim mạch nền đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm bụi. Cần có các biện pháp bảo vệ sức khỏe tim mạch cho người dân sống trong khu vực ô nhiễm.

2.3. Tác động của ô nhiễm bụi đến trẻ em và người già

Trẻ em và người già là những đối tượng dễ bị tổn thương nhất trước ô nhiễm bụi. Trẻ em có hệ hô hấp và hệ miễn dịch chưa phát triển đầy đủ, trong khi người già thường có các bệnh nền và hệ miễn dịch suy yếu. Ô nhiễm bụi có thể gây ra các bệnh hô hấp, tim mạch và thần kinh ở cả hai nhóm đối tượng này. Cần có các biện pháp bảo vệ đặc biệt cho trẻ em và người già, như hạn chế tiếp xúc với ô nhiễm bụi và tăng cường chăm sóc sức khỏe.

III. Phương Pháp Đánh Giá Ô Nhiễm Bụi Tại Quận Thanh Xuân

Để đánh giá chính xác mức độ ô nhiễm bụi và tác động của nó đến sức khỏe, cần sử dụng các phương pháp khoa học và kỹ thuật phù hợp. Các phương pháp này bao gồm quan trắc nồng độ bụi tại các điểm khác nhau, thu thập dữ liệu về sức khỏe người dân và phân tích mối liên hệ giữa ô nhiễm bụi và các bệnh tật. Việc sử dụng các mô hình dự báo ô nhiễm cũng giúp đưa ra các cảnh báo sớm và có biện pháp phòng ngừa kịp thời. Kết quả đánh giá là cơ sở để xây dựng các chính sách và giải pháp giảm thiểu ô nhiễm bụi hiệu quả.

3.1. Quan trắc nồng độ bụi PM2.5 và PM10 tại các điểm

Quan trắc nồng độ bụi PM2.5 và PM10 là phương pháp cơ bản để đánh giá mức độ ô nhiễm bụi. Các trạm quan trắc được đặt tại các vị trí khác nhau trong quận Thanh Xuân, bao gồm khu dân cư, khu công nghiệp và các trục giao thông chính. Dữ liệu quan trắc được thu thập liên tục và phân tích để xác định nồng độ bụi trung bình, cao nhất và thấp nhất. So sánh với QCVN để đánh giá mức độ ô nhiễm.

3.2. Điều tra sức khỏe cộng đồng và phân tích dữ liệu

Việc điều tra sức khỏe cộng đồng là cần thiết để đánh giá tác động của ô nhiễm bụi đến sức khỏe người dân. Các cuộc điều tra thu thập thông tin về các bệnh hô hấp, tim mạch và các triệu chứng liên quan đến ô nhiễm bụi. Dữ liệu được phân tích để xác định mối liên hệ giữa ô nhiễm bụi và các bệnh tật. Kết quả điều tra giúp xác định các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương và các khu vực có mức độ ô nhiễm cao.

3.3. Sử dụng mô hình dự báo ô nhiễm không khí

Các mô hình dự báo ô nhiễm không khí giúp dự đoán nồng độ bụi trong tương lai và đưa ra các cảnh báo sớm. Các mô hình này sử dụng dữ liệu về khí tượng, giao thông, công nghiệp và các nguồn phát thải khác để tính toán nồng độ bụi. Kết quả dự báo giúp các cơ quan chức năng và người dân có biện pháp phòng ngừa kịp thời, như hạn chế các hoạt động gây ô nhiễm và bảo vệ sức khỏe.

IV. Giải Pháp Giảm Thiểu Ô Nhiễm Bụi Tại Quận Thanh Xuân

Để cải thiện chất lượng không khí và bảo vệ sức khỏe cộng đồng Thanh Xuân, cần triển khai các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm bụi một cách đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm kiểm soát nguồn phát thải, tăng cường giao thông công cộng, trồng cây xanh và nâng cao nhận thức cộng đồng. Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và người dân là yếu tố then chốt để đạt được mục tiêu giảm thiểu ô nhiễm bụi và xây dựng một môi trường sống xanh, sạch, đẹp.

4.1. Kiểm soát nguồn phát thải bụi từ giao thông và xây dựng

Giao thông và xây dựng là những nguồn phát thải bụi chính tại quận Thanh Xuân. Cần kiểm soát chặt chẽ các phương tiện giao thông gây ô nhiễm, khuyến khích sử dụng phương tiện công cộng và xe điện. Các công trình xây dựng phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về che chắn, phun nước và xử lý bụi. Tăng cường kiểm tra, xử phạt các vi phạm về ô nhiễm bụi.

4.2. Phát triển giao thông công cộng và khuyến khích đi bộ xe đạp

Phát triển giao thông công cộng là giải pháp quan trọng để giảm lượng xe cá nhân và ô nhiễm không khí. Xây dựng thêm các tuyến xe buýt, tàu điện ngầm và cải thiện chất lượng dịch vụ. Khuyến khích người dân đi bộ và sử dụng xe đạp bằng cách xây dựng các tuyến đường dành riêng cho người đi bộ và xe đạp, tạo môi trường an toàn và thuận tiện.

4.3. Tăng cường trồng cây xanh và bảo vệ không gian xanh

Cây xanh có vai trò quan trọng trong việc hấp thụ bụi và cải thiện chất lượng không khí. Tăng cường trồng cây xanh tại các khu dân cư, công viên, trường học và dọc các tuyến đường. Bảo vệ và phát triển các không gian xanh hiện có, tạo môi trường sống trong lành và giảm thiểu ô nhiễm bụi.

V. Ứng Dụng Nghiên Cứu Đánh Giá Phơi Nhiễm Bụi Tại Thanh Xuân

Nghiên cứu của Nguyễn Minh Hiếu (2018) đã đánh giá mức độ phơi nhiễm và tác động sức khỏe do ô nhiễm bụi tại quận Thanh Xuân. Nghiên cứu này sử dụng phương pháp quan trắc, điều tra và phân tích dữ liệu để xác định nồng độ bụi, mức độ phơi nhiễm và các nguy cơ sức khỏe. Kết quả nghiên cứu cho thấy nồng độ bụi vượt quá QCVN và có tác động tiêu cực đến sức khỏe người dân. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm bụi.

5.1. Kết quả quan trắc bụi PM2.5 và PM10 trong nghiên cứu

Nghiên cứu của Nguyễn Minh Hiếu (2018) đã thực hiện quan trắc nồng độ bụi PM2.5 và PM10 tại 15 vị trí trên địa bàn quận Thanh Xuân. Kết quả cho thấy nồng độ bụi tại các ngã ba, ngã tư có mật độ giao thông đông đúc vượt QCVN từ 1,5 đến 1,7 lần. Các vị trí gần cổng trường đại học cũng có nồng độ bụi cao do mật độ giao thông lớn.

5.2. Đánh giá mức độ phơi nhiễm bụi của các nhóm đối tượng

Nghiên cứu đã đánh giá mức độ phơi nhiễm bụi của các nhóm đối tượng khác nhau, bao gồm xe ôm, nhân viên văn phòng và sinh viên. Kết quả cho thấy nhóm xe ôm có mức độ phơi nhiễm cao nhất, với lượng bụi hít vào cơ thể mỗi ngày cao gấp 3,29 lần so với nhóm nhân viên văn phòng (đối với bụi PM2.5).

5.3. Đề xuất các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm bụi từ nghiên cứu

Nghiên cứu của Nguyễn Minh Hiếu (2018) đã đề xuất một số biện pháp giảm thiểu ô nhiễm bụi, bao gồm tăng cường năng lực quản lý, kiểm soát nguồn phát thải, thu gom và vận chuyển rác thải, phun nước rửa đường. Nghiên cứu cũng khuyến nghị người dân nên đeo khẩu trang khi ra đường, tránh khói thuốc lá và sử dụng phương tiện giao thông công cộng.

VI. Kết Luận Và Kiến Nghị Về Ô Nhiễm Bụi Tại Thanh Xuân

Ô nhiễm bụi là một vấn đề nghiêm trọng tại quận Thanh Xuân, ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người dân. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và người dân để triển khai các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm bụi một cách đồng bộ và hiệu quả. Việc nâng cao nhận thức cộng đồng về tác hại của ô nhiễm bụi và khuyến khích các hành vi thân thiện với môi trường là rất quan trọng. Cần tiếp tục nghiên cứu và đánh giá tác động của ô nhiễm bụi để có các biện pháp ứng phó phù hợp.

6.1. Tóm tắt các kết quả nghiên cứu và đánh giá chính

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng nồng độ bụi PM2.5 và PM10 tại quận Thanh Xuân thường xuyên vượt QCVN, đặc biệt tại các khu vực có mật độ giao thông cao. Ô nhiễm bụi gây ra các bệnh hô hấp, tim mạch và ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ em và người già. Cần có các biện pháp kiểm soát nguồn phát thải, phát triển giao thông công cộng và trồng cây xanh để giảm thiểu ô nhiễm bụi.

6.2. Đề xuất các chính sách và giải pháp cụ thể

Cần xây dựng các chính sách khuyến khích sử dụng phương tiện giao thông công cộng và xe điện, kiểm soát chặt chẽ các công trình xây dựng gây ô nhiễm, tăng cường trồng cây xanh và nâng cao nhận thức cộng đồng về tác hại của ô nhiễm bụi. Các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, xử phạt các vi phạm về ô nhiễm bụi.

6.3. Hướng nghiên cứu tiếp theo về ô nhiễm bụi và sức khỏe

Cần tiếp tục nghiên cứu và đánh giá tác động của ô nhiễm bụi đến sức khỏe người dân, đặc biệt là các bệnh mãn tính và các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương. Nghiên cứu về hiệu quả của các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm bụi cũng rất quan trọng để có các biện pháp ứng phó phù hợp. Cần có sự hợp tác giữa các nhà khoa học, cơ quan chức năng và cộng đồng để giải quyết vấn đề ô nhiễm bụi.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ô nhiễm không khí đô thị tại các thành phố lớn đang trở thành một thách thức môi trường cấp bách, trong đó hoạt động giao thông vận tải đóng góp tới khoảng 70% tổng lượng khí thải và bụi độc hại. Tại thành phố Hà Nội, các số liệu thống kê y tế ghi nhận có tới 72% số hộ gia đình gặp các vấn đề bệnh lý về đường hô hấp bắt nguồn từ tình trạng ô nhiễm không khí. Quận Thanh Xuân là địa bàn cửa ngõ phía Tây Nam thủ đô, sở hữu mạng lưới giao thông dày đặc cùng tốc độ đô thị hóa nhanh chóng. Dân số của quận đạt 259.355 người vào năm 2016, đi kèm với sự bùng nổ của các phương tiện cá nhân và áp lực từ các đại công trường xây dựng hạ tầng như tuyến đường sắt trên cao.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là đánh giá định lượng nồng độ bụi PM10 và bụi mịn PM2.5 trong không khí xung quanh, xác định mức độ phơi nhiễm thực tế của các nhóm cộng đồng dân cư dễ bị tổn thương, và ứng dụng mô hình dịch tễ học để lượng hóa nguy cơ rủi ro sức khỏe. Phạm vi nghiên cứu được triển khai toàn diện trên địa bàn quận Thanh Xuân từ tháng 05/2016 đến tháng 06/2017, tập trung quan trắc chuyên sâu tại 15 nút giao thông và khu vực dân cư trọng điểm qua hai mùa khí hậu đặc trưng: mùa mưa (tháng 8/2016) và mùa khô (tháng 12/2016).

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện ở việc cung cấp bộ dữ liệu thực nghiệm khách quan về nồng độ bụi vượt quy chuẩn quốc gia QCVN 05:2013/BTNMT từ 1,5 đến 1,7 lần. Nghiên cứu xác lập cơ sở khoa học tin cậy giúp các nhà quản lý môi trường đô thị và cơ quan y tế dự phòng hoạch định chính sách kiểm soát khí thải, giảm thiểu rủi ro bệnh tật và bảo vệ sức khỏe cộng đồng một cách bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết đánh giá phơi nhiễm môi trường cá nhân được chuẩn hóa bởi Ott (1985) và Duan (1982). Khung lý thuyết này khẳng định sự phơi nhiễm là tương tác đồng thời giữa nồng độ chất ô nhiễm tại một không gian, thời gian cụ thể với sự hiện diện và mô hình hoạt động của con người. Bên cạnh đó, đề tài ứng dụng phương pháp luận lượng giá tác động sức khỏe của Ngân hàng Thế giới (WB) được tổng hợp bởi Bart Ostro (1994), dựa trên phương trình tương quan Liều lượng – Đáp ứng (Dose-Response Relationships).

Các khái niệm chính được sử dụng xuyên suốt công trình bao gồm:

• Bụi mịn PM2.5: Các hạt bụi có đường kính khí động học nhỏ hơn hoặc bằng 2,5 µm, có khả năng xâm nhập sâu vào phế nang và đi vào hệ tuần hoàn máu.
• Bụi hô hấp PM10: Các hạt bụi có đường kính khí động học nhỏ hơn hoặc bằng 10 µm, gây kích ứng và tổn thương nghiêm trọng đến đường hô hấp trên và dưới.
• Liều hấp thụ hàng ngày (Daily Intake): Lượng chất ô nhiễm xâm nhập vào cơ thể thông qua hoạt động hô hấp trong 24 giờ (tính bằng µg/ngày).
• Tỷ lệ nhập viện do suy hô hấp cấp (RHA): Chỉ số biểu thị tần suất gia tăng số ca cấp cứu bệnh viện do nồng độ PM10 biến động, với hệ số dịch tễ dao động từ 65,7 đến 156 ca trên 100.000 dân khi nồng độ PM10 tăng thêm 100 µg/m3.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn kết hợp giữa dữ liệu thứ cấp về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, lưu lượng giao thông từ Ban Quản lý Giao thông Đô thị Hà Nội và dữ liệu sơ cấp thu thập qua các đợt đo đạc thực địa.

Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu được thiết kế khoa học:

• Quan trắc môi trường nền: Thiết lập 15 vị trí lấy mẫu đại diện cho các ngã tư trọng điểm, cổng trường đại học và khu dân cư trên toàn quận (như Ngã Tư Sở, đường Khuất Duy Tiến, Lê Văn Lương, Trường Chinh, Giải Phóng).
• Khảo sát xã hội học: Chọn mẫu phân tầng với 200 phiếu điều tra phỏng vấn trực tiếp (bình quân 40 người cho mỗi nhóm đối tượng đặc thù gồm tài xế xe ôm, người bán hàng rong, nhân viên bảo vệ, sinh viên và nhân viên văn phòng) nhằm thu thập tiền sử bệnh án và thời gian biểu tiếp xúc môi trường.
• Quan trắc phơi nhiễm cá nhân: Lựa chọn 25 tình nguyện viên đại diện cho 5 nhóm hoạt động mang thiết bị đo trực tiếp trong suốt ca làm việc.

Phương pháp phân tích mẫu:

• Sử dụng thiết bị MiniVol TAS 5.0 (lưu lượng hút 5 lít/phút) để lấy mẫu trọng lượng liên tục 24 giờ theo tiêu chuẩn US EPA 40 CFR Part 50 (Appendix J cho PM10 và Appendix L cho PM2.5). Giấy lọc được sấy chuẩn hóa ở nhiệt độ 60°C trong 4 giờ và cân khối lượng trên cân phân tích độ chính xác cao.
• Đo nồng độ phơi nhiễm tức thời bằng máy đo tán xạ ánh sáng quang học chuyên dụng pDR-1500 (đo PM2.5) và pDR-1000AN (đo PM10) của hãng Thermo Inc (Mỹ) với dải đo từ 0,001 đến 400 mg/m3.
• Lý do lựa chọn: Sự kết hợp giữa phương pháp khối lượng truyền thống và thiết bị đo quang học tự động đảm bảo tính pháp lý theo quy chuẩn môi trường Việt Nam, đồng thời phản ánh chi tiết độ biến thiên phơi nhiễm theo từng loại hình hoạt động thực tế.

Timeline nghiên cứu: Đợt 1 quan trắc vào mùa mưa (từ ngày 01 đến ngày 05/8/2016, nhiệt độ 22 – 30°C, độ ẩm 80 – 85%) và đợt 2 vào mùa khô (từ ngày 12 đến ngày 16/12/2016, nhiệt độ 16 – 20°C, độ ẩm 75 – 80%).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả thực nghiệm tại 15 vị trí trên địa bàn quận Thanh Xuân cho thấy bức tranh rõ nét về hiện trạng ô nhiễm bụi và mức độ phơi nhiễm của người dân:

Thứ nhất, nồng độ bụi trong không khí xung quanh vượt xa quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 05:2013/BTNMT. Vào đợt 1 (mùa mưa), nồng độ bụi PM10 trung bình 24 giờ tại 15 vị trí đạt 181 µg/m3 (vượt 1,21 lần so với ngưỡng quy định 150 µg/m3). Sang đợt 2 (mùa khô), nồng độ PM10 tăng mạnh lên mức trung bình 208 µg/m3 (vượt 1,38 lần quy chuẩn). Nồng độ PM2.5 ghi nhận mức trung bình từ 75,50 µg/m3 đến 83,74 µg/m3, vượt ngưỡng quy chuẩn 50 µg/m3 từ 1,51 đến 1,67 lần. Các điểm có nồng độ ô nhiễm cao nhất là Ngã Tư Sở (VT05 đạt đỉnh 301 µg/m3 đối với PM10) và Cổng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên trên đường Nguyễn Trãi (VT01 đạt 278 µg/m3).

Thứ hai, mức độ hấp thụ bụi vào cơ thể có sự phân hóa sâu sắc theo tính chất nghề nghiệp. Lượng bụi hít vào mỗi ngày của nhóm tài xế xe ôm đứng ở mức cao nhất, đạt 714 µg/ngày đối với PM2.5 và 1954 µg/ngày đối với PM10. Trong khi đó, nhóm nhân viên văn phòng và học sinh - sinh viên ghi nhận mức phơi nhiễm thấp nhất. So sánh định lượng cho thấy lượng bụi hấp thụ của nhóm xe ôm cao gấp 3,29 lần về PM2.5 và cao gấp 2,41 lần về PM10 so với nhóm nhân viên văn phòng.

Thứ ba, sự gia tăng nồng độ PM10 gây ra những rủi ro sức khỏe cộng đồng rất lớn. Khi áp dụng hệ số Dose-Response trên quy mô dân số 259.355 người, nồng độ chênh lệch của PM10 trong giai đoạn khảo sát là nguyên nhân làm gia tăng từ 306 đến 918 ca viêm phế quản mạn tính trên 100.000 dân và khiến mỗi cá nhân phải chịu từ 9,2 đến 27,4 đợt xuất hiện các triệu chứng hô hấp khó chịu mỗi năm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng nồng độ bụi tăng vọt tại các nút giao cắt xuất phát từ lưu lượng phương tiện cơ giới cá nhân cực lớn. Khảo sát mật độ giao thông trên các trục đường huyết mạch như Nguyễn Trãi và Vành đai 3 ghi nhận lưu lượng xe mô tô vượt ngưỡng 12.000 đến 13.200 lượt xe/giờ vào các khung giờ cao điểm (7:00 - 8:00 và 16:30 - 18:30). Quá trình phanh xe liên tục tạo ra ma sát mài mòn lốp cao su, bề mặt đường nhựa và phát tán bụi kim loại nặng, kết hợp với bụi đất cát cuốn theo từ các xe tải vận chuyển vật liệu xây dựng phục vụ các dự án hạ tầng chưa được che chắn kín kẽ.

Nồng độ ô nhiễm trong đợt quan trắc mùa khô (tháng 12) luôn cao hơn mùa mưa (tháng 8) do đặc trưng khí tượng nhiệt đới gió mùa. Vào mùa đông, hiện tượng nghịch nhiệt bức xạ giữ các sol khí lơ lửng ở tầng thấp sát mặt đất, đồng thời lượng mưa giảm sút làm triệt tiêu cơ chế tự làm sạch tự nhiên của bầu khí quyển.

Kết quả phơi nhiễm này hoàn toàn tương đồng với các công trình nghiên cứu của Sumeet Saksena (2014) tại các đô thị lớn ở Châu Á và nghiên cứu của Sumi Mehta cùng cộng sự tại thành phố Hồ Chí Minh. Các dữ liệu thực nghiệm đã chỉ ra rằng những người lao động ngoài trời có nguy cơ mắc bệnh hô hấp vượt trội do thời gian tiếp xúc trực tiếp kéo dài với dòng khí thải chưa pha loãng.

Các kết quả này có thể được biểu diễn một cách trực quan thông qua biểu đồ cột đôi so sánh nồng độ PM10 và PM2.5 giữa hai mùa tại 15 trạm quan trắc, kết hợp bảng ma trận phân tầng liều lượng hít vào (Daily Intake) theo 5 nhóm nghề nghiệp nhằm làm nổi bật chênh lệch gánh nặng phơi nhiễm giữa các nhóm dân cư đô thị.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết quả quan trắc và lượng giá rủi ro sức khỏe, luận văn đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp giảm thiểu ô nhiễm bụi với lộ trình và mục tiêu định lượng cụ thể:

Thứ nhất, tăng cường kiểm soát và phân luồng giao thông đô thị.

• Hành động: Thiết lập hệ thống đèn tín hiệu thông minh, tổ chức phân luồng linh hoạt và siết chặt kiểm định khí thải xe cơ giới lưu thông qua các nút giao trọng điểm như Ngã Tư Sở, Khuất Duy Tiến và Trường Chinh.
• Target metric: Giảm 15% đến 20% lưu lượng phương tiện cá nhân dồn ứ cục bộ trong khung giờ cao điểm, giảm 12% nồng độ phát thải khí độc từ động cơ.
• Timeline: Thực hiện trong giai đoạn 2024 - 2026.
• Chủ thể thực hiện: Sở Giao thông Vận tải Hà Nội phối hợp cùng Công an Quận Thanh Xuân.

Thứ hai, chuẩn hóa công tác vệ sinh môi trường và quản lý thi công xây dựng.

• Hành động: Bắt buộc 100% các công trình xây dựng phải lắp đặt hệ thống bạt che chắn chống bụi chuyên dụng và trạm rửa xe tự động trước khi xe tải rời công trường; tăng cường cơ giới hóa quét hút bụi và phun nước rửa đường trục chính.
• Target metric: Duy trì tần suất phun nước rửa đường 2 lần/ngày tại các tuyến đường Nguyễn Trãi, Lê Văn Lương; kiểm soát 100% các vi phạm rơi vãi vật liệu.
• Timeline: Triển khai liên tục định kỳ hàng quý, bắt đầu ngay từ năm 2024.
• Chủ thể thực hiện: Phòng Tài nguyên và Môi trường Quận Thanh Xuân phối hợp với các Đội Quản lý trật tự xây dựng đô thị.

Thứ ba, đẩy mạnh phát triển hạ tầng giao thông công cộng và hành lang cây xanh.

• Hành động: Hoàn thiện các tuyến kết nối xe buýt điện với đường sắt đô thị trên cao, mở rộng dải phân cách xanh và trồng cây hấp thụ bụi đa tầng dọc tuyến Vành đai 3 và các hồ điều hòa Nhân Chính, đầm Hồng.
• Target metric: Nâng tỷ lệ người dân sử dụng phương tiện công cộng lên 30%, tăng tỷ lệ diện tích cây xanh đô thị đạt trên 15% diện tích tự nhiên vào năm 2027.
• Timeline: Giai đoạn 2024 - 2027.
• Chủ thể thực hiện: Ban Quản lý Dự án Giao thông Đô thị và Ủy ban Nhân dân Quận Thanh Xuân.

Thứ tư, nâng cao năng lực tự bảo vệ sức khỏe cho cộng đồng.

• Hành động: Tuyên truyền giáo dục người dân trang bị khẩu trang đạt chuẩn chống bụi mịn (N95, KN95), đóng kín cửa xe ô tô khi lưu thông, lắp đặt máy lọc không khí gia đình và hạn chế tập thể dục ngoài trời gần trục giao thông lớn vào các khung giờ cao điểm có nồng độ bụi vượt 150 µg/m3.
• Target metric: Tiếp cận 80% hộ gia đình trên địa bàn quận với các cẩm nang bảo vệ sức khỏe hô hấp.
• Timeline: Thực hiện thường xuyên từ năm 2024.
• Chủ thể thực hiện: Trung tâm Y tế Quận Thanh Xuân và Ủy ban Nhân dân 11 phường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị khoa học và thực tiễn cao cho nhiều nhóm đối tượng chuyên môn:

1. Cơ quan quản lý nhà nước về môi trường (Sở Tài nguyên và Môi trường, Chi cục Bảo vệ Môi trường): Luận văn cung cấp chuỗi số liệu quan trắc thực chứng tại 15 điểm nút giao thông cùng mô hình đánh giá rủi ro Dose-Response. Đây là căn cứ khoa học trực tiếp để xây dựng các kịch bản cảnh báo chất lượng không khí và ban hành quy chuẩn kiểm soát nguồn thải đô thị.

2. Các nhà quy hoạch đô thị và quản lý giao thông (Sở GTVT, Viện Quy hoạch Đô thị): Số liệu khảo sát lưu lượng hơn 13.000 lượt phương tiện/giờ và hiện trạng ùn tắc cục bộ là cơ sở thực tiễn giúp thiết kế lại các nút giao thông đa tầng, bố trí làn đường ưu tiên cho phương tiện giao thông xanh và tối ưu hóa vị trí các trạm trung chuyển xe buýt.

3. Chuyên gia y tế công cộng và dịch tễ học môi trường: Các hệ số dịch tễ định lượng về số ca viêm phế quản mạn tính và tỷ lệ nhập viện suy hô hấp cấp (RHA) là nguồn tài liệu quý báu để xây dựng mô hình dự báo bệnh tật, ước tính chi phí y tế và lập kế hoạch can thiệp sức khỏe cộng đồng tại các điểm nóng ô nhiễm.

4. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Khoa học Môi trường, Quản lý Môi trường: Đề tài là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp kết hợp giữa quan trắc trọng lượng MiniVol TAS 5.0, thiết bị đo cá nhân pDR-1500 và quy trình xử lý số liệu phơi nhiễm cá nhân trong các nghiên cứu đánh giá tác động môi trường.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao nồng độ bụi PM10 và PM2.5 tại quận Thanh Xuân vào mùa khô lại cao hơn mùa mưa? Vào mùa khô (tháng 12), nhiệt độ trung bình hạ thấp (16 - 20°C) kèm theo hiện tượng nghịch nhiệt bức xạ giữ các hạt bụi lơ lửng sát mặt đất. Đồng thời, lượng mưa giảm mạnh làm mất khả năng rửa trôi khí quyển tự nhiên, khiến nồng độ PM10 trung bình tăng vọt lên 208 µg/m3 so với mức 181 µg/m3 trong mùa mưa.

Nhóm dân cư nào chịu mức độ phơi nhiễm và rủi ro sức khỏe cao nhất trong khu vực nghiên cứu? Tài xế xe ôm là nhóm chịu rủi ro phơi nhiễm cao nhất với liều hấp thụ bụi hàng ngày lên tới 714 µg/ngày đối với PM2.5 và 1954 µg/ngày đối với PM10. Mức độ hấp thụ này cao gấp 3,29 lần về PM2.5 so với nhân viên văn phòng do họ phải làm việc trực tiếp ngoài đường từ 8 đến 10 tiếng mỗi ngày.

Phương trình Dose-Response của Ngân hàng Thế giới lượng giá tác động sức khỏe dựa trên các yếu tố nào? Phương trình tính toán số người có nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe dựa trên 4 thông số chính: hệ số độ dốc Liều lượng - Đáp ứng (bi) do Tổ chức Y tế Thế giới xác định, quy mô dân số chịu rủi ro (259.355 người tại quận Thanh Xuân), và mức chênh lệch nồng độ PM10 đo đạc thực tế so với giới hạn an toàn quy chuẩn.

Nguồn phát sinh bụi chính tại các trục đường như Nguyễn Trãi, Khuất Duy Tiến là gì? Khí thải từ hơn 13.000 phương tiện giao thông cơ giới mỗi giờ vào giờ cao điểm chiếm 70% lượng phát thải, kết hợp với bụi ma sát lốp xe mài mòn mặt đường và bụi đất cát cuốn theo từ các công trình thi công hạ tầng đường sắt trên cao chưa được che chắn đạt chuẩn.

Người dân sinh sống tại các mặt đường giao thông lớn cần áp dụng biện pháp gì để giảm thiểu phơi nhiễm? Người dân cần sử dụng khẩu trang có màng lọc hạt mịn đạt chuẩn N95 khi di chuyển trên đường, đóng kín cửa sổ nhà mặt phố trong các khung giờ cao điểm (7:00 - 8:00 và 16:30 - 18:30), sử dụng máy lọc không khí trong nhà và chuyển đổi sang các phương tiện giao thông công cộng.

Kết luận

• Luận văn đã xác lập bức tranh định lượng toàn diện về ô nhiễm bụi tại quận Thanh Xuân với nồng độ PM10 và PM2.5 tại 15 vị trí quan trắc đều vượt quy chuẩn QCVN 05:2013/BTNMT từ 1,5 đến 1,7 lần.
• Chứng minh rõ ràng sự bất bình đẳng trong phơi nhiễm môi trường khi nhóm lao động ngoài trời như tài xế xe ôm hấp thụ lượng PM2.5 cao gấp 3,29 lần so với nhóm nhân viên văn phòng.
• Ứng dụng thành công mô hình dịch tễ học Dose-Response của Ngân hàng Thế giới để lượng hóa gánh nặng bệnh lý đường hô hấp trên quy mô hơn 259.355 cư dân đô thị.
• Đóng góp nguồn dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác, kết hợp giữa phương pháp trọng lượng MiniVol và thiết bị đo tán xạ quang học hiện đại phục vụ quản trị môi trường không khí.
• Hoàn thiện khung giải pháp đồng bộ 4 nhóm biện pháp kỹ thuật và quản lý hướng tới mục tiêu giảm 15% đến 20% lưu lượng ùn tắc giao thông giai đoạn 2024 - 2027.

Việc cải thiện chất lượng không khí và giảm thiểu rủi ro sức khỏe do ô nhiễm bụi đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ từ các cơ quan hoạch định chính sách, chính quyền địa phương đến từng người dân. Hãy chủ động áp dụng các giải pháp bảo vệ sức khỏe cá nhân và tích cực sử dụng giao thông công cộng ngay hôm nay để chung tay kiến tạo một môi trường sống trong lành, bền vững cho thủ đô Hà Nội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN MINH HIẾU ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ PHƠI NHIỄM VÀ TÁC ĐỘNG SỨC KHỎE DO Ô NHIỄM BỤI TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN THANH XUÂN – THÀNH PHỐ HÀ NỘI Ngành: Khoa học môi trường Mã ngành: 84 40 30 1 Người hướng dẫn khoa học: TS. Phạm Châu Thùy NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 i c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “Đánh giá mức độ phơi nhiễm và tác động sức khỏe do ô nhiễm bụi trên địa bàn quận Thanh Xuân – thành phố Hà Nội” là công trình nghiên cứu của cá nhân được thực hiện trên cơ sở khảo sát thực tế và tham khảo các tài liệu chuyên môn. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan này. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Minh Hiếu i c LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành và biết ơn sâu sắc tới TS.

Phạm Châu Thùy trực tiếp hướng dẫn tôi thực hiện luận văn, người luôn quan tâm, tận tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới toàn thể các thầy cô giáo của Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã tận tình giúp đỡ, ân cần dạy bảo và trang bị cho tôi những kiến thức bổ ích, thiết thực trong những năm qua. Tôi cũng gửi lời cám ơn tới Viện Khoa học môi trường và Sức khỏe cộng đồng, Viện Công nghệ môi trường – Viện hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam đã giúp tôi rất nhiều trong việc thu thập các thông tin, số liệu liên quan đến đề tài. Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, đồng nghiệp, bè bạn đã luôn giúp đỡ và động viên tôi rất nhiều trong suốt thời gian tôi theo học chương trình cao học và làm luận văn.

Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Minh Hiếu ii c MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng.

vi Danh mục hình và biểu đồ. vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu.

Tổng quan về ô nhiễm không khí. Tổng quan về nguồn gốc và tác nhân ô nhiễm không khí. Hiện trạng ô nhiễm môi trường không khí ở Hà Nội. Tổng quan về phương pháp đánh giá phơi nhiễm và đánh giá rủi ro sức khỏe.

Tổng quan về phương pháp đánh giá phơi nhiễm. Tổng quan về phương pháp đánh giá rủi ro về sức khỏe. Tổng quan các nghiên cứu về đánh giá phơi nhiễm và rủi ro sức khỏe. Tình hình nghiên cứu trên thế giới.

Tình hình nghiên cứu trong nước. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp điều tra, khảo sát.

Phương pháp lấy mẫu và phân tích mẫu. Phương pháp đánh giá ảnh hưởng sức khỏe dựa trên phương trình “Dose- Response Relationships”. Kết quả nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên - dân số - kinh tế xã hội của quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội.

Đặc điểm tự nhiên. Hiện trạng giao thông. Kết quả quan trắc nồng độ bụi pm2.5 và pm10 trong môi trường không khí xung quanh tại các vị trí nghiên cứu trên địa bàn quận Thanh Xuân. Kết quả điều tra, phỏng vấn sức khỏe người dân trên địa bàn quận Thanh Xuân.

Giới tính và độ tuổi. Thời gian cư ngụ và thời gian có mặt tại khu vực trong ngày. Nguyên nhân chính gây ô nhiễm môi trường không khí tại khu vực. Mật độ các phương tiện giao thông tại khu vực trong ngày.

Tỉ lệ sử dụng thuốc là của nhóm dân cư phỏng vấn và người thân. Tiểu sử sức khỏe của ngừoi dân khu vực nghiên cứu. Đánh giá nguy cơ phơi nhiễm bụi và nguy cơ rủi ro về sức khỏe trên địa bàn quận Thanh Xuân. Danh sách tình nguyện viên và hồ sơ sức khỏe.2 Kết quả quan trắc bụi PM10 và PM2.5 của tình nguyện viên.

Đánh giá nguy cơ phơi nhiễm bụi trên nhóm đối tượng nghiên cứu. Đánh giá nguy cơ rủi ro về sức khỏe cho dân cư trên địa bàn quận Thanh Xuân. Đề xuất các biện pháp giảm thiểu. Kết luận và kiến nghị.

64 Tài liệu tham khảo. 65 iv c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa Tiếng Việt BTNMT Bộ Tài nguyên Môi trường ERV Số trường hợp cấp cứu EWC Trung tâm Đông – Tây GTVT Giao thông vận tải IESH Viện khoa học môi trường và sức khỏe cộng đồng LRI Mối liên quan đến đường hô hấp dưới của trẻ em NĐ – CP Nghị định – Chính phủ PMU Ban quản lý giao thông đô thị thành phố Hà Nội PM2,5 Bụi có đường kính khí động học nhỏ hơn hoặc bằng 2,5 µm PM10 Bụi có đường kính khí động học nhỏ hơn hoặc bằng 10 µm QCCP Quy chuẩn cho phép QCVN Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia của Việt Nam RAD Số ngày bị ức chế thay đổi các hoạt động RHA Người có nguy cơ nhập viện về hô hấp TSP Bụi có đường kính khí động học nhỏ hơn hoặc bằng 100 µm VOCs Các hợp chất hữu cơ bay hơi WHO Tổ chức Y tế thế giới v c DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Tóm tắt ảnh hưởng tỷ lệ mắc bệnh do thay đổi 100 µg/m3 bụi PM10. Vị trí, thời gian, tần suất quan trắc.

Nguyên nhân chính gây ô nhiễm môi trường không khí. Mật độ các phương tiện giao thông tại khu vực trong ngày. Về việc sử dụng thuốc lá. Danh sách tình nguyện viên.

Nồng độ phơi nhiễm trung bình cho từng loại hoạt động của các cá nhân trong 1 ngày làm việc. Thời gian phơi nhiễm và tỉ lệ hít cho các hoạt động khác nhau của các nhóm nghiên cứu. Kết quả trung bình mức độ ô nhiễm tại địa bàn quận Thanh Xuân (thời gian từ tháng 8 đến tháng 12 năm 2016). Tổng hợp kết quả tổn thất do ô nhiễm bụi quận Thanh Xuân đối với số liệu trong thời gian nghiên cứu từ tháng 8 đến tháng 12 năm 2016.

60 vi c DANH MỤC HÌNH VÀ BIỂU ĐỒ Hình 3. Vị trí các điểm quan trắc – lấy mẫu. Thiết bị MiniVol Tas 5. Thiết bị đo PM2,5 và phần mềm load dữ liệu.

Thiết bị đo PM10 và phần mềm load dữ liệu. Nồng độ bụi PM2,5 (µg/m3) tại 15 vị trí trên địa bàn quận Thanh Xuân trong 2 đợt quan trắc. Nồng độ bụi PM10 (µg/m3) tại 15 vị trí trên địa bàn quận Thanh Xuân trong 2 đợt quan trắc. Biểu thị về giới tính và độ tuổi trên địa bàn quận Thanh Xuân.

Biểu thị thời gian cư ngụ của dân cư được phỏng vấn. Biểu thị thời gian có mặt của dân cư được phỏng vấn. Số liệu quan trắc nồng độ bụi PM2,5 (µg/m3) của nhóm tình nguyện viên. Số liệu quan trắc nồng độ bụi PM10 (µg/m3) của nhóm tình nguyện viên.

Lượng hít vào cơ thể trong một ngày của các nhóm tình nguyện viên. 55 vii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Minh Hiếu Tên luận văn: Đánh giá mức độ phơi nhiễm và tác động sức khỏe do ô nhiễm bụi trên địa bàn quận Thanh Xuân – thành phố Hà Nội. Ngành: Khoa học môi trường Mã số: 84 40 301 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: + Đánh giá mức độ phơi nhiễm bụi trên địa bàn Quận Thanh Xuân. + Đánh giá các nguy cơ rủi ro sức khỏe của người dân do phơi nhiễm bụi, xác định được nhóm người dễ bị phơi nhiễm và mức độ phơi nhiễm.

+ Đề xuất được các biện pháp phòng ngừa và giảm thiểu bụi trong không khí. Phương pháp nghiên cứu: Thu thập các số liệu thứ cấp về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và các số liệu, tài liệu từ các luận văn, các đề tài nghiên cứu trước đó có liên quan đến vấn đền nghiên cứu và khu vực nghiên cứu. Khảo sát thực địa, kết hợp sử dụng bản đồ địa lý nhằm xác định các vị trí phỏng vấn người dân, xác định vị trí lấy mẫu thuộc khu vực nghiên cứu. Thực hiện điều tra nhóm người dân sống và làm việc trên địa bàn quận Thanh Xuân nhằm xác định một số thông tin chung về thời gian sinh sống, thời gian làm việc hay thời gian tiếp xúc với môi trường, tình hình sức khỏe và bệnh lý liên quan đến đường hô hấp.

Phương pháp lấy mẫu đánh giá mức độ phơi nhiễm được thực hiện trên cơ sở tuân thủ theo Tiêu chuẩn Quốc gia về lấy mẫu và đánh giá chất lượng. So sánh với QCVN 05:2013/BTNMT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng không khí xung quanh, tính ra nồng độ hàm lượng bụi PM10 chênh lệch giữa kết quả trung bình 24 giờ quan trắc được và giá trị trung bình 24 giờ quy định trong QCVN 05:2013/BTNMT. Trên cơ sở đó đánh giá ảnh hưởng sức khỏe được dựa trên phương trình “Dose- Response Relationships” với các tiêu chí: Tỉ lệ phần trăm tử vong ước tính; sự thay đổi số người tử vong do chết sớm; tỷ lệ mắc bệnh suy hô hấp phải nhập viện (RHA); sự thay đổi về số người mắc bệnh hen suyễn; số người bị mắc bệnh viêm phế quản mãn tính; các triệu chứng về hô hấp và mức độ phơi nhiễm của các nhóm đối tượng. Kết luận chính và kết quả: 1.

Quận Thanh Xuân là một trong những quận trung tâm của Thành phố Hà Nội, nơi có mạng lưới giao thông thuận tiện cho việc phát triển kinh tế - xã hội, phát triển kinh doanh - thương mại - dịch vụ. viii c Giao thông ở địa bàn thành phố Hà Nội nói chung, địa bàn quận Thanh Xuân nói riêng vẫn phụ thuộc vào xe máy. Sự gia tăng mật độ phương tiện giao thông cá nhân đã gây ra ô nhiễm môi trường không khí trên địa bàn quận. Số liệu quan trắc tại 15 vị trí trên địa bàn quận Thanh Xuân cho thấy: nồng độ giới hạn cho phép đối với hàm lượng bụi được đo trung bình 24 tiếng đối với bụi PM10 và bụi PM2,5 tại những ngã ba, ngã tư có mật độ giao thông đông đúc vượt quy chuẩn cho phép từ 1,5 đến 1,7 lần.