Luận Văn: Đánh Giá Nhu Cầu Giáo Dục Của Trẻ Em Có Hoàn Cảnh Đặc Biệt

Luận văn phân tích nhu cầu giáo dục của trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, đề xuất giải pháp hỗ trợ hiệu quả trong giáo dục và phát triển toàn diện.

• Tác giả: Bùi Thế Hợp
• Người hướng dẫn: Th. Bùi Thế Hợp
• Trường học: Viện Khoa Học Giáo Dục Việt Nam
• Chuyên ngành: Giáo dục
• Đề tài: Đánh Giá Nhu Cầu Giáo Dục Cho Trẻ Em Có Hoàn Cảnh Đặc Biệt
• Loại tài liệu: báo cáo tổng kết đề tài
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu đề tài
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Nội dung nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐẠT ĐƯỢC
• 2.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 2.2. Các nghiên cứu nước ngoài
• 2.3. Các nghiên cứu trong nước
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đánh Giá Nhu Cầu Giáo Dục

Đánh giá nhu cầu giáo dục cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt là một nhiệm vụ quan trọng nhằm xác định các yêu cầu cụ thể trong giáo dục cho các nhóm trẻ em này. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng trẻ em vi phạm pháp luật, trẻ em lao động sớm và trẻ em mồ côi đều có những nhu cầu giáo dục khác nhau. Việc đánh giá này không chỉ giúp xác định các mục tiêu giáo dục phù hợp mà còn tạo cơ sở cho việc xây dựng các chương trình giáo dục hiệu quả. Theo nghiên cứu, trẻ em vi phạm pháp luật thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận giáo dục do thiếu sự hỗ trợ từ gia đình và xã hội. Điều này dẫn đến việc họ cần một chương trình giáo dục đặc biệt, phù hợp với hoàn cảnh và nhu cầu của họ. "Nhu cầu giáo dục của trẻ em không chỉ là quyền lợi mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội".

1.1. Trẻ Em Có Hoàn Cảnh Đặc Biệt

Trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt bao gồm những trẻ em vi phạm pháp luật, trẻ em lao động sớm và trẻ em mồ côi. Những nhóm trẻ này thường phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc tiếp cận giáo dục. Nghiên cứu cho thấy rằng trẻ em vi phạm pháp luật cần một môi trường giáo dục an toàn và hỗ trợ để có thể tái hòa nhập cộng đồng. Trẻ em lao động sớm thường không có cơ hội học tập đầy đủ, dẫn đến việc họ thiếu kỹ năng cần thiết cho tương lai. "Giáo dục đặc biệt là chìa khóa để mở ra cơ hội cho những trẻ em này".

II. Nhu Cầu Học Tập

Nhu cầu học tập của trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt rất đa dạng và phức tạp. Trẻ em vi phạm pháp luật cần được giáo dục không chỉ về kiến thức mà còn về kỹ năng sống và giá trị đạo đức. Họ cần được hướng dẫn để hiểu rõ về hậu quả của hành vi của mình và cách để thay đổi. Trẻ em lao động sớm thường mong muốn có được một chương trình học tập linh hoạt, cho phép họ vừa học vừa làm. "Nhu cầu học tập của trẻ em không chỉ là việc học kiến thức mà còn là việc phát triển nhân cách và kỹ năng sống".

2.1. Trẻ Em Khó Khăn

Trẻ em khó khăn thường gặp nhiều trở ngại trong việc tiếp cận giáo dục. Họ cần được hỗ trợ từ các tổ chức xã hội và chính phủ để có thể tham gia vào các chương trình giáo dục phù hợp. Nghiên cứu cho thấy rằng việc tạo ra các chương trình giáo dục đặc biệt cho trẻ em khó khăn là rất cần thiết. "Chúng ta cần phải tạo ra một môi trường học tập thân thiện và hỗ trợ cho trẻ em khó khăn".

III. Chính Sách Giáo Dục

Chính sách giáo dục cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt cần được xây dựng dựa trên nhu cầu thực tế của các nhóm trẻ này. Các chính sách cần phải đảm bảo rằng mọi trẻ em đều có quyền được giáo dục, bất kể hoàn cảnh của chúng. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các chính sách hiện tại chưa đáp ứng đủ nhu cầu của trẻ em vi phạm pháp luật và trẻ em lao động sớm. "Chúng ta cần phải xem xét lại các chính sách giáo dục để đảm bảo rằng chúng thực sự phục vụ cho nhu cầu của trẻ em".

3.1. Phát Triển Trẻ Em

Phát triển trẻ em là một yếu tố quan trọng trong việc xây dựng chính sách giáo dục. Các chương trình giáo dục cần phải tập trung vào việc phát triển toàn diện cho trẻ em, bao gồm cả về thể chất, tinh thần và xã hội. Nghiên cứu cho thấy rằng việc phát triển trẻ em không chỉ là trách nhiệm của gia đình mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. "Chúng ta cần phải hợp tác để tạo ra một môi trường phát triển tốt nhất cho trẻ em".

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo ước tính, hiện nay Việt Nam có hơn 2 triệu trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, bao gồm trẻ em vi phạm pháp luật, trẻ em lao động sớm và trẻ em mồ côi không nơi nương tựa. Việc bảo vệ, chăm sóc và giáo dục các nhóm trẻ này là trách nhiệm chung của nhiều bộ, ngành và toàn xã hội, trong đó ngành Giáo dục và Đào tạo giữ vai trò chủ đạo. Tuy nhiên, thực trạng giáo dục cho các nhóm trẻ này còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu thực tế của các em.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá nhu cầu giáo dục của ba nhóm trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, từ đó làm cơ sở khoa học cho việc xây dựng các quyết định, chiến lược, chương trình và kế hoạch hành động phù hợp. Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn từ tháng 5/2006 đến tháng 5/2008, khảo sát tại các địa phương trọng điểm như Hà Nội, Ninh Bình, Thanh Hóa, Đà Nẵng, Đồng Nai, Long An, Trà Vinh và các cơ sở giáo dục đặc thù.

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp số liệu cụ thể về nhu cầu giáo dục của trẻ em vi phạm pháp luật, trẻ em lao động sớm và trẻ em mồ côi, từ đó đề xuất các giải pháp giáo dục phù hợp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đảm bảo quyền học tập và phát triển toàn diện cho các em. Kết quả nghiên cứu góp phần hỗ trợ ngành Giáo dục và các cơ quan liên quan trong việc xây dựng chính sách giáo dục đặc thù, đồng thời thúc đẩy sự phát triển bền vững của xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết nhu cầu giáo dục và lý thuyết tiếp cận quyền học tập. Lý thuyết nhu cầu giáo dục được hiểu là tổng hợp các yếu tố cần thiết để đảm bảo quá trình giáo dục hiệu quả, bao gồm mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức và điều kiện giáo dục. Lý thuyết tiếp cận quyền học tập nhấn mạnh việc đảm bảo quyền được giáo dục của trẻ em theo các công ước quốc tế và pháp luật Việt Nam.

Mô hình nghiên cứu sử dụng mô hình tương tác giữa hai tiếp cận: tiếp cận nhu cầu và tiếp cận quyền, nhằm đánh giá toàn diện nhu cầu giáo dục của trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Các khái niệm chính bao gồm: trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, nhu cầu giáo dục, đánh giá nhu cầu giáo dục, trẻ em vi phạm pháp luật, trẻ em lao động sớm, trẻ em mồ côi không nơi nương tựa.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu được thu thập từ hai nhóm phương pháp: nghiên cứu lý luận và nghiên cứu thực tiễn. Nghiên cứu lý luận bao gồm tổng hợp, phân tích tài liệu quốc tế và trong nước liên quan đến nhu cầu giáo dục của trẻ em đặc biệt. Nghiên cứu thực tiễn tiến hành khảo sát xã hội học và phỏng vấn sâu tại 5 trường giáo dục đặc thù và các cộng đồng địa phương.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 474 học sinh (trong đó 140 học sinh tiểu học, 249 học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông), 101 giáo viên và 46 cán bộ quản lý tại 5 trường giáo dục đặc biệt. Phương pháp chọn mẫu là mẫu thuận tiện kết hợp với phương pháp định tính nhằm thu thập thông tin sâu sắc về nhu cầu giáo dục. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 7/2006 đến tháng 12/2007.

Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và phân tích nội dung phỏng vấn nhằm làm rõ các khía cạnh về mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức và điều kiện giáo dục phù hợp với từng nhóm trẻ em.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhu cầu giáo dục của trẻ em vi phạm pháp luật: Khoảng 11,36% học sinh tại các trường giáo dục đặc biệt được xử lý bằng biện pháp đưa vào trường giáo dục, với tỷ lệ tăng hàng năm cao hơn nhiều so với mức tăng dân số chung. Học sinh chủ yếu học trình độ tiểu học và trung học cơ sở (chiếm 92%), trong đó 49% học sinh tiểu học có nhu cầu tiếp tục học lên trung học cơ sở. Tuy nhiên, có sự không tương thích giữa mục tiêu giáo dục, chương trình học và nhu cầu thực tế của các em, đặc biệt là về phương pháp và điều kiện học tập.

2. Nhu cầu giáo dục của trẻ em lao động sớm: Khoảng 466.000 trẻ em lao động sớm tại Việt Nam, chiếm tỷ lệ cao trong khu vực Đông Nam Á. Các em mong muốn được học tập với chương trình linh hoạt, giáo dục thường xuyên và đặc biệt là các khóa đào tạo nghề ngắn hạn phù hợp với thị trường lao động. Nhu cầu giáo dục phòng ngừa lao động sớm cũng được xác định, trong đó phụ huynh và giáo viên là nhóm mục tiêu cần nâng cao nhận thức về quyền học tập của trẻ.

3. Nhu cầu giáo dục của trẻ em mồ côi không nơi nương tựa: Hơn 150.000 trẻ em mồ côi, trong đó 88.000 em không nơi nương tựa, phần lớn mong muốn được đào tạo nghề và đi làm sớm sau khi hoàn thành cấp trung học cơ sở hoặc tiếp tục học tập. Các em chịu ảnh hưởng lớn bởi thiếu hỗ trợ tâm lý và tài chính, trong khi các chính sách hỗ trợ hiện tại chưa đủ đáp ứng nhu cầu học tập và phát triển của các em.

4. Nhu cầu về phương pháp, hình thức và điều kiện giáo dục: Học sinh và giáo viên đều phản ánh sự cần thiết đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng cường trang thiết bị, không gian học tập và thời gian học phù hợp. Khoảng 44% học sinh trung học cơ sở không thích học văn hóa do cảm thấy bị ép buộc và chương trình không phù hợp. Các hoạt động giáo dục ngoài giờ như lao động, văn hóa văn nghệ và thể dục thể thao được đánh giá cao nhưng cần được tổ chức linh hoạt hơn.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự bất cập giữa nhu cầu thực tế của trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt và các chương trình giáo dục hiện hành. Việc áp dụng một chương trình giáo dục đồng nhất cho tất cả các nhóm trẻ không đáp ứng được sự đa dạng về hoàn cảnh và nhu cầu học tập. So sánh với các nghiên cứu quốc tế, Việt Nam còn thiếu các chương trình đào tạo nghề ngắn hạn và giáo dục thường xuyên phù hợp với trẻ em lao động sớm và trẻ em mồ côi.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ học sinh theo cấp học, biểu đồ so sánh nhu cầu học tập và làm việc sau khi ra trường, cũng như bảng phân tích mức độ hài lòng của học sinh và giáo viên về chương trình giáo dục hiện tại. Những phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đổi mới chương trình, phương pháp và điều kiện giáo dục nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục cho các nhóm trẻ đặc biệt.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đổi mới chương trình giáo dục đặc thù: Thiết kế chương trình linh hoạt, phân hóa theo nhóm trẻ em vi phạm pháp luật, lao động sớm và mồ côi, tập trung vào đào tạo nghề ngắn hạn và giáo dục thường xuyên. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể: Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các cơ sở giáo dục đặc biệt.

2. Cải tiến phương pháp giảng dạy: Tăng cường đào tạo giáo viên về phương pháp dạy học tích cực, phù hợp với đặc điểm tâm lý và hoàn cảnh của trẻ em đặc biệt. Thời gian: liên tục, ưu tiên trong 12 tháng đầu. Chủ thể: các trường đào tạo giáo viên và các trường giáo dục đặc biệt.

3. Nâng cấp cơ sở vật chất và điều kiện học tập: Đầu tư trang thiết bị, mở rộng không gian học tập, tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh học tập và sinh hoạt. Thời gian: 2-3 năm. Chủ thể: Bộ Giáo dục, các địa phương và các tổ chức xã hội.

4. Tăng cường công tác tuyên truyền và nâng cao nhận thức: Hướng đến phụ huynh, giáo viên và cộng đồng về quyền học tập và nhu cầu giáo dục của trẻ em đặc biệt, nhằm giảm thiểu tình trạng lao động sớm và bỏ học. Thời gian: liên tục. Chủ thể: các cơ quan truyền thông, ngành giáo dục và các tổ chức xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ngành Giáo dục và Đào tạo: Để xây dựng chính sách, chương trình và kế hoạch giáo dục phù hợp với trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, nâng cao hiệu quả giáo dục và bảo đảm quyền học tập.

2. Các cơ sở giáo dục đặc biệt: Hỗ trợ đổi mới phương pháp giảng dạy, thiết kế chương trình đào tạo nghề và giáo dục thường xuyên phù hợp với đặc điểm học sinh.

3. Các tổ chức xã hội và phi chính phủ: Làm cơ sở để triển khai các chương trình hỗ trợ, can thiệp giáo dục và nâng cao nhận thức cộng đồng về quyền học tập của trẻ em đặc biệt.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành giáo dục, xã hội học: Cung cấp dữ liệu thực tiễn và khung lý thuyết để nghiên cứu sâu hơn về giáo dục trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, góp phần phát triển học thuật và thực tiễn.

Câu hỏi thường gặp

1. Trẻ em vi phạm pháp luật có nhu cầu giáo dục đặc biệt như thế nào?
   Trẻ em vi phạm pháp luật cần chương trình giáo dục phân hóa, đổi mới mục tiêu, nội dung và phương pháp giảng dạy. Khoảng 11,36% học sinh tại các trường giáo dục đặc biệt được xử lý bằng biện pháp đưa vào trường giáo dục, với nhu cầu học tập chủ yếu ở trình độ tiểu học và trung học cơ sở.

2. Chương trình giáo dục hiện tại có phù hợp với trẻ em lao động sớm không?
   Chương trình hiện tại chưa đáp ứng tốt nhu cầu trẻ em lao động sớm, các em mong muốn chương trình linh hoạt, giáo dục thường xuyên và các khóa đào tạo nghề ngắn hạn phù hợp với thị trường lao động.

3. Trẻ em mồ côi không nơi nương tựa cần được hỗ trợ gì trong giáo dục?
   Các em cần được hỗ trợ về đào tạo nghề, học tập tiếp tục sau trung học cơ sở, đồng thời cần có sự hỗ trợ tâm lý và tài chính để đảm bảo điều kiện học tập và phát triển toàn diện.

4. Phương pháp giảng dạy hiện nay có phù hợp với đặc điểm của trẻ em đặc biệt?
   Nhiều giáo viên và học sinh phản ánh phương pháp giảng dạy còn cứng nhắc, chưa phù hợp với đặc điểm tâm lý và hoàn cảnh của trẻ em đặc biệt, cần đổi mới theo hướng tích cực, linh hoạt hơn.

5. Làm thế nào để nâng cao nhận thức của phụ huynh và cộng đồng về quyền học tập của trẻ em đặc biệt?
   Cần tổ chức các chiến dịch tuyên truyền, đào tạo và nâng cao nhận thức cho phụ huynh, giáo viên và cộng đồng về quyền học tập, tác động tích cực đến việc giảm thiểu lao động sớm và bỏ học.

Kết luận

• Nghiên cứu đã đánh giá toàn diện nhu cầu giáo dục của ba nhóm trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt tại Việt Nam, cung cấp số liệu và phân tích thực tiễn quan trọng.
• Phát hiện sự không tương thích giữa chương trình giáo dục hiện hành và nhu cầu thực tế của trẻ em vi phạm pháp luật, lao động sớm và mồ côi.
• Đề xuất đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy, nâng cấp cơ sở vật chất và tăng cường tuyên truyền nhằm đáp ứng nhu cầu giáo dục đặc thù.
• Khuyến nghị sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành Giáo dục, các cơ sở giáo dục đặc biệt, tổ chức xã hội và cộng đồng trong việc thực hiện các giải pháp.
• Tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi khảo sát và đánh giá hiệu quả các giải pháp trong thời gian tới để hoàn thiện chính sách giáo dục cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt.

Các cơ quan quản lý giáo dục, nhà trường và tổ chức xã hội cần nhanh chóng áp dụng các khuyến nghị này nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và bảo đảm quyền học tập cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, góp phần xây dựng xã hội phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o viÖn khoa häc gi¸o dôc viÖt nam -------------------------------------- b¸o c¸o tæng kÕt ®Ò tµi ®¸nh gi¸ nhu cÇu gi¸o dôc cña trÎ em cã hoµn c¶nh ®Æc biÖt m∙ sè: B2006 - 37 - 23 chñ nhiÖm ®Ò tµi: Th. Bïi thÕ hîp 7127 18/02/2009 hµ néi – 2008 1 Nh÷ng ng−êi thùc hiÖn ®Ò tµi vµ ®¬n vÞ phèi hîp chÝnh Nhãm thùc hiÖn ®Ò tµi 1. Bïi ThÕ Hîp - chñ nhiÖm ®Ò tµi 2. NguyÔn ThÕ Th¾ng - th− ký ®Ò tµi 3.

NguyÔn §øc Minh - thµnh viªn 4. NguyÔn ThÞ Kim Hoa - thµnh viªn 5. Lª TuÊn §øc - thµnh viªn c¸c ®¬n vÞ phèi hîp chÝnh 1. Côc Qu¶n lý tr¹i giam (V26), Bé C«ng An 2.

Tr−êng Néi tró cã d¹y nghÒ sè 1 Hµ Néi (®Þa chØ: Quèc b¶o, Thanh Tr×, Hµ Néi) 3. Tr−êng Gi¸o d−ìng sè 2, Côc V26 (Mai S¬n, Yªn M«, Ninh B×nh) 4. Tr−êng Gi¸o d−ìng sè 3, Côc V26 (Hoµ Phó, Hoµ Vang, §µ N½ng) 5. Tr−êng Gi¸o d−ìng sè 4, Côc V26 (Êp 8, An Ph−íc, Long Thµnh, §ång Nai) 6.

Tr−êng Gi¸o d−ìng sè 5, Côc V26 (L−¬ng Hoµ, BÕn Løc, Long An) 7. Côc TrÎ em, Bé Lao ®éng Th−¬ng binh vµ X· héi 8. Lµng SOS Hµ Néi (sè 6 Do·n KÕ ThiÖn, Hµ Néi) 9. Phßng Gi¸o dôc vµ §µo t¹o huyÖn Qu¶ng X−¬ng, tØnh Thanh Hãa 10.

Tæ chøc Blue Dragon Children's Foundation (66 NghÜa Dòng, Hµ Néi) 2 Môc lôc Trang Nh÷ng ng−êi thùc hiÖn ®Ò tµi vµ ®¬n vÞ phèi hîp chÝnh. C¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu ®¹t ®−îc. Tæng quan vÊn ®Ò nghiªn cøu. C¸c kh¸i niÖm c¬ b¶n sö dông trong ®Ò tµi.

M« h×nh nhu cÇu gi¸o dôc. TiÕp cËn nhu cÇu hay tiÕp cËn quyÒn?. TrÎ em vi ph¹m ph¸p luËt. TrÎ em lao ®éng sím.

TrÎ em må c«i kh«ng n¬i n−¬ng tùa. Nghiªn cøu thùc tiÔn. Nhu cÇu gi¸o dôc cña trÎ em vi ph¹m ph¸p luËt. Nhu cÇu gi¸o dôc cña trÎ em lao ®éng sím.

Nhu cÇu gi¸o dôc cña trÎ em må c«i, kh«ng n¬i n−¬ng tùa. KÕt luËn vµ kiÕn nghÞ. 69 Tµi liÖu tham kh¶o. 71 PhÇn phô lôc.

75 3 C¸c ch÷ viÕt t¾t BTVH Bæ tóc v¨n hãa BTxh B¶o trî x· héi GDTX Gi¸o dôc th−êng xuyªn L§ TB & XH Lao ®éng Th−¬ng binh vµ X· héi MN MÇm non TGD Tr−êng gi¸o d−ìng TE CHC§b TrÎ em cã hßan c¶nh ®Æc biÖt TE VPPL TrÎ em vi ph¹m ph¸p luËt Te L§S TrÎ em lao ®éng sím TE MC kNNT TrÎ em må c«i kh«ng n¬i n−¬ng tùa TH TiÓu häc THCS Trung häc c¬ së THPT Trung häc phæ th«ng 4 tãm t¾t kÕt qu¶ nghiªn cøu §Ò tµi khoa häc vµ c«ng nghÖ cÊp bé Tªn ®Ò tµi: §¸nh gi¸ nhu cÇu gi¸o dôc cña trÎ em cã hoµn c¶nh ®Æc biÖt M· sè: B2006-37-23 Chñ nhiÖm ®Ò tµi: Th. Bïi ThÕ Hîp Tel: [phone] E-mail: [e-mail] C¬ quan chñ tr× ®Ò tµi: ViÖn Khoa häc Gi¸o dôc ViÖt Nam Thêi gian thùc hiÖn: tõ th¸ng 5/2006 ®Õn th¸ng 5/2008 1. Môc tiªu §¸nh gi¸ nhu cÇu gi¸o dôc cña c¸c nhãm trÎ em cã hoµn c¶nh ®Æc biÖt nh»m gãp phÇn t¹o c¬ së khoa häc cho viÖc ra c¸c quyÕt ®Þnh, c¸c chiÕn l−îc, ch−¬ng tr×nh vµ kÕ ho¹ch hµnh ®éng ®¸p øng nhu cÇu ®−îc häc tËp cña c¸c trÎ em nµy.

Néi dung chÝnh - Håi cøu c¸c tµi liÖu quèc tÕ vµ trong n−íc cã liªn quan ®Õn ®Ò tµi lµm s¸ng tá c¸c kh¸i niÖm c«ng cô sö dông trong ®Ò tµi còng nh− c¬ së lý luËn cña vÊn ®Ò nghiªn cøu. - Nghiªn cøu ®¸nh gi¸ nhu cÇu gi¸o dôc cña 3 nhãm trÎ em cã hoµn c¶nh ®Æc biÖt gåm: 1) TrÎ em vi ph¹m ph¸p luËt; 2) TrÎ em lao ®éng sím; vµ 3) TrÎ em må c«i kh«ng n¬i n−¬ng tùa. - Trªn c¬ së nghiªn cøu lý luËn vµ thùc tiÔn rót ra c¸c ®¸nh gi¸, kÕt luËn vµ ®Ò xuÊt víi Bé Gi¸o dôc §µo t¹o vµ c¸c Bé, Ngµnh, c¸c c¬ quan vµ tr−êng häc vÒ gi¶i ph¸p tr−íc m¾t vµ l©u dµi nh»m ®¸p øng nhu cÇu thùc tÕ vÒ gi¸o dôc cña c¸c nhãm trÎ em cã hßan c¶nh ®Æc biÖt. KÕt qu¶ chÝnh ®· ®¹t ®−îc Nghiªn cøu lý luËn cña ®Ò tµi ®· lµm s¸ng tá c¸c kh¸i niÖm c«ng cô gåm: trÎ em, trÎ em cã hoµn c¶nh ®Æc biÖt, nhu cÇu gi¸o dôc, ®¸nh gi¸ nhu cÇu gi¸o dôc, trÎ em lao ®éng sím, trÎ em vi ph¹m ph¸p luËt, trÎ em må c«i kh«ng n¬i n−¬ng tùa; ®ång thêi x¸c ®Þnh m« h×nh tæng hßa cña hai tiÕp cËn chÝnh, 5 tiÕp cËn quyÒn vµ tiÕp cËn nhu cÇu trong kh¶o cøu vµ ®Ò xuÊt ®Þnh h−íng gi¶i ph¸p gi¸o dôc trÎ em cã hoµn c¶nh ®Æc biÖt.

Nghiªn cøu nhu cÇu gi¸o dôc cña trÎ em vi ph¹m ph¸p luËt t¹i c¸c tr−êng gi¸o d−ìng toµn quèc cho thÊy sù kh«ng t−¬ng hîp gi÷a nhu cÇu ph©n hãa vÒ ®Çu ra cña häc sinh víi m« h×nh ®ång nhÊt vÒ môc tiªu, ch−¬ng tr×nh, ph−¬ng ph¸p, ph−¬ng tiÖn vµ ®iÒu kiÖn hiÖn t¹i cña c¸c tr−êng gi¸o d−ìng. KÕt qu¶ kh¶o s¸t thùc tiÔn chØ ra r»ng häc sinh vµ gi¸o viªn t¹i c¸c tr−êng gi¸o d−ìng cÇn sù ph©n hãa, cô thÓ hãa cña môc tiªu ®Çu ra ®èi víi häc sinh, nhu cÇu ®æi míi ch−¬ng tr×nh gi¸o dôc, nhu cÇu båi d−ìng vÒ ph−¬ng ph¸p s− ph¹m ®Æc biÖt ®èi víi gi¸o viªn, vµ nhu cÇu t¨ng c−êng trang thiÕt bÞ d¹y häc, ®iÒu kiÖn vÒ thêi gian, kh«ng gian vµ sù khuyÕn khÝch tù häc ®èi víi häc sinh. Nghiªn cøu ®¸nh gi¸ nhu cÇu gi¸o dôc cña trÎ em lao ®éng sím ®· chØ ra r»ng phÇn lín c¸c trÎ em ph¶i lao ®éng sím vÉn cã nhu cÇu gi¸o dôc. C¸c em mong ®−îc häc tËp víi ch−¬ng tr×nh vµ h×nh thøc gi¸o dôc linh ho¹t, gi¸o dôc th−êng xuyªn, vµ ®Æc biÖt cÇn c¸c khãa ®µo t¹o nghÒ ng¾n h¹n víi c¸c nghÒ thùc dông mµ x· héi ®ang cÇn, dÔ t×m viÖc lµm.

C¸c kh¶o s¸t tr−êng hîp t¹i ®Þa ph−¬ng còng cho thÊy nhu cÇu gi¸o dôc phßng ngõa trÎ em lao ®éng sím, t¸c ®éng ®Õn ý thøc cña phô huynh vµ gi¸o viªn phæ th«ng vÒ quyÒn häc tËp cña trÎ em, sù nh¹y c¶m tr−íc 'sè phËn' cña mçi trÎ em, nhÊt lµ c¸c trÎ em gia ®×nh nghÌo vµ cã häc lùc yÕu kÐm (nhãm dÔ bá häc tham gia lao ®éng sím nhÊt). Kh¶o s¸t nhu cÇu gi¸o dôc cña trÎ em må c«i kh«ng n¬i n−¬ng tùa cho thÊy ®a sè c¸c trÎ em nµy cã mong muèn häc nghÒ vµ ®i lµm sím tr−íc khi häc hÕt THCS hoÆc häc bæ tóc v¨n hãa ®ång thêi häc nghÒ hoÆc ®i lµm. RÊt Ýt trÎ mong muèn häc hÕt phæ th«ng vµ häc lªn. Nguyªn do chÝnh lµ sù thiÕu chç dùa vÒ tinh thÇn vµ vËt chÊt.

Møc trî cÊp hiÖn thêi hoµn toµn kh«ng ®¶m b¶o ®iÒu kiÖn tèi thiÓu cho viÖc häc tËp cña c¸c em. Tõ c¸c ph¸t hiÖn cña ®Ò tµi, nhãm nghiªn cøu ®· ®−a ra c¸c ®Ò xuÊt vÒ gi¶i ph¸p tr−íc m¾t vµ l©u dµi nh»m ®¸p øng nhu cÇu thùc tiÔn vÒ gi¸o dôc cña c¸c nhãm trÎ em cã hoµn c¶nh ®Æc biÖt nªu trªn. 6 Summary Project title: Assessment of educational needs of children with disadvantages Code number: B2006 - 37 - 23 Coordinator: Bui The Hop, MA. Implementing Institution: The Vietnam Institute for Education Science Cooperating Institutions: Department V26 (Ministry of Public Security), Schools for children in conflict with the law N0 1 -5, District Department of Education and Training in Quang Xuong (Thanh Hoa province), and Hanoi SOS Village.

Duration: from May 2006 to May 2008 1. Objective Assessing education needs of several groups of children with disadvantages in order to set up scientific basis for the process of making decisions, strategies, curriculum and action plans for meeting the real education needs of these children. Main contents - Literature review: reviewing the national and international literature in relation to the topic to clarify conceptual tools as well as theoretical basis for this study. - Studying for the assessment of educational needs of three groups: 1) Children in conflict with the law; 2) Early labour children; and 3) Orphan children.

- Based on findings of the study, conclusions on the real educational needs of children with disadvantages are made out. As a result, the recommendations on solutions for Ministry of Education and Training, other involving ministries, institutions and schools to meet the real needs of these children, at short term and long term, are pointed out also. Results obtained: By literature review, the conceptual tools clarified are included: children (in Vietnam context), children with disadvantages, educational needs, assessment of educational needs, children in conflict with the law, early labour children, and orphan children. In addition, an interactive model of two approaches: the right and need approach are identified for studying and pointing out recommendations of education for children with disadvantages.

7 It is pointed out from researching educational needs of children in conflict with the law in schools for these children in the whole nation that there is an irrelevance between the educational needs of these children and the educational objectives, curriculum, methodology, facilities and conditions of the schools. It also finds that students and teachers in these schools need differentiation of educational objectives, innovation of curriculum and of teaching methodology, increase of facilities, time, spaces, and encouragement for learning. The study on educational needs of early labour children shows that most of these children have the needs. They need flexible curriculum and models, continuing education, and specially short term vocational courses which are pragmatic in term of market labour.

It is also found from the field trip research at locals that programs for preventing children from early labour are necessary in perspective of educational right of the child. The target groups of those programs should be involved parents and teachers for raising their awareness and sensitivity to educational right and face of the child. Research on educational needs of orphan children shows that most of those children expect to vocational training and working as early as possible right after finishing lower secondary education, or alternatively enrolling continuing education schools and vocational training courses or working at the same time. These children are influenced by the lack of psychological and financial supports.

The current supports come from the government are critically not enough for their learning. The implication of the findings are shown out recommendations at short term and long term solutions for meeting the real educational needs for those children more effectively. 8 B¸o c¸o kÕt qu¶ nghiªn cøu PhÇn mét. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi nghiªn cøu HiÖn n−íc ta −íc cã kho¶ng h¬n 2 triÖu trÎ em cã hoµn c¶nh ®Æc biÖt.

ViÖc b¶o vÖ, ch¨m sãc, gi¸o dôc c¸c trÎ em nµy lµ tr¸ch nhiÖm chung cña nhiÒu Bé, Ngµnh vµ toµn x· héi. §Æc biÖt, ngµnh Gi¸o dôc vµ §µo t¹o cã tr¸ch nhiÖm chÝnh trong c«ng t¸c gi¸o dôc nh÷ng trÎ em nµy1. §Ó gi¸o dôc c¸c nhãm trÎ em cã hoµn c¶nh ®Æc biÖt mét c¸ch hiÖu qu¶ th× c¸c t¸c ®éng gi¸o dôc cÇn phï hîp vµ ®¸p øng nhu cÇu thùc cña trÎ em.