HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LÊ THỊ TUYẾT NHUNG ĐÁNH GIÁ MÔ HÌNH SẢN XUẤT KHOAI TÂY BẰNG PHƯƠNG PHÁP LÀM ĐẤT TỐI THIỂU TẠI HUYỆN GIA LÂM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thị Dương Nga NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Lê Thị Tuyết Nhung i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc TS. Nguyễn Thị Dương Nga đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Phân tích Định lượng – Khoa Kinh tế và PTNT - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tiếp đến, tôi xin chân thành cảm ơn các phòng; ban chức năng và Trạm Khuyến nông huyện Gia Lâm; các tổ chức đoàn thể xã hội, Hợp tác xã DVNN cùng toàn thể các hộ dân tại xã Kim Sơn, xã Lệ Chi, xã Đình Xuyên huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này.
Cuối cùng tôi xin cảm ơn tới gia đình, bạn bè – những người luôn động viên khích lệ và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Do thời gian và kiến thức có hạn, đề tài của tôi không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót. Vì vậy, tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của các thầy cô giáo cùng toàn thể bạn đọc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Lê Thị Tuyết Nhung ii MỤC LỤC Lời cam đoan.
ii Mục lục. iii Danh mục các từ viết tắt. vi Danh mục bảng. vi Danh mục đồ thị, hình, hộp.
viii Trích yếu luận văn. ix Thesis Abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.
Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Tổng quan tài liệu. Các khái niệm và lý luận cơ bản. Đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của sản xuất khoai tây.
Giới thiệu mô hình sản xuất khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu. Nội dung đánh giá mô hình sản xuất khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc áp dụng mô hình. Cơ sở thực tiễn.
Phát triển sản xuất khoai tây trên thế giới. Tình hình phát triển sản xuất khoai tây ở Việt Nam. Tình hình áp dụng kỹ thuật sản xuất khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu tại Việt Nam. Phương pháp nghiên cứu.
Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội. Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập tài liệu. Phương pháp xử lý, phân tích số liệu, thông tin. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu.
Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng triển khai mô hình sản xuất khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu tại huyện Gia Lâm. Đánh giá chung tình hình sản xuất cây trồng vụ đông huyện Gia Lâm. Diện tích, năng suất, sản lượng khoai tây.
Tình hình áp dụng tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất khoai tây tại huyện Gia Lâm. Đánh giá mô hình sản xuất khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu tại các điểm nghiên cứu. Thông tin chung của các hộ tham gia mô hình sản xuất khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu. Tính phù hợp của mô hình.
Tính hiệu quả của mô hình. Tính bền vững của mô hình. Tính lan tỏa của mô hình. Đánh giá khả năng mở rộng áp dụng mô hình sản xuất khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu tại huyện Gia Lâm.
Các yếu tố ảnh hưởng đến việc áp dụng mô hình. Tiềm năng mở rộng mô hình sản xuất khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu. Phân tích SWOT đối với trồng khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu. Một số giải pháp chủ yếu nhằm phát triển và nhân rộng mô hình trên toàn huyện trong thời gian tới.
Xây dựng quy hoạch vùng sản xuất tập trung. Tăng cường tuyên truyền nâng cao hiểu biết của người dân. Tăng cường công tác khuyến nông. Duy trì thực hiện các chính sách hỗ trợ mô hình.
Đầu tư cơ sở hạ tầng phục vụ cho sản xuất. Kết luận và kiến nghị. 98 Tài liệu tham khảo. 103 v DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVTV :Bảo vệ thực vật CN – XD :Công nghiệp-Xây dựng GTSX :Giá trị sản xuất GTSXBQ :Giá trị sản xuất bình quân HTX DVNN :Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp HQKT :Hiệu quả kinh tế LĐTT :Làm đất tối thiểu MH :Mô hình NK :Nhân khẩu NLN-TS :Nông lâm nghiệp-thủy sản NN :Nông nghiệp NN-TS :Nông nghiệp - Thủy sản SX :Sản xuất TM :Thương mại TTCN-XDCB :Tiểu thủ công nghiệp - Xây dựng cơ bản TTKN :Trung tâm khuyến nông UBND :Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2.
Năng suất protein và năng lượng của một số cây. Sử dụng phân bón trong quy trình trồng khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu. Tình hình đất đai của huyện Gia Lâm giai đoạn 2013 – 2015. Giá trị sản xuất - kinh doanh của huyện Gia Lâm giai đoạn 2013 – 2015.
Tình hình lao động của huyện Gia Lâm giai đoạn 2013 – 2015. Thu thập tài liệu thứ cấp. Dung lượng mẫu điều tra hộ sản xuất khoai tây. Tình hình phân bổ mẫu phỏng vấn.
Tổng hợp diện tích khoai tây và một số cây trồng chính vụ đông giai đoạn 2012-2015. Diện tích khoai tây huyện Gia Lâm giai đoạn 2012-2015. Năng suất khoai tây huyện Gia Lâm giai đoạn 2012-2015. Sản lượng khoai tây huyện Gia Lâm giai đoạn 2012-2015.
Tình hình triển khai mô hình trồng khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu. Thông tin chung của các hộ tham gia mô hình. Đánh giá của các hộ điều tra về tập huấn kỹ thuật sản xuất khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu. Năng suất, giá bán khoai tây bình quân của các hộ điều tra trong vụ đông 2015 (tính cho 1ha).
Đầu tư vật chất cho sản xuất 1 ha khoai tây theo hai phương pháp. Chi phí bình quân 1 ha trồng khoai tây của các hộ điều tra. Kết quả và hiệu quả sản xuất khoai tây bằng PP LĐTT của các hộ nông dân. Diện tích trồng khoai tây theo phương pháp LĐTT tại huyện Gia Lâm giai đoạn 2011 - 2015.
Đánh giá về tính lan tỏa của mô hình sản xuất khoai tây bằng PP LĐTT của hộ tham gia mô hình. Đánh giá về nhu cầu tham gia mô hình sản xuất khoai tây bằng PP LĐTT của hộ chưa tham gia mô hình. Đánh giá về ảnh hưởng của yếu tố kỹ thuật. Đánh giá về ảnh hưởng của yếu tố kinh tế.
Đánh giá của hộ về ảnh hưởng của yếu tố thuộc về hộ sản xuất. Đánh giá của hộ về ảnh hưởng của yếu tố xã hội. Điều kiện mở rộng mô hình trên địa bàn huyện Gia Lâm. Tiềm năng mở rộng mô hình trên địa bàn huyện Gia Lâm.
Phân tích SWOT đối với trồng khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu. 92 viii DANH MỤC ĐỒ THỊ, HÌNH, HỘP Tên đồ thị Đồ thị 4. Nguồn tiếp cận thông tin về quy trình sản xuất khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu. Lý do tham gia mô hình của hộ điều tra.
Ưu điểm của mô hình sản xuất khoai tây theo phương pháp làm đất tối thiểu. Nhược điểm của mô hình sản xuất khoai tây theo phương pháp làm đất tối thiểu. Đánh giá tính phù hợp của mô hình trồng khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu. Đánh giá sự phù hợp về mặt kỹ thuật của mô hình.
Đánh giá tính phù hợp về mặt kinh tế của mô hình. Hình thức tiêu thụ sản phẩm của hộ. Đánh giá của người sản xuất về hiệu quả môi trường của phương pháp LĐTT. Quyết định của hộ về khả năng tiếp tục sản xuất khoai tây theo phương pháp LĐTT.
Quyết định thay đổi diện tích sản xuất của hộ khi không có hỗ trợ kinh phí. 79 Tên hình Hình 3. Bản đồ hành chính huyện Gia Lâm. Kỹ thuật làm đất trồng khoai tây truyền thống (hình trái) và trồng theo phương pháp làm đất tối thiểu (hình phải).
Thu hoạch khoai từ phương pháp làm đất cũ (bên trái) tốn nhiều sức lao động hơn so với phương pháp làm đất tối thiểu (bên phải). 69 Tên hộp Hộp 1. Hiệu quả từ sử dụng chân đất hai lúa. Mô hình triển khai phù hợp với điều kiện tự nhiên tại địa phương.
Chi phí sản xuất giảm là lợi thế của mô hình. Đầu ra sản phẩm rất quan trọng. Mô hình đang được triển khai tốt. 82 ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Lê Thị Tuyết Nhung Tên Luận văn: “Đánh giá mô hình sản xuất khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu tại huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội”.
Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60.