Luận văn Thạc sĩ Y tế: Đánh giá kiến thức thái độ và hành vi tiêu dùng

Đánh giá kiến thức thái độ và hành vi tiêu dùng thực phẩm bảo vệ sức khỏe của người dân tại quận 7 thành phố hồ chí minh phục vụ n

• Tác giả: Võ Đình Vũ
• Người hướng dẫn: TS. Trịnh Hồng Minh
• Trường học: Trường Đại Học Lạc Hồng
• Chuyên ngành: Tổ Chức Quản Lý Dược
• Đề tài: Đánh Giá Kiến Thức, Thái Độ Và Hành Vi Tiêu Dùng Thực Phẩm Bảo Vệ Sức Khỏe Của Người Dân Tại Quận 7, Thành Phố Hồ Chí Minh Năm 2024
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Đồng Nai

Tóm tắt

I. Khái niệm về Kiến thức Thái độ và Hành vi Tiêu dùng

Kiến thức, thái độ và hành vi tiêu dùng là ba yếu tố liên kết chặt chẽ trong quá trình quyết định mua hàng của người tiêu dùng. Kiến thức đề cập đến thông tin mà người dân có về thực phẩm bảo vệ sức khỏe (TPBVSK), bao gồm lợi ích, rủi ro và đặc tính của sản phẩm. Thái độ là cảm nhận và đánh giá của người tiêu dùng về TPBVSK, dẫn đến sự sẵn sàng hoặc từ chối sử dụng. Hành vi tiêu dùng là các quyết định thực tế mà người dân thực hiện khi lựa chọn và sử dụng TPBVSK trong đời sống hằng ngày. Các yếu tố này tương tác lẫn nhau, tạo nên nền tảng cho các hành vi tiêu dùng bền vững.

1.1. Định nghĩa Kiến thức tiêu dùng TPBVSK

Kiến thức tiêu dùng thực phẩm bảo vệ sức khỏe bao gồm hiểu biết sâu sắc về thành phần, công dụng, tác dụng phụ, đối tượng sử dụng phù hợp và cách sử dụng đúng. Người tiêu dùng cần nắm rõ sự khác biệt giữa TPBVSK và thuốc, cũng như vai trò hỗ trợ sức khỏe của các sản phẩm này. Kiến thức chính xác giúp người dân đưa ra quyết định mua hàng thông minh, tránh lãng phí tiền bạc và bảo vệ sức khỏe gia đình.

1.2. Thái độ và hành vi trong tiêu dùng TPBVSK

Thái độ tiêu dùng phản ánh mức độ tin tưởng, chấp nhận và sẵn sàng của người dân đối với TPBVSK. Hành vi tiêu dùng là biểu hiện thực tế của thái độ này qua việc mua sắm, sử dụng liên tục và giới thiệu sản phẩm cho người khác. Mối liên hệ giữa thái độ tích cực và hành vi mua hàng thường xuyên giúp doanh nghiệp xây dựng chiến lược marketing hiệu quả.

II. Các Yếu tố Ảnh hưởng đến Kiến thức Tiêu dùng TPBVSK

Nhiều yếu tố nhân khẩu học và xã hội ảnh hưởng đến kiến thức tiêu dùng thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Tuổi tác, trình độ học vấn, nghề nghiệp và thu nhập hộ gia đình là những biến số quan trọng quyết định mức độ hiểu biết về TPBVSK. Những người có trình độ học vấn cao, thu nhập ổn định và công việc ổn định thường có tiếp cận thông tin tốt hơn. Bên cạnh đó, nguồn thông tin từ các chuyên gia y tế, truyền thông đại chúng và mạng xã hội cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành kiến thức của người tiêu dùng. Đặc biệt, tại các khu vực đô thị như Quận 7, Thành phố Hồ Chí Minh, mức độ tiếp cận thông tin TPBVSK cao hơn so với các vùng nông thôn.

2.1. Ảnh hưởng của trình độ học vấn và thu nhập

Người có trình độ học vấn cao và thu nhập ổn định có khả năng tiếp cận thông tin về TPBVSK tốt hơn. Họ có thể đọc hiểu thông tin trên nhãn sản phẩm, tra cứu thông tin qua internet và tham khảo ý kiến chuyên gia. Thu nhập cao cho phép họ mua các sản phẩm TPBVSK chất lượng, có độ tin cậy cao từ các thương hiệu uy tín.

2.2. Vai trò của các nguồn thông tin

Các nguồn thông tin đa dạng như bác sĩ, nhà thuốc, truyền hình, báo chí và mạng xã hội đóng vai trò quan trọng. Thông tin từ các chuyên gia y tế được xem là đáng tin cậy nhất. Tuy nhiên, thông tin trên mạng xã hộ có thể gây nhầm lẫn nếu không được xác minh kỹ lưỡng.

III. Mối Quan hệ giữa Thái độ và Hành vi Tiêu dùng

Mối tương quan giữa thái độ và hành vi tiêu dùng thực phẩm bảo vệ sức khỏe là một hiện tượng quan trọng trong hành vi tiêu dùng. Người có thái độ tích cực đối với TPBVSK có xu hướng mua sắm và sử dụng sản phẩm thường xuyên. Các nghiên cứu tại Quận 7, Thành phố Hồ Chí Minh năm 2024 cho thấy, hầu hết người tiêu dùng có sự quan tâm cao đến TPBVSK và sẵn sàng sử dụng trong cuộc sống hằng ngày. Tuy nhiên, họ cần có sự tư vấn từ các chuyên gia trước khi lựa chọn sản phẩm. Kiến thức cũng là yếu tố trung gian quan trọng, giúp chuyển đổi thái độ thành hành vi mua hàng có ý thức. Những người có kiến thức chính xác về TPBVSK thường đưa ra quyết định mua hàng thông minh hơn.

3.1. Mối tương quan tuyến tính giữa thái độ và hành vi

Thái độ tích cực về lợi ích sức khỏe từ TPBVSK dẫn trực tiếp đến hành vi mua hàng. Người có thái độ tin tưởng vào chất lượng và hiệu quả của sản phẩm sẽ mua liên tục. Nghiên cứu định tính tại Quận 7 xác nhận rằng mối tương quan này rất mạnh, đặc biệt ở nhóm người có thu nhập từ trung bình trở lên.

3.2. Vai trò của tư vấn chuyên gia trong quyết định tiêu dùng

Đa số người tiêu dùng cần lời tư vấn từ chuyên gia trước khi sử dụng TPBVSK. Những lời khuyên từ dược sĩ, bác sĩ hoặc nhân viên bán hàng tại nhà thuốc giúp họ tin tưởng và đưa ra quyết định mua hàng. Tư vấn chuyên gia làm tăng độ tin cậy về chất lượng sản phẩm.

IV. Giải pháp Quản lý Kiến thức Thái độ và Hành vi Tiêu dùng

Để nâng cao kiến thức, thái độ và hành vi tiêu dùng thực phẩm bảo vệ sức khỏe một cách bền vững, cần có các giải pháp quản lý toàn diện từ các bên liên quan. Cơ quan quản lý nhà nước cần tăng cường công tác kiểm tra chất lượng TPBVSK, xử phạt các sản phẩm giả mạo và quảng cáo sai sự thật. Các doanh nghiệp cần cung cấp thông tin đầy đủ, trung thực trên nhãn sản phẩm và đẩy mạnh chương trình đào tạo cho nhân viên bán hàng. Tại các khu vực đô thị như Quận 7, Thành phố Hồ Chí Minh, cần xây dựng các chương trình giáo dục cộng đồng, tổ chức hội thảo và lớp tư vấn miễn phí. Người tiêu dùng cần tăng cường kỹ năng tra cứu thông tin, biết cách phân biệt sản phẩm chính hãng và hàng giả.

4.1. Vai trò của cơ quan quản lý và doanh nghiệp

Cơ quan quản lý nhà nước cần tăng cường thanh tra, kiểm tra chất lượng TPBVSK và xử phạt nghiêm các vi phạm. Doanh nghiệp có trách nhiệm cung cấp thông tin chính xác, đào tạo nhân viên bán hàng có kiến thức chuyên sâu. Hợp tác giữa hai bên tạo môi trường tiêu dùng an toàn, lành mạnh cho người dân.

4.2. Chương trình giáo dục cộng đồng và hỗ trợ tiêu dùng

Cần xây dựng các chương trình giáo dục cộng đồng về cách sử dụng TPBVSK an toàn, lợi ích thực sự và những rủi ro tiềm ẩn. Tổ chức các hội thảo miễn phí, lớp tư vấn tại các trung tâm y tế địa phương giúp người dân nâng cao kiến thức tiêu dùng. Phát triển ứng dụng di động cung cấp thông tin TPBVSK cũng là giải pháp hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Theo khoản 23 điều 2 Luật An toàn thực phẩm năm 2010, thực phẩm bảo vệ sức khoẻ là một trong các nhóm chính của thực phẩm chức năng với công dụng hỗ trợ chức năng của cơ thể con người, tạo cho cơ thể tình trạng thoải mái, tăng sức đề kháng, giảm bớt nguy cơ mắc bệnh (Quốc hội, 2010). Trong những năm gần đây, các sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe (TPBVSK) đã có sự phát triển mạnh mẽ về số lượng và không ngừng mở rộng thị trường, đặc biệt là tại các thành phố lớn như Thành phố Hồ Chí Minh. TPBVSK đang ngày càng trở thành một phần không thể thiếu trong thói quen tiêu dùng của người dân. Sau đại dịch COVID-19, sự quan tâm của người dân đến sức khỏe và các thực phẩm bảo vệ sức khỏe lại càng gia tăng.

Theo báo cáo của Hiệp hội Thực phẩm chức năng Việt Nam (VAFF) tổng giá trị thị trường của thực phẩm chức năng tại Việt Nam đạt tới 560 triệu USD, tỷ lệ tăng trưởng kép hàng năm gần 9% trong khoảng thời gian từ năm 2021 – 2022 (VAFF, 2025). Tuy nhiên, đi cùng với sự phát triển nhanh chóng này là những thách thức lớn liên quan đến sự quản lý chất lượng, tính an toàn và hiệu quả của các sản phẩm TPBVSK. Điều này đã tạo ra một "ma trận thông tin" mà người tiêu dùng khó có thể phân biệt giữa sản phẩm có chất lượng và sản phẩm tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe. Mặc dù TPBVSK được quảng bá rộng rãi như một giải pháp hỗ trợ sức khỏe, nhưng thực tế cho thấy, nhiều người dân, dù có nhu cầu cải thiện sức khỏe, lại thiếu thông tin đầy đủ và chính xác về các sản phẩm này.

Thậm chí, trong nhiều trường hợp, người tiêu dùng còn bị tác động bởi những chiến dịch quảng cáo mạnh mẽ, những khuyến nghị hấp dẫn nhưng thiếu cơ sở khoa học. Thực tế hiện nay không ít trường hợp, khi đến các nhà thuốc, người tiêu dùng thường xuyên nhận được sự tư vấn về các sản phẩm TPBVSK mà không được cung cấp đầy đủ thông tin về hiệu quả, tác dụng không mong muốn có thể xảy ra. Điều này khiến người sử dụng dễ dàng mua các sản phẩm này mà không thực sự hiểu rõ về nguồn gốc, chất lượng và các nguy cơ tiềm ẩn khác của sản phẩm. Trước bối cảnh đó, việc nghiên cứu và đánh giá kiến thức, thái độ và hành vi tiêu dùng TPBVSK của người dân tại Quận 7, Thành phố Hồ Chí Minh trong năm 2024 là một đề tài hết sức cấp thiết.

Nghiên cứu này không chỉ giúp đánh giá một cách tổng quát mức độ hiểu biết của người dân về TPBVSK, mà còn cung cấp thông tin quan 2 trọng về thái độ và hành vi tiêu dùng, từ đó tạo cơ sở để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn và sử dụng các sản phẩm này. Về mặt lý luận, nghiên cứu này đóng góp vào cơ sở khoa học trong lĩnh vực y học, đặc biệt là trong việc tìm hiểu các yếu tố tác động đến thói quen tiêu dùng đối với các sản phẩm là thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Việc phân tích kiến thức và thái độ của người dân sẽ giúp làm rõ mối liên hệ giữa thông tin nhận được và quyết định tiêu dùng đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe, đồng thời chỉ ra những thiếu sót trong công tác tuyên truyền, giáo dục sức khỏe cộng đồng hiện nay. Đặc biệt, nghiên cứu này cũng cung cấp cái nhìn chi tiết hơn về hành vi tiêu dùng trong bối cảnh kiểm soát chất lượng TPBVSK còn nhiều bất cập, góp phần vào việc cải thiện chất lượng dịch vụ tư vấn y tế và sản phẩm TPBVSK.

Về mặt thực tiễn, nghiên cứu này có thể giúp các cơ quan quản lý, các tổ chức y tế và các doanh nghiệp sản xuất TPBVSK hiểu rõ hơn về nhu cầu, tâm lý và thói quen tiêu dùng của người dân tại địa phương, từ đó xây dựng các chiến lược quảng cáo, tuyên truyền sản phẩm một cách phù hợp. Việc nhận thức rõ về các yếu tố tác động đến hành vi tiêu dùng TPBVSK sẽ giúp các cơ quan chức năng, tổ chức y tế địa phương và các nhà nghiên cứu đưa ra các biện pháp can thiệp hiệu quả, kiểm soát chất lượng sản phẩm và tăng cường giám sát việc quảng cáo, tư vấn sản phẩm TPBVSK, nhằm đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Mục tiêu tổng quát: Đánh giá kiến thức, thái độ và hành vi tiêu dùng thực phẩm bảo vệ sức khỏe của người dân tại Quận 7, TP. Hồ Chí Minh năm 2024.

Mục tiêu cụ thể: 1. Tìm hiểu kiến thức, thái độ và hành vi của người tiêu dùng thực phẩm bảo vệ sức khỏe về lợi ích, rủi ro, giá sản phẩm. Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến kiến thức, thái độ và hành vi tiêu dùng thực phẩm bảo vệ sức khỏe, nhằm đề xuất các giải pháp quản lý phù hợp. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.

Tổng quan về Quận 7, Thành phố Hồ Chí Minh Quận 7 từ lâu đã được biết đến là một trong những khu vực phát triển năng động bậc nhất TP. Hồ Chí Minh. Nơi đây sở hữu hệ thống cơ sở hạ tầng hiện đại, môi trường sống văn minh. Quận 7 là một quận nội thành nằm ở phía Nam TP.

Hồ Chí Minh, còn được biết đến với tên gọi là khu Nam Sài Gòn. Địa bàn Quận 7 hiện nay từng là một phần của huyện Nhà Bè, đến năm 1997 mới chính thức được tách ra để thành lập Quận 7 thuộc TP. Hồ Chí Minh như hiện nay (Chính phủ, 1997). Vị trí địa lý của Quận 7, TP.

Hồ Chí Minh tiếp giáp với các khu vực như sau: Phía Đông giáp huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai (qua sông Nhà Bè) và thành phố Thủ Đức (qua sông Sài Gòn). Phía Tây giáp Quận 8 và huyện Bình Chánh (ranh giới là rạch Ông Lớn). Phía Nam giáp huyện Nhà Bè (ranh giới là Rạch Đỉa – Rạch Rơi – Sông Phú Xuân). Phía Bắc giáp Quận 4 (qua Kênh Tẻ) và thành phố Thủ Đức (qua sông Sài Gòn).

Với vị trí địa lý mang tính chiến lược, Quận 7 có nhiều điều kiện thuận lợi trong việc khai thác giao thông đường thủy và đường bộ. Nhờ vậy, nơi đây còn được biết đến là cửa ngõ phía Nam của thành phố, là trung gian giúp kết nối TP. Hồ Chí Minh với vùng biển Đông và các nước khác trên thế giới. Bằng những giá trị này, Quận 7 đặc biệt thu hút nguồn vốn đầu tư của cả trong nước lẫn quốc tế.

Theo thống kê mới nhất, diện tích đất tự nhiên của Quận 7 là 35,69 km². Dân số của quận 7 tính đến năm 2023 là khoảng 310. Quận 7 đứng ở vị trí thứ 9 trong số 24 quận, huyện của TP. Hồ Chí Minh về dân số.

Trong đó, dân số và mật độ dân số cụ thể ở quận 7 được trình bày trong bảng 1. Danh sách các phường Quận 7, TP. Hồ Chí Minh Diện tích Dân số Mật độ dân số STT Tên phường (km2) (người) (người/km2) 1 Phường Bình Thuận 1,62 33.404 2 Phường Phú Mỹ 3,95 33.538 3 Phường Phú Thuận 8,48 40.802 4 Phường Tân Hưng 2,20 45.588 5 Phường Tân Kiểng 1,00 32.207 6 Phường Tân Phong 4,48 36.163 4 Diện tích Dân số Mật độ dân số STT Tên phường (km2) (người) (người/km2) 7 Phường Tân Phú 4,29 35.366 8 Phường Tân Quy 2.196 9 Phường Tân Thuận Đông 7,55 44.897 10 Phường Tân Thuận Tây 1,05 31. Hồ Chí Minh là một khu vực phát triển nhanh chóng về kinh tế và cơ sở hạ tầng, trong đó lĩnh vực y tế, bao gồm nhà thuốc và bệnh viện, cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho cư dân địa phương và các khu vực lân cận.

Hệ thống nhà thuốc tại Quận 7 hiện có nhiều nhà thuốc tư nhân, chuỗi nhà thuốc lớn và nhỏ, đặc biệt là các chuỗi nhà thuốc hiện đại như Pharmacity, Medicare, Long Châu, An Khang, và nhiều nhà thuốc khác. Các nhà thuốc này cung cấp các loại thuốc kê đơn và không kê đơn, cùng với nhiều sản phẩm chăm sóc sức khỏe, mỹ phẩm và thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Nhiều nhà thuốc tư nhân hoạt động độc lập, chủ yếu phục vụ cư dân trong khu vực. Các nhà thuốc này thường tập trung quanh các khu dân cư, chợ, và khu vực có dân cư đông đúc.

Về chất lượng dịch vụ thì phần lớn các nhà thuốc ở Quận 7 đều cung cấp dịch vụ tư vấn cho khách hàng, giúp họ hiểu rõ về cách sử dụng thuốc. Tuy nhiên, chất lượng dịch vụ có thể thay đổi tùy theo quy mô và uy tín của từng nhà thuốc. Hệ thống bệnh viện và cơ sở y tế tại Quận 7 có hệ thống cơ sở y tế hiện đại, phục vụ tốt nhu cầu chăm sóc sức khỏe của cư dân và người lao động, bao gồm cả bệnh viện công và tư. − Bệnh viện FV (Franco-Vietnamese Hospital): Đây là một trong những bệnh viện tư nhân quốc tế uy tín tại Quận 7, cung cấp dịch vụ y tế chất lượng cao, đặc biệt cho khách hàng quốc tế và tầng lớp trung lưu.

− Bệnh viện Đa khoa Quận 7: Là bệnh viện công lập chính của quận, cung cấp các dịch vụ y tế cho người dân địa phương. Bệnh viện có trang thiết bị cơ bản và các chuyên khoa như nội, ngoại, sản, nhi, và y học cổ truyền. − Bệnh viện Tâm Đức: Là một bệnh viện chuyên khoa tim mạch nổi tiếng tại Quận 7, cung cấp dịch vụ chăm sóc và điều trị tim mạch hàng đầu. 5 − Phòng khám tư nhân: Nhiều phòng khám tư nhân và các trung tâm chăm sóc sức khỏe nhỏ cũng hoạt động tại Quận 7, phục vụ cho các nhu cầu y tế ít phức tạp hơn hoặc các dịch vụ tư vấn sức khỏe.

Tổng quan về thực phẩm bảo vệ sức khỏe 1. Khái niệm về thực phẩm bảo vệ sức khỏe (TPBVSK) Theo khoản 1 Điều 3 Nghị định 15/2018/NĐ-CP, TPBVSK là những sản phẩm được dùng để bổ sung thêm vào chế độ ăn uống hàng ngày nhằm duy trì, tăng cường, cải thiện các chức năng của cơ thể con người, giảm nguy cơ mắc bệnh.