Luận văn đánh giá kiến thức thái độ thực hành phòng chống hivaids của người dân một số dân tộc ít người ở các tỉnh miền núi phía bắc và quảng trị

Bài viết đánh giá kiến thức, thái độ, thực hành phòng chống HIV/AIDS của người dân các dân tộc ít người tại các tỉnh miền núi phía Bắc và Quảng Trị.

• Tác giả: Đặng Văn Khoát
• Trường học: Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
• Chuyên ngành: Y tế công cộng
• Đề tài: Đánh giá kiến thức, thái độ và thực hành phòng chống HIV/AIDS của người dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc và Quảng Trị
• Loại tài liệu: báo cáo tổng kết đề tài khoa học
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Kiến thức phòng chống HIV AIDS

Kiến thức về phòng chống HIV/AIDS là yếu tố quan trọng trong việc nâng cao nhận thức của cộng đồng, đặc biệt là ở các người dân tộc thiểu số tại miền núi phía Bắc và Quảng Trị. Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ người dân hiểu đúng về định nghĩa HIV/AIDS đạt 41.2% ở thanh niên và 34.5% ở trung niên. Sự khác biệt này có ý nghĩa thống kê, cho thấy thanh niên có kiến thức tốt hơn về HIV/AIDS. Đặc biệt, 86.1% thanh niên biết đến biện pháp tiêm phòng HIV qua tiêm chích, tuy nhiên tỷ lệ này thấp hơn ở trung niên (87.4%). Điều này cho thấy cần có các chương trình giáo dục và truyền thông hiệu quả hơn nhằm nâng cao kiến thức phòng chống HIV/AIDS cho các nhóm tuổi khác nhau.

1.1. Định nghĩa HIV AIDS

Định nghĩa chính xác về HIV/AIDS là rất quan trọng. Tỷ lệ người dân hiểu đúng về HIV là 41.0% và về AIDS là 55.6%. Sự hiểu biết này không chỉ giúp nâng cao nhận thức mà còn tạo điều kiện cho việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Việc giáo dục cộng đồng về các khái niệm này cần được chú trọng, đặc biệt là trong các khu vực miền núi, nơi mà thông tin có thể chưa được tiếp cận đầy đủ.

II. Thái độ phòng chống HIV AIDS

Thái độ của người dân đối với phòng chống HIV/AIDS có ảnh hưởng lớn đến hành vi và thực hành của họ. Nghiên cứu cho thấy rằng 78.6% thanh niên cho rằng nếu có người nhiễm HIV thì họ vẫn có thể sống chung, tuy nhiên, tỷ lệ này ở trung niên chỉ đạt 80.7%. Điều này cho thấy sự chấp nhận và hiểu biết về HIV/AIDS đang dần được cải thiện, nhưng vẫn còn nhiều rào cản tâm lý cần được vượt qua. Cần có các chương trình truyền thông nhằm thay đổi thái độ tiêu cực và nâng cao sự đồng cảm với những người sống chung với HIV.

2.1. Nhận thức về quyền lợi của người nhiễm HIV

Người dân có nhận thức khá cao về quyền lợi của người nhiễm HIV, với 89.8% thanh niên cho rằng họ có quyền được khám chữa bệnh. Tuy nhiên, chỉ có 42.9% thanh niên nhận thức được quyền sinh con của người nhiễm HIV. Điều này cho thấy cần phải tăng cường giáo dục về quyền lợi của người nhiễm HIV để họ có thể tự tin hơn trong việc bảo vệ quyền lợi của mình.

III. Thực hành phòng chống HIV AIDS

Thực hành phòng chống HIV/AIDS của người dân tộc thiểu số còn nhiều hạn chế. Chỉ có 20.7% thanh niên tham gia vào các hoạt động phòng chống HIV/AIDS. Tỷ lệ này cho thấy sự tham gia của cộng đồng vào các chương trình phòng chống HIV/AIDS còn thấp. Cần có các biện pháp khuyến khích và tạo điều kiện cho người dân tham gia vào các hoạt động này, từ đó nâng cao hiệu quả của các chương trình phòng chống HIV/AIDS.

3.1. Tham gia vào các hoạt động truyền thông

Tỷ lệ người dân tham gia vào các hoạt động truyền thông về HIV/AIDS là rất thấp, chỉ đạt 7.9%. Điều này cho thấy cần có sự đầu tư mạnh mẽ hơn vào các chương trình truyền thông, giáo dục cộng đồng về HIV/AIDS. Các hoạt động này không chỉ giúp nâng cao nhận thức mà còn khuyến khích người dân tham gia tích cực hơn vào công tác phòng chống HIV/AIDS.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LI£N HIÖP C¸C HéI KHOA HäC Vµ Kü THUËT VIÖT NAM Trung t©m huy ®éng céng ®ång ViÖt Nam phßng chèng HIV/AIDS __________________________________________ B¸o c¸o tæng kÕt ®Ò tµi khoa häc §¸nh gi¸ kiÕn thøc, th¸i ®é vµ thùc hµnh phßng, chèng HIV/AIDS cña ng−êi d©n mét sè d©n téc Ýt ng−êi ë c¸c tØnh miÒn nói phÝa B¾c vµ Qu¶ng TrÞ §Æng V¨n Kho¸t, NguyÔn ThÞ Hoµng Oanh, Vò ThÕ Th−êng, TrÇn V¨n NghÜa, Ph¹m H¹nh V©n Hµ Néi, th¸ng 5/2007 Môc lôc PhÇn I. KÕt qu¶ nghiªn cøu vµ ph©n tÝch. KÕt qu¶ nghiªn cøu ph©n bè theo 2 nhãm tuæi: 15-29 vµ 30-39, vµ theo 2 giíi nam vµ n÷. KÕt qu¶ nghiªn cøu ph©n bè theo 2 nhãm tr×nh ®é häc vÊn: nhãm cã häc vÊn thÊp vµ nhãm cã häc vÊn cao.

KÕt qu¶ nghiªn cøu ph©n bè theo 5 nhãm d©n téc. So s¸nh kÕt qu¶ nghiªn cøu trªn 2 nhãm d©n téc: V©n KiÒu vµ Kinh trªn cïng mét ®Þa bµn nghiªn cøu lµ huyÖn H−íng Hãa, Qu¶ng TrÞ. kÕt luËn vµ khuyÕn nghÞ.26 Tµi liÖu tham kh¶o. 35 Trung t©m Huy ®éng Céng ®ång ViÖt Nam Phßng chèng HIV/AIDS 1 PhÇn I.2004, Thñ t−íng ChÝnh phñ ký quyÕt ®Þnh sè 36/2004/QD-TTg vÒ viÖc phª duyÖt ChiÕn l−îc quèc gia phßng chèng HIV/AIDS ë ViÖt Nam ®Õn n¨m 2010 vµ tÇm nh×n 2020.) Trong b¶n quyÕt ®Þnh Êy, phÇn 2 lµ Môc tiªu ChiÕn l−îc quèc gia phßng chèng HIV/AIDS ë ViÖt Nam ®Õn n¨m 2010; môc b lµ môc tiªu cô thÓ.

Trong 6 môc tiªu cô thÓ, môc tiªu thø hai lµ: ”N©ng cao hiÓu biÕt cña ng−êi d©n vÒ dù phßng l©y nhiÔm HIV/AIDS: 100% nh©n d©n khu vùc thµnh thÞ vµ 80% ë khu vùc n«ng th«n, miÒn nói hiÓu ®óng vµ biÕt c¸ch dù phßng l©y nhiÔm HIV/AIDS” 1. Nh− trªn ®· nãi, tõ n¨m 1998 ®Õn nay, c¬ quan phßng chèng AIDS trung −¬ng kh«ng cßn ®iÒu kiÖn tæ chøc ®¸nh gi¸ kiÕn thøc, th¸i ®é vµ thùc hµnh (KAP) phßng chèng HIV/AIDS trong ph¹m vi c¶ n−íc vµ còng ch−a bao giê ®Æt vÊn ®Ò ®¸nh gi¸ KAP ë c¸c d©n téc sinh sèng ë vïng nói. Cuéc ®¸nh gi¸ n¨m 2006 nµy sÏ lµ c¸i mèc (lÇn ®Çu tiªn) ®Ó biÕt thùc tr¹ng kiÕn thøc, th¸i ®é vµ thùc hµnh cña ng−êi d©n mét sè c¸c d©n téc c− tró ë vïng nói, tõ ®ã cã c¸c biÖn ph¸p kÞp thêi th«ng tin, gi¸o dôc vµ truyÒn th«ng phï hîp víi ®Þa ph−¬ng nh»m ®¹t môc tiªu vµo n¨m 2010 lµ 80% ng−êi d©n ë khu vùc n«ng th«n, miÒn nói hiÓu ®óng vµ biÕt c¸ch dù phßng l©y nhiÔm HIV/AIDS vµ ®Õn n¨m 2010 cã d÷ liÖu ®Ó so s¸nh khi ®iÒu tra l¹i ë c¸c ®Þa bµn nghiªn cøu 1. §èi víi c¸c lÜnh vùc khoa häc cã liªn quan: KÕt qu¶ nghiªn cøu sÏ ®−îc c¸c c¬ quan phßng chèng AIDS c¸c tØnh sö dông ®Ó lµm c¨n cø x©y dùng kÕ ho¹ch ho¹t ®éng vµ ®èi chiÕu víi kÕt qu¶ ®¸nh gi¸ n¨m 2010.

Båi d−ìng, ®µo t¹o c¸n bé KH&CN:C¸c c¸n bé cña VICOMC, Liªn hiÖp c¸c Héi khoa häc vµ Kü ThuËt B¾c Giang, Liªn hiÖp c¸c Héi khoa häc vµ Kü ThuËt, Héi Liªn hiÖp Phô n÷ Ninh B×nh vµ Së Y tÕ Lai Ch©u n©ng cao ®−îc kiÕn thøc, kü n¨ng vµ chia sÎ kinh nghiÖm ®iÒu tra vµ nghiªn cøu KÕt qu¶ nghiªn cøu sÏ lµ c¬ së d÷ liÖu cho c¸c tæ chøc ho¹t ®éng trong c¸c lÜnh vùc truyÒn th«ng, gi¸o dôc, b×nh ®¼ng giíi vµ d©n téc; dïng ®Ó tham kh¶o vµ x©y dùng kÕ ho¹ch phï hîp víi tõng nhãm ®èi t−îng, nh»m n¨ng cao chÊt l−îng vµ hiÖu qu¶ c¸c ch−¬ng tr×nh truyÒn th«ng phßng chèng AIDS. §èi víi kinh tÕ x· héi: KÕt qu¶ nghiªn cøu sÏ gióp c¸c ban ngµnh vµ ®oµn thÓ c¸c tØnh thuéc ®Þa bµn nghiªn cøu cã thªm c¸c c¬ së d÷ liÖu khi x©y dùng kÕ ho¹ch ho¹t ®éng cña tæ chøc m×nh, chó träng ®Õn viÖc truyÒn th«ng phßng chèng HIV/AIDS trong c¸c céng ®ång nghÌo, gãp phÇn gi¶m bít nguy c¬ l©y lan HIV/AIDS trong céng ®ång c¸c d©n téc miÒn nói vµ n«ng th«n nghÌo §Ò tµi nghiªn cøu nµy ®−îc Liªn hiÖp c¸c héi khoa häc vµ kü thuËt ViÖt Nam phª d−yÖt t¹i quyÕt ®Þnh sè 856/H§-LHH ngµy 11/7/2006 Trung t©m Huy ®éng Céng ®ång ViÖt Nam Phßng chèng HIV/AIDS 2 2. LÞch sö nghiªn cøu vµ quan ®iÓm 2. §¸nh gi¸ KiÕn thøc, Th¸i ®é vµ Thùc hµnh (KAP) trong ph¹m vi c¶ n−íc ®· ®−îc tiÕn hµnh vµo c¸c n¨m 1991, 1993, 1995 vµ 1997.

N¨m 1993, cuéc ®iÒu tra ®−îc tiÕn hµnh trªn mét mÉu chän 2700 ng−êi tõ 15 ®Õn 49 tuæi ë 9 tØnh vµ thµnh phè lµ Hµ Néi, H¶i Phßng, Lµo Kai, Thõa Thiªn HuÕ, Qu¶ng Nam-§µ N½ng, Kh¸nh Hßa, TP Hå ChÝ Minh, Bµ RÞa-Vòng Tµu vµ CÇn Th¬. Cuéc ®iÒu tra nµy cho thÊy phô n÷ th−êng ë nhµ nªn dÔ tiÕp cËn ®Ó pháng vÊn hä (60. Trong cuéc ®iÒu tra n¨m 1995, ngoµi 9 tØnh, thµnh nãi trªn, cßn cã Daklak lµ mét tØnh miÒn nói vïng T©y Nguyªn. Cì mÉu lµ 8400 ng−êi, gÊp 3 lÇn n¨m 1993.

Tuy nhiªn cuéc ®iÒu tra nµy vÉn tiÕn hµnh ë c¸c ®« thÞ, ch−a ®Ò cËp tíi n«ng th«n. Vµo thêi ®iÓm ®ã, AIDS ch−a lan trµn m¹nh vÒ n«ng th«n (2). Nghiªn cøu KAP cã qui m« c¶ n−íc lÇn gÇn ®©y nhÊt vµ lín nhÊt lµ “§¸nh gi¸ kiÕn thøc, th¸i ®é vµ thùc hµnh phßng chèng AIDS cña nh÷ng ng−êi tõ 15 ®Õn 49 tuæi t¹i 12 tØnh vµ thµnh phè, n¨m 1997”, do §Æng V¨n Kho¸t lµm chñ nhiÖm ®Ò tµi, víi sù tham gia cña NguyÔn Häc H¶i, §inh SÜ HiÒn, Bïi Quang Léc, NguyÔn Duy Tïng, §µo Quang Vinh, Lª Ngäc YÕn vµ céng sù. Ngoµi 10 tØnh trong ph¹m vi nghiªn cøu n¨m 1995 lµ Hµ Néi, H¶i Phßng, Lµo Kai, Thõa Thiªn HuÕ, §µ N½ng, Kh¸nh Hßa, TP Hå ChÝ Minh, Bµ RÞa -Vòng Tµu, CÇn Th¬ vµ Daklak, cã thªm 2 tØnh míi lµ Qu¶ng Ninh vµ B×nh §Þnh.

Nh− vËy trong c¸c tØnh ®iÒu tra cã c¸c thµnh phè lín lµ Hµ Néi, H¶i Phßng, §µ N½ng vµ thµnh phè Hå ChÝ Minh; hai tØnh miÒn nói lµ Lao Kai vµ Daklak; c¸c tØnh kh¸c nh−ng ë ven biÓn hoÆc gi¸p giíi Trung Quèc lµ Qu¶ng Ninh, Kh¸nh Hoµ, vµ Bµ RÞa Vòng Tµu. C¸c t¸c gi¶ ®· ph©n tÝch kÕt qu¶ ®iÒu tra theo c¸c biÕn sè ®éc lËp nh−: c¸c nhãm nghÒ nghiÖp, c¸c møc sèng ®ñ vµ thiÕu thèn, c¸c nhãm tuæi thanh thiÕu niªn 15 ®Õn 29 tuæi vµ trung niªn tõ 30 ®Õn 49 tuæi; hai giíi nam vµ n÷, cã gia ®×nh vµ ch−a cã gia ®×nh, thµnh thÞ vµ n«ng th«n. Nghiªn cøu ë tõng nhãm quÇn thÓ còng ®−îc tiÕn hµnh: - Víi phô n÷ ë c¸c tØnh L¹ng S¬n, Thõs Thiªn HuÕ, T©y Ninh vµ Hµ Néi n¨m 1999, Cao hång V©n vµ NguyÔn ThÞ Hoµ B×nh, 1999 (3); ë Qu¶ng Ninh vµ An Giang, §Æng V¨n Kho¸t vµ Quan LÖ Nga, 2000(4); - Víi thanh niªn vµ häc sinh, sinh viªn: häc sinh cÊp 3 ë B¹c Liªu,Vò Minh Phóc, 1998; häc sinh phæ th«ng trung häc ë Hµ Néi, TrÇn ThÞ Hoa vµ Ph¹m Ph−¬ng Lan, 1998; sinh viªn c¸c tr−êng ®¹i häc, Ph¹m §×nh Huúnh vµ §ç C«ng TuÊn , 1998 nam thanh niªn ch−a cã gia ®×nh ë TP Hå ChÝ Minh, Tr−¬ng Träng Hoµng vµ §ç Hång Ngäc 1999 v.(5) - Víi nhãm nghiÖn chÝch ma tóy hoÆc g¸i m¹i d©m nh− NCMT ë TP Hå ChÝ Minh, NguyÔn TrÇn HiÓn vµ Lª Tr−êng Giang 1995-1998; NCMT vµ GMD ë quËn §èng §a vµ ë Trung t©m O5 vµ 06 Ba V×, §Æng V¨n Kho¸t vµ NguyÔn Hoµng Oanh, ë H¶i Phßng, NCMT d−íi 30 tuæi ë H¶i Phßng, NguyÔn Anh TuÊn 1999, NCMT vµ GMD ë HuÕ, Vâ §¨ng Huúnh Anh; GMD ë Daklak, Hoµng Anh V−êng, 1999 v. Trung t©m Huy ®éng Céng ®ång ViÖt Nam Phßng chèng HIV/AIDS 3 - Víi ng−êi cã HIV ë §µ N½ng, §Æng V¨n Kho¸t 1997; ë Hµ Néi, 2003; ë Hµ §«ng 2005; vµ nhiÒu nghiªn cøu vÒ chèng kú thÞ vµ ph©n biÖt ®èi xö cña c¸c tæ chøc phi chÝnh phñ trong n−íc vµ quèc tÕ.

Môc tiªu nghiªn cøu M« t¶ ®Æc ®iÓm cña c¸c quÇn thÓ d©n téc Kinh, V©n KiÒu, M−êng, Th¸i vµ Nïng ë ë vïng nói c¸c tØnh §iÖn Biªn, Ninh B×nh, B¾c Giang vµ Qu¶ng TrÞ vÒ tuæi, giíi, tr×nh ®é häc vÊn, nghÒ nghiÖp vµ h«n nh©n. - M« t¶ kiÕn thøc, th¸i ®é vµ thùc hµnh cña ng−êi d©n vÒ dù phßng HIV/AIDS vµ vÒ chèng kú thÞ vµ ph©n biÖt ®èi xö víi ng−êi cã HIV/AIDS. - M« t¶ kh¶ n¨ng cña ng−êi d©n tiÕp cËn víi c¸c kªnh truyÒn h×nh, ph¸t thanh, b¸o; c¸c kªnh truyÒn th«ng trùc tiÕp vµ c¸c tµi liÖu truyÒn th«ng - §−a ra c¸c khuyÕn nghÞ vÒ ®èi t−îng truyÒn th«ng, néi dung truyÒn th«ng vµ kªnh truyÒn th«ng ®èi víi c¸c d©n téc ë c¸c ®Þa bµn nghiªn cøu nãi trªn 4. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu Ph−¬ng ph¸p chñ yÕu lµ nghiªn cøu ®Þnh l−îng th«ng qua c¸c b¶ng hái cÊu tróc ®èi víi 1050 ng−êi d©n c¸c d©n téc trªn ®Þa bµn nghiªn cøu vµ pháng vÊn s©u mét sè c¸n bé trong ®Þa bµn nghiªn cøu 4.