Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Xã Bảo Cường, Huyện Định Hóa, Tỉnh Thái Nguyên

Luận văn phân tích hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại xã Bảo Cường, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên, cung cấp thông tin hữu ích cho phát triển nông nghiệp.

• Tác giả: Hứa Văn Duy
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Thị Thanh Thủy
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Xã Bảo Cường, Huyện Định Hóa, Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích của đề tài
• 1.3. Yêu cầu của đề tài
• 1.4. Ý nghĩa nghiên cứu đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Cơ sở lý luận của đề tài
• 2.3. Khái niệm về đất và đất sản xuất nông nghiệp
• 2.4. Sử dụng đất và những quan điểm về sử dụng đất
• 2.4.1. Sử dụng đất và các yếu tố ảnh hưởng tới sử dụng đất
• 2.4.2. Quan điểm sử dụng đất bền vững

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, đặc biệt trong sản xuất nông nghiệp. Việc sử dụng đất hiệu quả là yếu tố then chốt trong chiến lược nông nghiệp sinh thái và phát triển bền vững. Nông nghiệp đóng vai trò cơ bản trong nền kinh tế của nhiều quốc gia, do đó, việc tổ chức sử dụng đất hợp lý, hiệu quả và bền vững là vấn đề toàn cầu. Mục tiêu là tối ưu hóa hiệu quả kinh tế, sinh thái và xã hội từ nguồn tài nguyên đất có hạn, đảm bảo lợi ích lâu dài. Nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp một cách toàn diện là bước khởi đầu quan trọng để xây dựng một nền nông nghiệp bền vững.

1.1. Tầm quan trọng của đánh giá sử dụng đất trong nông nghiệp

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất giúp xác định các loại hình sử dụng đất phù hợp, từ đó đưa ra các giải pháp tối ưu hóa sản xuất nông nghiệp. Việc này đặc biệt quan trọng đối với các xã miền núi như Bảo Cường, nơi mà nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp và đời sống người dân còn gặp nhiều khó khăn. Đánh giá này cung cấp cơ sở khoa học để định hướng cho người dân khai thác và sử dụng đất nông nghiệp một cách hợp lý, nâng cao hiệu quả và đảm bảo an ninh lương thực.

1.2. Mục tiêu của phân tích hiệu quả sử dụng đất

Mục tiêu chính của việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất là đề xuất các giải pháp sử dụng đất và các loại hình sử dụng đất thích hợp. Điều này bao gồm việc xem xét các yếu tố tự nhiên, kinh tế và xã hội để đảm bảo rằng việc sử dụng đất là bền vững và mang lại lợi ích tối đa cho cộng đồng. Phân tích này cũng giúp xác định các vấn đề và thách thức liên quan đến sử dụng đất, từ đó đưa ra các biện pháp khắc phục.

II. Thực Trạng Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Xã Bảo Cường Thái Nguyên

Xã Bảo Cường là một xã miền núi thuộc huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên, với diện tích tự nhiên 992,26 ha và dân số khoảng 4000 người. Nền kinh tế của xã chủ yếu dựa vào nông nghiệp, do đó đời sống người dân còn gặp nhiều khó khăn. Việc định hướng cho người dân khai thác và sử dụng hợp lý, có hiệu quả đất nông nghiệp là một trong những vấn đề hết sức cần thiết để nâng cao hiệu quả sử dụng đất, đảm bảo phục vụ nhu cầu về lương thực thực phẩm của người dân.

2.1. Cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp Thái Nguyên tại Bảo Cường

Cần phân tích chi tiết cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp hiện tại của xã Bảo Cường, bao gồm diện tích đất trồng lúa, đất trồng màu, đất trồng cây công nghiệp, đất trồng cây ăn quả, đất lâm nghiệp và đất nuôi trồng thủy sản. Xác định tỷ lệ diện tích của từng loại đất và so sánh với các tiêu chuẩn quy hoạch sử dụng đất để đánh giá tính hợp lý và hiệu quả của cơ cấu hiện tại. Dữ liệu này sẽ giúp xác định các loại đất nào đang được sử dụng hiệu quả và loại nào cần được cải thiện.

2.2. Các loại hình sử dụng đất chính và năng suất cây trồng

Xác định các loại hình sử dụng đất chính tại xã Bảo Cường, ví dụ như trồng lúa, trồng ngô, trồng chè, trồng cây ăn quả, nuôi trồng thủy sản. Đánh giá năng suất của từng loại cây trồng và vật nuôi, so sánh với năng suất trung bình của khu vực và quốc gia để xác định tiềm năng tăng năng suất. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất, như giống cây trồng, kỹ thuật canh tác, điều kiện thời tiết và chất lượng đất.

2.3. Thực trạng sử dụng đất chưa sử dụng và tiềm năng khai thác

Xác định diện tích đất chưa sử dụng hoặc sử dụng kém hiệu quả tại xã Bảo Cường. Đánh giá tiềm năng khai thác của các loại đất này, ví dụ như khả năng chuyển đổi sang trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao hơn, hoặc sử dụng cho mục đích chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản. Phân tích các rào cản đối với việc khai thác đất chưa sử dụng, như thiếu vốn đầu tư, thiếu kỹ thuật canh tác, hoặc các vấn đề về pháp lý.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Chi Tiết

Để đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp một cách toàn diện, cần áp dụng các phương pháp khoa học và phù hợp với điều kiện thực tế của xã Bảo Cường. Các phương pháp này bao gồm thu thập và phân tích dữ liệu, đánh giá hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường, và sử dụng các công cụ hỗ trợ như GIS. Việc kết hợp các phương pháp này sẽ giúp đưa ra những đánh giá chính xác và khách quan về hiệu quả sử dụng đất.

3.1. Thu thập và phân tích dữ liệu về biến động sử dụng đất

Thu thập dữ liệu về diện tích, loại đất, năng suất cây trồng, chi phí sản xuất, giá bán sản phẩm, thu nhập của người dân, và các thông tin liên quan khác. Dữ liệu có thể được thu thập từ các nguồn như thống kê của địa phương, điều tra nông hộ, phỏng vấn chuyên gia, và các tài liệu nghiên cứu. Phân tích dữ liệu để xác định các xu hướng và mối quan hệ giữa các yếu tố, ví dụ như mối quan hệ giữa loại đất và năng suất cây trồng, hoặc mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và thu nhập của người dân.

3.2. Đánh giá hiệu quả kinh tế xã hội và môi trường của đất đai và phát triển kinh tế xã hội

Đánh giá hiệu quả kinh tế bằng cách tính toán các chỉ số như lợi nhuận, tỷ suất lợi nhuận, giá trị sản xuất trên một đơn vị diện tích. Đánh giá hiệu quả xã hội bằng cách xem xét các yếu tố như tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của cộng đồng. Đánh giá hiệu quả môi trường bằng cách xem xét các yếu tố như bảo vệ đất, nước, không khí, đa dạng sinh học, và giảm thiểu ô nhiễm.

3.3. Ứng dụng GIS trong quản lý đất đai và phân tích không gian

Sử dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS) để tạo bản đồ hiện trạng sử dụng đất, phân tích không gian, và mô phỏng các kịch bản sử dụng đất khác nhau. GIS giúp trực quan hóa dữ liệu, phân tích mối quan hệ giữa các yếu tố không gian, và đưa ra các quyết định quản lý đất đai dựa trên cơ sở khoa học. Ví dụ, GIS có thể được sử dụng để xác định các khu vực có tiềm năng phát triển nông nghiệp, hoặc các khu vực có nguy cơ thoái hóa đất.

IV. Đề Xuất Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Dựa trên kết quả đánh giá, cần đề xuất các giải pháp cụ thể và khả thi để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại xã Bảo Cường. Các giải pháp này có thể bao gồm cải thiện kỹ thuật canh tác, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng, và hoàn thiện chính sách quản lý đất đai. Việc thực hiện các giải pháp này cần có sự tham gia của các bên liên quan, bao gồm chính quyền địa phương, người dân, và các chuyên gia.

4.1. Cải thiện kỹ thuật canh tác và cơ cấu cây trồng

Hướng dẫn người dân áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến, như sử dụng giống cây trồng chất lượng cao, bón phân cân đối, tưới tiêu hợp lý, và phòng trừ sâu bệnh hiệu quả. Khuyến khích chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng đa dạng hóa, tăng cường trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao, và phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương. Ví dụ, có thể khuyến khích trồng các loại cây ăn quả đặc sản, hoặc các loại rau màu có thị trường tiêu thụ ổn định.

4.2. Tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng và liên kết sản xuất

Đầu tư vào xây dựng và nâng cấp hệ thống thủy lợi, giao thông, điện, và các cơ sở hạ tầng khác để phục vụ sản xuất nông nghiệp. Khuyến khích liên kết sản xuất giữa người dân, doanh nghiệp, và các tổ chức khoa học để tạo chuỗi giá trị nông sản bền vững. Ví dụ, có thể thành lập các hợp tác xã nông nghiệp để hỗ trợ người dân trong việc sản xuất, chế biến, và tiêu thụ sản phẩm.

4.3. Hoàn thiện chính sách quy hoạch sử dụng đất và quản lý đất đai

Rà soát và điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất để đảm bảo phù hợp với tình hình thực tế và định hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Tăng cường quản lý đất đai, ngăn chặn tình trạng sử dụng đất sai mục đích, và xử lý nghiêm các vi phạm về đất đai. Xây dựng cơ chế khuyến khích người dân sử dụng đất hiệu quả và bền vững, ví dụ như hỗ trợ vay vốn, cung cấp thông tin thị trường, và đào tạo kỹ thuật.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Đất Nông Nghiệp

Nghiên cứu này có ý nghĩa thực tiễn quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc quản lý và sử dụng đất nông nghiệp tại xã Bảo Cường. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các kế hoạch và chính sách phát triển nông nghiệp bền vững, nâng cao đời sống người dân, và bảo vệ môi trường. Đồng thời, nghiên cứu cũng đóng góp vào việc nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học và đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực quản lý đất đai.

5.1. Đánh giá SWOT về giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất

Phân tích điểm mạnh (Strengths), điểm yếu (Weaknesses), cơ hội (Opportunities), và thách thức (Threats) của các giải pháp đề xuất. Điều này giúp xác định các yếu tố quan trọng cần được xem xét khi triển khai các giải pháp, và đưa ra các biện pháp phòng ngừa rủi ro. Ví dụ, điểm mạnh có thể là tiềm năng tăng năng suất cây trồng, điểm yếu có thể là thiếu vốn đầu tư, cơ hội có thể là thị trường tiêu thụ rộng lớn, và thách thức có thể là biến đổi khí hậu.

5.2. Xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất và quy hoạch chi tiết

Sử dụng GIS để xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất chi tiết, thể hiện rõ các loại đất, diện tích, và mục đích sử dụng. Dựa trên bản đồ này, xây dựng quy hoạch sử dụng đất chi tiết, xác định các khu vực ưu tiên phát triển nông nghiệp, các khu vực cần bảo vệ, và các khu vực có thể chuyển đổi mục đích sử dụng. Quy hoạch cần đảm bảo tính khoa học, khả thi, và phù hợp với quy hoạch tổng thể của địa phương.

5.3. Đề xuất mô hình nông nghiệp công nghệ cao và bền vững

Nghiên cứu và đề xuất các mô hình nông nghiệp công nghệ cao và bền vững, phù hợp với điều kiện của xã Bảo Cường. Ví dụ, có thể đề xuất mô hình trồng rau sạch trong nhà kính, mô hình nuôi trồng thủy sản theo tiêu chuẩn VietGAP, hoặc mô hình trồng cây ăn quả theo hướng hữu cơ. Các mô hình này cần đảm bảo hiệu quả kinh tế cao, thân thiện với môi trường, và có khả năng nhân rộng.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại xã Bảo Cường là một quá trình liên tục và cần được thực hiện định kỳ để đảm bảo rằng việc sử dụng đất luôn đạt hiệu quả cao nhất. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các công nghệ mới, các phương pháp quản lý tiên tiến, và các chính sách hỗ trợ phù hợp để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp, góp phần vào sự phát triển bền vững của xã Bảo Cường và tỉnh Thái Nguyên.

6.1. Tổng kết các kết quả chính và tác động của chính sách đất đai

Tóm tắt các kết quả chính của nghiên cứu, nhấn mạnh những thành công và hạn chế trong việc sử dụng đất nông nghiệp tại xã Bảo Cường. Đánh giá tác động của các chính sách đất đai hiện hành đối với hiệu quả sử dụng đất, và đề xuất các điều chỉnh cần thiết để chính sách phù hợp hơn với thực tế.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo về đất đai và biến đổi khí hậu

Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo, tập trung vào các vấn đề như tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất nông nghiệp, các giải pháp thích ứng và giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu, và các mô hình sử dụng đất bền vững trong điều kiện biến đổi khí hậu. Nghiên cứu cần có tính ứng dụng cao, và góp phần vào việc xây dựng một nền nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu.

6.3. Đề xuất chính sách và đất đai và an ninh lương thực

Đề xuất các chính sách nhằm đảm bảo an ninh lương thực trong bối cảnh biến đổi khí hậu và gia tăng dân số. Các chính sách này có thể bao gồm khuyến khích sản xuất lương thực tại chỗ, tăng cường dự trữ lương thực, và hỗ trợ người dân tiếp cận với các nguồn lực sản xuất. Chính sách cần đảm bảo rằng mọi người dân đều có đủ lương thực để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cơ bản.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM HỨA VĂN DUY Đề tài:“Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp xã Bảo Cường , huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên” KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Quản lý đất đai Lớp : K42 – QLĐĐ Khoa : Quản lí tài nguyên Khóa học : 2010–2014 Thái Nguyên, năm 2016 1 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM HỨA VĂN DUY Đề tài:“Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp xã Bảo Cường , huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên” KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Quản lý đất đai Lớp : K42 – QLĐĐ Khoa : Quản lí tài nguyên Khóa học : 2010–2014 Giảng viên hƣớng dẫn: TS. Vũ Thị Thanh Thủy Thái Nguyên, năm 2016 2 LỜI CẢM ƠN Thực tập tốt nghiệp là một khâu rất quan trọng trong quá trình học tập của mỗi sinh viên nhằm hệ thống lại toàn bộ lượng kiến thức đã học, vận dụng lý thuyết vào thực tiễn, bước đầu làm quen với những kiến thức khoa học. Qua đó sinh viên ra trường sẽ hoàn thiện hơn về kiến thức lý luận, phương pháp làm việc, năng lực công tác nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn của công việc sau này. Được sự giúp đỡ của Ban giám hiệu trường Đại học Nông lâm và Ban chủ nhiệm khoa Quản Lý Tài Nguyên, em đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp xã Bảo Cường , huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên” Trong suốt quá trình thực tập em đã nhận được sự giúp đỡ của các thầy cô giáo và anh chị nơi em thực tập tốtnghiệp. Em xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu trường Đại học Nông lâm, Ban chủ nhiệm khoa Quản lý tài nguyên và đặc biệt là TS. Vũ Thị Thanh Thủy người đã trực tiếp hướng dẫn em hoàn thành khóa luận tốt nghiệpnày. Do trình độ có hạn mặc dù đã rất cố gắng song bản khóa luận tốt nghiệp của em không thể tránh khỏi những thiếu sót. Em rất mong nhận được những ý kiến chỉ bảo của các thầy cô giáo, ý kiến đóng góp của bạn bè để bài khóa luận tốt nghiệp của em được hoàn thiệnhơn. Em xin chân thành cảm ơn! Thái Nguyên, ngày 15 tháng 05 năm 2016 Sinh viên Hứa văn Duy 3 DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nguyên nghĩa UBND Ủy ban nhân dân BVTV Bảo vệ thực vật LX Lúa xuân LM Lúa mùa VL Very Low (rất thấp) L Low (thấp) M Medium (trung bình) H High (cao) VH Very high (rất cao) LUT Land Use Type (loại hình sử dụng đất) STT Số thứ tự FAO Food and Agricuture Organnization - Tổ chức nông lương Liên hiệp quốc 4 DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng Tên bảng Trang 2.1 Cơ cấu đất đai theo mục đích sử dụng của Việt Nam 20 2.2 Cơ cấu đất đai theo mục đích sử dụng của huyện Định Hóa 22 4.1 Tình hình dân số của xã Bảo Cường 32 4.2 Cơ cấu sử dụng đất của xã Bảo Cường 37 4.3 Cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp xã Bảo Cường 38 4.4 Các loại hình sử dụng đất chính của xã Bảo Cường 39 4.5 Một số đặc điểm của các LUT trồng cây hàng năm 40 4.6 Hiệu quảm kinh tế một số cây trông chính của xã Bảo Cường 47 4.7 Hiệu quả kinh tế các loại hình sử dụng đất 48 4.8 Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá về hiệu quả kinh tế.9 Hiệu quả kinh tế của LUT chè 50 4.10 Hiệu quả kinh tế của LUT cây ăn quả 50 4.11 Hiệu quả kinh tế LUT nuôi trồng thủy sản 51 4.12 Hiệu quả xã hội của các LUT 52 4.13 Hiệu quả môi trường của các LUT 54 5 DANH MỤC CÁC HÌNH Hình Tên hình Trang 4.1 Cánh đồng lúa thôn Cốc Lùng 41 4.2 Cánh đồng thôn Nà Linh 42 4.3 Cánh đồng Làng mạ 43 4.4 Đồng Làng Chùa I 44 4.5 Một khoanh đất tại đồng Thanh Cường 45 4.6 Đồi chè của hộ ông Lương Vắn Chiều (thôn Bãi Lềnh) 48 4.7 Vườn nhãn nha ông Trần Văn Cong( Nà Linh) 49 DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC Phụ lục Tên phụ lục 1 Phiếu điều tra nông hộ 2 Giá phân bón và giá một số loại nông sản trên địa bàn 3 Mức đầu tư cho các loại cây trồng chính 4 Hiệu quả kinh tế của các loại cây trồng chính 5 Hiệu quả kinh tế của cây Lúa 6 Hiệu quả kinh tế cây Ngô 7 Hiệu quả kinh tế cây Cà Chua 8 Hiệu quả kinh tế cây Chè 6 PHẦN 1 MỞ ĐẦU 1.1 Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá. Với sản xuất nông nghiệp, đất đai là tư liệu sản xuất không thể thay thế được, không có đất thì không có sản xuất nông nghiệp. Chính vì vậy, sử dụng đất là một phần hợp thành của chiến lược nông nghiệp sinh thái và phát triển bền vững. Nông nghiệp là hoạt động sản xuất cổ nhất và cơ bản nhất của loài người. Hầu hết các nước trên thế giới đều phải xây dựng một nền kinh tế trên cơ sở phát triển nông nghiệp dựa vào khai thác các tiềm năng của đất, lấy đó làm bàn đạp phát triển các ngành khác. Vì vậy việc tổ chức sử dụng nguồn tài nguyên đất đai hợp lý, có hiệu quả theo quan điểm sinh thái bền vững đang trở thành vấn đề toàn cầu. Mục đích của việc sử dụng đất là làm thế nào để nguồn tư liệu có hạn này mang lại hiệu quả kinh tế, hiệu quả sinh thái, hiệu quả xã hội cao nhất, đảm bảo lợi ích trước mắt và lâu dài. Nói cách khác, mục tiêu hiện nay của loài người là phấn đấu xây dựng một nền nông nghiệp toàn diện về kinh tế xã hội môi trường một cách bền vững. Để thực hiện mục tiêu này cần bắt đầu từ nâng cao hiệu quả sử dụng đất trong nông nghiệp một cách toàn diện. Xã Bảo Cường là một xã miền núi thuộc huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên. Diện tích tự nhiên 992,26 ha, dân số 4. Là một xã có nền kinh tế nông nghiệp giữ vai trò chủ đạo trong trong quà trình sản xuất của xã nên đời sống còn gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, định hướng cho người dân trong xã khai thác và sử dụng hợp lý, có hiệu quả đất nông nghiệp là một trong những vấn đề hết sức cần thiết để nâng cao hiệu quả sử dụng đất, đảm bảo phục vụ nhu cầu về lương thực thực phẩm của người dân. Để giải quyết vấn đề này thì việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp nhằm đề xuất giải pháp sử dụng đất và các loại hình sử dụng đất thích hợp là rất quan trọng. Từ thực tiễn đó,được sự nhất trí của Khoa Quàn Lý Tài Nguyên , Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn của TS. Vũ Thị Thanh Thủy, em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp xã Bảo Cường , huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên” 7 1. Mục đích của đề tài - Đánh giá về điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội của xã Bảo Cường . - Đánh giá được hiệu quả sử dụng đất của các loại hình sử dụng đất nông nghiệp. - Đề xuất các giải pháp có hiệu quả để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trong tương lai. Yêu cầu của đề tài - Thu thập các tài liệu, số liệu về điều kiện tự nhiên kinh tế - xã hội của xã Bảo Cường. - Điều tra, thu thập và phân tích số liệu về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại xã và đưa ra nhận xét đánh giá chính xác, khách quan. - Đánh giá hiệu quả các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của xã Bảo Cường. - Đề xuất các các loại hình sử dụng có hiệu quả, giải pháp để nâng cao hiệu quả các loại hình sử dụng đất đó. Ý nghĩa nghiên cứu đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Củng cố kiến thức đã được học nghiên cứu trong nhà trường và những kiến thức thực tế cho sinh viên trong quá trình thực tập tại cơ sở. - Nâng cao khả năng tiếp cận, thu thập số liệu và xử lý thông tin trong quá trình làm đề tài. Ý nghĩa trong thực tiễn - Giúp cho sinh viên tiếp cận, học hỏi và đưa ra những cách xử lý đối với những tình huống trong thực tế. - Trên cơ sở đánh giá hiệu quả sử dụng nhóm đất nông nghiệp từ đó đề xuất được những giải pháp sử dụng đất đạt hiệu quả cao. 8 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2. Cơ sở lý luận của đề tài 2. Khái niệm về đất và đất sản xuất nông nghiệp Đất là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá mà thiên nhiên ban tặng cho con người, con người sinh ra trên mặt đất, sống và lớn lên nhờ vào các sản vật từ đất. Nhưng không phải ai cũng hiểu đất là gì? Đất sinh ra từ đâu? Đất quý giá như thế nào? Và tại sao phải giữu gìn nguồn tài nguyên này? Cho đến nay đã có rất nhiều khái niệm, định nghĩa về đất đai. Khái niệm đầu tiên của học giả người Nga Docutraiep năm 1987 cho rằng “ Đất là vật thể tự nhiên cấu tạo độc lập lâu đời do kết quả quá trình hoạt động của 5 yếu tố hình thành đất, đó là: Đá mẹ, sinh vật, khí hậu, địa hình và thời gian” [5]. Tuy vậy, khái niệm này chưa đề cập đến sự tác động của cá yếu tố: nước của đất, nước ngầm và đặc biệt là vai trò của con người để hoàn chỉnh khái niệm về đất trên.Mac: “ Đất là tư liệu sản xuất cơ bản và phổ biến, quý báu nhất của sản xuất nông nghiệp, là điều kiện không thể thiếu được của sự tồn tại và tái sinh của hàng loạt thế hệ loài người kế tiếp nhau” Các Mác (1949) [3].