HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM PHẠM THỊ NHUNG ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG SẢN XUẤT HÀNG HÓA TẠI THỊ XÃ SƠN TÂY - THÀNH PHỐ HÀ NỘI Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đỗ Nguyên Hải NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Phạm Thị Nhung i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới thầy giáo PGS.Đỗ Nguyên Hải đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Trắc địa bản đồ, Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ công chức, viên chức, lao động hợp đồng tại Văn phòng đăng ký đất đai Hà Nội – Chi nhánh thị xã Sơn Tây, các phòng, ban, cán bộ địa chính các xã, phường trên địa bàn thị xã Sơn Tây đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.
Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Phạm Thị Nhung ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.
vii Danh mục biểu đồ, hình. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.
Mục tiêu nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Những vấn đề chung về sử dụng đất nông nghiệp.
Đất nông nghiệp và sản xuất nông nghiệp. Nguyên tắc và quan điểm sử dụng đất nông nghiệp. Hiệu quả và hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Khái quát hiệu quả và hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.
Đặc điểm phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Phân loại hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.
Quan điểm sử dụng đất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa. Cơ sở lý luận của sản xuất hàng hóa. Khái niệm về sản xuất hàng hóa. Vai trò của sản xuất hàng hóa trong nền kinh tế thị trường.
Xu hướng sử dụng đất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hoá. Tình hình nghiên cứu nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam. Tình hình nghiên cứu về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp của một số nước trên thế giới. Tình hình nghiên cứu nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Việt Nam.
Đánh giá, nhận xét chung. Đối tượng, phạm vi, nội dung và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.
Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội có liên quan đến sử dụng đất đai. Đánh giá hiện trạng sử dụng đất và tình hình sản xuất nông nghiệp của thị xã Sơn Tây theo hướng sản xuất hàng hóa. Đánh giá hiệu quả các loại hình sử dụng đất nông nghiệp Thị xã Sơn Tây. Tiêu thụ nông sản và dịch vụ sản xuất nông nghiệp.
Tiềm năng phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở địa bàn thị xã Sơn Tây. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp của thị xã Sơn Tây. Phương pháp nghiên cứu .1 Phương pháp điều tra thu thập thông tin thứ cấp .2 Phương pháp điều tra thu thập thông tin sơ cấp. Phương pháp thống kê, xử lý số liệu.
Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội. Vị trí địa lý.
Đặc điểm tự nhiên. Nguồn tài nguyên. Điều kiện kinh tế - xã hội. Đánh giá tiềm năng phát triển của Thị xã Sơn Tây.
Hiện trạng sử dụng đất và tình hình sản xuất nông nghiệp của thị xã Sơn Tây theo hướng sản xuất hàng hóa. Hiện trạng sử dụng đất đai trên địa bàn thị xã Sơn Tây. Hiện trạng cây trồng và các loại hình sử dụng đất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa. Đánh giá hiệu quả các loại hình sử dụng đất nông nghiệp thị xã Sơn Tây.
Hiệu quả kinh tế. Hiệu quả xã hội. Hiệu quả môi trường. Tiêu thụ nông sản và dịch vụ sản xuất nông nghiệp.
Tiềm năng phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở địa bàn thị xã Sơn Tây. Những lợi thế cho phát triển mô hình sản xuất hàng hóa tập trung. Những khó khăn, hạn chế và thách thức. Đề xuất sử dụng đất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa.
Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp của thị xã Sơn Tây. Giải pháp quy hoạch và bố trí sản xuất theo hướng nông nghiệp sinh thái. Giải pháp về khoa học công nghệ. Giải pháp về bảo vệ môi trường sinh thái.
Giải pháp về phát triển cơ sở hạ tầng. Hoàn thiện hệ thống chính sách tác động đến hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Kết luận và kiiến nghị .94 Tài liệu tham khảo .97 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVTV Bảo vệ thực vật CPTG Chi phí trung gian DT Diện tích GTSX Giá trị sản xuất GTNC Giá trị ngày công HQĐV Hiệu quả đồng vốn KT – XH Kinh tế xã hội LĐ Lao động LUT Loại hình sử dụng đất LX – LM Lúa xuân - lúa mùa STT Số thứ tự SXNN Sản xuất nông nghiệp TB Trung bình TNHH Thu nhập hỗn hợp UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế.
Phân cấp chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xã hội các loại hình sử dụng đất nông nghiệp. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả môi trường. Các loại đất chính của thị xã Sơn Tây. Cơ cấu kinh tế thị xã Sơn Tây giai đoạn 2011-1016.
Hiện trạng sử dụng đất năm 2016 thị xã Sơn Tây. Hiện trạng các cây trồng chính thị xã Sơn Tây. Một số loại hình sử dụng đất nông nghiệp của thị xã. Hiệu quả kinh tế các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 1.
Hiệu quả kinh tế các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 2. Đánh giá chỉ tiêu TNHH và HQĐV theo các LUT thị xã Sơn Tây. Đánh giá hiệu quả kinh tế của LUT trang trại. Đánh giá hiệu quả xã hội các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 1.
Đánh giá hiệu quả xã hội các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 2. Đánh giá chỉ tiêu hiệu quả xã hội các loại hình sử dụng đất tại các tiểu vùng. So sánh mức đầu tư phân bón thực tế tại địa phương với hướng dẫn của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Mức sử dụng thuốc BVTV của tiểu vùng 1.
Mức sử dụng thuốc BVTV của tiểu vùng 2. Hiệu quả môi trường của các kiểu sử dụng đất thị xã Sơn Tây. Đánh giá hiệu quả các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 1. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất tiểu vùng 2.84 vii DANH MỤC BIỂU ĐỒ, HÌNH Biểu đồ 4.
Cơ cấu đất đai năm 2016 thị xã Sơn Tây. Sơ đồ hành chính thị xã Sơn Tây. Sơ đồ đất thị xã Sơn tây. LUT cây rau đậu thực phẩm tại phường Viên Sơn.
LUT hoa cây cảnh tại phường Viên Sơn. LUT cây cảnh tại phường Trung Sơn Trầm. LUT cây đậu tương tại phường Trung Hưng. LUT chuyên lúa tại xã Đường Lâm.
Cây ngô được trồng tại xã Sơn Đông. Cây sắn trồng tại phường Xuân Khanh. Cây bưởi diễn trồng tại xã Cổ Đông. Cảnh trang trại chăn nuôi lợn của hộ ông Chiến xã Cổ Đông.
LUT chuyên cá tại phường Xuân Khanh. Cảnh quan chợ nông sản thị xã Sơn Tây. 86 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Phạm Thị Nhung Tên đề tài: “Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa tại thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội”. Chuyên ngành: Quản lý Đất đai Mã số: 60.03 Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam.
Mục đích nghiên cứu - Đánh giá hiệu quả các loại hình sử dụng đất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa trên địa bàn thị xã Sơn Tây. - Định hướng và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp theo hướng hàng hóa tại thị xã Sơn Tây. Phương pháp nghiên cứu Phương pháp thu thập số liệu; Phương pháp chọn điểm nghiên cứu; Phương pháp thống kê, xử lý số liệu; Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Kết quả chính và kết luận Toàn thị xã có 06 LUT chính với 29 kiểu sử dụng đất.
Kết quả nghiên cứu đã lựa chọn được 03 LUT với 16 kiểu sử dụng đất cho hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường đại diện tiêu biểu cho vùng nghiên cứu, bao gồm: LUT Cây ăn quả, LUT chuyên rau màu và LUT hoa, cây cảnh. - Về hiệu quả kinh tế: LUT Cây ăn quả ở tiểu vùng 2 theo 3 tiêu chí đánh giá thì hiệu quả kinh tế đều ở mức cao. - Về hiệu quả xã hội: LUT lúa – màu thu hút nhiều công lao động nhất, nhưng GTNC không cao nên không được lựa chọn.