HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LÊ HUY KIÊN ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP THỊ XÃ PHÚC YÊN, TỈNH VĨNH PHÚC Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đỗ Văn Nhạ NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa hề được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày.năm 2018 Tác giả luận văn Lê Huy Kiên i c LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS, Đỗ Văn Nhạ - người đã hướng dẫn, giúp đỡ rất tận tình trong thời gian tôi nghiên cứu và hoàn thành luận văn tốt nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong bộ môn Quy hoạch, các thầy cô giáo trong Khoa Quản lý Đất đai - Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam đã giảng dạy, đóng góp ý kiến, tạo điều kiện cho tôi học tập và hoàn thành luận văn của mình. Tôi xin chân thành cảm ơn Phòng Tài nguyên & Môi trường thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc, đã giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập số liệu và hoàn thành luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn UBND, cán bộ địa chính và các hộ gia đình thuộc các xã, phường trong thị xã Phúc Yên đã giúp đỡ tôi trong việc cung cấp tài liệu của địa phương, và cá nhân của các hộ gia đình để tôi nghiên cứu và hoàn thành luận văn này. Một lần nữa tôi xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày.năm 2018 Tác giả luận văn Lê Huy Kiên ii c MỤC LỤC Lời cam đoan.
ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình.
viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghiên cứu của đề tài.
Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Một số vấn đề lý luận đất nông nghiệp. Khái niệm về đất đai.
Đất nông nghiệp và vai trò của đất nông nghiệp. Các quan điểm sử dụng đất nông nghiệp. Nông nghiệp đô thị và sử dụng đất nông nghiệp đô thị. Cơ sở lý luận về đánh giá hiệu quả sử dụng đất.
Khái niệm hiệu quả và hiệu quả sử dụng đất. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất nông ngiệp. Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Cơ sở thực tiễn về đánh giá hiệu quả sử dụng đất.
Những nghiên cứu trên Thế giới. Nghiên cứu hiệu quả sử dụng đất ở Việt Nam. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc.
Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp tại thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc. Đánh giá hiệu quả các loại sử dụng đất nông nghiệp. Định hướng sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả. Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp phân vùng chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp điều tra số liệu sơ cấp. Phương pháp điều tra thu thập tài liệu, số liệu thứ cấp. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu.
Phương pháp đánh giá hiệu quả của các loại sử dụng đất và các kiểu sử dụng đất. Kết quả và thảo luận. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội trên địa bàn thị xã. Điều kiện tự nhiên.
Các nguồn tài nguyên. Đánh giá tổng hợp về điều kiện tự nhiên thị xã Phúc Yên. Điều kiện kinh tế - xã hội. Thực trạng phát triển về văn hóa, giáo dục.
Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp của thị xã Phúc Yên. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp. Biến động số lượng và cơ cấu đất nông nghiệp giai đoạn 2012- 2017. Hiện trạng các loại sử dụng đất (LUT).
Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Đánh giá hiệu quả kinh tế. Hiệu quả xã hội. Hiệu quả môi trường.
Đánh giá tổng hợp hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp thị xã Phúc Yên. Định hướng sử dụng đất theo hướng hiệu quả và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Lựa chọn và định hướng các loại sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả. Các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại thị xã Phúc Yên.
Kết luận và đề nghị. 84 Tài liệu tham khảo. 87 v c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt AFPPF Diễn đàn các nghị sỹ châu Á về dân số và phát triển ANLT An ninh lương thực CHXHCN Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa CP Chỉnh phủ CPTG Chi phí trung gian DVP Dịch vụ phí FAO Tổ chức Nông – Lương Liên hợp quốc GTGT Giá trị gia tăng GTNC Giá trị ngày công GTSX Giá trị sản xuất HQĐV Hiệu quả đồng vốn HQKT Hiệu quả kinh tế HQMT Hiệu quả môi trường HQXH Hiệu quả xã hội KHHGĐ Kế hoạch hóa gia đình LHQ Liên hợp quốc LUT Loại sử dụng đất QĐ Quyết định TNHH Thu nhập hỗn hợp UBND Ủy ban nhân dân VC Chi phí vật chất WB Ngân hàng thế giới vi c DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế của các kiểu sử dụng đất.
Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xã hội. Các chỉ tiêu phân cấp đánh giá hiệu quả môi trường của các loại sử dụng đất. Hiện trạng sử dụng đất thị xã Phúc Yên năm 2017. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp thị xã Phúc Yên.
Tình hình sử dụng đất nông nghiệp của thị xã Phúc Yên giai đoạn 2012 - 2017. Loại sử dụng đất thị xã Phúc Yên. Hiệu quả kinh tế các kiểu sử dụng đất trên địa bàn thị xã Phúc Yên (Tính trên 1 ha). Phân cấp đánh giá hiệu quả kinh tế các kiểu sử dụng đất.
Hiệu quả xã hội của các kiểu sử dụng đất thị xã Phúc Yên. Phân cấp hiệu quả xã hội các kiểu sử dụng đất thị xã Phúc Yên. Mức đầu tư phân bón các kiểu sử dụng đất so với khuyến cáo. Mức đầu tư phân bón cho kiểu sử dụng đất nuôi trồng thủy sản so với khuyến cáo.
Mức độ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trên cây trồng và vật nuôi theo loại sử dụng đất. Phân cấp đánh giá hiệu quả môi trường các kiểu sử dụng đất. Tổng hợp đánh giá hiệu quả sử dụng đất thị xã Phúc Yên. 76 vii c DANH MỤC HÌNH Hình 4.
Cơ cấu sử dụng đất thị xã Phúc Yên năm 2017. 47 viii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Lê Huy Kiên Tên Luận văn: “Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc”. Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đánh giá hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường của các loại sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn thị xã Phúc Yên; - Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp của các loại sử dụng đất trên địa bàn thị xã Phúc Yên. Phương pháp nghiên cứu Phương pháp phân vùng chọn điểm nghiên cứu: Căn cứ đặc điểm địa lý, thổ nhưỡng thị xã Phúc Yên được chia thành 2 tiểu vùng.
Mỗi tiểu vùng có đặc điểm sử dụng đất khác nhau. Phương pháp điều tra số liệu sơ cấp: Nguồn số liệu sơ cấp được thu thập bằng cách phỏng vấn nông hộ: ở hai xã có những đặc thù về nông nghiệp đặc trưng nhất của thị xã là xã Tiền Châu và xã Ngọc Thanh tổng số phiếu điều tra là 80 phiếu. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu thứ cấp: Thu thập tư liệu, số liệu có sẵn từ các cơ quan nhà nước, các sở, các phòng ban trong thị xã, các thư viện, các trung tâm nghiên cứu. Phương pháp thống kê sử lý số liệu: Sử dụng các phần mềm máy tính (Excel).
Kết quả được trình bày bằng các bảng biểu số liệu Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc * Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế * Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xã hội * Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả môi trường Kết quả chính và kết luận (1) Thị xã Phúc Yên có điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội khá thuận lợi cho phát triển nông nghiệp theo hướng hiệu quả và tăng sản lượng sản phẩm hàng hoá, như đất đai màu mỡ, đô thị vệ tinh của thành phố hà nội, cơ sở hạ tầng phát triển. Trong giai ix c đoạn 2012-2017, tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt mức khá cao, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, tăng dần tỷ trọng các ngành phi nông nghiệp, đây là điều kiện quan trọng để đầu tư vốn, khoa học kỹ thuật và phát triển sản phẩm nông nghiệp hàng hoá. (2) Diện tích đất nông nghiệp của thị xã năm 2017 là 8.08 ha; chiếm 69,72% tổng diện tích đất tự nhiên. Qua nghiên cứu tại thị xã Phúc Yên đã xác định được 2 tiểu vùng phù hợp, có 07 loại sử dụng đất chính (LUT) với 19 kiểu sử dụng : LUT cây công nghiệp lâu năm, LUT cây ăn quả, LUT nuôi trồng thủy sản, LUT chuyên lúa, LUT lúa – màu, LUT cây trồng hàng năm, LUT chuyên màu.
Kết quả đánh giá hiệu quả sử dụng và lựa chọn các loại sử dụng đất thích hợp nhất và có triển vọng sử dụng đất bền vững của thị xã, vừa đảm bảo về giá trị sản phẩm, đáp ứng được yêu cầu giải quyết việc làm cho nguồn lao động dư thừa. (3) Một số kiểu sử dụng đất cho hiệu quả kinh tế cao nhất là kiểu sử dụng đất Nuôi trồng thủy sản có GTSX đạt 327,15 triệu đồng/ha, TNHH 152,41 triệu đồng/ha; kiểu sử dụng đất Lúa xuân – Lúa mùa – cải bắp có GTSX 282,78 triệu đồng/ha, TNHH đạt 184,43 triệu đồng/ha. Bên cạnh hiệu quả kinh tế cao, các kiểu sử dụng đất phù hợp với điều kiện tự nhiên và nhu cầu hiện nay của thị trường như cây Na, trồng Hoa đang có xu hướng phát triển mạnh trên địa bàn thị xã.