Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Trên Địa Bàn Huyện Mỹ Lộc – Tỉnh Nam Định

Luận văn phân tích hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định, cung cấp cái nhìn sâu sắc về tình hình phát triển nông nghiệp.

• Tác giả: Phạm Đăng Thái
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Hữu Thành
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Huyện Mỹ Lộc, Tỉnh Nam Định
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Hiệu quả sử dụng đất và phân loại hiệu quả sử dụng đất
• 2.1.1. Khái niệm hiệu quả sử dụng đất
• 2.1.2. Phân loại hiệu quả sử dụng đất
• 2.1.3. Quan điểm sử dụng đất bền vững
• 2.2. Đặc điểm và phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 2.2.1. Khái niệm về đất nông nghiệp
• 2.2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 2.2.3. Đặc điểm, phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 2.3. Tình hình nghiên cứu vấn đề nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam
• 2.3.1. Những nghiên cứu trên thế giới
• 2.3.2. Tình hình nghiên cứu nâng cao hiệu quả sử dụng đất trong nước
• 2.3.3. Tình hình nghiên cứu nâng cao hiệu quả sử dụng đất trên địa bàn tỉnh Nam Định và huyện Mỹ Lộc
• 3. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.3. Đối tượng nghiên cứu
• 3.4. Nội dung nghiên cứu
• 3.5. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội có liên quan đến sử dụng đất đai
• 3.6. Hiện trạng sử dụng đất của huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp của huyện Mỹ Lộc
• 3.7. Phương pháp nghiên cứu
• 3.7.1. Phương pháp chọn điểm điều tra
• 3.7.2. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu
• 3.7.3. Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu, tài liệu
• 3.7.4. Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Các nguồn tài nguyên
• 4.1.3. Thực trạng phát triển kinh tế
• 4.1.4. Thực trạng phát triển các ngành kinh tế
• 4.1.5. Dân số, lao động, việc làm và thu nhập
• 4.1.6. Thực trạng phát triển đô thị và các khu dân cư nông thôn
• 4.1.7. Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng
• 4.1.8. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội
• 4.2. Hiện trạng sử dụng đất đai của huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định
• 4.2.1. Đất nông nghiệp. Đất phi nông nghiệp
• 4.2.2. Đất chưa sử dụng
• 4.2.3. Biến động đất đai năm 2015 so với năm 2010
• 4.3. Đánh giá hiệu quả loại hình sử dụng đất nông nghiệp huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định
• 4.3.1. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Mỹ Lộc
• 4.3.2. Đánh giá hiệu quả kinh tế của các loại sử dụng đất
• 4.3.3. Hiệu quả xã hội của các loại sử dụng đất
• 4.3.4. Hiệu quả môi trường của các loại sử dụng đất
• 4.3.5. Đánh giá chung hiệu quả sử dụng đất huyện Mỹ Lộc
• 4.4. Lựa chọn các loại sử dụng đất có hiệu quả và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 4.4.1. Lựa chọn các loại sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả
• 4.4.2. Đề xuất sử dụng đất nông nghiệp cho huyện Mỹ Lộc
• 4.4.3. Các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Mỹ Lộc
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Mỹ Lộc

Đất đai là tài nguyên quốc gia quý giá, đặc biệt quan trọng trong nông nghiệp. Tại Việt Nam, một nước nông nghiệp với mật độ dân số cao, việc quản lý đất đai hiệu quả là vô cùng cần thiết. Huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định, không nằm ngoài bối cảnh đó. Với diện tích đất nông nghiệp chiếm phần lớn, việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất tại đây có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Tình trạng biến động sử dụng đất do quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa đặt ra nhiều thách thức, đòi hỏi các giải pháp quản lý và sử dụng đất hợp lý. Theo thống kê năm 2014, tổng diện tích đất nông nghiệp là 262.362 km2 (chiếm tới 79,4%) bao gồm đất sản xuất nông nghiệp là 101.511 km2, đất lâm nghiệp là 153.731 km2, đất nuôi trồng thuỷ sản là 7.

1.1. Tầm quan trọng của đất nông nghiệp ở Mỹ Lộc

Đất nông nghiệp đóng vai trò then chốt trong nền kinh tế của huyện Mỹ Lộc. Nó không chỉ cung cấp nguồn lương thực, thực phẩm mà còn tạo việc làm và thu nhập cho người dân. Việc phân tích hiệu quả sử dụng đất giúp xác định các loại cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương, từ đó nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế. Theo Phạm Đăng Thái, huyện Mỹ Lộc có diện tích đất nông nghiệp là 5.067,61 ha chiếm 68, 03% tổng diện tích tự nhiên của huyện.

1.2. Mục tiêu của việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất

Mục tiêu chính của việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất là xác định các loại hình sử dụng đất hiệu quả, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất một cách bền vững. Điều này bao gồm việc xem xét các yếu tố kinh tế, xã hội và môi trường. Việc đánh giá này sẽ giúp chính quyền địa phương có cơ sở để đưa ra các quyết định quy hoạch sử dụng đất phù hợp.

II. Thách Thức Trong Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Mỹ Lộc

Mặc dù có tiềm năng lớn, việc sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Mỹ Lộc đang đối mặt với nhiều thách thức. Tình trạng biến động sử dụng đất, đặc biệt là sự chuyển đổi từ đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp, gây áp lực lên nguồn cung lương thực và ảnh hưởng đến sinh kế của người dân. Bên cạnh đó, việc quản lý đất đai còn nhiều hạn chế, dẫn đến tình trạng sử dụng đất kém hiệu quả, lãng phí tài nguyên. Hiện người dân trên địa bàn huyện Mỹ Lộc không còn mặn mà với sản xuất nông nghiệp do hiệu quả đem lại không cao, mất nhiều công sức, rủi ro nhiều, hạn chế đầu ra tiêu thu sản phẩm.

2.1. Biến động đất đai và nguy cơ thu hẹp diện tích

Quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa đang diễn ra mạnh mẽ tại huyện Mỹ Lộc, dẫn đến việc chuyển đổi đất nông nghiệp sang các mục đích sử dụng khác. Điều này làm giảm diện tích đất canh tác, ảnh hưởng đến an ninh lương thực và đời sống của người dân nông thôn. Theo số liệu của phòng Nông nghiệp và Phát triển năm 2015, diện tích bỏ ruộng hoang trên địa bàn huyện Mỹ Lộc là 195,29 ha.

2.2. Ô nhiễm môi trường và suy thoái đất nông nghiệp

Việc sử dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật quá mức trong sản xuất nông nghiệp gây ô nhiễm môi trường và làm suy thoái đất nông nghiệp. Điều này ảnh hưởng đến năng suất cây trồng và sức khỏe của người dân. Cần có các giải pháp sử dụng đất bền vững để bảo vệ môi trường và duy trì khả năng sản xuất của đất.

2.3. Chính sách đất đai và hiệu quả thực thi

Các chính sách đất đai hiện hành có thể chưa thực sự phù hợp với tình hình thực tế của huyện Mỹ Lộc. Việc thực thi các chính sách này cũng còn nhiều hạn chế, dẫn đến tình trạng tranh chấp đất đai và sử dụng đất không đúng mục đích. Cần rà soát và điều chỉnh các chính sách đất đai để đảm bảo quyền lợi của người dân và thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Để đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp một cách khách quan và toàn diện, cần áp dụng các phương pháp khoa học và phù hợp. Các phương pháp này bao gồm việc thu thập và phân tích dữ liệu về kinh tế, xã hội và môi trường. Các chỉ số như năng suất cây trồng, thu nhập của người dân, mức độ ô nhiễm môi trường và khả năng tạo việc làm được sử dụng để đánh giá hiệu quả của các loại hình sử dụng đất khác nhau. Luận văn đã sử dụng các phương pháp: Phương pháp chọn điểm điều tra, Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu, Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu, tài liệu, Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.

3.1. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả kinh tế

Các tiêu chí đánh giá hiệu quả kinh tế bao gồm giá trị sản xuất (GTSX), thu nhập hỗn hợp (TNHH) và hiệu quả đồng vốn (HQĐV). GTSX thể hiện tổng giá trị sản phẩm thu được trên một đơn vị diện tích. TNHH phản ánh thu nhập thực tế của người sản xuất sau khi trừ chi phí. HQĐV cho biết mức độ sinh lời của vốn đầu tư vào sản xuất nông nghiệp.

3.2. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả xã hội

Các tiêu chí đánh giá hiệu quả xã hội bao gồm khả năng tạo việc làm (CLĐ) và giá trị ngày công lao động (GTNCLĐ). CLĐ thể hiện số lượng lao động được tạo ra trên một đơn vị diện tích. GTNCLĐ phản ánh mức thu nhập bình quân của người lao động trong ngành nông nghiệp.

3.3. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả môi trường

Các tiêu chí đánh giá hiệu quả môi trường bao gồm mức độ sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và mức độ che phủ của cây trồng. Mức độ sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật phản ánh tác động của sản xuất nông nghiệp đến môi trường. Mức độ che phủ của cây trồng thể hiện khả năng bảo vệ đất và giảm thiểu xói mòn.

IV. Kết Quả Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Tại Mỹ Lộc

Kết quả đánh giá hiệu quả sử dụng đất tại huyện Mỹ Lộc cho thấy có sự khác biệt đáng kể giữa các loại hình sử dụng đất. Một số loại hình như nuôi trồng thủy sản và trồng cây ăn quả cho hiệu quả kinh tế cao, trong khi các loại hình khác như trồng lúa cho hiệu quả kinh tế thấp hơn. Về mặt xã hội, các loại hình sử dụng đất thâm dụng lao động như trồng rau màu tạo ra nhiều việc làm hơn. Tuy nhiên, hầu hết các loại hình sử dụng đất đều có tác động tiêu cực đến môi trường. Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Mỹ Lộc: Về hiệu quả kinh tế: có 6 kiểu sử dụng đất được đánh giá ở mức cao, 10 kiểu sử dụng đất được đánh giá ở mức trung bình và 10 kiểu sử dụng đất được đánh giá ở mức thấp.

4.1. Hiệu quả kinh tế của các loại hình sử dụng đất

Các loại hình sử dụng đất như nuôi trồng thủy sản và trồng cây ăn quả mang lại hiệu quả kinh tế cao do có giá trị sản phẩm lớn và thị trường tiêu thụ ổn định. Tuy nhiên, các loại hình này đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu lớn và kỹ thuật canh tác cao. Các loại hình trồng lúa cho hiệu quả kinh tế thấp hơn do giá lúa thấp và chi phí sản xuất cao.

4.2. Hiệu quả xã hội của các loại hình sử dụng đất

Các loại hình sử dụng đất thâm dụng lao động như trồng rau màu tạo ra nhiều việc làm và thu nhập cho người dân nông thôn. Tuy nhiên, điều kiện làm việc trong ngành nông nghiệp còn nhiều khó khăn và thu nhập còn thấp so với các ngành nghề khác. LUT cho hiệu quả xã hội cao nhất là LUT nuôi trồng thủy sản và LUT có hiệu quả xã hội thấp nhất là LUT 2 lúa.

4.3. Hiệu quả môi trường của các loại hình sử dụng đất

Hầu hết các loại hình sử dụng đất đều có tác động tiêu cực đến môi trường do việc sử dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật. Cần có các biện pháp canh tác thân thiện với môi trường để giảm thiểu tác động tiêu cực này. Hầu hết các LUT đều có ảnh hưởng đến môi trường và chỉ cho hiệu quả môi trường ở mức trung bình.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Mỹ Lộc

Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Mỹ Lộc, cần có các giải pháp đồng bộ về chính sách, kỹ thuật và thị trường. Các giải pháp này bao gồm việc quy hoạch sử dụng đất hợp lý, đầu tư vào cơ sở hạ tầng nông nghiệp, khuyến khích áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm và bảo vệ môi trường. Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Mỹ Lộc cần có các giải pháp đồng bộ về chính sách và sản xuất.

5.1. Quy hoạch sử dụng đất hợp lý và hiệu quả

Cần có quy hoạch sử dụng đất chi tiết và khoa học, xác định rõ các vùng chuyên canh, vùng trồng lúa, vùng nuôi trồng thủy sản và vùng trồng cây ăn quả. Quy hoạch cần dựa trên điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và nhu cầu thị trường. Cần kiên cố hóa kênh mương, giao thông nội đồng để thuận tiện cho việc cơ giới hóa trong nông nghiệp.

5.2. Ứng dụng khoa học kỹ thuật và sản xuất nông nghiệp sạch

Khuyến khích nông dân áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, như sử dụng giống mới có năng suất cao, áp dụng các biện pháp canh tác tiên tiến và sử dụng phân bón hữu cơ. Cần xây dựng các mô hình sản xuất nông nghiệp sạch, an toàn và bền vững. Chọn những loại sử dụng đất có giá trị kinh tế cao để mở rộng, cần quy hoạch vùng sản xuất và đưa những giống có năng suất cao vào sản xuất.

5.3. Hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm và phát triển thị trường

Cần có các chính sách hỗ trợ nông dân tiêu thụ sản phẩm, như xây dựng các kênh phân phối, xúc tiến thương mại và quảng bá sản phẩm. Cần phát triển thị trường nông sản trong và ngoài nước để đảm bảo đầu ra ổn định cho sản phẩm nông nghiệp. Khuyến khích bón các loại phân hữu cơ và sử dụng các loại thuốc BVTV thảo mộc hoặc biện pháp sinh học để nâng cao việc bảo vệ môi trường trong sử dụng đất.

VI. Định Hướng Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Bền Vững Tại Mỹ Lộc

Để đảm bảo sử dụng đất nông nghiệp bền vững tại huyện Mỹ Lộc, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, các nhà khoa học và người dân. Cần xây dựng một hệ thống quản lý đất đai minh bạch và hiệu quả, đảm bảo quyền lợi của người dân và bảo vệ môi trường. Cần có các chính sách khuyến khích phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững, thân thiện với môi trường và đáp ứng nhu cầu của thị trường. Với bối cảnh đó, việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp của huyện Mỹ Lộc có ý nghĩa quan trọng nhằm xác định được các loại sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả trên địa bàn, làm cơ sở đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp, sắp xếp, tổ chức sử dụng đất hợp lý, có hiệu quả cao theo quan điểm phát triển bền vững.

6.1. Quản lý đất đai minh bạch và hiệu quả

Cần xây dựng một hệ thống quản lý đất đai minh bạch, công khai và dễ tiếp cận. Cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc sử dụng đất để phát hiện và xử lý kịp thời các vi phạm. Cần có cơ chế giải quyết tranh chấp đất đai công bằng và hiệu quả.

6.2. Phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững

Cần khuyến khích phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững, thân thiện với môi trường và đáp ứng nhu cầu của thị trường. Cần hỗ trợ nông dân áp dụng các biện pháp canh tác tiên tiến, sử dụng phân bón hữu cơ và thuốc bảo vệ thực vật sinh học. Cần xây dựng các chuỗi giá trị nông sản khép kín, từ sản xuất đến tiêu thụ.

6.3. Nâng cao nhận thức về sử dụng đất bền vững

Cần nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của việc sử dụng đất bền vững. Cần tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo và các hoạt động tuyên truyền để người dân hiểu rõ về các lợi ích của việc sử dụng đất hợp lý và bảo vệ môi trường. Cần tạo ra một cộng đồng nông dân có trách nhiệm với môi trường và xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Mỹ Lộc nằm ở cửa ngõ phía Bắc của tỉnh Nam Định với tổng diện tích tự nhiên đạt 7.448,87 ha và quy mô dân số ghi nhận 69.486 người. Trong cơ cấu sử dụng đất của địa phương, diện tích đất nông nghiệp chiếm tới 5.067,61 ha, tương đương tỷ lệ 68,03% tổng diện tích địa giới hành chính. Mặc dù đóng vai trò là vành đai cung cấp lương thực, thực phẩm quan trọng cho thành phố Nam Định và các khu công nghiệp lân cận như Hòa Xá, Mỹ Trung, ngành nông nghiệp địa phương đang đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng. Quá trình đô thị hóa và phát triển công nghiệp nhanh chóng đã tạo ra áp lực chuyển dịch lao động mạnh mẽ, khiến hiệu quả sản xuất lúa thuần túy sụt giảm. Hệ quả trực tiếp là tình trạng người dân bỏ hoang ruộng đất gia tăng với diện tích đất nông nghiệp không canh tác lên tới 195,29 ha vào năm 2015.

Trước thực trạng đó, công trình nghiên cứu của tác giả Phạm Đăng Thái dưới sự hướng dẫn khoa học của Giáo sư Nguyễn Hữu Thành tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã xác định mục tiêu trọng tâm: Đánh giá toàn diện hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường của 6 loại sử dụng đất cùng 26 kiểu sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Mỹ Lộc. Nghiên cứu tập trung nhận diện các tồn tại, phân hóa mức độ hiệu quả của từng loại hình canh tác và đề xuất các định hướng tái cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp. Với phạm vi nghiên cứu tại 11 đơn vị hành chính cấp xã, thị trấn trong giai đoạn 2011 đến 2015, kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc nâng cao giá trị canh tác bình quân từ mức 56 triệu đồng/ha, tối ưu hóa mức thu nhập bình quân đầu người 11,47 triệu đồng/năm và giải quyết dứt điểm 195,29 ha đất hoang hóa theo định hướng phát triển bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý luận kinh tế học Mác-xít về hiệu quả sử dụng đất, nhấn mạnh quy luật tiết kiệm thời gian lao động và phân phối hợp lý nguồn lực sản xuất giữa các ngành. Bên cạnh đó, đề tài tích hợp lý thuyết kinh tế tài nguyên của Samuelson và Nordhaus về chi phí cơ hội cùng đường giới hạn khả năng sản xuất, khẳng định hiệu quả đạt được khi tối ưu hóa đầu ra trên một lượng chi phí đầu vào xác định. Đặc biệt, luận văn vận dụng khung đánh giá đất đai bền vững của Tổ chức Nông Lương Liên Hợp Quốc kết hợp với quan điểm phát triển nông nghiệp hiện đại dựa trên sự cân bằng của 3 trụ cột: Bền vững kinh tế, bền vững xã hội và an toàn sinh thái môi trường.

Về mặt khái niệm, nghiên cứu làm rõ các thuật ngữ cốt lõi bao gồm: Loại sử dụng đất, kiểu sử dụng đất, giá trị sản xuất, chi phí trung gian, thu nhập hỗn hợp, hiệu quả đồng vốn, giá trị ngày công lao động và mức độ che phủ đất. Hệ thống lý luận được chuẩn hóa theo quy định của Luật Đất đai năm 2013, Nghị định số 43/2014/NĐ-CP và Thông tư số 28/2014/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường về phân loại và quản lý đất nông nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp đa tầng, bao gồm số liệu thứ cấp từ Phòng Tài nguyên và Môi trường, Chi cục Thống kê huyện Mỹ Lộc giai đoạn 2011-2015 và số liệu sơ cấp thu thập từ cuộc khảo sát thực địa. Cỡ mẫu điều tra bao gồm 100 hộ nông dân được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng tại hai xã đại diện là Mỹ Hưng và Mỹ Thịnh. Lý do lựa chọn hai địa bàn này xuất phát từ tính đại diện hoàn hảo về mặt thổ nhưỡng với 85,65% diện tích đất phù sa (6.380 ha) và 13,47% đất phèn (1.003 ha), đồng thời hội tụ đầy đủ các tập quán canh tác lúa, rau màu và thủy sản của toàn huyện.

Phương pháp xử lý và phân tích số liệu sử dụng phần mềm Microsoft Excel để tính toán các chỉ tiêu tài chính và ma trận chấm điểm đa tiêu chí. Đề tài xây dựng hệ thống 8 chỉ tiêu đánh giá với thang điểm tối đa 24 điểm:

• Hiệu quả kinh tế (tối đa 9 điểm): Gồm giá trị sản xuất (mức cao từ 330 triệu đồng/ha), thu nhập hỗn hợp (mức cao từ 230 triệu đồng/ha) và hiệu quả đồng vốn (mức cao từ 2,3 lần trở lên).
• Hiệu quả xã hội (tối đa 6 điểm): Gồm khả năng tạo việc làm (mức cao từ 930 công/ha) và giá trị ngày công lao động (mức cao từ 250.000 đồng/công trở lên).
• Hiệu quả môi trường (tối đa 9 điểm): Gồm mức sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật theo đúng khuyến cáo kỹ thuật và độ che phủ đất đạt từ 75% trở lên. Tổng điểm đánh giá phân cấp thành 3 mức: Hiệu quả cao (từ 18 điểm trở lên), hiệu quả trung bình (từ 12 đến dưới 18 điểm) và hiệu quả thấp (dưới 12 điểm).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Tổng hợp kết quả điều tra trên 5.067,61 ha đất nông nghiệp huyện Mỹ Lộc với 6 loại sử dụng đất và 26 kiểu sử dụng đất chuyên biệt mang lại những phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, về mặt hiệu quả kinh tế, có sự phân hóa sâu sắc giữa các mô hình canh tác: Có 6 kiểu sử dụng đất đạt hiệu quả cao, 10 kiểu đạt mức trung bình và 10 kiểu xếp mức thấp. Nhóm kiểu sử dụng đất nuôi trồng thủy sản và trồng cây ăn quả đạt giá trị sản xuất vượt 330 triệu đồng/ha, thu nhập hỗn hợp trên 230 triệu đồng/ha và hiệu quả đồng vốn đạt trên 2,3 lần. Ngược lại, kiểu sử dụng đất chuyên canh 2 vụ lúa cho kết quả thấp nhất với giá trị sản xuất dưới 200 triệu đồng/ha và thu nhập hỗn hợp dưới 130 triệu đồng/ha.

Thứ hai, về mặt hiệu quả xã hội, sự chênh lệch về thu nhập và giá trị lao động thể hiện rất rõ. Mô hình nuôi trồng thủy sản mang lại giá trị ngày công cao nhất, vượt mức 250.000 đồng/công. Trong khi đó, các mô hình chuyên canh rau màu và luân canh 2 vụ lúa kết hợp 1 vụ màu thu hút lượng công lao động lớn nhất, đạt trên 930 công/ha/năm, tạo sinh kế ổn định mà không đòi hỏi rào cản kỹ thuật khắt khe.

Thứ ba, về mặt hiệu quả môi trường, phần lớn các kiểu sử dụng đất chỉ dừng lại ở mức trung bình. Việc lạm dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật không theo khuyến cáo kỹ thuật đã làm suy giảm hệ vi sinh vật trong đất. Tình trạng này kết hợp với tỷ suất lợi nhuận thấp của lúa thuần đã trực tiếp dẫn đến 195,29 ha đất canh tác bị bỏ hoang trong năm 2015.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến hiệu quả kinh tế kém của mô hình độc canh lúa là do tính chất phân mảnh ruộng đất đặc trưng của đồng bằng Bắc Bộ, bình quân mỗi hộ chỉ sở hữu khoảng 0,2 ha chia cắt trên nhiều thửa ruộng nhỏ lẻ. Điều này khiến chi phí trung gian cho khâu làm đất, dịch vụ tưới tiêu và thu hoạch tăng cao. Hơn nữa, tốc độ tăng trưởng kinh tế của huyện đạt 11,37% với sự mở rộng của khu công nghiệp Mỹ Trung đã kéo theo sự chuyển dịch 24,82% lao động sang khu vực phi nông nghiệp, khiến ngành trồng trọt truyền thống thiếu hụt lao động trẻ.

Khi đối chiếu với các công trình nghiên cứu tại vùng đồng bằng sông Hồng như nghiên cứu tại huyện Văn Giang (tỉnh Hưng Yên) hay mô hình lúa - cá tại huyện Châu Giang, kết quả của luận văn hoàn toàn tương đồng: Chuyển đổi từ lúa thuần sang mô hình đa canh kết hợp thủy sản và cây ăn quả giúp gia tăng thu nhập hỗn hợp gấp 3 đến 4 lần. Toàn bộ dữ liệu này có thể được trực quan hóa sinh động thông qua biểu đồ cột so sánh tương quan giữa chi phí trung gian và thu nhập hỗn hợp, kết hợp biểu đồ radar thể hiện diện tích đa giác cân bằng giữa ba tiêu chí kinh tế, xã hội và môi trường của 26 kiểu canh tác.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả đánh giá thực nghiệm, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa việc quản lý và sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Mỹ Lộc:

1. Chuyển đổi cơ cấu cây trồng và phục hồi đất hoang hóa: Ủy ban nhân dân huyện Mỹ Lộc cùng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cần phê duyệt kế hoạch chuyển đổi linh hoạt từ 150 đến 200 ha đất trồng lúa kém hiệu quả sang mô hình nuôi trồng thủy sản, cây ăn quả và chuyên canh rau màu giá trị cao trước năm 2020. Mục tiêu trọng tâm là xóa bỏ hoàn toàn 195,29 ha diện tích ruộng bỏ hoang, nâng giá trị sản xuất bình quân trên 1 ha canh tác từ 56 triệu đồng lên mức 90 đến 100 triệu đồng/ha.

2. Hiện đại hóa hạ tầng thủy lợi và giao thông nội đồng: Ủy ban nhân dân các xã và thị trấn chủ trì nguồn vốn ngân sách kết hợp đóng góp xã hội hóa để kiên cố hóa 100% hệ thống kênh mương tưới tiêu và bê tông hóa các trục đường giao thông nội đồng trong giai đoạn 2016-2020. Hoạt động này nhằm tạo điều kiện cơ giới hóa đồng bộ khâu làm đất và thu hoạch, giúp cắt giảm 15% đến 20% chi phí trung gian cho nông hộ.

3. Triển khai gói kỹ thuật canh tác sinh thái bảo vệ môi trường: Trạm Khuyến nông huyện Mỹ Lộc đẩy mạnh đào tạo quy trình quản lý dịch hại tổng hợp IPM, phấn đấu thay thế 40% lượng phân bón vô cơ bằng phân bón hữu cơ vi sinh và thuốc trừ sâu sinh học đến năm 2018. Giải pháp này giúp nâng tỷ lệ che phủ đất trên 75% cho các vùng trồng rau màu, khôi phục độ phì nhiêu cho 1.003 ha đất phèn và 6.380 ha đất phù sa.

4. Thiết lập chuỗi liên kết giá trị và bao tiêu nông sản: Phòng Kinh tế - Hạ tầng phối hợp cùng các Hợp tác xã nông nghiệp kết nối các chuỗi cung ứng nông sản sạch cung cấp trực tiếp cho bếp ăn công nghiệp tại Khu công nghiệp Mỹ Trung, Hòa Xá và các siêu thị tại thành phố Nam Định, nâng mức thu nhập hỗn hợp của người nông dân tăng thêm 25% đến 30% vào năm 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung nghiên cứu và hệ thống số liệu thực chứng của luận văn mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Cơ quan quản lý tài nguyên môi trường, Sở Nông nghiệp và Ủy ban nhân dân cấp huyện, xã có thể sử dụng các kết luận đánh giá làm căn cứ khoa học trực tiếp để lập quy hoạch sử dụng đất kỳ 2016-2020, xây dựng phương án dồn điền đổi thửa và phê duyệt các dự án chuyển đổi mục đích sử dụng đất.

• Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh: Các nhà nghiên cứu thuộc chuyên ngành Quản lý đất đai, Khoa học môi trường và Kinh tế nông nghiệp có thể kế thừa khung phương pháp luận đánh giá 8 chỉ tiêu đa tiêu chí và dữ liệu phân tích cấp tiểu vùng để phục vụ các đề tài nghiên cứu tương đương.

• Ban giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp và doanh nghiệp đầu tư: Các đơn vị kinh doanh nông nghiệp tìm thấy định hướng chính xác trong việc lựa chọn 6 kiểu sử dụng đất có hiệu quả kinh tế cao để đầu tư vốn, xây dựng các vùng sản xuất hàng hóa tập trung quy mô lớn.

• Cán bộ khuyến nông cơ sở và nông hộ sản xuất: Đội ngũ kỹ thuật viên và người nông dân trực tiếp canh tác có thể học hỏi các công thức luân canh xen vụ, kỹ thuật cân đối phân bón và thuốc bảo vệ thực vật để tối ưu hóa giá trị ngày công lao động và nâng cao hiệu quả đồng vốn trên diện tích đất được giao.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao hiệu quả kinh tế của loại hình chuyên canh 2 vụ lúa tại huyện Mỹ Lộc lại ở mức thấp? Nguyên nhân chủ yếu do chi phí trung gian đầu vào như giống, phân bón vô cơ, thuốc bảo vệ thực vật và tiền thuê máy móc tăng cao, trong khi giá bán lúa thương phẩm không biến động nhiều. Hệ quả là thu nhập hỗn hợp của kiểu canh tác này rơi xuống dưới mức 130 triệu đồng/ha/năm và hiệu quả đồng vốn dưới 1,8 lần, khiến 195,29 ha đất lúa bị bỏ hoang.

Kiểu sử dụng đất nào mang lại hiệu quả kinh tế và giá trị ngày công lao động cao nhất? Các kiểu sử dụng đất thuộc nhóm nuôi trồng thủy sản và trồng cây ăn quả đem lại hiệu quả cao nhất toàn diện. Các mô hình này đạt giá trị sản xuất trên 330 triệu đồng/ha, thu nhập hỗn hợp vượt 230 triệu đồng/ha, hiệu quả đồng vốn trên 2,3 lần và mang lại giá trị ngày công lao động cho người dân trên 250.000 đồng/công.

Cỡ mẫu 100 phiếu điều tra tại 2 xã Mỹ Hưng và Mỹ Thịnh có đảm bảo tính đại diện cho toàn huyện? Hoàn toàn đảm bảo, bởi vì địa hình, khí hậu và cơ cấu thổ nhưỡng gồm 85,65% đất phù sa và 13,47% đất phèn phân bố rất đồng đều trên 11 đơn vị hành chính. Hai xã Mỹ Hưng và Mỹ Thịnh hội tụ đầy đủ tất cả 6 loại sử dụng đất và 26 kiểu sử dụng đất đặc trưng của toàn huyện Mỹ Lộc.

Hệ thống đánh giá hiệu quả môi trường của luận văn dựa trên những căn cứ định lượng nào? Hiệu quả môi trường được lượng hóa qua 3 tiêu chuẩn kỹ thuật: Mức độ bón phân vô cơ và hữu cơ theo hướng dẫn khuyến nông, liều lượng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo đúng danh mục an toàn sinh học, và tỷ lệ phần trăm thời gian cây trồng che phủ bề mặt đất trong năm với ngưỡng an toàn đạt từ 75% trở lên.

Giải pháp nào có tính khả thi cao nhất để xử lý 195,29 ha đất nông nghiệp bỏ hoang tại địa phương? Giải pháp cấp bách và khả thi nhất là quy hoạch lại các diện tích ruộng trũng kém hiệu quả, thực hiện dồn điền đổi thửa để chuyển sang mô hình kinh tế trang trại nuôi trồng thủy sản kết hợp trồng cây ăn quả ven bờ, đồng thời liên kết đầu ra với thị trường thành phố Nam Định.

Kết luận

• Quỹ đất nông nghiệp huyện Mỹ Lộc đạt 5.067,61 ha, chiếm 68,03% diện tích tự nhiên, giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với an ninh lương thực và chuyển dịch kinh tế địa phương.
• Nghiên cứu đã phân loại và đánh giá 6 loại sử dụng đất cùng 26 kiểu sử dụng đất, chỉ rõ 6 kiểu sử dụng đất đạt hiệu quả cao (thủy sản, cây ăn quả) và 10 kiểu đạt hiệu quả thấp (lúa thuần).
• Hiệu quả môi trường của hầu hết các mô hình canh tác hiện tại mới chỉ đạt mức trung bình do lạm dụng hóa chất nông nghiệp, đòi hỏi phải đẩy nhanh quy trình sản xuất hữu cơ.
• Tình trạng 195,29 ha đất bỏ hoang đã được nhận diện rõ nguyên nhân và có phương án giải quyết cụ thể thông qua việc chuyển đổi mục đích canh tác linh hoạt và kiên cố hóa giao thông nội đồng.
• Khung đánh giá đa tiêu chí kết hợp giữa kinh tế, xã hội và môi trường là công cụ quản lý tin cậy để nâng giá trị sản xuất canh tác vượt mức 56 triệu đồng/ha hiện nay.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là cung cấp một bức tranh toàn diện, có cơ sở định lượng vững chắc về hiện trạng và tiềm năng của từng mảnh đất canh tác tại huyện Mỹ Lộc. Trong các giai đoạn tiếp theo, địa phương cần nhanh chóng triển khai đồng bộ 4 nhóm giải pháp quy hoạch, kỹ thuật và liên kết thị trường từ nay đến năm 2020. Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và người sản xuất hãy ứng dụng ngay các phát hiện khoa học này vào thực tiễn để xây dựng nền nông nghiệp Mỹ Lộc phát triển hiện đại, hiệu quả và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM PHẠM ĐĂNG THÁI ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN MỸ LỘC – TỈNH NAM ĐỊNH Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã chuyên ngành: 60 85 01 03 Người hướng dẫn khoa học: GS. Nguyễn Hữu Thành NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Phạm Đăng Thái i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của thầy cô, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc GS. Nguyễn Hữu Thành - Giảng viên Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, các Thầy, Cô giáo Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin trân trọng cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ công chức, viên chức UBND huyện Mỹ Lộc, tập thể Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Phòng Tài chính kế hoạch, Chi cục Thống kê, cấp ủy, chính quyền và bà con nhân dân các xã, thị trấn trên địa bàn huyện Mỹ Lộc đã giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài trên địa bàn.

Tôi xin cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Phạm Đăng Thái ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

vi Danh mục bảng. vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu.

Hiệu quả sử dụng đất và phân loại hiệu quả sử dụng đất. Khái niệm hiệu quả sử dụng đất. Phân loại hiệu quả sử dụng đất. Quan điểm sử dụng đất bền vững.

Đặc điểm và phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Khái niệm về đất nông nghiệp. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Đặc điểm, phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.

Tình hình nghiên cứu vấn đề nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam. Những nghiên cứu trên thế giới. Tình hình nghiên cứu nâng cao hiệu quả sử dụng đất trong nước. Tình hình nghiên cứu nâng cao hiệu quả sử dụng đất trên địa bàn tỉnh Nam Định và huyện Mỹ Lộc.

Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội có liên quan đến sử dụng đất đai. Hiện trạng sử dụng đất của huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.

Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp của huyện Mỹ Lộc. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm điều tra. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu.

Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu, tài liệu. Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Kết quả và thảo luận. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định.

Điều kiện tự nhiên. Các nguồn tài nguyên. Thực trạng phát triển kinh tế. Thực trạng phát triển các ngành kinh tế.

Dân số, lao động, việc làm và thu nhập. Thực trạng phát triển đô thị và các khu dân cư nông thôn. Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội.

Hiện trạng sử dụng đất đai của huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định. Đất nông nghiệp. Đất phi nông nghiệp. Đất chưa sử dụng.

Biến động đất đai năm 2015 so với năm 2010. Đánh giá hiệu quả loại hình sử dụng đất nông nghiệp huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Mỹ Lộc. Đánh giá hiệu quả kinh tế của các loại sử dụng đất.

Hiệu quả xã hội của các loại sử dụng đất. Hiệu quả môi trường của các loại sử dụng đất. Đánh giá chung hiệu quả sử dụng đất huyện Mỹ Lộc. Lựa chọn các lut có hiệu quả và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

Lựa chọn các loại sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả. Đề xuất sử dụng đất nông nghiệp cho huyện Mỹ Lộc. Các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Mỹ Lộc. Kết luận và kiến nghị.

86 Tài liệu tham khảo. 89 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt ANLT An ninh lương thực BVTV Bảo vệ thực vật CPTG Chi phí trung gian HTX Hợp tác xã FAO Tổ chức Nông – Lương Liên hợp quốc GDP Thu nhập bình quân đầu người GTNC Giá trị ngày công GTGT Giá trị gia tăng GTSX Giá trị sản xuất KT-XH Kinh tế - xã hội HQĐV Hiệu quả đồng vốn HQKT Hiệu quả kinh tế HQXH Hiệu quả xã hội HQMT Hiệu quả môi trường LUT Loại sử dụng đất TNHH Thu nhập hỗn hợp UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xã hội.

Phân cấp chỉ tiêu đánh giá hiệu quả môi trường. Bảng tổng hợp đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội – môi trường. Một số chỉ tiêu phát triển kinh tế chủ yếu của huyện giai đoạn 2011 – 2015. Hiện trạng sử dụng đất đai của huyện năm 2015.

Biến động đất đai qua các thời kỳ. Các loại sử dụng đất chính trên địa bàn huyện Mỹ Lộc. Hiệu quả kinh tế các loại sử dụng đất huyện Mỹ Lộc. Tổng hợp hiệu quả kinh tế các loại sử dụng đất huyện Mỹ Lộc.

Hiệu quả xã hội các loại sử dụng đất huyện Mỹ Lộc. Tổng hợp hiệu quả xã hội các loại sử dụng đất huyện Mỹ Lộc. Lượng phân bón cho cây trồng huyện Mỹ Lộc. Lượng thuốc BVTV sử dụng cho cây trồng tại huyện Mỹ Lộc.

Mức độ che phủ của các kiểu sử dụng đất huyện Mỹ Lộc. Tổng hợp hiệu quả môi trường các loại sử dụng đất huyện Mỹ Lộc. Đánh giá và tổng hợp hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp huyện Mỹ Lộc. 73 vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Phạm Đăng Thái Tên Luận văn: Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định.

Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60 85 01 03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Mục đích nghiên cứu: - Xác định được các loại sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả trên địa bàn huyện Mỹ Lộc – tỉnh Nam Định. - Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp của địa phương. Phương pháp nghiên cứu: Luận văn đã sử dụng các phương pháp: - Phương pháp chọn điểm điều tra: chọn 2 xã là xã Mỹ Hưng và xã Mỹ Thịnh để điều tra vì 2 xã này có những đặc điểm chung nhất của huyện về sản xuất nông nghiệp.

- Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu thứ cấp: Thu thập tư liệu, số liệu có sẵn từ các cơ quan nhà nước, các sở, các phòng, ban trong huyện, các thư viện, các trung tâm nghiên cứu. - Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu sơ cấp: Căn cứ vào tình hình thực tế phân theo các loại đất và kiểu sử dụng đất tiến hành điều tra ngẫu nhiên ở hai xã có những đặc thù về nông nghiệp đặc trưng nhất của huyện là xã Mỹ Hưng và xã Mỹ Thịnh, tổng số phiếu điều tra là 100 phiếu. - Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu, tài liệu: Các số liệu được tổng hợp bằng phần mềm Microsoft Excel. Kết quả được trình bày bằng các bẳng biểu số liệu.

- Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp: Đánh giá hiệu quả sử dụng đất dựa vào các tiêu chí đánh giá hiệu quả kinh tế (GTSX, TNHH, HQĐV), hiệu quả xã hội (CLĐ, GTNCLĐ) và hiệu quả môi trường (Mức độ sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và mức độ che phủ). Các tiêu chí được tổng hợp và đánh giá theo phương pháp cho điểm. Kết quả chính và kết luận: - Huyện Mỹ Lộc là cửa ngõ phía Bắc của tỉnh Nam Định, tổng diện tích tự nhiên là 7.448,87 ha, dân số của huyện là 69.486 người với 10 xã và 1 thị trấn. Huyện có điều viii kiện thuận lợi cho việc phát triển một nền nông nghiệp đa dạng về cơ cấu cây trồng, vật nuôi với thị trường tiêu thu rộng lớn.

Tuy nhiên do sức ép của gia tăng dân số, phát triển kinh tế - xã hội ảnh hưởng không nhỏ đến sản xuất nông nghiệp trên địa bàn. - Diện tích đất nông nghiêp của huyện Mỹ Lộc 5.067,61 ha chiếm 68,03% tổng diện tích địa giới hành chính. Huyện rất đa dạng về cây trồng, vật nuôi với 6 loại sử dụng đất và 26 kiểu sử dụng đất. - Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Mỹ Lộc: + Về hiệu quả kinh tế: có 6 kiểu sử dụng đất được đánh giá ở mức cao, 10 kiểu sử dụng đất được đánh giá ở mức trung bình và 10 kiểu sử dụng đất được đánh giá ở mức thấp.

LUT có hiệu quả kinh tế cao là LUT nuôi trồng thủy sản, cây ăn quả. LUT có hiệu quả kinh tế thấp là LUT 2 lúa.