Đánh giá hiệu quả các mô hình canh tác nông nghiệp tại huyện Yên Minh, Hà Giang

Luận văn thạc sĩ đánh giá hiệu quả mô hình canh tác đá vôi tại Yên Minh, Hà Giang, làm cơ sở quy hoạch phát triển nông lâm nghiệp.

• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Phó Hùng
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm học
• Đề tài: Đánh giá hiệu quả các mô hình canh tác nông nghiệp tại huyện Yên Minh, Hà Giang
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ khoa học lâm nghiệp
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Giang

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỐI NGHIÊN CỨU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hiệu Quả Mô Hình Canh Tác Yên Minh

Huyện Yên Minh, Hà Giang, với địa hình núi đá vôi đặc trưng, là nơi sinh sống của nhiều dân tộc thiểu số. Nguồn thu nhập chính của người dân nơi đây phụ thuộc vào sản xuất nông lâm nghiệp và canh tác nương rẫy. Tuy nhiên, phương thức canh tác còn lạc hậu, tự phát, thiếu vốn và giống cây trồng vật nuôi kém chất lượng dẫn đến năng suất và thu nhập thấp. Tình trạng đốt nương làm rẫy diễn ra phổ biến, gây thoái hóa đất và suy giảm tài nguyên rừng. Đề tài nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá hiệu quả các mô hình canh tác hiện có, nhằm đưa ra các giải pháp quy hoạch và phát triển nông lâm nghiệp bền vững cho huyện.

1.1. Đặc Điểm Địa Hình và Kinh Tế Xã Hội Yên Minh

Yên Minh là một trong bốn huyện vùng cao núi đá của tỉnh Hà Giang, có diện tích tự nhiên lớn nhưng chủ yếu là đồi núi đá. Hơn 97% số hộ dân có nguồn thu nhập chính từ nông lâm nghiệp, nhưng phương thức canh tác còn nhiều hạn chế. Tỷ lệ hộ đói nghèo còn cao, gây áp lực lên tài nguyên đất và rừng. Theo nghiên cứu của Đỗ Tố Như năm 2007, việc đánh giá nông nghiệp Hà Giang là cần thiết để cải thiện đời sống người dân.

1.2. Tầm Quan Trọng của Phát Triển Nông Lâm Nghiệp Bền Vững

Phát triển nông lâm nghiệp bền vững là yếu tố then chốt để nâng cao đời sống người dân và bảo vệ môi trường tại Yên Minh. Các chương trình, dự án như PAM, 327, 661 đã được triển khai nhằm phủ xanh đất trống đồi núi trọc và ổn định lương thực. Quy hoạch sử dụng đất, áp dụng khoa học kỹ thuật mới và lựa chọn giống cây trồng phù hợp là những việc làm cần thiết để canh tác nông nghiệp Hà Giang hiệu quả.

II. Thách Thức Trong Canh Tác Nông Nghiệp Tại Yên Minh

Mặc dù có tiềm năng phát triển, nông nghiệp huyện Yên Minh đang đối mặt với nhiều thách thức lớn. Phương thức canh tác lạc hậu, thiếu đầu tư, và tình trạng thoái hóa đất là những vấn đề cấp bách cần giải quyết. Biến đổi khí hậu cũng gây ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp, làm tăng nguy cơ mất mùa và thiếu lương thực. Việc đánh giá tác động môi trường mô hình canh tác là vô cùng quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững.

2.1. Thoái Hóa Đất và Suy Giảm Tài Nguyên Rừng

Tình trạng đốt nương làm rẫy, canh tác không bền vững dẫn đến thoái hóa đất, rửa trôi và suy giảm tài nguyên rừng. Điều này làm giảm khả năng giữ đất, giữ nước của rừng, gây ra lũ quét, lũ ống vào mùa mưa và thiếu nước vào mùa khô. Nguy cơ sa mạc hóa đất đai ngày càng cao, đe dọa đến sinh kế của người dân.

2.2. Thiếu Vốn Kỹ Thuật và Giống Cây Trồng Chất Lượng

Người dân Yên Minh còn thiếu vốn đầu tư, kỹ thuật canh tác tiên tiến và giống cây trồng vật nuôi chất lượng cao. Điều này hạn chế khả năng nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp. Cần có chính sách hỗ trợ và đào tạo để người dân tiếp cận được các nguồn lực cần thiết.

2.3. Ảnh Hưởng của Biến Đổi Khí Hậu

Biến đổi khí hậu gây ra những tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp tại Yên Minh, như hạn hán kéo dài, mưa lũ bất thường và sự xuất hiện của các loại sâu bệnh hại mới. Cần có các mô hình canh tác thích ứng biến đổi khí hậu để giảm thiểu rủi ro và đảm bảo an ninh lương thực.

III. Cách Đánh Giá Hiệu Quả Mô Hình Canh Tác Nông Nghiệp

Để đánh giá hiệu quả các mô hình canh tác một cách khách quan và toàn diện, cần sử dụng các phương pháp và tiêu chí phù hợp. Các tiêu chí đánh giá có thể bao gồm năng suất, chất lượng sản phẩm, hiệu quả kinh tế, tác động môi trường và tính bền vững. Việc phân tích hiệu quả kinh tế mô hình canh tác giúp xác định các mô hình có tiềm năng phát triển và nhân rộng.

3.1. Phương Pháp Đánh Giá Năng Suất và Chất Lượng Nông Sản

Năng suất và chất lượng nông sản là những tiêu chí quan trọng để đánh giá hiệu quả của các mô hình canh tác. Cần sử dụng các phương pháp đo lường và phân tích khoa học để xác định năng suất trung bình, tỷ lệ sản phẩm đạt tiêu chuẩn và các chỉ số chất lượng khác. Việc đánh giá năng suất cây trồng Yên Minh cần được thực hiện định kỳ để theo dõi sự thay đổi và cải thiện.

3.2. Tiêu Chí Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế và Xã Hội

Hiệu quả kinh tế và xã hội là những yếu tố không thể thiếu trong việc đánh giá các mô hình canh tác. Cần xem xét các chỉ số như lợi nhuận, thu nhập bình quân đầu người, tạo việc làm và cải thiện đời sống của người dân. Các mô hình canh tác cần đảm bảo mang lại lợi ích kinh tế cho người dân và góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương.

3.3. Đánh Giá Tác Động Môi Trường và Tính Bền Vững

Tác động môi trường và tính bền vững là những tiêu chí quan trọng để đảm bảo sự phát triển nông nghiệp lâu dài. Cần đánh giá các tác động đến đất, nước, không khí và đa dạng sinh học. Các mô hình canh tác cần thân thiện với môi trường, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và giảm thiểu các tác động tiêu cực.

IV. So Sánh Các Mô Hình Canh Tác Nông Nghiệp Tiêu Biểu

Tại Yên Minh, có nhiều mô hình canh tác nông nghiệp khác nhau đang được áp dụng, bao gồm mô hình trồng trọt, chăn nuôi và nông lâm kết hợp. Mỗi mô hình có những ưu điểm và nhược điểm riêng, phù hợp với điều kiện địa hình, khí hậu và kinh tế xã hội khác nhau. Việc so sánh các mô hình canh tác nông nghiệp giúp xác định các mô hình hiệu quả nhất và có tiềm năng nhân rộng.

4.1. Mô Hình Trồng Trọt Ưu Điểm và Nhược Điểm

Mô hình trồng trọt tập trung vào sản xuất các loại cây trồng như ngô, lúa, rau màu và cây ăn quả. Ưu điểm của mô hình này là có thể tạo ra nguồn lương thực và thực phẩm ổn định cho người dân. Tuy nhiên, mô hình này cũng có những nhược điểm như phụ thuộc vào thời tiết, dễ bị sâu bệnh hại và gây thoái hóa đất nếu không được canh tác đúng cách.

4.2. Mô Hình Chăn Nuôi Tiềm Năng và Thách Thức

Mô hình chăn nuôi tập trung vào nuôi các loại gia súc, gia cầm như trâu, bò, lợn, gà. Ưu điểm của mô hình này là có thể tận dụng được nguồn thức ăn từ phụ phẩm nông nghiệp và tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho người dân. Tuy nhiên, mô hình này cũng đối mặt với những thách thức như dịch bệnh, ô nhiễm môi trường và thiếu vốn đầu tư.

4.3. Mô Hình Nông Lâm Kết Hợp Giải Pháp Bền Vững

Mô hình nông lâm kết hợp kết hợp trồng cây nông nghiệp và cây lâm nghiệp trên cùng một diện tích đất. Ưu điểm của mô hình này là có thể tận dụng được nguồn tài nguyên đất và nước một cách hiệu quả, bảo vệ môi trường và tạo ra nguồn thu nhập đa dạng cho người dân. Đây là một giải pháp mô hình canh tác nông nghiệp bền vững tiềm năng cho Yên Minh.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Canh Tác Tại Yên Minh

Để giải pháp nâng cao hiệu quả canh tác Yên Minh, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện, bao gồm cải thiện kỹ thuật canh tác, tăng cường đầu tư, hỗ trợ chính sách và nâng cao nhận thức của người dân. Việc áp dụng các mô hình canh tác tiên tiến Yên Minh và phù hợp với điều kiện địa phương là yếu tố then chốt để đạt được mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững.

5.1. Áp Dụng Kỹ Thuật Canh Tác Tiên Tiến và Bền Vững

Cần áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến và bền vững như canh tác hữu cơ, canh tác theo hướng GAP, sử dụng phân bón hữu cơ, quản lý dịch hại tổng hợp và tưới tiêu tiết kiệm nước. Các kỹ thuật này giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường.

5.2. Tăng Cường Đầu Tư và Hỗ Trợ Chính Sách

Cần tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng nông nghiệp, như hệ thống thủy lợi, đường giao thông và chợ đầu mối. Đồng thời, cần có các chính sách hỗ trợ về vốn, giống cây trồng vật nuôi, kỹ thuật và thị trường để khuyến khích người dân sản xuất.

5.3. Nâng Cao Nhận Thức và Đào Tạo Nguồn Nhân Lực

Cần nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của phát triển nông nghiệp bền vững và bảo vệ môi trường. Đồng thời, cần đào tạo nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao để đáp ứng yêu cầu của sản xuất nông nghiệp hiện đại.

VI. Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển Nông Nghiệp Yên Minh

Để thúc đẩy phát triển nông nghiệp Yên Minh, cần có sự hỗ trợ mạnh mẽ từ các chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp Yên Minh. Các chính sách này cần tập trung vào việc tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận vốn, kỹ thuật, thị trường và các dịch vụ công. Đồng thời, cần có các chính sách khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp và bảo vệ môi trường.

6.1. Chính Sách Về Vốn và Tín Dụng

Cần có các chính sách ưu đãi về vốn và tín dụng cho người dân và doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp. Các chính sách này có thể bao gồm giảm lãi suất, kéo dài thời gian vay và đơn giản hóa thủ tục vay vốn.

6.2. Chính Sách Về Giống Cây Trồng Vật Nuôi

Cần có các chính sách hỗ trợ về giống cây trồng vật nuôi chất lượng cao cho người dân. Các chính sách này có thể bao gồm trợ giá giống, hỗ trợ kỹ thuật và xây dựng hệ thống cung ứng giống hiệu quả.

6.3. Chính Sách Về Thị Trường và Tiêu Thụ Sản Phẩm

Cần có các chính sách hỗ trợ về thị trường và tiêu thụ sản phẩm cho người dân. Các chính sách này có thể bao gồm xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại và kết nối cung cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé n«ng nghiÖp vµ PTNT Tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp ®ç tè nh­ §¸nh gi¸ hiÖu qu¶ c¸c m« h×nh canh t¸c n«ng l©m nghiÖp trªn ®Þa h×nh nói ®¸ v«i huyÖn yªn minh tØnh hµ giang lµm c¬ së cho viÖc quy ho¹ch ph¸t triÓn n«ng l©m nghiÖp cña huyÖn Chuyªn ngµnh: L©m häc M· sè: 60.60 tãm t¾t luËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Hµ T©y, n¨m 2007 c Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé n«ng nghiÖp vµ PTNT Tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp §ç Tè Nh­ §¸nh gi¸ hiÖu qu¶ c¸c m« h×nh canh t¸c n«ng l©m nghiÖp trªn ®Þa h×nh nói ®¸ v«i huyÖn yªn minh tØnh hµ giang lµm c¬ së cho viÖc quy ho¹ch ph¸t triÓn n«ng l©m nghiÖp cña huyÖn Chuyªn ngµnh: L©m häc M· sè: 60.60 LuËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Ng­êi h­íng dÉn khoa häc: TS. NguyÔn Phó Hïng Hµ T©y, n¨m 2007 c 1 §ÆT VÊN § Ò Yªn Minh lµ mét trong 4 huyÖn vïng cao nói ®¸ n»m vÒ B¾c cña tØnh Hµ Giang, cã 17 x· vµ mét thÞ trÊn; trong ®ã cã 4 x· biªn giíi víi kho¶ng h¬n 20 km ®­êng biªn tiÕp gi¸p víi n­íc Céng hoµ nh©n d©n Trung Hoa. HuyÖn Yªn Minh cã tæng diÖn tÝch tù nhiªn 78.346 ha, trong ®ã ®Êt ®åi nói chiÕm h¬n 80% diÖn tÝch tù nhiªn, lµ n¬i c­ tró cña 15 d©n téc anh em víi 69.902 ng­êi sinh sèng trong ®ã chñ yÕu lµ ng­êi H'M«ng. Ph­¬ng thøc canh t¸c vµ phong tôc tËp qu¸n canh t¸c cña tõng d©n téc còng mang mét s¾c th¸i riªng biÖt.

Víi h¬n 97% sè hé cã nguån thu nhËp chÝnh tõ s¶n xuÊt n«ng l©m nghiÖp vµ canh t¸c n­¬ng r·y. MÆc dï diÖn tÝch ®Êt cã kh¶ n¨ng sö dông cho s¶n xuÊt n«ng l©m nghiÖp cßn nhiÒu, nh­ng ph­¬ng thøc canh t¸c l¹c hËu, tù ph¸t, kh«ng tËp trung, thiÕu vèn s¶n xuÊt, gièng c©y trång, vËt nu«i kÐm chÊt l­îng canh t¸c chñ yÕu nhê vµo ®iÒu kiÖn tù nhiªn dÉn ®Õn n¨ng suÊt vµ thu nhËp thÊp. Ng­êi d©n vÉn n»m trong t×nh tr¹ng thiÕu l­¬ng thùc, tû lÖ hé ®ãi nghÌo trong huyÖn cßn cao (61%). Do ®ã dÉn ®Õn t×nh tr¹ng ®èt n­¬ng lµm r·y nhiÒu, chñ yÕu ®Ó s¶n xuÊt l­¬ng thùc (ng«), ®Êt ®ai bÞ cµo ®i xíi l¹i nhiÒu lÇn víi c¸c loµi c©y trång Ýt cã kh¶ n¨ng b¶o vÖ ®Êt dÉn ®Õn ®Êt ®ai ngµy cµng bÞ tho¸i ho¸, röa tr«i, tµi nguyªn rõng vµ ®Êt rõng bÞ gi¶m sót nghiªm träng c¶ vÒ diÖn tÝch vµ chÊt l­îng dÉn ®Õn chøc n¨ng phßng hé cña rõng bÞ gi¶m sót, kh¶ n¨ng gi÷ ®Êt, gi÷ n­íc cña rõng bÞ h¹n chÕ, hiÖn t­îng lò quÐt, lò èng s¶y ra vµo mïa m­a, thiÕu n­íc trÇm träng vµo mïa kh« vµ nguy c¬ ®Êt ®ai bÞ sa m¹c ho¸ cao.

Nguyªn nh©n chÝnh lµ ch­a cã mét quy ho¹ch cô thÓ vµ sù quan t©m ®óng møc vÒ s¶n xuÊt n«ng l©m nghiÖp cña ®Þa ph­¬ng. §Ó kh¾c phôc t×nh tr¹ng trªn ë c¸c tØnh miÒn nói nhiÒu n¨m qua §¶ng vµ Nhµ n­íc ®· cã chñ tr­¬ng phñ xanh ®Êt trèng, ®åi nói träc n©ng cao ®êi sèng ng­êi d©n miÒn nói æn ®Þnh l­¬ng thùc b»ng nhiÒu ch­¬ng tr×nh dù ¸n nh»m ph¸t triÓn n«ng l©m nghiÖp bÒn v÷ng, n©ng cao ®êi sèng kinh tÕ cña c 2 ng­êi d©n ®Þa ph­¬ng cô thÓ nh­ dù ¸n PAM, ch­¬ng tr×nh 327, ch­¬ng tr×nh 661. vµ nhiÒu chñ tr­¬ng chÝnh s¸ch nh­ giao ®Êt, giao rõng cho c¸ nh©n tËp thÓ ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ n«ng l©m nghiÖp. §Ó ph¸t triÓn n«ng l©m nghiÖp mét c¸ch bÒn v÷ng, l©u dµi trªn ®Þa bµn miÒn nói ®Êt réng ng­êi th­a víi ph­¬ng thøc canh t¸c n­¬ng r·y lµ chñ yÕu th× c«ng viÖc kh«ng thÓ thiÕu lµ ph¶i quy ho¹ch sö dông ®Êt cho ng­êi d©n, ®Þnh h­íng ng­êi d©n ¸p dông khoa kü thuËt míi vµo s¶n xuÊt vµ lùa chän tËp ®oµn c©y trång phï hîp víi tõng vïng, tõng ®Þa ph­¬ng vµ ®æi míi ph­¬ng thøc canh t¸c lµ viÖc lµm cÇn thiÕt.

§Ó gãp phÇn vµo viÖc ®Þnh h­íng quy ho¹ch l©u dµi víi c¸c gi¶i ph¸p cã hiÖu qu¶ th× ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ c¸c m« h×nh canh t¸c n«ng l©m nghiÖp lµm cÇn thiÕt, t¸c gi¶ tiÕn hµnh thùc hiÖn ®Ò tµi nghiªn cøu: "§¸nh gi¸ hiÖu qu¶ c¸c m« h×nh canh t¸c n«ng l©m nghiÖp trªn ®Þa h×nh nói ®¸ v«i huyÖn Yªn Minh tØnh Hµ Giang lµm c¬ së cho viÖc quy ho¹ch ph¸t triÓn n«ng l©m nghiÖp cña huyÖn ". Víi hy väng kÕt qu¶ nghiªn cøu sÏ gãp phÇn nhá trong c«ng viÖc ph¸t triÓn n«ng l©m nghiÖp vµ æn ®Þnh ®êi sèng d©n c­ cña huyÖn. c 3 CH¦¥NG 1 TæNG QUAN VÊN §Ò NGHI£N CøU ë ViÖt nam vµ trªn thÕ giíi, vÊn ®Ò nghiªn cøu, ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng canh t¸c n«ng l©m nghiÖp ch­a thùc sù ®­îc c¸c nhµ khoa häc quan t©m ®óng møc. NhËn thøc ®­îc hËu qu¶ cña sù suy gi¶m tµi nguyªn rõng, suy gi¶m ®a d¹ng sinh häc nªn trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y mét sè c¸c nhµ khoa häc ®· ®Ó ý vµ b­íc ®Çu t×m hiÓu, nghiªn cøu nh÷ng gi¸ trÞ mµ rõng trªn nói ®¸ v«i ®em l¹i cho con ng­êi nh­: Gi¸ trÞ vÒ c©y thuèc, hoa, c©y c¶nh, gç, du lÞch.

vµ thö nghiÖm g©y trång mét sè loµi c©y trªn ®Þa h×nh nói ®¸ v«i. Trªn thÕ giíi Nh÷ng nghiªn cøu phôc håi rõng trªn nói ®¸ ë c¸c n­íc «n ®íi diÔn ra mét c¸ch thÇm lÆng v× phÇn lín nói ®¸ c¸c n­íc nµy lµ kh«ng cã c©y cèi hoÆc nÕu cã còng lµ c¸c c©y bôi nhá bÐ [20]. Khi nghiªn cøu th¶m thùc vËt trªn nói ®¸, ®Æc biÖt trªn nói ®¸ v«i ë nhiÖt ®íi, nhiÒu chuyªn gia vÒ thùc vËt, thæ nh­ìng ®· rÊt ng¹c nhiªn tr­íc hÖ sinh th¸i hïng vÜ cã vÎ ®Ñp kú diÖu vµ l¹i cho nhiÒu s¶n phÈm quý gi¸. §ång thêi nh÷ng nghiªn cøu nµy còng khuyÕn c¸o r»ng: Mét khi rõng nói ®¸ v«i bÞ tµn ph¸ nÆng nÒ th× rõng rÊt khã cã thÓ tù phôc håi trë l¹i, ®Æc ®iÓm nµy kh¸c h¼n vêi rõng nói ®Êt.

Sau khi th¶m thùc vËt nói ®¸ v«i bÞ mÊt, d­íi c¸c trËn m­a lín vµ c­êng ®é m­a m¹nh ë vïng khÝ hËu nhiÖt ®íi ¶m nh­ ë ViÖt Nam, ®Êt trªn ®Þa h×nh nµy máng, ®é dèc lín ®Êt sÏ bÞ gét röa xuèng ch©n nói, h¬n n÷a khi nói ®¸ kh«ng cã t¸n rõng che phñ, biªn ®é giao ®éng cña nhiÖt ®é cao, t×nh tr¹ng phong hãa sÏ xÈy ra rÊt m¹nh, ®¸ nøt thµnh tõng t¶ng vµ s¹t lë xuèng ch©n nói g©y thiÖt h¹i lín ®Õn s¶n xuÊt vµ ®êi sèng nh©n d©n. ë Trung Quèc, ViÖn L©m nghiÖp Qu¶ng §«ng vµ Qu¶ng T©y ®· tiÕn hµnh nghiªn cøu ®Æc ®iÓm sinh tr­ëng cña mét sè loµi c©y trång trªn nói ®¸ v«i, nh­: T«ng dï, NghiÕn, L¸t hoa… trong thêi kú 1985-1998. Nh÷ng nghiªn cøu ®ã ®· ®­îc tæng kÕt s¬ bé sau nhiÒu héi th¶o khoa häc ë Häc viÖn L©m c 4 nghiÖp B¾c Kinh víi sù tham gia cña cña nhiÒu nhµ khoa häc l©m nghiÖp ®Çu ngµnh cña n­íc nµy, nh÷ng h­íng dÉn t¹m thêi vÒ phôc håi rõng trªn nói ®¸ v«i ¸p dông cho vïng nghiªn cøu ®· ®­îc x©y dùng cho mét sè loµi: T«ng dï, L¸t hoa, Xoan nhõ, NghiÕn nh­ng ch­a ®­îc tæng hîp mét c¸ch cã hÖ thèng nªn ch­a ®em ¸p dông cho c¸c vïng kh¸c [20]. ViÖc nghiªn cøu trªn chøng tá b­íc ®Çu ®· t×m hiÓu ®Æc tÝnh sinh vËt häc, sinh th¸i häc cña rõng trªn nói ®¸ v«i vµ hÖ sinh th¸i rõng trªn nói ®¸ v«i.

Sù kÕ thõa c¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu nµy lµ rÊt cÇn thiÕt cho viÖc ph¸t triÓn c¸c ®Ò tµi cã liªn quan hÖ sinh th¸i rõng trªn nói ®¸ v«i ®Æc biÖt lµ phôc håi rõng vµ ph¸t triÓn c¸c lo¹i m« h×nh s¶n xuÊt n«ng l©m nghiÖp trªn ®Þa h×nh nói ®¸ v«i. ë ViÖt Nam - §µo träng N¨ng (1909) [6], ®· cã c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ ®Þa h×nh Karst vïng nói ®¸ v«i. §©y lµ c«ng tr×nh nghiªn cøu hÕt søc quan träng vÒ ®Þa h×nh vµ ®Þa thÕ cña c¸c kho¸ng vËt ®¸ mÑ. Sù t¹o nÒn vËt chÊt cña c¸c vïng kh¸c nhau sÏ quyÕt ®Þnh c¸c nh©n tè trªn nã kh¸c nhau nh­: Tæ thµnh loµi c©y, cÊu tróc rõng, chiÒu h­íng diÔn thÕ.

sù nghiªn cøu nµy phÇn nµo nã ¶nh h­ëng ®Õn ph­¬ng thøc t¸i sinh phôc håi rõng, ®Æc biÖt lµ lùa chän tËp ®oµn c©y trång thÝch hîp. - Th¸i V¨n Trõng (1978) [17], trong qu¸ tr×nh ph©n lo¹i th¶m thùc vËt rõng ë ViÖt Nam ®· xem xÐt lo¹i h×nh thùc vËt trªn nói ®¸ v«i. Theo ®ã rõng trªn nói ®¸ v«i ®­îc x¸c ®Þnh thuéc kiÓu phô thæ nh­ìng kiÖt n­íc trªn nói ®¸ v«i x­¬ng xÈu vµ n»m trong c¸c kiÓu thùc vËt sau: KiÓu rõng kÝn th­êng xanh, m­a Èm nhiÖt ®íi §©y lµ kiÓu th¶m thùc vËt chñ yÕu cña rõng trªn nói ®¸ v«i víi ­u hîp NghiÕn + Trai lý xuÊt hiÖn ë nh÷ng lÌn, s­ên nói ®¸ v«i cã ®é dèc lín, ®Æc tr­ng cña nh÷ng c¶nh quan Karst, cã nhiÒu kho¶ng trèng lín ®Ó lé ®¸ gèc, s­ên nói th­êng lëm chëm thÊp d­íi 700m thuéc mét sè tØnh miÒn B¾c ViÖt Nam. c 5 Tuy nhiªn do qu¸ tr×nh khai th¸c vµ sö dông qu¸ møc nªn diÖn tÝch rõng nguyªn sinh Ýt bÞ t¸c ®éng cßn l¹i rÊt Ýt, th­êng n»m ë c¸c v­ên quèc gia vµ c¸c khu b¶o tån thiªn nhiªn.

Lo¹i thùc b× nµy hiÖn nay chñ yÕu lµ nh÷ng khu rõng thø sinh trªn nói ®¸ v«i, ph©n bè chñ yÕu ë gÇn khu d©n c­, ven c¸c trôc ®­êng, n¬i mµ viÖc khai th¸c vËn chuyÓn cã nhiÒu thuËn lîi. T¹i nhiÒu n¬i do khai th¸c m¹nh vµ ch¸y rõng ®· trë nªn nghÌo kiÖt, cßn Ýt nh÷ng loµi c©y gç, tæ thµnh rõng ®· thay ®æi, c¸c loµi c©y mäc nhanh chiÕm ­u thÕ nh­ M¹y tÌo, ¤ r«, Ba bÐt, Rµng rµng mÝt, ChÈn… Do vËy, kiÓu th¶m thùc vËt nµy cßn ®­îc x¸c ®Þnh lµ kiÓu phô thø sinh nh©n t¸c trªn ®Êt ®¸ v«i x­¬ng xÈu [20]. KiÓu rõng kÝn nöa rông l¸ Èm nhÖt ®íi Rõng trªn nói ®¸ v«i ë ®©y cã sù kÕt hîp cña nhiÒu loµi c©y kh¸c nhau nh­ NghiÕn + Trai lý + Chß nhai + ¤ r« cïng c¸c loµi rông l¸ nh­ Tr­êng s©ng, Xoan nhõ, G¹o, D©u da xoan, Lßng mang, Cui rõng…ë mét sè n¬i thuéc tØnh Cao B»ng, L¹ng S¬n, B¾c K¹n vµ Qu¶ng B×nh. Lo¹i th¶m thùc vËt nµy th­êng gÆp trªn c¸c s­ên nói ®¸ v«i dèc ®øng hoÆc t¹i c¸c thung lòng ®¸ v«i vµ ®Êt dèc tô, thÊp Èm, thùc vËt ph¸t triÓn cao, lín gÇn gièng víi c¸c thùc vËt trªn nói ®Êt.