BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM LÊ TRẦN PHƯƠNG LINH LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2005 Ñònh giaù doanh nghieäp NN trong quaù trình CPH taïi VN: Thöïc traïng vaø giaûi phaùp MUÏC LUÏC Trang LÔØI NOÙI ÑAÀU:. 1 CHÖÔNG I: SÖÏ CAÀN THIEÁT CUÛA COÅ PHAÀN HOAÙ VAØ LYÙ LUAÄN CHUNG VEÀ XAÙC ÑÒNH GIAÙ TRÒ DOANH NGHIEÄP I. Quaù trình hình thaønh phaùt trieån cuûa DNNN ôû Vieät Nam.
Thöïc traïng hoaït ñoäng saûn xuaát kinh doanh cuûa DNNN hieän nay. Söï caàn thieát phaûi tieán haønh coå phaàn hoaù DNNN. Muïc tieâu coå phaàn hoaù. Quy trình coå phaàn hoaù.
Noäi dung coå phaàn hoaù. Doanh nghieäp vaø giaù trò doanh nghieäp. Doanh nghieäp vaø caùc giaù trò ñaëc tröng cuûa doanh nghieäp. Khaùi nieäm giaù trò doanh nghieäp.
Caùc nhaân toá aûnh höôûng ñeán giaù trò DN. Xaùc ñònh giaù trò doanh nghieäp. Phöông phaùp xaùc ñònh giaù trò doanh nghieäp trong cô cheá thò tröôøng 26 I. Phöông phaùp xaùc ñònh giaù trò DN theo giaù trò taøi saûn thuaàn.
Phöông phaùp hieän taïi hoaù caùc nguoàn taøi chính töông lai. 31 SVTH: Leâ Traàn Phöông Linh Trang 1 Ñònh giaù doanh nghieäp NN trong quaù trình CPH taïi VN: Thöïc traïng vaø giaûi phaùp CHÖÔNG II: THÖÏC TRAÏNG COÅ PHAÀN HOAÙ VAØ ÑÒNH GIAÙ DOANH NGHIEÄP TAÏI VIEÄT NAM II. Coå phaàn hoaù taïi Vieät Nam. Thöïc traïng CPH taïi Vieät Nam.
Giai ñoaïn thí ñieåm töø naêm 1992 ñeán thaùng 6/1996. Giai ñoaïn môû roäng thí ñieåm töø 6/1996 ñeán 6/1998. Giai ñoaïn töø thaùng 7/1998 ñeán thaùng 9/2002. Giai ñoaïn töø cuoái naêm 2003 ñeán thaùng 12/2004.
Giai ñoaïn töø cuoái naêm 2004 ñeán nay. Nguyeân nhaân laøm chaäm tieán trình CPH. Haïn cheá veà nhaän thöùc vaø thuû tuïc haønh chính. Khoù khaên trong vieäc xöû lyù nôï vaø taøi saûn toàn ñoïng.
Cô cheá chính saùch ñoái vôùi ngöôøi lao ñoäng. Moâi tröôøng phaùp lyù coøn nhieàu baát caäp, khoâng ñoàng boä. Khaâu ñònh giaù doanh nghieäp. Ñònh giaù Doanh nghieäp trong tieán trình CPH taïi Vieät Nam.
Thöïc traïng ñònh giaù DN trong tieán trình CPH taïi VN. Giai ñoaïn thí ñieåm töø naêm 1992 ñeán thaùng 6/1006. Giai ñoaïn môû roäng thí ñieåm töø 6/1996 ñeán 6/1998. Giai ñoaïn töø thaùng 7/1998 ñeán thaùng 9/2002.
Giai ñoaïn töø cuoái naêm 2003 ñeán thaùng 12/2004. 57 SVTH: Leâ Traàn Phöông Linh Trang 2 Ñònh giaù doanh nghieäp NN trong quaù trình CPH taïi VN: Thöïc traïng vaø giaûi phaùp II. Giai ñoaïn töø cuoái naêm 2004 ñeán nay. Nhöõng haïn cheá veà khaâu ñònh giaù Doanh nghieäp hieän nay.
Phöông phaùp xaùc ñònh giaù trò DN coøn nhieàu haïn cheá. Khoù khaên trong vieäc tính giaù trò quyeàn söû duïng ñaát khi ñònh giaù. Khoâng theå tính chính xaùc giaù trò taøi saûn voâ hình. Vöôùng maéc xung quanh vieäc xöû lyù taøi chính; öu ñaõi ngöôøi lao ñoäng.
65 CHÖÔNG III: GIAÛI PHAÙP ÑAÅY NHANH TOÁC ÑOÄ CPH VAØ HOAØN THIEÄN PHÖÔNG PHAÙP ÑÒNH GIAÙ DOANH NGHIEÄP III. Quan ñieåm veà Coå phaàn hoaù vaø ñònh giaù DNNN taïi Vieät Nam hieän nay. Giaûi phaùp ñaåy nhanh toác ñoä CPH. Quaùn trieät saâu saéc chuû tröông, chính saùch vaø giaûi phaùp ñoåi môùi DN.
Xaùc ñònh tieâu chí löïa choïn DNNN thöïc hieän CPH. Giaûi quyeát toát vaán ñeà lao ñoäng, vieäc laøm. Tích cöïc giaûi quyeát caùc khoaûn nôï cuûa DN. Hoaøn thieän chính saùch CPH.
Taêng cöôøng toå chöùc, chæ ñaïo ñoái vôùi coâng taùc CPH. Keát hôïp giöõa TTCK vaø CPH DNNN. Chính saùch ñoái vôùi caùn boä laõnh ñaïo DN khi CPH. 76 SVTH: Leâ Traàn Phöông Linh Trang 3 Ñònh giaù doanh nghieäp NN trong quaù trình CPH taïi VN: Thöïc traïng vaø giaûi phaùp III.
Taêng cöôøng hoaït ñoäng kieåm toaùn ñoái vôùi DNNN thuoäc CPH. Hoaøn thieän chính saùch baùn coå phaàn cho ñoái taùc nöôùc ngoaøi. Nhöõng bieän phaùp hoaøn thieän ñònh giaù doanh nghieäp. Thaønh laäp cô quan ñoäc laäp chuyeân thöïc hieän coâng taùc ñònh giaù.
Xaây döïng heä thoáng thoâng tin giaù caû thò tröôøng. Ñaøo taïo ñoäi nguõ ñònh giaù chuyeân nghieäp. Gaén keát caùc khaâu ñònh giaù doanh nghieäp, baùn ñaáu giaù coå phaàn, nieâm yeát coå phaàn treân TTCK. Coâng khai, minh baïch khaâu ñaáu giaù baùn coå phaàn.
85 THÖ MUÏC THAM KHAÛO PHUÏ LUÏC SVTH: Leâ Traàn Phöông Linh Trang 4 Ñònh giaù doanh nghieäp NN trong quaù trình CPH taïi VN: Thöïc traïng vaø giaûi phaùp LÔØI NOÙI ÑAÀU DE 1. Lyù do choïn ñeà taøi: Töø cuoái nhöõng naêm 80, laøn soùng hôïp nhaát doanh nghieäp, mua baùn doanh nghieäp, chia taùch cô caáu laïi doanh nghieäp phaùt trieån raát maïnh treân theá giôùi. Doanh nghieäp trong neàn kinh teá thò tröôøng cuõng laø moät haøng hoaù, noù cuõng coù giaù trò söû duïng, giaù trò vaø giaù caû. Kinh teá thò tröôøng caøng phaùt trieån, söï caïnh tranh giöõa caùc doanh nghieäp caøng saâu saéc, ñoøi hoûi söï cô caáu laïi theo höôùng hôïp nhaát, mua baùn dieãn ra thöôøng xuyeân ñoøi hoûi phaûi xaùc ñònh giaù trò cuûa doanh nghieäp laøm cô sôû cho nhöõng hoaït ñoäng ñoù.
Tuy nhieân do ñaëc tính doanh nghieäp laø moät haøng hoaù ñaëc bieät bao goàm nhieàu boä phaän caáu thaønh, caû nhöõng boä phaän höõu hình nhö taøi saûn vaät tö, nhaø xöôûng, caû nhöõng boä phaän voâ hình nhö danh tieáng, moái quan heä caùc khaâu trong doanh nghieäp, cuõng nhö giöõa doanh nghieäp vôùi moâi tröôøng beân ngoaøi, naêng löïc cuûa laõnh ñaïo vaø nhaân vieân vaø tính ñôn chieác cuûa doanh nghieäp neân vieäc xaùc ñònh giaù trò doanh nghieäp laø moät vieäc phöùc taïp. Vieät Nam sau hôn 20 naêm ñoåi môùi theo höôùng phaùt trieån neàn kinh teá nhieàu thaønh phaàn, hoaït ñoäng theo cô cheá thò tröôøng coù ñIeàu tieát cuûa nhaø nöôùc, thì söï chia taùch, saùp nhaäp, lieân doanh, lieân keát giöõa caùc doanh nghieäp nhaèm taêng söùc maïnh treân thò tröôøng dieãn ra khaù phoå bieán. Trong khu vöïc kinh teá quoác doanh, chuû tröông cuûa nhaø nöôùc laø: ñoåi môùi quaûn lyù doanh nghieäp nhaø nöôùc nhaèm naâng cao hieäu quaû caùc doanh nghieäp theo höôùng chæ giöõ 100% voán nhaø nöôùc ñoái vôùi nhöõng doanh nghieäp hoaït ñoäng trong nhöõng ngaønh kinh teá quan troïng ñem laïi soá thu lôùn cho ngaân saùch nhaø nöôùc, ñaûm baûo caân ñoái lôùn cho nhaø nöôùc coøn laïi tieán haønh chuyeån hình thöùc kinh doanh, hình thöùc sôû höõu hoaëc giaûi theå. Taát caû nhöõng söï kieän ñoù laøm cho vaán ñeà xaùc ñònh giaù trò doanh nghieäp caøng trôû neân caáp thieát.
Tuy nhieân vieäc xaùc ñònh giaù trò doanh nghieäp ôû nöôùc ta hieän nay vaãn mang tính aùp ñaët vì chuû yeáu vieäc xaùc ñònh giaù trò doanh nghieäp hieän nay gaén vôùi coå phaàn hoaù doanh nghieäp nhaø nöôùc neân neáu khoâng phaûi laø nhaø nöôùc ñöôïc lôïi thì SVTH: Leâ Traàn Phöông Linh Trang 5 Ñònh giaù doanh nghieäp NN trong quaù trình CPH taïi VN: Thöïc traïng vaø giaûi phaùp cuõng laø ngöôøi lao ñoäng ñöôïc höôûng. Do ñoù vaán ñeà xaùc ñònh giaù trò doanh nghieäp khoâng chæ caàn thieát cho coâng taùc coå phaàn hoaù doanh nghieäp nhaø nöôùc maø trong söï phaùt trieån cuûa kinh teá thò tröôøng, ñaëc bòeât laø khi coù thò tröôøng chöùng khoaùn, xaùc ñònh giaù trò doanh nghieäp seõ laø coâng vieäc thöôøng xuyeân dieãn ra ôû caùc doanh nghieäp , neân vieäc nghieân cöùu vaán ñeà xaùc ñònh giaù trò doanh nghieäp laø heát söùc caàn thieát vaø coù yù nghóa caû veà lyù luaän vaø thöïc tieãn ñoái vôùi tieán trình ñoåi môùi quaûn lyù doanh nghieäp ôû nöôùc ta hieän nay cuõng nhö trong töông lai. Phaïm vi ñeà taøi: Ñeà taøi naøy nghieân cöùu vaø ñöa ra nhöõng giaûi phaùp nhaèm hoaøn thieän coâng taùc ñònh giaù doanh nghieäp nhaø nöôùc trong quaù trình coå phaàn hoaù. Vì xaùc ñònh giaù trò doanh nghieäp laø moät trong nhöõng vaán ñeà quan troïng cuûa quaù trình coå phaàn hoaù cuûa nöôùc ta hieän nay, do ñoù ñeà taøi ñaõ gaén keát nhöõng nghieân cöùu veà vieäc ñònh giaù doanh nghieäp vôùi caû quaû trình coå phaàn hoaù.
Treân cô sôû ñoù ngöôøi vieát seõ döïa treân vieäc phaân tích thöïc traïng quaù trình coå phaàn hoaù taïi Vieät Nam, xaùc ñònh roõ nhöõng nguyeân nhaân caûn trôû tieán trình thöïc hieän coå phaàn hoaù, ñöa ra nhöõng giaûi phaùp kieán nghò nhaèm thuùc ñaåy coâng vieäc coå phaàn hoaù nhanh choùng ñaït tôùi muïc tieâu maø keá hoaïch cuûa Chính phuû ñaõ ñeà ra. Maëc duø raát coá gaéng tuy nhieân quyõ thôøi gian coù haïn neân luaän vaên naøy khoâng traùnh khoûi thieáu soùt. Ngöôøi vieát raát mong nhaän ñöôïc söï quan taâm, theo doõi vaø nhöõng ñoùng goùp quyù baùu cuûa Quyù Thaày Coâ, cuûa caùc anh chò vaø cuûa caùc baïn ñeå ñeà taøi ngaøy caøng hoaøn thieän hôn vaø coù yù nghóa thieát thöïc trong coâng cuoäc phaùt trieån neàn kinh teáâ vaø ñoåi môùi ôû ñaát nöôùc ta. Xin chaân thaønh caùm ôn.
SVTH: Leâ Traàn Phöông Linh Trang 6 Ñònh giaù doanh nghieäp NN trong quaù trình CPH taïi VN: Thöïc traïng vaø giaûi phaùp CHÖÔNG I:SÖÏ CAÀN THIEÁT CUÛA COÅ PHAÀN HOAÙ VAØ LYÙ LUAÄN CHUNG VEÀÂ XAÙC ÑÒNH GIAÙ TRÒ DOANH NGHIEÄP I. QUAÙ TRÌNH HÌNH THAØNH PHAÙT TRIEÅN CUÛA DOANH NGHIEÄP NHAØ NÖÔÙC ÔÛ VIEÄT NAM. Caùc doanh nghieäp nhaø nöôùc ôû Vieät Nam ñöôïc hình thaønh töø naêm 1954 (ôû mieàn Baéc) vaø töø naêm 1975 (ôû mieàn Nam). Do hình thaønh töø nhieàu nguoàn goác khaùc nhau vaø ñöôïc xaây döïng treân cô sôû cuûa nhieàu quan ñieåm neân caùc doanh nghieäp nhaø nöôùc ôû Vieät Nam coù nhieàu ñaëc tröng khaùc bieät so vôùi nhieàu nöôùc trong khu vöïc vaø treân theá giôùi, bieåu hieän ôû choã : • Quy moâ doanh nghieäp phaàn lôùn nhoû beù, cô caáu phaân taùn.
Naêm 1992 caû nöôùc coù treân 2/3 toång soá doanh nghieäp nhaø nöôùc coù soá löôïng lao ñoäng döôùi 100 ngöôøi, chæ coù 4% doanh nghieäp coù soá löôïng lao ñoäng treân 100 ngöôøi. Soá löôïng lao ñoäng trong khu vöïc doanh nghieäp nhaø nöôùc chieám tæ troïng khaù nhoû trong toång soá lao ñoäng xaõ hoäi khoaûng 5-6%. • Trình ñoä kó thuaät, coâng ngheä laïc haäu, tröø moät soá raát ít (18%) soá doanh nghieäp nhaø nöôùc ñöôïc ñaàu tö môùi ñaây, phaàn lôùn caùc doanh nghieäp nhaø nöôùc ñaõ ñöôïc söû duïng khaù laâu, coù trình ñoä kó thuaät, coâng ngheä thaáp keùm so vôùi caùc nöôùc töø 3 ñeán 4 theá heä. Coù doanh nghieäp coøn trang bò caùc thieát bò kó thuaät töø naêm 1939 vaø tröôùc ñoù ñöôïc xaây döïng baèng kó thuaät cuûa nhieàu nöôùc khaùc nhau neân tính ñoàng boä cuûa doanh nghieäp thaáp.
Khi chuyeån sang neàn kinh teá thò tröôøng, caùc doanh nghieäp khoù coù khaû naêng caïnh tranh caû trong nöôùc vaø treân theá giôùi. • Vieäc phaân boá coøn baát hôïp lyù veà ngaønh, vuøng. Khi chuyeån sang neàn kinh teá thò tröôøng, caùc doanh nghieäp nhaø nöôùc khoâng coøn ñöôïc bao caáp moïi maët nhö tröôùc nöõa, ñaõ theá laïi bò caùc thaønh phaàn kinh teá khaùc caïnh tranh quyeát lieät, neân nhieàu doanh nghieäp khoâng theå truï noåi buoäc phaûi phaù saûn, giaûi theå.