Đánh Giá Đặc Điểm Nông Sinh Học Của Các Dòng Ngô Thuần Tại Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Luận văn đánh giá đặc điểm nông sinh học chính của các dòng ngô thuần phục vụ công tác chọn tạo, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Tác giả: Mai Thị Tuyết
• Người hướng dẫn: TS. Lê Văn Hải
• Trường học: Học viện nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Đánh Giá Đặc Điểm Nông Sinh Học Của Các Dòng Ngô Thuần Tại Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 3. YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI
• 4. Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI
• 4.1. Ý nghĩa khoa học
• 4.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 5. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
• 5.1. Đối tượng nghiên cứu
• 5.2. Phạm vi nghiên cứu
• 6. CỞ SỞ KHOA HỌC VÀ TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 6.1. VAI TRÒ CỦA CÂY NGÔ TRONG NỀN KINH TẾ
• 6.2. Tình hình sản xuất ngô trên thế giới và Việt Nam
• 6.2.1. Tình hình sản xuất và sử dụng giống ngô lai trên thế giới
• 6.2.2. Tình hình sản xuất và sử dụng giống ngô lai ở Việt Nam
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Đánh Giá Giống Ngô Thuần Tại Học Viện Nông Nghiệp

Ngô (Zea mays L.) là một trong ba cây lương thực quan trọng nhất trên thế giới, cùng với lúa mì và lúa gạo. Năm 2014, ngô đứng thứ hai về diện tích sau lúa mì, nhưng dẫn đầu về năng suất và sản lượng. Nhu cầu ngô dự kiến tăng 50% vào năm 2020 so với năm 1995. Tại Việt Nam, ngô là cây trồng có diện tích thu hoạch lớn thứ hai sau lúa gạo. Ngô được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi, thúc đẩy tăng trưởng về diện tích, năng suất và sản lượng. Tuy nhiên, sản xuất ngô trong nước chưa đáp ứng đủ nhu cầu, dẫn đến việc nhập khẩu hàng triệu tấn ngô hạt mỗi năm. Do đó, việc nghiên cứu và chọn tạo giống ngô mới năng suất cao, chống chịu tốt là rất cần thiết. Học viện Nông nghiệp Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong công tác này, đặc biệt là trong việc đánh giá giống ngô thuần.

1.1. Tầm quan trọng của việc đánh giá giống ngô thuần

Việc đánh giá giống ngô thuần là bước quan trọng trong quy trình chọn tạo giống ngô lai. Đánh giá giúp loại bỏ các dòng ngô kém chất lượng và chọn ra những dòng có đặc tính nông sinh học tốt. Đặc điểm hình thái, sinh lý và năng suất của dòng ngô thuần ảnh hưởng lớn đến chất lượng của giống ngô lai thương mại. Việc đánh giá dòng ngô thuần giúp các nhà tạo giống định hướng đúng cho từng dòng trong các chương trình tạo giống ngô lai khác nhau. Nghiên cứu ngô và chọn tạo giống ngô là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất và chất lượng.

1.2. Mục tiêu của nghiên cứu đánh giá dòng ngô thuần

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá đặc điểm nông sinh học của các dòng ngô thuần, bao gồm thời gian sinh trưởng, đặc điểm hình thái, khả năng chống chịu sâu bệnh, các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất thực tế. Mục tiêu là lựa chọn ra những dòng ngô thuần ưu tú để sử dụng trong công tác lai tạo giống ngô lai. Đồng thời, nghiên cứu cũng đánh giá đặc điểm nông sinh học của các tổ hợp lai được tạo ra từ các dòng ngô thuần này, từ đó chọn ra những tổ hợp lai có tiềm năng năng suất cao và khả năng thích ứng tốt. Năng suất ngô và khả năng thích ứng của ngô là hai tiêu chí quan trọng.

II. Thách Thức Nâng Cao Năng Suất Ngô Tại Việt Nam Cách Giải Quyết

Mặc dù sản xuất ngô ở Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua. Năng suất ngô trung bình của Việt Nam vẫn thấp hơn so với nhiều quốc gia trên thế giới. Việc nhập khẩu ngô với số lượng lớn gây áp lực lên cán cân thương mại. Để giải quyết vấn đề này, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã đề ra chiến lược tái cơ cấu ngành trồng trọt, với mục tiêu tăng sản lượng ngô lên 7,5 triệu tấn vào năm 2020. Để đạt được mục tiêu này, cần có những giải pháp đồng bộ, bao gồm việc sử dụng giống ngô mới năng suất cao, áp dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến và quản lý sâu bệnh hại hiệu quả. Giống ngô mới và kỹ thuật trồng ngô đóng vai trò then chốt.

2.1. Tình hình sản xuất và nhập khẩu ngô ở Việt Nam

Việt Nam đã trở thành một trong 20 nước có sản lượng ngô hạt cao nhất thế giới. Tuy nhiên, sản xuất ngô trong nước vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng. Năm 2014, Việt Nam nhập khẩu 4,79 triệu tấn ngô hạt, trị giá 1,22 tỷ USD. Trong 10 tháng đầu năm 2015, lượng ngô nhập khẩu đạt 5,76 triệu tấn, trị giá 1,269 tỷ USD. Điều này cho thấy sự phụ thuộc lớn vào nguồn cung ngô từ nước ngoài. Thị trường ngô Việt Nam và nhập khẩu ngô là những vấn đề cần được quan tâm.

2.2. Chiến lược tái cơ cấu ngành trồng trọt và mục tiêu sản xuất ngô

Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã đề ra chiến lược tái cơ cấu lĩnh vực trồng trọt, với mục tiêu đưa ngành sản xuất ngô Việt Nam đến năm 2020 đạt 7,5 triệu tấn, diện tích trồng ngô tăng lên 1.500 nghìn ha, năng suất 50 tạ/ha. Để đạt được những mục tiêu trên, cần đẩy mạnh công tác nghiên cứu và chọn tạo ra các giống ngô mới có năng suất cao, chống chịu tốt, thích ứng rộng là rất cần thiết. Phát triển ngành ngô và chính sách hỗ trợ ngành ngô là những yếu tố quan trọng.

III. Phương Pháp Đánh Giá Đặc Điểm Nông Sinh Học Dòng Ngô Thuần

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp đánh giá đặc điểm nông sinh học để lựa chọn các dòng ngô thuần ưu tú. Các dòng ngô được đánh giá dựa trên nhiều tiêu chí, bao gồm thời gian sinh trưởng, đặc điểm hình thái, khả năng chống chịu sâu bệnh, các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất thực tế. Phương pháp lai đỉnh được sử dụng để đánh giá khả năng kết hợp của các dòng ngô thuần. Kết quả đánh giá sẽ giúp các nhà tạo giống lựa chọn được những dòng ngô thuần phù hợp để sử dụng trong công tác lai tạo giống ngô lai. Phương pháp đánh giá giống cây trồng và khả năng kết hợp là những yếu tố quan trọng.

3.1. Vật liệu và địa điểm nghiên cứu đánh giá dòng ngô

Thí nghiệm được tiến hành trên 15 dòng ngô thuần được tạo ra từ các phương pháp khác nhau trong tập đoàn nguyên liệu của Viện Nghiên cứu Ngô. Hai dòng đối chứng (D3105M, TRD9491) là bố mẹ của một số giống ngô lai thương mại của Viện nghiên cứu Ngô. Các tổ hợp lai được tạo ra từ 15 dòng thuần và 2 cây thử theo phương pháp lai đỉnh và 2 giống đối chứng là NK67, LVN61 là các giống ngô lai đơn thương mại đang được trồng phổ biến ở Việt Nam. Viện nghiên cứu ngô là địa điểm quan trọng cho nghiên cứu.

3.2. Các chỉ tiêu đánh giá và phương pháp xử lý số liệu

Các chỉ tiêu đánh giá bao gồm thời gian sinh trưởng, đặc điểm hình thái (chiều cao cây, số lượng lá, đường kính thân, chiều dài bắp, đường kính bắp, số hàng hạt trên bắp, số hạt trên hàng, khối lượng 1000 hạt), khả năng chống chịu sâu bệnh (khả năng chống đổ, mức độ nhiễm bệnh), các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất. Số liệu được xử lý bằng phương pháp thống kê phân tích phương sai và so sánh trung bình. Đánh giá năng suất và đánh giá chất lượng là những bước quan trọng.

IV. Kết Quả Đặc Điểm Nông Sinh Học Của Các Dòng Ngô Thuần

Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự khác biệt đáng kể về đặc điểm nông sinh học giữa các dòng ngô thuần. Một số dòng có thời gian sinh trưởng ngắn hơn, một số dòng có khả năng chống chịu sâu bệnh tốt hơn, và một số dòng có năng suất cao hơn. Dựa trên kết quả đánh giá, đã chọn được 2 dòng thuần D8 và D9 có nhiều đặc tính nông sinh học tốt. Hai tổ hợp lai ưu tú (D8 x D3105M và D9 x TRD9491) có năng suất cao, chống chịu tốt, tương đương với 2 giống đối chứng NK6654 và DK9901. Đặc điểm nông sinh học ngô và dòng ngô thuần là những yếu tố quan trọng.

4.1. Thời gian sinh trưởng và đặc điểm hình thái của các dòng ngô

Thời gian sinh trưởng của các dòng ngô thí nghiệm vụ Xuân 2015 tại Viện Nghiên cứu Ngô có sự khác biệt. Đặc điểm hình thái bông cờ của 15 dòng ngô thí nghiệm vụ Xuân 2015 tại Viện Nghiên cứu Ngô cũng khác nhau. Đặc điểm hình thái của 15 dòng ngô thí nghiệm vụ Xuân 2015 tại Viện Nghiên cứu Ngô cũng có sự khác biệt đáng kể. Đánh giá thời gian sinh trưởng và đánh giá chiều cao cây là những bước quan trọng.

4.2. Khả năng chống chịu sâu bệnh và năng suất của các dòng ngô

Khả năng chống chịu của các dòng ngô vụ Xuân 2015 tại Viện Nghiên cứu Ngô có sự khác biệt. Hình thái bắp, các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của 15 dòng ngô vụ Xuân 2015 tại Viện Nghiên cứu Ngô cũng khác nhau. Đánh giá khả năng chống chịu sâu bệnh và đánh giá năng suất là những bước quan trọng.

V. Ứng Dụng Chọn Tạo Giống Ngô Lai Năng Suất Cao Hướng Dẫn

Kết quả nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong công tác chọn tạo giống ngô lai. Các dòng ngô thuần ưu tú được lựa chọn sẽ được sử dụng để lai tạo ra những giống ngô lai mới có năng suất cao, chống chịu tốt và thích ứng rộng. Các tổ hợp lai ưu tú được xác định sẽ được đưa vào khảo nghiệm và sản xuất thử nghiệm. Nghiên cứu này cung cấp những thông tin khoa học cần thiết về tập đoàn dòng ngô, phục vụ cho công tác nghiên cứu chọn tạo giống trong các vụ tiếp theo. Chọn tạo giống ngô và giống ngô lai là những yếu tố quan trọng.

5.1. Sử dụng các dòng ngô thuần ưu tú trong công tác lai tạo

Các dòng ngô thuần ưu tú được lựa chọn sẽ được sử dụng để lai tạo ra những giống ngô lai mới có năng suất cao, chống chịu tốt và thích ứng rộng. Việc sử dụng các dòng ngô thuần có đặc tính tốt sẽ giúp cải thiện chất lượng của giống ngô lai. Giống ngô mới và chọn tạo giống ngô là những yếu tố quan trọng.

5.2. Đưa các tổ hợp lai ưu tú vào khảo nghiệm và sản xuất thử nghiệm

Các tổ hợp lai ưu tú được xác định sẽ được đưa vào khảo nghiệm và sản xuất thử nghiệm để đánh giá khả năng thích ứng và năng suất trong điều kiện thực tế. Kết quả khảo nghiệm và sản xuất thử nghiệm sẽ giúp xác định những giống ngô lai có tiềm năng thương mại cao. Khảo nghiệm giống và sản xuất ngô là những bước quan trọng.

VI. Kết Luận Tiềm Năng Phát Triển Giống Ngô Thuần Tại Việt Nam

Nghiên cứu này đã đánh giá thành công đặc điểm nông sinh học của các dòng ngô thuần tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cung cấp những thông tin quan trọng cho công tác chọn tạo giống ngô lai. Việc tiếp tục nghiên cứu và phát triển các giống ngô thuần có tiềm năng lớn sẽ góp phần nâng cao năng suất và chất lượng ngô, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu. Phát triển giống ngô và nghiên cứu khoa học về ngô là những yếu tố quan trọng.

6.1. Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo về giống ngô

Cần tiếp tục nghiên cứu và đánh giá các dòng ngô thuần mới, tập trung vào các đặc tính như khả năng chống chịu sâu bệnh, khả năng chịu hạn và khả năng sử dụng phân bón hiệu quả. Cần đẩy mạnh công tác lai tạo giống ngô lai, sử dụng các dòng ngô thuần ưu tú để tạo ra những giống ngô lai có năng suất cao và chất lượng tốt. Nghiên cứu ngô và chọn tạo giống ngô là những yếu tố quan trọng.

6.2. Kiến nghị về chính sách hỗ trợ phát triển ngành ngô

Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ phát triển ngành ngô, bao gồm việc đầu tư vào nghiên cứu khoa học, hỗ trợ nông dân áp dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp sản xuất và chế biến ngô. Chính sách hỗ trợ ngành ngô và phát triển ngành ngô là những yếu tố quan trọng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM MAI THỊ TUYẾT ĐÁNH GIÁ ĐẶC ĐIỂM NÔNG SINH HỌC CHÍNH CỦA CÁC DÒNG NGÔ THUẦN PHỤC VỤ CÔNG TÁC CHỌN TẠO GIỐNG NGÔ LAI Chuyên nghành: Khoa học cây trồng Mã số: 60.10 Người hướng dẫn khoa học: TS. Lê Văn Hải NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của tôi dưới sự chỉ dẫn của Thầy hướng dẫn, Ban lãnh đạo Viện Nghiên cứu Ngô và sự giúp đỡ của đồng nghiệp trong Bộ môn chọn tạo giống. Kết quả nghiên cứu, số liệu trong luận văn là hoàn toàn trung thực. Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về những số liệu đã công bố trong luận văn.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Mai Thị Tuyết ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập và thực hiện đề tài, tôi luôn nhận được sự quan tâm và giúp đỡ của các cơ quan, thầy cô, bạn bè đồng nghiệp và gia đình. Trước tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới TS. Lê Văn Hải đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin gửi lời cảm ơn trân thành tới Ban lãnh đạo Viện Nghiên cứu Ngô và tập thể cán bộ Bộ môn Chọn tạo giống ngô đã tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ trong quá trình thực hiện đề tài.

Nhân dịp này tôi xin bày tỏ lời cảm ơn tới bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã luôn động viên, chia sẻ và tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Mai Thị Tuyết iii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Lời cảm ơn. iii Mục lục.

iv Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình. ix Trích yếu luận văn.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Yêu cầu của đề tài. Ý nghĩa của đề tài.

Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Cở sở khoa học và tổng quan tài liệu. Vai trò của cây ngô trong nền kinh tế. Tình hình sản xuất ngô trên thế giới và Việt Nam.

Tình hình sản xuất và sử dụng giống ngô lai trên thế giới. Tình hình sản xuất và sử dụng giống ngô lai ở Việt Nam. Ảnh hưởng của điều kiện ngoại cảnh đến sinh trưởng phát triển cây ngô. Vùng sinh thái thích nghi.

Ảnh hưởng của điều kiện ngoại cảnh đến sự sinh trưởng phát triển cây ngô. Dòng thuần, vật liệu tạo dòng thuần, các phương pháp đánh giá dòng thuần. Dòng thuần, ứng dụng trong chọn tạo giống. Vật liệu tạo dòng thuần.

Các phương pháp tạo dòng thuần. Phương pháp đánh giá dòng. Mối tương quan giữa năng suất dòng và con lai. Vật liệu, nội dung và phương pháp nghiên cứu.

Vật liệu nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp bố trí thí nghiệm trên đồng ruộng. Chăm sóc thí nghiệm. Các chỉ tiêu đánh giá, theo dõi. Phương pháp xử lý số liệu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Kết quả đánh giá đặc điểm nông sinh học của 15 dòng ngô. Thời gian sinh trưởng và đặc điểm hình thái của 15 dòng ngô. Khả năng chống chịu với một số sâu bệnh chính và khả năng chống đổ của các dòng ngô nghiên cứu.

Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của các dòng ngô. Kết quả khảo sát đánh giá các tổ hợp lai đỉnh trong vụ thu 2015. Thời gian sinh trưởng của các tổ hợp lai đỉnh trong vụ Thu 2015. Đặc điểm hình thái của các tổ hợp lai đỉnh.

Ưu thế lai về thời gian sinh trưởng, chiều cao cây giữa dòng bố mẹ và tổ hợp lai. Một số đặc điểm chống chịu của các tổ hợp lai đỉnh. Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của các tổ hợp lai. ƯTL thực và ƯTL chuẩn về năng suất hạt của các tổ hợp lai đỉnh vụ Thu 2015.

Kết quả đánh giá khả năng kết hợp của 15 dòng ngô thuần bằng phương pháp lai đỉnh. Kết quả khảo nghiệm tác giả. Kết luận và kiến nghị .60 Tài liệu tham khảo .72 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Viết đầy đủ và nghĩa tiêng Việt Bộ NN & PTNT Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn CIMMYT Centro Internacional de Mejoramiento de Maiz y Trigo – Trung tâm cải lương ngô và lúa mỳ quốc tế CS Cộng sự CV Coefficients of variation - Hệ số biến động DH Double haploid - Đơn bội kép Đ/c Đối chứng FAOSTAT Food and Agriculture Organization of the United Nations statistics division – Cơ sở dữ liệu thống kê của tổ chức nông nghiệp và lương thực thế giới GMP Global Maize Program – Chương trình ngô toàn cầu HBP Ưu thế lai thực Hs Ưu thế lai chuẩn KNKH Khả năng kết hợp P1000 hạt Khối lượng 1000 hạt RFLP Restric tion Fragment Length Polymorphism – Đa hình chiều dài đoạn cắt giới hạn RAPD Randomly Amplified Polymorphic DNA – Đa hình các đoạn ADN được khuếch đại ngẫu nhiên SSA Simple Sequence Repeats - Sự lặp lại trình tự đơn giản SNP Single Nucleotide Polymorphism – Đa hình nucleotide đơn TB Trung bình TGST Thời gian sinh trưởng THL Tổ hợp lai ƯTL Ưu thế lai USDA United States Department of Agriculture – Bộ Nông nghiệp hoa kỳ vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Diện tích, năng suất, sản lượng ngô thế giới 2005-2014.

Diện tích, năng suất, sản lượng ngô ở Việt Nam từ 1961-2017. Chỉ số đánh giá thời gian sinh trưởng theo thang điểm FAO. Phân nhóm giống ngô theo thời gian sinh trưởng và vùng sinh thái. Danh sách 15 dòng thuần và 2 cây thử tham gia thí nghiệm.

Danh sách các dòng tham gia sơ đồ lai đỉnh. Thời gian sinh trưởng của các dòng ngô thí nghiệm vụ Xuân 2015 tại Viện Nghiên cứu Ngô. Đặc điểm hình thái bông cờ của 15 dòng ngô thí nghiệm vụ Xuân 2015 tại Viện Nghiên cứu Ngô. Đặc điểm hình thái của 15 dòng ngô thí nghiệm vụ Xuân 2015 tại Viện Nghiên cứu Ngô.

Khả năng chống chịu của các dòng ngô vụ Xuân 2015 tại Viện Nghiên cứu Ngô. Hình thái bắp, các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của 15 dòng ngô vụ Xuân 2015 tại Viện Nghiên cứu Ngô. Thời gian sinh trưởng của các tổ hợp lai đỉnh vụ Thu 2015 tại Viện Nghiên cứu Ngô. Đặc điểm hình thái của các tổ hợp lai đỉnh vụ Thu 2015 tại Viện Nghiên cứu Ngô.

Ưu thế lai về thời gian sinh trưởng và chiều cao cây của dòng bố mẹ và con lai vụ Thu 2015 tại Viện nghiên cứu Ngô. Một số đặc điểm chống chịu của các tổ hợp lai vụ Thu 2015 tại Viện Nghiên cứu Ngô. Hình thái bắp và các yếu tố cấu thành năng suất của các tổ hợp lai vụ Thu 2015 tại Viện Nghiên cứu Ngô. Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất các tổ hợp lai vụ Thu 2015 tại Viện Nghiên cứu Ngô.

Ưu thế lai về năng suất hạt của các tổ hợp lai đỉnh vụ Thu 2015 tại Viện Nghiên cứu Ngô. Bảng phân tích phương sai trong thí nghiệm lai đỉnh. Giá trị KNKH chung của các dòng và cây thử trong lai đỉnh. Phương sai KNKHR về năng suất dòng với cây thử.

Thời gian sinh trưởng của các tổ hợp lai vụ Xuân 2016 tại Ba Vì- Hà Nội. Đặc điểm hình thái của các tổ hợp lai vụ Xuân 2016 tại Ba Vì – Hà Nội. Các yếu tố cấu thành năng suất của các tổ hợp lai vụ Xuân 2016 tại Ba Vì – Hà Nội. Các yếu tố cấu thành năng suất của các tổ hợp lai vụ Xuân 2016 tại Ba Vì – Hà Nội.

Mức độ nhiễm sâu bệnh hai chính của các tổ hợp lai vụ Xuân 2016 tại Ba Vì – Hà Nội. 59 viii DANH MỤC HÌNH Hình 2. Biểu đồ diện tích, năng suất, sản lượng ngô thế giới giai đoạn 2005 - 2014. Biểu đồ diện tích, năng suất, sản lượng ngô Việt Nam giai đoạn 1961-2017.

Năng suất của các dòng ngô tham gia thí nghiệm vụ Xuân 2015 tại Viện Nghiên cứu Ngô. 39 ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Mai Thị Tuyết Tên luận văn: Đánh giá đặc điểm nông sinh học chính của các dòng ngô thuần phục vụ công tác chọn tạo giống ngô lai” Chuyên ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 60.10 Tên cơ sở đào tạo: Học viện nông nghiệp Việt Nam Đề tài được thực hiện trong năm 2015 và vụ Xuân 2016. Qua đánh giá đặc điểm nông sinh học chính của 15 dòng ngô thuần được tạo ra bằng phương pháp tự phối và kích tạo đơn bội đã chọn được 2 dòng thuần D8, D9 có nhiều đặc tính nông sinh học tốt và xác định được 2 tổ hợp lai ưu tú ( D8 x D3105M và D9 x TRD9491) có năng suất cao, chống chịu tốt, tương đương với 2 giống đối chứng NK6654 và DK9901. x THESIS ABSTRACT Name of the author: Mai Thi Tuyet Thesis title: Evaluation the physio-agronomic traits of maize inbred lines oriented to maize hybrid development.

Major: Crop Science Code: 60.10 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA) Research have been done during 2015 and spring of 2016. By evaluation of the physio-agronomic traits of 15 maize inbred lines have been selected by conventional method and doubled haploid lines, we found out two maize inbred lines D8 and D9 with the good physio-agronomic traits and two elite maize hybrid variety (D8 x D3105 M and D9 x TRD 9491) with high yield, good tolerance, equivalence to two standar control varieties NK6654 and DK9901. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Trên thế giới Ngô (Zea mays L.), lúa mì và lúa nước là ba cây lương thực quan trọng. Năm 2014, Ngô đứng thứ 2 về diện tích sau lúa mì nhưng đứng đầu về năng suất và sản lượng, trong đó diện tích trồng ngô trên toàn thế giới đạt 183,32 triệu ha với năng suất 56,6 tạ/ha và tổng sản lượng đạt 1.

Nhu cầu về ngô đến năm 2020 được dự báo sẽ tăng 50% trên toàn cầu so với năm 1995 (FAOSTAT, 2015). Tại Việt Nam, ngô là loại cây nông nghiệp có diện tích thu hoạch lớn thứ hai sau lúa gạo. Những năm gần đây, Ngô cùng một số cây trồng khác như khoai mì và gạo (gạo vỡ, cám gạo) được sử dụng nhiều trong ngành công nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi nên sản xuất ngô có tốc độ tăng trưởng mạnh về diện tích, năng suất và sản lượng.