Đặt vấn đề Đất đai là sản phẩm của tự nhiên, là nguồn tài nguyên vô cùng quan trọng của con người và mọi sự sống trên trái đất, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là nguồn nội lực, nguồn vốn to lớn của đất nước, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh và quốc phòng. Đất đai có ý nghĩa chính trị, kinh tế, xã hội sâu sắc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, khi đất nước đang chuyển mình đổi mới nền kinh tế theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước đã làm cho nền kinh tế xã hội phát triển mạnh mẽ cùng với rất nhiều vấn đề như dân số, phát triển công nghiệp, dịch vụ… thì nhu cầu về đất đai ngày càng tăng. Thị trường đất đai trở nên sôi động và khó kiểm soát, đất đai trở thành nguồn vốn, nguồn động lực để phát triển kinh tế.
Chính vì vậy, việc sử dụng một cách hợp lý, tiết kiệm nguồn tài nguyên này là một yêu cầu rất cấp bách. Do đó, để thấy được phần nào tình hình quản lý đất đai thông qua công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất đối với các đối tượng sử dụng đất theo các nội dung hướng dẫn trong luật đất đai, ta cần đánh giá một cách khách quan để có những nhận xét chính xác nhất. điều đó càng quan trọng hơn khi TP Hạ Long là một TP lớn và là trung tâm phát triển của cả tỉnh cũng như của cả nước, do đó nhu cầu sử dụng đất của TP ngày càng tăng. Chính vì vậy, việc đánh giá công tác quản lý đất đai nói chung, công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất trên địa bàn TP nói riêng để thấy được những thuận lợi, khó khăn và tìm ra các nguyên nhân để từ đó đề ra các giải pháp khắc phục làm tăng hiệu quả trong quá trình sử dụng đất là rất cần thiết.
n 2 Xuất phát từ những yêu cầu đó, được sự nhất trí của ban giám hiệu nhà trường, ban chủ nhiệm khoa Tài nguyên & Môi trường và sự hướng dẫn của thầy giáo ThS. Nguyễn Ngọc Anh em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất trên địa bàn TP Hạ Long tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2010 - 2013”. Mục đích, yêu cầu và ý nghĩa của đề tài 1. Mục đích - Tìm hiểu các quy định của Nhà nước, của các cấp, các nghành và địa phương về công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất.
- đánh giá công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất trên địa bàn TP Hạ Long giai đoạn 2010 – 2013. - đề xuất hướng giải quyết để khắc phục mặt yếu kém, phát huy những mặt đã đạt được để công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất đạt hiệu quả cao nhất. Yêu cầu của đề tài - Nắm được những quy định trong các văn bản pháp luật về công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất. - Các số liệu, tài liệu điều tra thu thập và sử dụng phải khách quan, trung thực và chính xác.
- đánh giá 1 cách chính xác kết quả giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất của TP từ khi thực hiện luật đất đai 2003. - Tìm ra các mặt hạn chế, đề xuất các hướng giải quyết có tính khả thi với tình hình địa phương. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài * Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu: - Tìm hiểu và nắm vững các kiến thức về luật đất đai nói chung, công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất nói riêng. n 3 - Giúp sinh viên gắn lý thuyết với thực tiễn để củng cố thêm cho bài học trên lớp.
* Ý nghĩa thực tiễn: - Tìm ra những mặt đạt được và hạn chế của công tác quản lý nhà nước về đất đai, công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất của địa phương từ đó đưa ra cách khắc phục khó khăn trong thời gian tới. n 4 PHẦN II TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2. Các nội dung quản lý nhà nước về đất đai 2.
Các nội dung quản lý của nhà nước về đất đai theo Luật đất đai 1993 Điều 13 Luật đất đai 1993 quy định 7 nội dung quản lý nhà nước về đất đai bao gồm: 1. Điều tra, khảo sát, đo đạc, đánh giá và phân hạng đất, lập bản đồ địa chính. Quy hoạch và kế hoạch hóa việc sử dụng đất. Ban hành các văn bản pháp luật về quản lý, sử dụng đất và tổ chức sử dụng các văn bản đó.
Giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất. Đăng ký đất đai, lập và quản lý sổ địa chính, quản lý các hợp đồng sử dụng đất. Thanh tra việc chấp hành các chế độ, thể lệ về quản lý, sử dụng đất. Giải quyết các tranh chấp về đất đai, giải quyết khiếu nại, tố cáo các vi phạm trong quản lý và sử dụng đất đai”.
Các nội dung quản lý của nhà nước về đất đai theo Luật đất đai 2003 Khoản 2 điều 6 Luật đất đai 2003 quy định 13 nội dung quản lý nhà nước về đất đai bao gồm: “1. Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và tổ chức thực hiện các văn bản đó. Xác định địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính, lập bản đồ hành chính. Khảo sát, đo đạc, đánh giá, phân hạng đất.
Lập bản đồ địa chính, bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất. Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất. Đăng ký quyền sử dụng đất, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Thống kê, kiểm kê đất đai. Quản lý tài chính về đất đai. Quản lý và phát triển thị trường quyền sử dụng đất trong thị trường bất động sản. Quản lý, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất.
Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về đất đai và xử lý vi phạm pháp luật về đất đai. Giải quyết các tranh chấp về đất đai, giải quyết khiếu nại tố cáo các vi phạm trong việc quản lý và sử dụng đất đai. Quản lý các hoạt động dịch vụ công về đất đai” 2. Căn cứ pháp lý của công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất 2.
Các văn bản pháp luật của nhà nước - Luật đất đai 2003. - Nghị định số 181/2004/Nđ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 của Chính phủ về hướng dẫn thi hành Luật đất đai 2003. - Thông tư số 01/2005/TT-BTNMT ngày 13 tháng 4 năm 2005 của Bộ Tài Nguyên và Môi Trường hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 181/2004/Nđ-CP. - Nghị định 197/2004/Nđ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về bồi thường thiệt hại, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
- Thông tư 116/2004/TT-BTC ngày 07 tháng 12 năm 2004 của Bộ tài chính về hướng dẫn thực hiện Nghị định 197/2004/Nđ-CP ngày 03 tháng 12 n 6 năm 2004 của Chính phủ về bồi thường thiệt hại, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. - Thông tư 69/2006/TT-BTC ngày 02 tháng 8 năm 2006 của Bộ tài chính sửa đổi, bổ sung thông tư 116/2004/Nđ-CP ngày 07 tháng 12 năm 2004 của Bộ tài chính về việc hướng dẫn thực hiện Nghị định 197/2004/Nđ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về bồi thường thiệt hại, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. - Nghị định 198/2004/Nđ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất. - Nghị định 142/2005/Nđ-CP ngày 14 tháng 11 năm 2005 của Chính phủ về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước.
- Nghị định số 17/2006/Nđ-CP ngày 27 tháng 10 năm 2006 của Chính phủ về sử đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định hướng dẫn thi hành Luật đất đai và Nghị định số 187/2004/Nđ-CP về việc chuyển công ty Nhà nược thành công ty cổ phần. - Nghị định số 84/2007/Nđ-CP ngày 25 tháng 5 năm 2007 quy định bổ sung về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất; trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai. - Nghị định 69/2009/Nđ-CP ngày 13 tháng 8 năm 2009 của Chính phủ quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. - Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT này 01 tháng 10 năm 2009 của Bộ Tài Nguyên và Môi Trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, giao đất, cho thuê nhà.
Các văn bản pháp luật của tỉnh Quảng Ninh - Quyết định 4505/2007/quyết định-UBND về Quy định hạn mức giao đất ở, công nhận đất ở cho hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh do Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh ban hành. n 7 - Quyết định 3868/2011/quyết định-UBND quy định hệ số điều chỉnh giá đất ở trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh do Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh ban hành. - Quyết định 1719/2006/quyết định-UBND về Quy định đơn giá thuê đất, giá thuê mặt nước trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh do Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh ban hành. - Quyết định 3021/2007/quyết định-UBND quy định giá đất ở tại các khu tái định cư năm 2007 trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh do Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh ban hành.
- Quyết định 99/2008/quyết định-UBND ban hành Quy định về trình tự, thủ tục giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh ban hành. - Quyết định 857/2006/quyết định-UBND ban hành Quy chế đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất có thu tiền sử dụng đất hoặc cho thuê đất trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh do Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh ban hành. - Quyết định 999/2013/quyết định-UBND ban hành Quy định tạm thời để xác định các dự án được giao đất, cho thuê đất theo hình thức đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.