HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐỖ THỊ KIM ANH ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN MỸ ĐỨC, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Người hướng dẫn khoa học : PGS. Nguyễn Thị Minh Hiền NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 ii LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kì công trình nào khác. Tôi cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Đỗ Thị Kim Anh i LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn, tôi được sự giúp đỡ của nhiều tập thể, cá nhân. Qua đây tôi xin được bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới sự giúp đỡ, đóng góp của các cơ quan, thầy cô, bạn bè, gia đình, người thân. Trước tiên, tôi xin chân thành cảm ơn sâu sắc tới PGS. Nguyễn Thị Minh Hiền, là người trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian nghiên cứu đề tài và hoàn thiện luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn sự đóng góp ý kiến chân thành của các thầy giáo, cô giáo khoa Kinh tế & Phát triển Nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ủy ban nhân dân huyện Mỹ Đức, tập thể Phòng Tài nguyên và Môi trường, Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất; Ủy ban nhân dân các xã, thị trấn trong huyện Mỹ Đức đã giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài trên địa bàn. Tôi trân trọng cảm ơn các ông bà cán bộ, nhân dân địa phương, nơi tôi tiến hành điều tra nghiên cứu đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình điều tra số liệu để tôi hoàn thành luận văn. Trân trọng cảm ơn đối tới tất cả tập thể, người thân trong gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài.
Xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Đỗ Thị Kim Anh ii MỤC LỤC Lời cam đoan.ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình.
ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung.
Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.
Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Đóng góp và ý nghĩa khoa học, lý luận. Đóng góp về thực tiễn. Cơ sở lý luận và thực tiễn.
Cơ sở lý luận về dồn điền đổi thửa. Các khái niệm có liên quan. Sự cần thiết phải thực hiện dồn điền đổi thửa. Nguyên tắc thực hiện việc dồn điền đổi thửa.
Nội dung công tác dồn điền đổi thửa. Ảnh hưởng của dồn điền đổi thửa. Yếu tố ảnh hưởng đến công tác dồn điền đổi thửa. Cơ sở thực tiễn về dồn điền đổi thửa.
Kinh nghiệm trong tích tụ và tập trung đất đai ở một số nước trên thế giới. Chính sách và chương trình dồn điền đổi thửa ở Việt Nam. Kinh nghiệm trong thực hiện dồn điền đổi thửa ở một số địa phương trong nước. Các bài học kinh nghiệm rút ra.
Các nghiên cứu có liên quan. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Đặc điểm tự nhiên.
Đặc điểm kinh tế - xã hội. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu và mẫu khảo sát. Phương pháp điều tra, thu thập thông tin.
Phương pháp tổng hợp, xử lý và phân tích thông tin. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả và thảo luận. Thực trạng công tác dồn điền đổi thửa tại huyện mỹ đức, thành phố hà nội.
Khái quát về tình hình sử dụng đất nông nghiệp ở huyện mỹ đức. Quá trình và quy trình triển khai công tác dồn điền đổi thửa huyện mỹ đức. Thực trạng công tác quán triệt chủ trương, mục đích, yêu cầu của dồn điền đổi thửa tại huyện mỹ đức. Thực trạng hoạt động của ban chỉ đạo các cấp.
Xây dựng phương án dồn điền đổi thửa. Việc chỉ đạo, tổ chức hướng dẫn ngoài thực địa. Công tác hoàn chỉnh hồ sơ và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đánh giá chung về kết quả và các ảnh hưởng bước đầu của dồn điền đổi thửa67 4.
Các yếu tố ảnh hưởng đến dồn điền đổi thửa tại huyện mỹ đức. Chính sách và các quy định liên quan đến công tác dồn điền đổi thửa. Đặc điểm đất đai và phương thức canh tác. Trình độ năng lực và tinh thần trách nhiệm của cán bộ liên quan.
Sự phối hợp giữa các bên có liên quan. Yếu tố tài chính. Nhận thức của người dân. Các giải pháp chính nhằm tăng cường công tác dồn điền đổi thửa trên địa bàn iv huyện mỹ đức.
Giải pháp về chính sách. Giải pháp tuyên truyền, vận động. Nâng cao nhận thức của người dân. Tăng cường dân chủ cơ sở và hiệu quả sự tham gia của người dân.
Xây dựng quảng bá các mô hình chuyển đổi cơ cấu cây trồng cho từng vùng trong huyện. Giải pháp về tài chính. Kết luận và kiến nghị. 108 Tài liệu tham khảo.
112 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BQ Bình quân CNH-HĐH Công nghiệp hóa- hiện đại hóa DĐĐT Dồn điền đổi thửa DV Dịch vụ GCN QSDĐ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất HĐND Hội đồng nhân dân HTX Hợp tác xã KSDĐ Kiểu sử dụng đất NN&PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn NTM Nông thôn mới SXNN Sản xuất nông nghiệp TP Thành phố TTCN Tiểu thủ công nghiệp TNHH Thu nhập hỗn hợp UBND Ủy ban nhân dân XDCB Xây dựng cơ bản XHCN Xã hội chủ nghĩa vi DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Một số chỉ tiêu phát triển kinh tế huyện Mỹ Đức giai đoạn 2016-2018. Số hộ đã được lựa chọn điều tra ở các xã. Thu thập số liệu thứ cấp.
Đối tượng và số phiếu điều tra ở các nhóm đối tượng. Phương pháp và nội dung khảo sát. Hiện trạng sử dụng đất huyện Mỹ Đức năm 2018. Biến động sử dụng đất của huyện Mỹ Đức giai đoạn 2010-2018.
Tổng hợp diện tích đất cần dồn điền đổi thửa huyện Mỹ Đức. Kết quả thực hiện dồn điền đổi thửa huyện Mỹ Đức giai đoạn 2003-2012 69 Bảng 4. Kết quả thực hiện dồn điền đổi thửa huyện Mỹ Đức giai đoạn 2013-2018 73 Bảng 4. Kết quả thực hiện dồn điền đổi thửa theo nhóm hộ huyện Mỹ Đức.
Công thức luân canh sau khi dồn điền đổi thửa. Ý kiến của cán bộ về công tác dồn điền đổi thửa tác động đến hiệu quả sản xuất nông nghiệp của các hộ tại địa phương 79 Bảng 4. Diện tích, năng suất, sản lượng một số cây trồng chính trước và sau khi dồn điền đổi thửa huyện Mỹ Đức 80 Bảng 4. Diện tích đất giao thông, thủy lợi tại 03 xã nghiên cứu trước và sau dồn điền đổi thửa 82 Bảng 4.
Ý kiến của cán bộ về công tác dồn điền đổi thửa tác động đến hệ thống giao thông, thủy lợi nội đồng 83 Bảng 4. Ý kiến của nông hộ về công tác dồn điền đổi thửa tác động đến hệ thống giao thông, thủy lợi nội đồng 83 Bảng 4. So sánh một số chỉ tiêu về cơ giới hóa trước và sau dồn điền đổi thửa tại 3 xã nghiên cứu 85 Bảng 4. Ý kiến của cán bộ và hộ dân về công tác dồn điền đổi thửa tác động đến việc áp dụng cơ giới hóa tại địa phương 87 Bảng 4.
So sánh hiệu quả kinh tế của đất trồng lúa trước và sau khi thực hiện dồn điền đổi thửa tại 03 xã nghiên cứu (tính theo giá thời năm 2018) 87 Bảng 4. Ý kiến của cán bộ về công tác dồn điền đổi thửa tác động đến việc quản lý sản xuất nông nghiệp tại địa phương 89 vii Bảng 4. Ý kiến của nông hộ về tác động của chính sách dồn điền đổi thửa đến công lao động (đặc biệt là thời gian đi lại) 89 Bảng 4. Ý kiến của nông hộ về tác động của chính sách dồn điền đổi thửa đến thu nhập của các hộ 91 Bảng 4.
Ý kiến của nông hộ về việc tổ chức triển khai thực hiện và phương án dồn điền đổi thửa tại địa phương 94 Bảng 4. Ý kiến của cán bộ về việc thực hiện chính sách và phương án dồn điền đổi thửa tại địa phương 95 Bảng 4. Ý kiến của cán bộ về ý thức hưởng ứng của người dân đối với công tác dồn điền đổi thửa tại địa phương 101 viii DANH MỤC HÌNH Hình 3. Sơ đồ vị trí huyện Mỹ Đức trong Thành phố Hà Nội.
Cơ cấu sử dụng đất năm 2018 huyện Mỹ Đức. Sơ đồ tổ chức thực hiện công tác dồn điền đổi thửa tại huyện Mỹ Đức. Mô hình sản xuất lúa chất lượng cao tại xã Xuy Xá. Mô hình sản xuất cá-lúa hiệu quả tại xã Hợp Thanh.
Đường giao thông nội đồng sau dồn điền đổi thửa xã Xuy Xá. Sau dồn điền đổi thửa nông dân huyện Mỹ Đức đưa cơ giới hóa vào sản xuất. Đưa máy móc vào sản xuất tại xã Hợp Thanh. Bà con nông dân xã Hợp Thanh xuống đồng làm đất, đổ ải gieo cấy lúa xuân.
90 ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Đỗ Thị Kim Anh Tên Luận văn: “Đánh giá công tác dồn điền đổi thửa trên địa bàn huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội” Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu nhắm đánh giá thực trạng công tác dồn điền đổi thửa và ảnh hưởng của việc dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội. Xác định những thuận lợi, khó khăn và những phát sinh trong thực tiễn từ đó đề xuất những giải pháp tăng cường công tác dồn điền đổi thửa theo hướng nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Phương pháp nghiên cứu Ngoài các số liệu thứ cấp về tình hình triển khai công tác dồn điền đổi thửa trong thời gian vừa qua ở huyện Mỹ Đức, đề tài đã tiến hành khảo sát và phỏng vấn sâu 15 cán bộ và 150 hộ dân tại 03 địa điểm nghiên cứu (xã Hợp Thanh, xã Đồng Tâm, xã Xuy Xá). Phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh là các phương pháp chính để phân tích, đánh giá.