Luận văn đánh giá kết quả công tác chuyển quyền sử dụng đất trên địa bàn huyện quang bình tỉnh hà giang giai đoạn 2012 2014

Luận văn phân tích kết quả chuyển quyền sử dụng đất tại huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang giai đoạn 2012-2014, cung cấp cái nhìn sâu sắc về chính sách đất đai.

• Tác giả: Hoàng Xuân Thoại
• Người hướng dẫn: TS. Phan Thị Thu Hằng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Địa chính môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Kết Quả Công Tác Chuyển Quyền Sử Dụng Đất Trên Địa Bàn Huyện Quang Bình Tỉnh Hà Giang Giai Đoạn 2012 - 2014
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích nghiên cứu
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Cơ sở pháp lý của đề tài
• 2.3. Cơ sở lý luận của đề tài
• 2.4. Cơ sở thực tiễn của đề tài
• 2.5. Khái quát về chuyển quyền sử dụng đất
• 2.6. Các hình thức chuyển quyền sử dụng đất
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội của huyện Quang Bình
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Các nguồn tài nguyên
• 3.1.3. Thực trạng phát triển kinh tế xã hội
• 3.1.4. Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng
• 3.1.5. Khó khăn và tồn tại
• 3.2. Tình hình quản lý và sử dụng đất tại huyện Quang Bình Tỉnh Hà Giang
• 3.2.1. Hiện trạng sử dụng đất của huyện Quang Bình
• 3.2.2. Tình hình quản lí đất đai
• 3.2.3. Đánh giá kết quả chuyển quyền sử dụng đất tại huyện Quang Bình giai đoạn 2012-2014
• 3.2.4. Thực trạng công tác chuyển quyền sử dụng đất trên địa bàn huyện Quang Bình giai đoạn 2012 - 2014
• 3.2.5. Đánh giá công tác chuyển QSDĐ qua người dân và cán bộ quản lý
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Phương pháp điều tra thu thập số liệu
• 3.3.2. Phương pháp tổng hợp
• 3.3.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 3.3.4. Phương pháp so sánh
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Chuyển Quyền Sử Dụng Đất 2012 2014

Đất đai đóng vai trò then chốt trong sự tồn tại và phát triển của xã hội. Nó không chỉ là tư liệu sản xuất cơ bản trong nông, lâm nghiệp mà còn là nền tảng cho mọi hoạt động kinh tế - xã hội. Chuyển quyền sử dụng đất (QSDĐ) là một nội dung quan trọng trong Luật Đất đai, được nhà nước công nhận và hoàn thiện qua các thời kỳ. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá chuyển quyền sử dụng đất tại huyện Quang Bình, Hà Giang trong giai đoạn 2012-2014, một giai đoạn có nhiều biến động về chính sách và thị trường. Mục tiêu là làm rõ thực trạng, xác định những kết quả đạt được và tồn tại, từ đó đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất tại địa phương. Việc đánh giá này có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng phát triển kinh tế - xã hội của huyện, đảm bảo sử dụng đất hợp lý và bền vững.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Đất Đai Trong Phát Triển Kinh Tế Xã Hội

Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống. Theo Các Mác, đất đai là tài sản vĩnh viễn của loài người, điều kiện để sinh tồn và sản xuất. Luật Đất đai năm 1993 khẳng định vai trò của đất đai trong việc phân bố dân cư, xây dựng cơ sở kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng. Quyền sử dụng đất là nguyên liệu của thị trường nhà đất, tài sản đảm bảo tài chính và có thể chuyển nhượng qua các thế hệ.

1.2. Mục Tiêu Và Phạm Vi Nghiên Cứu Đánh Giá Chuyển QSDĐ

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá thực trạng chuyển quyền sử dụng đất tại huyện Quang Bình trong giai đoạn 2012-2014. Mục tiêu chính là xác định những kết quả đạt được, những tồn tại và yếu kém trong công tác này. Từ đó, đề xuất các giải pháp khắc phục, điều chỉnh phù hợp với sự phát triển của huyện. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các hoạt động chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, thế chấp, thừa kế, tặng cho QSDĐ trên địa bàn huyện.

II. Thực Trạng Chuyển Quyền Sử Dụng Đất Tại Huyện Quang Bình

Huyện Quang Bình, Hà Giang, cũng không nằm ngoài xu thế phát triển chung của cả nước. Lĩnh vực đất đai ngày càng trở nên quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Tuy nhiên, công tác quản lý nhà nước về đất đai vẫn còn tồn tại những mặt yếu kém. Do đó, việc đánh giá khách quan kết quả đạt được, nhận diện những hạn chế là vô cùng cần thiết. Điều này giúp rút ra bài học kinh nghiệm, từ đó quản lý và sử dụng đất một cách hiệu quả nhất. Thị trường bất động sản Quang Bình giai đoạn này chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm chính sách, quy hoạch và nhu cầu thực tế của người dân.

2.1. Tình Hình Quản Lý Đất Đai Trước Giai Đoạn 2012 2014

Trước giai đoạn 2012-2014, công tác quản lý đất đai tại huyện Quang Bình còn gặp nhiều khó khăn. Nhận thức của người dân về pháp luật đất đai còn hạn chế, dẫn đến tình trạng chuyển nhượng QSDĐ trái phép. Hệ thống thông tin đất đai chưa được hoàn thiện, gây khó khăn cho việc theo dõi và quản lý biến động đất đai. Công tác quy hoạch sử dụng đất chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

2.2. Các Hình Thức Chuyển Quyền Sử Dụng Đất Phổ Biến

Trong giai đoạn 2012-2014, các hình thức chuyển quyền sử dụng đất phổ biến tại huyện Quang Bình bao gồm chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế, thế chấp và chuyển đổi. Chuyển nhượng là hình thức phổ biến nhất, chủ yếu diễn ra giữa các hộ gia đình, cá nhân. Tặng cho và thừa kế thường xảy ra trong nội bộ gia đình. Thế chấp QSDĐ được sử dụng để vay vốn ngân hàng phục vụ sản xuất kinh doanh. Chuyển đổi QSDĐ diễn ra nhằm mục đích dồn điền đổi thửa, tạo điều kiện cho sản xuất nông nghiệp quy mô lớn.

III. Đánh Giá Kết Quả Chuyển Quyền Sử Dụng Đất 2012 2014

Việc đánh giá kết quả chuyển quyền sử dụng đất tại huyện Quang Bình trong giai đoạn 2012-2014 cần xem xét cả mặt định lượng và định tính. Về mặt định lượng, cần phân tích số liệu về diện tích đất chuyển quyền, số lượng giao dịch, giá trị giao dịch, nguồn thu ngân sách từ hoạt động chuyển quyền. Về mặt định tính, cần đánh giá tác động của hoạt động chuyển quyền đến phát triển kinh tế - xã hội, đến đời sống của người dân, đến công tác quản lý đất đai của địa phương. Biến động giá đất cũng là một yếu tố quan trọng cần được phân tích.

3.1. Phân Tích Số Liệu Về Diện Tích Và Số Lượng Giao Dịch

Phân tích số liệu về diện tích đất chuyển quyền và số lượng giao dịch cho thấy xu hướng tăng trưởng trong giai đoạn 2012-2014. Điều này phản ánh nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng, đồng thời cho thấy thị trường đất đai tại huyện Quang Bình đang phát triển. Tuy nhiên, cần lưu ý đến sự phân bố không đồng đều của các giao dịch, tập trung chủ yếu ở khu vực trung tâm và các xã có tiềm năng phát triển kinh tế.

3.2. Tác Động Của Chuyển QSDĐ Đến Phát Triển Kinh Tế Xã Hội

Hoạt động chuyển quyền sử dụng đất có tác động tích cực đến phát triển kinh tế - xã hội của huyện Quang Bình. Nó tạo điều kiện cho việc tái phân bổ nguồn lực đất đai, giúp đất đai được sử dụng hiệu quả hơn. Nguồn thu từ hoạt động chuyển quyền góp phần tăng ngân sách địa phương, phục vụ đầu tư phát triển. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý đến những tác động tiêu cực như tình trạng đầu cơ đất đai, tranh chấp đất đai, ảnh hưởng đến đời sống của người dân.

3.3. Đánh Giá Về Quy Trình Và Thủ Tục Chuyển Quyền Sử Dụng Đất

Việc đánh giá về quy trình chuyển quyền sử dụng đất cho thấy vẫn còn nhiều bất cập. Thủ tục chuyển nhượng đất đai còn rườm rà, phức tạp, gây khó khăn cho người dân. Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng chưa chặt chẽ, dẫn đến tình trạng chậm trễ trong giải quyết hồ sơ. Cần cải cách thủ tục hành chính, nâng cao năng lực của cán bộ, công chức để tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

IV. Các Vấn Đề Tồn Tại Và Giải Pháp Trong Chuyển QSDĐ

Mặc dù đạt được những kết quả nhất định, công tác chuyển quyền sử dụng đất tại huyện Quang Bình vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề. Đó là sự thiếu minh bạch trong thông tin quy hoạch, tình trạng tranh chấp đất đai, sự hạn chế về nguồn lực và năng lực của cán bộ quản lý đất đai. Để giải quyết những vấn đề này, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả, từ hoàn thiện hệ thống pháp luật đến nâng cao năng lực quản lý và tuyên truyền, phổ biến pháp luật.

4.1. Thiếu Minh Bạch Trong Thông Tin Quy Hoạch Đất Đai

Sự thiếu minh bạch trong thông tin quy hoạch đất đai gây khó khăn cho người dân trong việc tiếp cận thông tin, dẫn đến tình trạng đầu cơ đất đai và tranh chấp. Cần công khai, minh bạch thông tin quy hoạch trên các phương tiện thông tin đại chúng, tạo điều kiện cho người dân tham gia vào quá trình lập quy hoạch. Xây dựng hệ thống thông tin đất đai trực tuyến, cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và kịp thời.

4.2. Tình Trạng Tranh Chấp Đất Đai Diễn Biến Phức Tạp

Tranh chấp đất đai là một vấn đề nhức nhối tại huyện Quang Bình, gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự và đời sống của người dân. Cần tăng cường công tác hòa giải ở cơ sở, giải quyết kịp thời các tranh chấp mới phát sinh. Nâng cao năng lực của cán bộ giải quyết tranh chấp, đảm bảo giải quyết đúng pháp luật, công bằng và khách quan.

4.3. Hạn Chế Về Nguồn Lực Và Năng Lực Cán Bộ Quản Lý

Sự hạn chế về nguồn lực và năng lực của cán bộ quản lý đất đai là một thách thức lớn đối với công tác quản lý đất đai tại huyện Quang Bình. Cần tăng cường đầu tư cho công tác quản lý đất đai, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ. Thu hút cán bộ trẻ, có trình độ và tâm huyết với công việc.

V. Kiến Nghị Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Chuyển QSDĐ

Để nâng cao hiệu quả công tác chuyển quyền sử dụng đất tại huyện Quang Bình, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp về hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao năng lực quản lý, tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin. Các giải pháp này cần được triển khai một cách bài bản, có lộ trình cụ thể và sự tham gia của tất cả các bên liên quan.

5.1. Hoàn Thiện Thể Chế Chính Sách Về Đất Đai

Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật về đất đai, đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất và phù hợp với thực tiễn. Xây dựng cơ chế, chính sách khuyến khích sử dụng đất hiệu quả, hạn chế tình trạng bỏ hoang đất. Ban hành quy định cụ thể về định giá đất, đảm bảo giá đất phù hợp với giá thị trường.

5.2. Nâng Cao Năng Lực Quản Lý Đất Đai

Cần kiện toàn bộ máy quản lý đất đai từ huyện đến xã, đảm bảo đủ về số lượng và chất lượng. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ quản lý đất đai. Xây dựng cơ chế kiểm tra, giám sát hoạt động quản lý đất đai, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

5.3. Tăng Cường Tuyên Truyền Phổ Biến Pháp Luật

Cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đất đai đến người dân, nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật. Sử dụng đa dạng các hình thức tuyên truyền, phù hợp với từng đối tượng. Phối hợp với các tổ chức đoàn thể, cộng đồng dân cư để thực hiện công tác tuyên truyền.

VI. Kết Luận Và Triển Vọng Phát Triển Thị Trường Đất Đai

Nghiên cứu về đánh giá chuyển quyền sử dụng đất tại huyện Quang Bình, Hà Giang trong giai đoạn 2012-2014 đã làm rõ thực trạng, xác định những kết quả đạt được và tồn tại, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất. Trong tương lai, thị trường bất động sản Quang Bình hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện. Tuy nhiên, để đảm bảo sự phát triển bền vững, cần có sự quản lý chặt chẽ và hiệu quả từ các cơ quan chức năng.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu Và Bài Học Kinh Nghiệm

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng công tác chuyển quyền sử dụng đất tại huyện Quang Bình trong giai đoạn 2012-2014 đã đạt được những kết quả nhất định, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết. Bài học kinh nghiệm rút ra là cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, sự tham gia của người dân và sự quản lý chặt chẽ từ nhà nước.

6.2. Triển Vọng Phát Triển Thị Trường Bất Động Sản Quang Bình

Thị trường bất động sản Quang Bình có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai, nhờ vào vị trí địa lý thuận lợi, tài nguyên thiên nhiên phong phú và chính sách thu hút đầu tư của địa phương. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả tiềm năng này, cần có quy hoạch bài bản, đầu tư cơ sở hạ tầng và quản lý chặt chẽ thị trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đất đai là nguồn tài nguyên quốc gia đặc biệt, là tư liệu sản xuất chủ yếu trong nông - lâm nghiệp và là thành phần thiết yếu của môi trường sống cũng như sự an toàn tài chính của người dân. Trong tiến trình phát triển kinh tế thị trường và công nghiệp hóa - hiện đại hóa, các giao dịch chuyển quyền sử dụng đất ngày càng mở rộng và giữ vai trò trung tâm trong công tác quản lý nhà nước về đất đai. Tại huyện Quang Bình, một huyện miền núi thuộc tỉnh Hà Giang được thành lập từ cuối năm 2003, sự gia tăng giá trị đất đai cùng tốc độ phát triển kinh tế - xã hội đã kéo theo nhu cầu chuyển quyền sử dụng đất của các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân ngày một lớn.

Tuy nhiên, thực tiễn tại huyện Quang Bình trong giai đoạn 2012 - 2014 cho thấy công tác quản lý nhà nước về đất đai còn gặp nhiều khó khăn và tồn tại. Trình độ dân trí và nhận thức pháp luật đất đai của đại bộ phận nhân dân còn hạn chế; nhiều hộ gia đình chưa thấy hết giá trị pháp lý của giấy tờ đất đai, dẫn đến tình trạng tự ý thực hiện các giao dịch chuyển quyền sử dụng đất với nhau mà không thông qua trình tự, thủ tục do pháp luật quy định. Bên cạnh đó, hệ thống văn bản hướng dẫn thường xuyên đổi mới, đòi hỏi công tác quản lý địa phương phải liên tục cập nhật và thích ứng. Từ thực tiễn đó, tác giả Hoàng Xuân Thoại đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm đánh giá thực trạng, nhận diện các vướng mắc và đề xuất các giải pháp khắc phục.

Mục tiêu nghiên cứu được tác giả xác định cụ thể gồm ba nội dung:

1. Đánh giá thực trạng công tác chuyển quyền sử dụng đất trên địa bàn huyện Quang Bình giai đoạn 2012 - 2014.
2. Xác định những kết quả đạt được và những tồn tại, yếu kém trong công tác chuyển quyền sử dụng đất tại địa phương.
3. Đề ra giải pháp khắc phục những tồn tại, yếu kém đó nhằm điều chỉnh cho phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện.

Để đạt được các mục tiêu trên, nghiên cứu đặt ra bốn yêu cầu kỹ thuật:

1. Nắm vững hệ thống văn bản pháp luật về đất đai do Nhà nước ban hành, đặc biệt là các quy định liên quan trực tiếp đến chuyển quyền sử dụng đất.
2. Đảm bảo số liệu, tài liệu điều tra thu thập được phải chính xác, đầy đủ, có cơ sở pháp lý và đảm bảo tính khách quan.
3. Đối chiếu, so sánh được giữa khung lý thuyết đã học với thực tế địa phương nhằm củng cố và nâng cao kiến thức chuyên môn.
4. Đề xuất các giải pháp và kiến nghị có tính khả thi, phù hợp với điều kiện thực tế tại địa bàn nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài bao gồm:

• Đối tượng nghiên cứu: Nội dung, số liệu, kết quả thực hiện các giao dịch chuyển quyền sử dụng đất; các văn bản quy phạm pháp luật, hồ sơ địa chính liên quan; thực tiễn hoạt động quản lý nhà nước về chuyển quyền sử dụng đất trên địa bàn huyện Quang Bình.
• Phạm vi không gian: Toàn bộ địa bàn huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang (bao gồm 15 đơn vị hành chính cấp xã).
• Phạm vi thời gian của dữ liệu: Giai đoạn từ năm 2012 đến năm 2014.
• Thời gian và địa điểm thực hiện đề tài: Triển khai từ ngày 24/02/2015 đến ngày 11/05/2015 tại Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập khung lý luận dựa trên quan điểm học thuyết Mác - Lênin về đất đai là tài sản lâu dài của loài người và tư liệu sản xuất đặc biệt, kết hợp với quá trình thể chế hóa quyền của người sử dụng đất trong lịch sử pháp luật Việt Nam (Luật Đất đai năm 1987, 1993, 2003 và Luật Đất đai năm 2013). Các quyền năng chuyển quyền sử dụng đất được phân tích bao gồm: chuyển đổi, chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho, thế chấp, bảo lãnh và góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất. Tác giả tổng hợp bốn điều kiện tiên quyết để người sử dụng đất thực hiện quyền theo Điều 106 Luật Đất đai 2003: có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; đất không có tranh chấp; quyền sử dụng đất không bị kê biên để bảo đảm thi hành án; và đất còn trong thời hạn sử dụng. Bên cạnh đó, các quy định mới theo Luật Đất đai 2013 (Điều 167 về quyền giao dịch, công chứng, chứng thực và Điều 168 về thời điểm thực hiện quyền) cũng được đối chiếu.

Nhóm văn bản	Tên văn bản quy phạm pháp luật	Cơ quan ban hành và nội dung điều chỉnh chính
Luật	Hiến pháp 1992; Luật Đất đai 2003; Bộ luật Dân sự 2005; Luật Đất đai 2013 (số 45/2013/QH13)	Khung pháp lý tối cao điều chỉnh quan hệ sở hữu toàn dân, quyền năng sử dụng đất và giao dịch dân sự về đất đai
Nghị định	NĐ 181/2004/NĐ-CP; NĐ 198/2004/NĐ-CP; NĐ 84/2007/NĐ-CP; NĐ 88/2009/NĐ-CP; NĐ 43/2014/NĐ-CP; NĐ 44/2014/NĐ-CP; NĐ 45/2014/NĐ-CP; NĐ 46/2014/NĐ-CP	Quy định thi hành Luật Đất đai, thu tiền sử dụng đất, giá đất, thu tiền thuê đất, bồi thường tái định cư và cấp GCN
Thông tư & Quyết định	TT 29/2004/TT-BTNMT; TT 117/2004/TT-BTC; TT 01/2005/TT-BTNMT; TT 23/2006/TT-BTC; QĐ 08/2006/QĐ-BTNMT; QĐ 93/2007/TTCP; TT 09/2007/TT-BTNMT; TT 17/2009/TT-BTNMT	Hướng dẫn lập, chỉnh lý hồ sơ địa chính; cơ chế một cửa liên thông; quy định mẫu giấy chứng nhận và nghĩa vụ tài chính
Thông tư liên tịch	TTLT 30/2005/TTLT/BTC-BTNMT; TTLT 05/2005/TTLT/BTP-BTNMT; TTLT 03/2006/TTLT-BTP-BTNMT; TTLT 04/2006/TTLT-BTP-BTNMT; TTLT 20/2011/TTLT-BTP-BTNMT	Hướng dẫn luân chuyển hồ sơ địa chính - tài chính; đăng ký thế chấp, bảo lãnh quyền sử dụng đất; công chứng, chứng thực

Về phương pháp nghiên cứu, tác giả kết hợp nghiên cứu tài liệu thứ cấp với khảo sát xã hội học thực địa:

• Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: Thu thập số liệu thống kê tổng hợp về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, báo cáo quản lý và hiện trạng sử dụng đất năm 2014; tổng hợp hồ sơ, số liệu biến động chuyển quyền sử dụng đất lưu trữ tại Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Quang Bình giai đoạn 2012 - 2014.
• Phương pháp điều tra thu thập số liệu sơ cấp: Thiết kế và phát phiếu điều tra phỏng vấn với quy mô mẫu là 100 phiếu, gồm 10 phiếu dành cho cán bộ địa chính cấp xã/huyện và 90 phiếu phát ngẫu nhiên cho người sử dụng đất tại các tổ dân phố, thôn bản trên địa bàn huyện nhằm ghi nhận đánh giá về quy trình thủ tục, thuận lợi và vướng mắc thực tế.
• Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu: Nhập liệu, phân loại thống kê theo từng hình thức chuyển quyền, diện tích biến động, đối tượng tham gia và tính toán các chỉ tiêu số học, tỷ lệ phần trăm bằng phần mềm tin học văn phòng Microsoft Excel.
• Phương pháp so sánh: Đối chiếu số liệu giữa các năm 2012, 2013, 2014; so sánh quy định giữa Luật Đất đai 2003 và Luật Đất đai 2013; so sánh kết quả thực hiện tại Quang Bình với các địa phương khác được trích dẫn (Hà Nội, Hòa Bình, Bắc Giang).

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả lập luận tính cấp thiết của đề tài từ vai trò cốt lõi của đất đai đối với đời sống kinh tế - xã hội và thị trường bất động sản. Tại huyện miền núi Quang Bình, dù công tác quản lý nhà nước về đất đai đã được chú trọng sau hơn một thập kỷ thành lập huyện, địa phương vẫn bộc lộ nhiều điểm yếu trong việc theo dõi biến động đất đai do thói quen chuyển nhượng trao tay của đồng bào các dân tộc. Phần này xác lập hệ thống mục tiêu, 4 yêu cầu phương pháp luận cùng ý nghĩa học thuật (bổ sung kiến thức chuyên ngành Địa chính môi trường, nắm vững hệ thống pháp luật) và ý nghĩa thực tiễn (giúp cơ quan chuyên môn tháo gỡ vướng mắc, nâng cao hiệu lực quản trị đất đai địa phương).

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Tác giả phân tích toàn diện cơ sở khoa học, lý luận, pháp lý và thực tiễn của công tác chuyển quyền sử dụng đất:

• Hệ thống hóa các căn cứ pháp luật từ Hiến pháp 1992, Luật Đất đai năm 2003 và Luật Đất đai năm 2013 cùng hệ thống các văn bản dưới luật (Nghị định 181/2004/NĐ-CP, 84/2007/NĐ-CP, 88/2009/NĐ-CP, 43/2014/NĐ-CP...).
• Định nghĩa bản chất, trình tự, thủ tục và thành phần hồ sơ hành chính của từng hình thức chuyển quyền: chuyển đổi (dồn điền đổi thửa nội xã); chuyển nhượng (giao dịch thanh toán giá trị); thừa kế (theo di chúc hoặc 3 hàng thừa kế theo Bộ luật Dân sự); tặng cho; thế chấp; bảo lãnh; và góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất.
• Xác định 3 trường hợp pháp luật cấm chuyển quyền (đất không có giấy tờ hợp pháp, đất giao cho tổ chức không được chuyển quyền, đất đang tranh chấp) và quy định chặt chẽ về thẩm quyền công chứng, chứng thực tại UBND cấp xã hoặc tổ chức hành nghề công chứng.
• Khái quát thực trạng giao dịch đất đai tại một số địa phương (Hà Nội diễn ra sôi động đầy đủ các hình thức; Hòa Bình và Bắc Giang ghi nhận sự tăng nhanh về thế chấp, tặng cho và đóng góp tích cực cho nguồn thu ngân sách); qua đó định vị đặc thù của huyện miền núi Quang Bình - nơi giao dịch chủ yếu tập trung vào thế chấp vay vốn và chuyển nhượng, trong khi các hình thức thừa kế, tặng cho, cho thuê còn chiếm tỷ lệ rất thấp.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Chương này trình bày chi tiết thiết kế nghiên cứu:

• Phạm vi nghiên cứu bao quát các hình thức chuyển quyền sử dụng đất tại 15 xã của huyện Quang Bình trong 3 năm (2012 - 2014).
• Địa điểm thực hiện trực tiếp tại Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Quang Bình từ ngày 24/02/2015 đến ngày 11/05/2015.
• Nội dung nghiên cứu gồm 4 hợp phần: điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội huyện; hiện trạng và tình hình quản lý sử dụng đất năm 2014; thực trạng kết quả từng hình thức chuyển quyền giai đoạn 2012 - 2014; đánh giá công tác quản lý thông qua khảo sát xã hội học.
• Quy trình nghiên cứu vận dụng 4 phương pháp cụ thể: phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp từ báo cáo hành chính; phương pháp điều tra sơ cấp với cỡ mẫu 100 phiếu (10 cán bộ chuyên trách, 90 người dân); phương pháp xử lý số liệu bằng Microsoft Excel và phương pháp phân tích so sánh đối chiếu logic.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Đây là nội dung trọng tâm của khóa luận, phản ánh các số liệu thực tế thu thập tại địa bàn huyện Quang Bình:

1. Điều kiện tự nhiên, tài nguyên và kinh tế - xã hội huyện Quang Bình

Huyện Quang Bình được thành lập theo Nghị định số 146 ngày 01/12/2003 của Chính phủ trên cơ sở chia tách từ 12 xã thuộc huyện Bắc Quang, 1 xã thuộc huyện Xín Mần và 2 xã thuộc huyện Hoàng Su Phì. Toàn huyện có 15 đơn vị hành chính cấp xã, tổng diện tích tự nhiên là 79.188,04 ha (chiếm 10% diện tích toàn tỉnh Hà Giang). Trung tâm huyện đặt tại xã Yên Bình, cách thị xã Hà Giang 83 km về phía Tây Nam.

Nhóm yếu tố	Thông số và đặc điểm thực tế tại huyện Quang Bình
Vị trí và Địa hình	Toạ độ: 22°12'30'' đến 22°34'41'' B, 103°56'40'' đến 104°17'25'' Đ. Phía Đông giáp Bắc Quang, Nam giáp Yên Bái, Tây giáp Lào Cai, Tây Bắc giáp Xín Mần, Bắc giáp Hoàng Su Phì. Địa hình chia 3 dạng: núi cao trung bình (900 - 1.700 m, dốc >25°); đồi núi thấp (vài chục đến 900 m); thung lũng ven sông Con và sông Bạc.
Khí hậu & Thủy văn	Nhiệt độ trung bình năm: 22,5°C (cao nhất 27°C vào tháng 7; thấp nhất 15,4°C vào tháng 1). Tổng tích ôn: 8.203°C. Lượng mưa trung bình năm: 4.665 mm (mùa mưa từ tháng 5 - 11 chiếm 90% lượng mưa cả năm). Sông chính: sông Con, sông Bạc; suối lớn: suối Nậm Luổng, suối Nậm Rễ.
Tài nguyên đất	Chia thành 5 nhóm đất chính: Đất phù sa (P), Đất gley (GL), Đất than bùn (T), Đất xám (X), Đất đỏ (F).
Tài nguyên rừng	Tổng diện tích có rừng: 40.796,17 ha (rừng tự nhiên: 32.348,65 ha; rừng trồng: 8.447,52 ha). Độ che phủ rừng tăng từ 48% (2001) lên 54% (2004) và đạt 67% (2010). Thuộc vùng nguyên liệu Công ty giấy Bãi Bằng. Hàng năm nhân dân tự trồng mới trên 1.000 ha.
Dân số & Dân tộc	Tổng dân số: 56.401 người (chiếm 7,79% dân số tỉnh Hà Giang). Mật độ: 71 người/km² (thấp hơn mức bình quân toàn tỉnh là 89 người/km²). Tỷ lệ tăng dân số tự nhiên: 1,25%. Toàn huyện có 12 dân tộc anh em: Tày (28.045 người, 49,72%), Dao (12.627 người, 22,39%), Pà Thẻn (4.530 người, 8,03%), Kinh (4.239 người, 7,52%), Mông (2.657 người, 4,71%), La Chỉ (2.427 người, 4,3%), Nùng...
Kinh tế	Tốc độ tăng trưởng nông - lâm - ngư nghiệp đạt 9,5%/năm, sản lượng lương thực tăng bình quân 2,16%/năm. Nông nghiệp chiếm trên 50% GDP (trồng trọt chiếm 82 - 82,5%, chăn nuôi chiếm 17,5 - 18%). Thủy sản có 400 ha mặt nước (năm 2009 là 350 ha), sản lượng cá đạt 370 tấn. Công nghiệp - xây dựng tăng trưởng 29,2%/năm; thương mại - dịch vụ - du lịch tăng bình quân 29,3%/năm (giai đoạn 2005 - 2010).
Hạ tầng kỹ thuật & Xã hội	Giao thông: Tuyến Quốc lộ 279 qua 4 xã dài 36 km; Tỉnh lộ 183; đường Tỉnh lộ Vĩ Thượng - Xuân Giang - Yên Bình - Tân Nam (48 km); Tỉnh lộ Việt Quang - Xuân Giang (25 km). Toàn huyện có 182,1 km đường ô tô; 15/15 xã có đường ô tô đến trung tâm, song vào mùa mưa có 5 xã đi lại khó khăn (Tiên Nguyên, Nà Khương, Xuân Minh, Hương Sơn, Bản Rịa). Đường liên thôn dài 2.653 km, chủ yếu là đường đất (mới có gần 40 km bê tông). Điện lưới: 230 km đường dây 35 KV, 250 km đường dây 0,4 KV, 68 trạm biến thế; 100% xã có điện lưới, trên 90% số hộ dùng điện. Viễn thông: 15/15 xã có bưu điện văn hóa, 2.837 máy điện thoại cố định (10 máy/100 dân). Y tế: 1 bệnh viện huyện, 1 phòng khám đa khoa khu vực, 1 đội vệ sinh phòng dịch, 15 trạm y tế xã; tổng số 205 cán bộ y tế (196 y, 9 dược; đại học và sau đại học: 26 người [12,68%], trung học: 164 người [80%], sơ học: 15 người [7,32%]; đạt 1 cán bộ y tế/363 dân; tỷ lệ 4 bác sĩ/10.000 dân). Giáo dục: 15/15 xã đạt chuẩn phổ cập tiểu học; 8/15 xã đạt chuẩn phổ cập THCS. Huyện có 15 giáo viên giỏi cấp tỉnh, 101 giáo viên giỏi cấp huyện; 7 học sinh giỏi cấp tỉnh, 155 học sinh giỏi huyện. Hạn chế: trên 50% số phòng học chưa kiên cố hóa; 46,67% số trường THCS chưa đạt chuẩn quốc gia.

2. Tình hình quản lý và hiện trạng sử dụng đất

Văn bản phản ánh tổng diện tích tự nhiên của huyện năm 2014 là 79.188,04 ha. Tác giả tiến hành thống kê cơ cấu đất đai theo mục đích sử dụng và phân tích tình hình biến động sử dụng đất đai giữa các năm 2012, 2013 và 2014 làm cơ sở nền tảng đánh giá nhu cầu luân chuyển quyền sử dụng.

3. Thực trạng và kết quả công tác chuyển quyền sử dụng đất (2012 - 2014)

Nội dung chương 4 phân tích số liệu biến động thực tế qua 5 nghiệp vụ chính được ghi nhận trong danh mục bảng biểu:

• Thế chấp bằng giá trị quyền sử dụng đất: Là hình thức chiếm tỷ trọng lớn nhất, diễn ra sôi động nhất nhằm phục vụ nhu cầu vay vốn phát triển kinh tế hộ gia đình tại các tổ chức tín dụng (được theo dõi qua Bảng 4.11 và Bảng 4.12 trong văn bản).
• Chuyển nhượng quyền sử dụng đất: Tác giả phân tích chi tiết kết quả thực hiện và phân loại diện tích, số hồ sơ chuyển nhượng theo từng mục đích sử dụng (đất ở, đất nông nghiệp) qua Bảng 4.5 và Bảng 4.6.
• Tặng cho quyền sử dụng đất: Khảo sát các trường hợp tặng cho quyền sử dụng đất trên địa bàn (Bảng 4.7 và Bảng 4.8), chủ yếu phát sinh trong nội bộ gia đình, dòng họ giữa bố mẹ cho con cái.
• Thừa kế quyền sử dụng đất: Được tổng hợp qua Bảng 4.9 và Bảng 4.10, phản ánh các trường hợp nhận di sản quyền sử dụng đất theo pháp luật và di chúc.
• Chuyển đổi quyền sử dụng đất: Phản ánh qua Bảng 4.13 và Bảng 4.14, ghi nhận quá trình đổi đất phục vụ sản xuất nông nghiệp và dồn điền đổi thửa tại địa bàn các xã.

4. Đánh giá công tác chuyển quyền sử dụng đất qua điều tra xã hội học

Phân tích kết quả từ 100 phiếu điều tra thực địa (10 cán bộ địa chính và 90 người sử dụng đất):

• Góc nhìn cán bộ địa chính (Bảng 4.15): Phản ánh những vướng mắc về khối lượng hồ sơ, sự phối hợp luân chuyển hồ sơ giữa các cơ quan liên ngành, khó khăn do nhận thức pháp lý của người dân còn thấp, thói quen tự chuyển nhượng không đăng ký và những bất cập trong việc cập nhật quy định pháp lý mới.
• Góc nhìn người sử dụng đất (Bảng 4.16): Ghi nhận mức độ am hiểu về thủ tục hành chính chuyển quyền, thời gian giải quyết hồ sơ, mức độ thuận lợi khi thực hiện nghĩa vụ tài chính tại bộ phận một cửa và những rào cản về khoảng cách địa lý tại các xã vùng cao.

Kết quả và đóng góp

Văn bản ghi nhận một số kết quả chính và đóng góp khoa học - thực tiễn cụ thể:

• Kết quả điều tra thực nghiệm và số liệu hành chính: Nghiên cứu đã tập hợp và phân tích toàn diện số liệu về các giao dịch chuyển quyền sử dụng đất (chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế, thế chấp, chuyển đổi) gắn với hiện trạng quản lý tổng quỹ đất 79.188,04 ha của 15 xã thuộc huyện Quang Bình giai đoạn 2012 - 2014. Kết quả chỉ ra rằng giao dịch thế chấp bằng giá trị quyền sử dụng đất để vay vốn ngân hàng và giao dịch chuyển nhượng đất là hai loại hình phổ biến nhất, trong khi các hình thức tặng cho, thừa kế và chuyển đổi diễn ra với tần suất thấp hơn nhiều.
• Kết quả điều tra xã hội học: Thông qua 100 phiếu khảo sát (10 phiếu cán bộ địa chính và 90 phiếu người dân), nghiên cứu làm rõ bức tranh thực trạng: thủ tục chuyển quyền đã dần đi vào nền nếp theo cơ chế một cửa liên thông nhưng vẫn còn tình trạng người dân tự ý thực hiện chuyển đổi, chuyển nhượng không thông qua chính quyền xã.
• Đóng góp của khóa luận: Tác giả tự xác định đề tài giúp hệ thống hóa toàn bộ văn bản pháp lý về chuyển quyền sử dụng đất (đặc biệt là đối chiếu giữa Luật Đất đai 2003 và Luật Đất đai 2013); cung cấp nguồn tư liệu thực chứng phản ánh đúng thực trạng biến động đất đai tại một huyện miền núi mới thành lập có điều kiện kinh tế thuần nông; đồng thời đề xuất những kiến nghị sát thực với UBND huyện Quang Bình và cơ quan chuyên môn nhằm tháo gỡ điểm nghẽn trong công tác quản lý hồ sơ địa chính và chỉnh lý biến động đất đai.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận bộc lộ các giới hạn nghiên cứu được xác định từ phạm vi và văn bản:

• Hạn chế về dữ liệu và thời gian: Nghiên cứu dừng lại ở giai đoạn 2012 - 2014, thời điểm chuyển giao giữa Luật Đất đai 2003 và Luật Đất đai 2013 (Luật 2013 bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/07/2014). Do đó, các tác động thực tế của Nghị định 43/2014/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn thi hành mới chỉ được phân tích ở mức độ tiếp cận ban đầu, chưa đo lường được chu kỳ áp dụng dài hạn.
• Hạn chế về mẫu điều tra xã hội học: Cỡ mẫu khảo sát 100 phiếu (trong đó chỉ có 10 cán bộ địa chính và 90 người dân) được phân bổ ngẫu nhiên trên địa bàn toàn huyện, do địa hình chia cắt phức tạp nên chưa thể đại diện đồng đều cho toàn bộ 12 dân tộc và các vùng sâu, vùng xa có điều kiện đi lại đặc biệt khó khăn.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Khóa luận mở ra hướng nghiên cứu tiếp theo về việc đánh giá toàn diện tác động của Luật Đất đai năm 2013 đối với công tác chuyển quyền sử dụng đất tại huyện Quang Bình trong các giai đoạn tiếp sau (từ năm 2015 trở đi); mở rộng phạm vi điều tra xã hội học đối với từng nhóm đồng bào dân tộc thiểu số và nghiên cứu chuyên sâu về các giải pháp đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong số hóa, quản lý và chỉnh lý hồ sơ địa chính cấp huyện.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho các đối tượng và hoạt động học thuật:

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên các chuyên ngành Địa chính môi trường, Quản lý đất đai, Quản lý tài nguyên môi trường tại các trường đại học khối nông - lâm nghiệp; học viên nghiên cứu các đề tài quản lý nhà nước về tài nguyên đất đai tại vùng trung du và miền núi phía Bắc; cán bộ quản lý công tác địa chính tại Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện và công chức địa chính - xây dựng cấp xã.
• Nội dung có giá trị tham khảo chuyên sâu: Khung cơ sở pháp lý về chuyển quyền sử dụng đất được trích dẫn hệ thống, chi tiết từ cấp luật, nghị định đến thông tư liên tịch; phương pháp kết hợp số liệu thứ cấp từ cơ quan quản lý nhà nước với mẫu điều tra sơ cấp phỏng vấn cán bộ và người dân; cùng phương pháp tiếp cận điều kiện tự nhiên, cơ sở hạ tầng đặc thù miền núi để lý giải nguyên nhân của các tồn tại trong quản lý đất đai.

Câu hỏi thường gặp

1. Huyện Quang Bình được thành lập vào thời gian nào và có quy mô địa giới hành chính ra sao?
Huyện Quang Bình được thành lập theo Nghị định số 146 ngày 01 tháng 12 năm 2003 của Thủ tướng Chính phủ, trên cơ sở chia tách từ 12 xã của huyện Bắc Quang, 1 xã của huyện Xín Mần và 2 xã của huyện Hoàng Su Phì. Toàn huyện có 15 đơn vị hành chính cấp xã, tổng diện tích tự nhiên là 79.188,04 ha, chiếm 10% tổng diện tích tự nhiên của tỉnh Hà Giang.

2. Người sử dụng đất tại huyện Quang Bình phải đáp ứng những điều kiện chung nào để được chuyển quyền sử dụng đất theo Luật Đất đai 2003?
Căn cứ Điều 106 Luật Đất đai 2003 được khóa luận viện dẫn, người sử dụng đất phải đảm bảo 4 điều kiện: (1) Có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; (2) Đất không có tranh chấp; (3) Quyền sử dụng đất không bị kê biên để bảo đảm thi hành án; và (4) Đất đang trong thời hạn sử dụng. Pháp luật nghiêm cấm chuyển quyền trong 3 trường hợp: đất không có giấy tờ hợp pháp, đất giao cho tổ chức mà luật cấm chuyển quyền và đất đang có tranh chấp.

3. Khóa luận sử dụng cỡ mẫu điều tra xã hội học như thế nào và đối tượng được phỏng vấn là ai?
Tác giả đã triển khai điều tra phỏng vấn với tổng quy mô mẫu là 100 phiếu khảo sát, bao gồm: 10 phiếu dành cho cán bộ địa chính và 90 phiếu điều tra ngẫu nhiên người sử dụng đất tại các tổ dân phố, thôn bản trên địa bàn huyện Quang Bình để thu thập thông tin về thuận lợi, khó khăn trong thực hiện thủ tục chuyển quyền sử dụng đất.

4. Hai hình thức chuyển quyền sử dụng đất nào diễn ra chủ yếu và mạnh mẽ nhất tại huyện Quang Bình?
Theo kết quả nghiên cứu trong văn bản, hình thức chuyển quyền sử dụng đất trên địa bàn huyện chủ yếu tập trung vào hình thức thế chấp bằng giá trị quyền sử dụng đất (để vay vốn tại các tổ chức tín dụng) và hình thức chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Các hình thức thừa kế, tặng cho, cho thuê, cho thuê lại và chuyển đổi quyền sử dụng đất tuy có phát sinh nhưng chiếm tỷ lệ ít hơn.

5. Cơ sở hạ tầng giao thông và tình trạng lớp học tại huyện Quang Bình được văn bản phản ánh như thế nào?
Toàn huyện có 182,1 km đường ô tô với trục chính là Quốc lộ 279 (dài 36 km) và Tỉnh lộ 183. Dù 15/15 xã có đường ô tô đến trung tâm, vào mùa mưa vẫn còn 5 xã đi lại khó khăn do chưa rải nhựa xong (Tiên Nguyên, Nà Khương, Xuân Minh, Hương Sơn, Bản Rịa). Hệ thống đường liên thôn dài 2.653 km chủ yếu là đường đất (mới có gần 40 km được bê tông hóa). Về giáo dục, toàn huyện vẫn còn trên 50% số phòng học chưa được kiên cố hóa và 46,67% số trường THCS chưa đạt chuẩn quốc gia.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Xuân Thoại đã hệ thống hóa khung pháp lý chặt chẽ và đánh giá thực chất công tác chuyển quyền sử dụng đất trên địa bàn huyện Quang Bình giai đoạn 2012 - 2014. Nghiên cứu chỉ ra bức tranh thực tế về sự phát triển mạnh mẽ của hoạt động thế chấp và chuyển nhượng đất đai phục vụ phát triển kinh tế hộ gia đình, đồng thời nhận diện thẳng thắn các rào cản do nhận thức pháp luật hạn chế của người dân và khó khăn về địa hình, giao thông miền núi. Các dữ liệu khảo sát và giải pháp được tác giả đề xuất là nguồn tư liệu có giá trị cho việc nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về đất đai tại huyện Quang Bình trong giai đoạn triển khai Luật Đất đai năm 2013.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Từ xưa đến nay không ai có thể phủ nhận vai trò của đất đai, nó quyết định sự tồn tại, phát triển của con người và các sinh vật khác trên trái đất. Các Mác có viết: “Đất đai là tài sản mãi mãi với loài người, là điều kiện để sinh tồn, là điều kiện không thể thiếu được để sản xuất, là tư liệu sản xuất cơ bản trong nông, lâm nghiệp”. Bởi vậy, nếu không có đất đai thì sẽ không có bất kỳ ngành sản xuất nào, con người cũng không thể tiến hành quá trình sản xuất để sản xuất ra của cải vật chất duy trì cuộc sống, giống nòi đến ngày nay. Trải qua một quá trình lịch sử lâu dài con người chiếm hữu đất đai biến đất đai từ sản vật tự nhiên thành tài sản của cộng đồng, của quốc gia.

Luật Đất đai năm 1993 của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam có ghi: “Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hoá xã hội, an ninh quốc phòng. Trải qua nhiều thế hệ nhân dân ta đã tốn bao công sức, xương máu mới tạo lập, bảo vệ được vốn đất đai như ngày nay!” Đất đai còn là nguồn của cải, quyền sử dụng đất lại là nguyên liệu của thị trường nhà đất, nó là tài sản đảm bảo sự an toàn về tài chính, có thể chuyển nhượng qua các thế hệ. Ý thức được tầm quan trọng của đất đai, nhà nước ta đã sớm ban hành và hoàn thiện các văn bản pháp luật để quản lý tài nguyên này. Mới đây nhất là luật Đất đai 2013.

Chuyển quyền sử dụng đất là một trong những nội dung cơ bản được đề cập đến trong luật đất đai, nó được nhà nước công nhận từ năm 1993, năm 2003, cho đến nay nó đã được bổ sung, hoàn chỉnh hơn để phục vụ nhu cầu của người sử dụng đất. 2 Huyện Quang Bình là một huyện của tỉnh Hà Giang. Theo nhịp phát triển của kinh tế và xã hội thì lĩnh vực đất đai cũng trở thành một trong những lĩnh vực quan trọng cho sự phát triển của tỉnh. Trong những năm qua, các vấn đề liên quan đến đất đai đã được huyện quan tâm tuy nhiên vẫn còn những mặt tồn tại và yếu kém trong công tác quản lý nhà nước về đất đai.

Chính vì thế, chúng ta cần có cái nhìn khách quan những kết quả đạt được, thấy được những mặt hạn chế tồn tại để rút ra bài học kinh nghiệm nhằm quản lý và sử dụng đất một cách hiệu quả nhất. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, được sự nhất trí của Ban giám hiệu trường, Ban chủ nhiệm khoa Quản lý Tài nguyên, Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn của cô giáo TS. Phan Thị Thu Hằng, em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá kết quả công tác chuyển quyền sử dụng đất trên địa bàn huyện Quang Bình – Tỉnh Hà Giang giai đoạn 2012- 2014” để có cái nhìn đúng đắn về công tác chuyển quyền sử dụng đất, phát huy điểm mạnh và khắc phục điểm yếu trong công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn huyện Quang Bình trong thời gian tới. Mục đích nghiên cứu - Đánh giá thực trạng công tác chuyển quyền sử dụng đất trên địa bàn huyện Quang Bình giai đoạn 2012-2014.

- Xác định những kết quả đạt được và những tồn tại, yếu kém trong công tác chuyển quyền sử dụng đất tại địa phương. - Đề ra giải pháp khắc phục những tồn tại yếu kém đó, điều chỉnh cho phù hợp với sự phát triển của huyện. Yêu cầu - Nắm vững hệ thống các văn bản pháp luật về đất đai mà Nhà nước đã ban hành, đặc biệt là các văn bản có liên quan đến công tác chuyển quyền sử dụng đất. 3 - Số liệu, tài liệu điều tra phải chính xác, đầy đủ, đảm bảo cơ sở pháp lý, đảm bảo tính khách quan.

- Đối chiếu, so sánh được giữa lý thuyết đã học với thực tế, vận dụng để củng cố và nâng cao kiến thức. - Những giải pháp và kiến nghị đưa ra phải phù hợp với điều kiện địa phương. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Bổ sung hoàn thiện kiến thức đã được học trong nhà trường cho bản thân đồng thời tiếp cận và thấy được những thuận lợi, khó khăn của chuyển quyền sử dụng đất tại địa phương - Nắm vững những quy định của Luật đất đai năm 2003 và những văn bản dưới Luật về đất đai của Trung ương và địa phương về công tác chuyển quyền sử dụng đất.

Ý nghĩa trong thực tiễn - Rút ra những kinh nghiệm trong công tác quản lý nhà nước về đất đai nói chung và công tác chuyển QSDĐ nói riêng. - Đề xuất ý kiến nhằm cơ quan chức năng ở địa phương có những phương hướng trong việc giải quyết những khó khăn, vướng mắc ở địa phương. 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.

Cơ sở pháp lý của đề tài - Hiến pháp 1992; - Luật Đất đai 2003, ngày 26/11/2003 được Quốc hội thông qua; - Nghị định 198/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của chính phủ về thu tiền sử dụng đất; - Nghị định 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành Luật đất đai 2003; - Thông tư 29/2004/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi Trường về việc hướng dẫn lập, chỉnh lý, quản lý hồ sơ địa chính; - Thông tư số 117/2004/TT-BTC ngày 01 tháng 11 năm 2004 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định số 198/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất; - Bộ luật Dân Sự 2005; - Thông tư liên tịch số 30/2005/TTLT/BTC-BTNMT ngày 18/04/2005 hướng dẫn việc luân chuyển hồ sơ của người SDĐ thực hiện nghĩa vụ tài chính; - Thông tư liên tịch số 05/2005/TTLT/BTP-BTNMT ngày 16/06/2005 của Bộ tư pháp và Bộ tài nguyên và Môi trường hướng dẫn việc đăng ký thế chấp, bảo lãnh bằng giá trị QSDĐ, tài sản gắn liền với đất; - Thông tư 01/2005/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi Trường về việc hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành Luật đất đai 2003; - Thông tư 23/2006/TT-BTC của Bộ tài chính về việc hướng dẫn xác định tiền sử dụng đất, tiền nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã trả có 5 nguồn gốc ngân sách Nhà nước theo quy định của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Đất đai; - Thông tư liên tịch 03/2006/TTLT-BTP-BTNMT của Bộ tư pháp và Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc sửa đổi, bổ sung một số quy định của Thông tư liên tịch số 05/2005/TTLT-BTP-BTNMT ngày 16/6/2005 của Bộ tư pháp và Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn việc đăng ký thế chấp, bảo lãnh bằng QSDĐ, tài sản gắn liền với đất; - Thông tư liên tịch 04/2006/TTLT-BTP-BTNMT ngày 13/6/2006 của Bộ tư pháp và Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn việc công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện quyền của người sử dụng đất; - Quyết định số 08/2006/QĐ-BTNMT ngày 21/07/2006 của Bộ tài nguyên và Môi trường về việc ban hành Quy định về GCN QSDĐ; - Quyết định số 93/2007/TTCP ngày 22/6/2007 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành quy chế thực hiện theo cơ chế “ Một cửa liên thông” tại cơ quan hành chính nhà nước tại địa phương; - Nghị định 84/2007/NĐ-CP ngày 25/05/2007 của Chính phủ về việc ban hành Quy định bổ sung về việc cấp GCN QSDĐ, thu hồi đất, thực hiện QSDĐ, trình tự thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai; - Thông tư số 09/2007/TT-BTNMT ngày 02/08/2007 của Bộ tài nguyên và Môi trường hướng dẫn việc lập, chỉnh lý, quản lý hồ sơ địa chính; - Thông tư số 17/2009/TT-BTNMT ngày 21/10/2009 của Bộ tài nguyên và Môi trường Quy định về GCN QSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất; - Nghị định số 88/2009/NĐ-CP ngày 19/10/2009 của Chính phủ về cấp GCN QSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất; - Thông tư 20/2011/TTLT-BTP-BTNMT ngày 18 tháng 11 năm 2011 6 của Bộ tư pháp và Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc hướng dẫn đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất. - Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2013 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai. - Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2013 của Chính phủ quy định về giá đất. - Nghị định số 45/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2013 của Chính phủ quy định về thu tiền sử dụng đất.

- Nghị định số 46/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2013 của Chính phủ quy định về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước. - Luật đất đai 2013 số 45/2013/QH13 có hiệu lực từ ngày 01/07/2014 2. Cơ sở lý luận của đề tài Việc chuyển QSDĐ là cơ sở cho việc thay đổi quan hệ pháp luật đất đai. Trong quá trình sử dụng đất đai từ trước tới nay luôn luôn có sự biến động do chuyển QSDĐ.

Mặc dù, trong Luật Đất đai năm 1987 Nhà nước đã quy định một phạm vi hạn hẹp trong việc chuyển QSDĐ như chỉ quy định cho phép chuyển quyền sử dụng đối với đất nông nghiệp, còn khả năng chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, thế chấp và thừa kế các loại đất khác hầu như bị cấm đoán. Nhưng thực tế các quyền này diễn ra rất sôi động và trốn tránh sự quản lý của Nhà nước. Đến Luật Đất đai năm 1993 Nhà nước đã ghi nhận sự thay đổi mối quan hệ đất đai toàn diện. Nhà nước đã thừa nhận đất đai có giá trị sử dụng và coi nó là một loại hàng hoá đặc biệt, cho phép người sử dụng được chuyển quyền khá rộng rãi theo quy định của pháp luật dưới các hình thức chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, thế chấp và thừa kế QSĐĐ, các quyền này được quy định tại Điều 73 Luật Đất đai 1993.

Tuy vậy, Luật Đất đai 1993 đã được soạn với tinh thần đổi mới của hiến pháp 1992 và trong quá 7 trình thực hiện đã được bổ sung hai lần (vào năm 1998 và năm 2001) cho phù hợp. Sau 10 năm thực hiện đã thu được kết quả đáng kể, góp phần to lớn vào công tác quản lý đất đai của Nhà nước trong thời kỳ đổi mới, thúc đẩy nền kinh tế Việt Nam phát triển. Song trong quá trình thực hiện Luật Đất đai 1993 cũng bộc lộ nhiều điểm còn chưa phù hợp với sự đổi mới và phát triển của đất nước trong thời kỳ công nghiệp hoá hiện đại hoá.