Luận văn: Đánh giá thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Thạch Thất, TP. Hà Nội

Luận văn phân tích hiệu quả chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội, cung cấp cái nhìn sâu sắc về tiến trình phát triển.

• Tác giả: Hồ Việt Hùng
• Người hướng dẫn: TS. Lê Ngọc Hướng
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Đánh Giá Thực Hiện Chương Trình Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Thạch Thất, Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục các từ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục sơ đồ
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Thesis abstract
• 1.8. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.9. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.9.1. Mục tiêu chung
• 1.9.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.10. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.10.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.10.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.11. Cơ sở lí luận và thực tiễn
• 1.11.1. Một số khái niệm về nông thôn và nông thôn mới

Tóm tắt

I. Tổng Quan Chương Trình Nông Thôn Mới Tại Thạch Thất

Chương trình xây dựng nông thôn mới là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân khu vực nông thôn. Tại huyện Thạch Thất, Hà Nội, chương trình này đã được triển khai và đạt được những kết quả nhất định. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua để đạt được mục tiêu phát triển bền vững. Việc đánh giá Nông Thôn Mới Thạch Thất một cách toàn diện là vô cùng quan trọng để có thể đưa ra những giải pháp phù hợp, thúc đẩy quá trình xây dựng nông thôn mới hiệu quả hơn. Theo báo cáo của Học viện Nông nghiệp Việt Nam năm 2017, Thạch Thất đặt mục tiêu trở thành huyện nông thôn mới vào năm 2020, thể hiện quyết tâm cao trong việc phát triển kinh tế - xã hội khu vực nông thôn.

1.1. Mục Tiêu và Ý Nghĩa Của Chương Trình Nông Thôn Mới

Chương trình nông thôn mới hướng đến xây dựng nông thôn có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, cơ cấu kinh tế hợp lý, đời sống vật chất và tinh thần của người dân được nâng cao. Ý nghĩa của chương trình là tạo ra sự thay đổi toàn diện ở khu vực nông thôn, thu hẹp khoảng cách giữa thành thị và nông thôn, góp phần vào sự phát triển chung của đất nước. Chương trình cũng chú trọng đến việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, bảo vệ môi trường sinh thái, đảm bảo an ninh trật tự xã hội. Theo Quyết định 800/QĐ-TTg, chương trình hướng đến đạt 19 tiêu chí quốc gia về nông thôn mới.

1.2. Bối Cảnh Triển Khai Tại Huyện Thạch Thất Hà Nội

Huyện Thạch Thất có vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển nông nghiệp và du lịch. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa nhanh chóng cũng đặt ra nhiều thách thức cho sự phát triển bền vững của khu vực nông thôn. Việc triển khai chương trình nông thôn mới tại Thạch Thất nhằm giải quyết những vấn đề như cơ sở hạ tầng còn yếu kém, đời sống của một bộ phận người dân còn khó khăn, môi trường bị ô nhiễm. Đại hội Đảng bộ huyện Thạch Thất lần thứ XXIII đã xác định mục tiêu đến năm 2020, huyện sẽ đạt chuẩn nông thôn mới.

II. Thực Trạng Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Thạch Thất

Quá trình xây dựng nông thôn mới tại Thạch Thất đã đạt được những thành tựu đáng kể. Cơ sở hạ tầng được đầu tư nâng cấp, đời sống của người dân được cải thiện, bộ mặt nông thôn có nhiều thay đổi tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại những hạn chế như phát triển kinh tế không đồng đều giữa các xã, môi trường ô nhiễm ở một số khu vực, và sự tham gia của người dân vào quá trình xây dựng nông thôn mới chưa thực sự hiệu quả. Cần có những đánh giá khách quan và toàn diện để có thể đưa ra những giải pháp khắc phục những hạn chế này.

2.1. Đánh Giá Về Cơ Sở Hạ Tầng Kinh Tế Xã Hội

Hệ thống giao thông, thủy lợi, điện, trường học, trạm y tế đã được đầu tư nâng cấp, đáp ứng nhu cầu sản xuất và sinh hoạt của người dân. Tuy nhiên, chất lượng của một số công trình còn chưa cao, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển bền vững. Cần có sự đầu tư đồng bộ và hiệu quả hơn để nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội. Theo kết quả nghiên cứu, 8 tiêu chí đã đạt được bao gồm: Trường học, cơ sở vật chất văn hóa, chợ nông thôn, bưu điện, giáo dục, y tế, hệ thống chính trị và an ninh trật tự xã hội.

2.2. Tình Hình Phát Triển Kinh Tế và Tổ Chức Sản Xuất

Kinh tế nông thôn có sự chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ. Các hình thức tổ chức sản xuất tiếp tục được đổi mới, tuy nhiên còn chậm và chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển mạnh của sản xuất hàng hóa. Cần có những giải pháp để thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao hiệu quả sản xuất và sức cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp. Cần đánh giá hình thức tổ chức sản xuất để có những điều chỉnh phù hợp.

2.3. Văn Hóa Xã Hội Môi Trường Những Thay Đổi

Đời sống văn hóa, tinh thần của người dân được nâng cao, các hoạt động văn hóa, thể thao được tổ chức thường xuyên. Tuy nhiên, tình trạng ô nhiễm môi trường vẫn còn diễn ra ở một số khu vực, ảnh hưởng đến sức khỏe và đời sống của người dân. Cần có những giải pháp để bảo vệ môi trường, xây dựng nông thôn xanh, sạch, đẹp. Cần đánh giá trình độ y tế và giáo dục của huyện để có những chính sách phù hợp.

III. Phân Tích Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Nông Thôn Mới

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quá trình xây dựng nông thôn mới tại Thạch Thất, bao gồm cả yếu tố khách quan và chủ quan. Yếu tố khách quan bao gồm cơ chế chính sách của Nhà nước, điều kiện tự nhiên, và biến động của thị trường. Yếu tố chủ quan bao gồm năng lực của cán bộ, nhận thức và sự tham gia của người dân, và hiệu quả quản lý của chính quyền địa phương. Việc phân tích các yếu tố này giúp xác định những điểm nghẽn và đưa ra những giải pháp phù hợp.

3.1. Nhóm Yếu Tố Khách Quan Tác Động Đến Nông Thôn Mới

Cơ chế chính sách của Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và hỗ trợ quá trình xây dựng nông thôn mới. Điều kiện tự nhiên, như đất đai, khí hậu, cũng ảnh hưởng đến khả năng phát triển nông nghiệp và du lịch. Biến động của thị trường, như giá cả nông sản, cũng tác động đến thu nhập và đời sống của người dân. Cần có sự chủ động ứng phó với những yếu tố khách quan này để đảm bảo sự phát triển bền vững.

3.2. Nhóm Yếu Tố Chủ Quan Vai Trò Của Con Người

Năng lực của cán bộ là yếu tố then chốt trong việc triển khai và thực hiện chương trình nông thôn mới. Nhận thức và sự tham gia của người dân là động lực quan trọng để tạo ra sự thay đổi từ bên trong. Hiệu quả quản lý của chính quyền địa phương quyết định đến khả năng huy động và sử dụng nguồn lực. Cần nâng cao năng lực của cán bộ, tăng cường tuyên truyền vận động để nâng cao nhận thức của người dân, và cải thiện hiệu quả quản lý của chính quyền địa phương.

IV. Giải Pháp Đẩy Nhanh Tiến Độ Xây Dựng Nông Thôn Mới

Để đẩy nhanh tiến độ xây dựng nông thôn mới tại Thạch Thất, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm tăng cường tuyên truyền vận động, hoàn thiện cơ chế chính sách, huy động nguồn lực, nâng cao năng lực cán bộ, và ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành, và sự tham gia tích cực của người dân để đạt được mục tiêu đề ra.

4.1. Giải Pháp Về Tuyên Truyền và Nâng Cao Nhận Thức

Tăng cường tuyên truyền về mục tiêu, ý nghĩa, và lợi ích của chương trình nông thôn mới để nâng cao nhận thức và tạo sự đồng thuận trong cộng đồng. Sử dụng nhiều hình thức tuyên truyền khác nhau, như hội nghị, hội thảo, tờ rơi, băng rôn, khẩu hiệu, và các phương tiện truyền thông đại chúng. Chú trọng tuyên truyền cho các đối tượng khác nhau, như cán bộ, đảng viên, người dân, và doanh nghiệp.

4.2. Giải Pháp Về Cơ Chế Chính Sách và Huy Động Vốn

Hoàn thiện cơ chế chính sách để tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình xây dựng nông thôn mới. Huy động nguồn lực từ nhiều kênh khác nhau, như ngân sách nhà nước, vốn tín dụng, vốn đầu tư của doanh nghiệp, và đóng góp của người dân. Sử dụng nguồn lực một cách hiệu quả, tránh lãng phí và thất thoát. Cần có chính sách đất đai phù hợp để tạo điều kiện cho phát triển sản xuất.

4.3. Giải Pháp Về Khoa Học Công Nghệ và Công Tác Cán Bộ

Ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp để nâng cao năng suất, chất lượng, và sức cạnh tranh của sản phẩm. Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho cán bộ làm công tác nông thôn mới. Thu hút cán bộ trẻ, có trình độ chuyên môn cao về làm việc tại khu vực nông thôn. Cần có giải pháp về công tác cán bộ để đảm bảo nguồn nhân lực chất lượng cao.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Thạch Thất

Nghiên cứu này cung cấp những đánh giá khách quan và toàn diện về thực trạng xây dựng nông thôn mới tại Thạch Thất. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng kế hoạch, chương trình, và giải pháp phù hợp để đẩy nhanh tiến độ xây dựng nông thôn mới tại địa phương. Nghiên cứu cũng có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các địa phương khác trong quá trình xây dựng nông thôn mới.

5.1. Đề Xuất Mô Hình Phát Triển Nông Thôn Mới Bền Vững

Dựa trên kết quả nghiên cứu, đề xuất mô hình phát triển nông thôn mới bền vững, phù hợp với điều kiện cụ thể của huyện Thạch Thất. Mô hình này cần chú trọng đến phát triển kinh tế, xã hội, và môi trường một cách hài hòa. Cần có sự tham gia tích cực của người dân vào quá trình xây dựng mô hình.

5.2. Bài Học Kinh Nghiệm Từ Thực Trạng Nông Thôn Mới

Rút ra những bài học kinh nghiệm từ quá trình xây dựng nông thôn mới tại Thạch Thất. Những bài học này có thể được sử dụng để cải thiện hiệu quả của chương trình nông thôn mới trong tương lai. Cần có sự đánh giá thường xuyên và liên tục để rút ra những bài học kinh nghiệm.

VI. Kết Luận và Kiến Nghị Về Chương Trình Nông Thôn Mới

Xây dựng nông thôn mới là một quá trình lâu dài và gian khổ, đòi hỏi sự nỗ lực của toàn xã hội. Cần có sự quan tâm và chỉ đạo sát sao của các cấp lãnh đạo, sự tham gia tích cực của người dân, và sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, các cấp. Chỉ khi đó, chúng ta mới có thể xây dựng được những vùng nông thôn giàu đẹp, văn minh, và đáng sống.

6.1. Kiến Nghị Đối Với Chính Sách Nông Thôn Mới

Đề xuất những kiến nghị đối với chính sách nông thôn mới để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho quá trình xây dựng nông thôn mới. Các kiến nghị này có thể liên quan đến cơ chế chính sách, nguồn lực, và quản lý. Cần có sự lắng nghe và tiếp thu ý kiến của các địa phương để hoàn thiện chính sách.

6.2. Tầm Nhìn Về Phát Triển Nông Thôn Thạch Thất Tương Lai

Xây dựng tầm nhìn về phát triển nông thôn Thạch Thất trong tương lai. Tầm nhìn này cần dựa trên những tiềm năng và lợi thế của địa phương, đồng thời phải phù hợp với xu thế phát triển chung của đất nước. Cần có sự tham gia của các chuyên gia và nhà khoa học vào quá trình xây dựng tầm nhìn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực nông thôn Việt Nam giữ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng đối với sự ổn định kinh tế, chính trị xã hội và an ninh quốc phòng, hiện là nơi sinh sống của hơn 70% dân số cả nước. Nhằm thúc đẩy tiến trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, Quyết định số 800/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Nghị quyết số 26-NQ/TW đã xác lập mục tiêu đến năm 2020 có 50% số xã trên phạm vi cả nước đạt chuẩn nông thôn mới. Tại thành phố Hà Nội, huyện Thạch Thất là địa bàn bán sơn địa trọng điểm với tổng diện tích tự nhiên 18.459,05 ha gồm 22 xã và 01 thị trấn, giữ vai trò đầu mối kết nối giữa khu vực nội đô và vùng đô thị vệ tinh Hòa Lạc. Đại hội Đảng bộ huyện Thạch Thất lần thứ XXIII nhiệm kỳ 2015-2020 đã đề ra quyết tâm chính trị đưa toàn huyện đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2020. Tuy nhiên, sự chênh lệch phát triển giữa các xã vùng bãi ven sông Tích và vùng đồi gò, cùng áp lực ô nhiễm môi trường từ các làng nghề truyền thống đã tạo ra những rào cản không nhỏ cho công tác quản trị kinh tế địa phương.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý kinh tế của tác giả Hồ Việt Hùng tập trung giải quyết bài toán đánh giá toàn diện thực trạng thực hiện 19 tiêu chí nông thôn mới tại huyện Thạch Thất giai đoạn 2010-2016. Nghiên cứu xác định rõ những thành quả đạt được, phân tích các rào cản khách quan và chủ quan, từ đó cung cấp căn cứ khoa học cho các cơ quan quản lý. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc đưa ra hệ thống giải pháp giúp huyện tăng tỷ lệ đạt chuẩn tiêu chí từ 42,1% (8/19 tiêu chí đạt vào năm 2015) lên mức hoàn thành 100% vào năm 2020, thúc đẩy thu nhập bình quân của cư dân nông thôn tăng từ 20% đến 30% và nâng cấp đồng bộ mạng lưới cơ sở hạ tầng kỹ thuật.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết phát triển nông thôn bền vững và lý thuyết phát triển cộng đồng dựa vào nội lực. Nông thôn mới được tiếp cận dưới góc độ là một thực thể kinh tế - xã hội thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, vận hành theo Bộ tiêu chí quốc gia ban hành tại Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16/04/2009 của Thủ tướng Chính phủ.

Khung lý thuyết của đề tài bao quát bốn khái niệm cốt lõi:

• Nông thôn và không gian kinh tế nông nghiệp;
• Bản chất của nông thôn mới với ba chức năng căn bản gồm sản xuất hàng hóa hiện đại, bảo tồn bản sắc văn hóa và gìn giữ cân bằng sinh thái;
• Đánh giá thực thi chính sách công thông qua hệ thống chỉ tiêu lượng hóa;
• Tính minh bạch cùng sự tham gia của cộng đồng dân cư với tư cách là chủ thể thực hiện và thụ hưởng.

Bên cạnh lý thuyết trong nước, luận văn tích hợp bài học kinh nghiệm quốc tế sâu sắc. Nổi bật là phong tràu Saemaul Undong của Hàn Quốc khởi xướng từ thập niên 1970 với nguyên tắc Nhà nước hỗ trợ vật tư ban đầu, nhân dân đóng góp công sức và tự quyết toán công trình, giúp 100% nhà ở nông thôn được ngói hóa sau 8 năm và nâng tỷ lệ che phủ rừng lên 84%. Ngoài ra, kinh nghiệm từ chương trình Đốm lửa của Trung Quốc với việc đào tạo 60 triệu thanh niên thành lực lượng khoa học kỹ thuật nòng cốt và mô hình Tái thiết nông thôn tại Đài Loan cũng cung cấp cơ sở đối sánh vững chắc cho mô hình quản lý tại Thạch Thất.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được kết hợp chặt chẽ giữa dữ liệu thứ cấp thu thập trong giai đoạn 2014-2016 từ Chi cục Thống kê, Phòng Kinh tế huyện Thạch Thất và dữ liệu sơ cấp điều tra thực địa năm 2016. Khảo sát sơ cấp được thực hiện với cỡ mẫu 180 hộ dân cùng 30 cán bộ chuyên trách cấp huyện, xã. Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên có chủ đích tại 3 xã đại diện cho 3 tiểu vùng đặc trưng: xã Chàng Sơn (đại diện vùng kinh tế làng nghề mộc truyền thống, 60 hộ), xã Đồng Trúc (đại diện vùng ven đô thị chịu tác động của khu công nghệ cao, 60 hộ) và xã Lại Thượng (đại diện vùng sản xuất thuần nông, 60 hộ).

Luận văn phối hợp các phương pháp phân tích số liệu khoa học: phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh chuỗi thời gian, phương pháp đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia của người dân (PRA) và phương pháp tham vấn chuyên gia. Việc lựa chọn tổ hợp phương pháp này là hoàn toàn xác đáng vì giúp lượng hóa chính xác mức độ biến động của các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật, đồng thời phản ánh chân thực nhận định của người dân về tính công khai, dân chủ trong quá trình huy động vốn và thi công công trình công cộng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, về hiện trạng tài nguyên đất đai và chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tổng diện tích đất tự nhiên toàn huyện Thạch Thất năm 2016 là 18.459,05 ha, trong đó đất nông lâm nghiệp chiếm 50,36% (9.296,31 ha), đất phi nông nghiệp chiếm 45,93% (8.478,61 ha) và đất chưa sử dụng chỉ còn 3,71% (684,13 ha). Cơ cấu giá trị sản xuất ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ của khu vực phi nông nghiệp khi công nghiệp - xây dựng và thương mại - dịch vụ chiếm trên 75% tỷ trọng toàn huyện, giá trị sản xuất ngành thương mại dịch vụ năm 2016 tăng trưởng bình quân 133,48% so với giai đoạn trước.

Thứ hai, về tiến độ hoàn thành các tiêu chí quốc gia, tính đến hết năm 2015, toàn huyện Thạch Thất đã có 8/19 tiêu chí đạt chuẩn (đạt tỷ lệ 42,1%), tập trung chủ yếu ở nhóm hạ tầng và an sinh xã hội: tiêu chí số 5 (Trường học), tiêu chí số 6 (Cơ sở vật chất văn hóa), tiêu chí số 7 (Chợ nông thôn), tiêu chí số 8 (Bưu điện), tiêu chí số 14 (Giáo dục), tiêu chí số 15 (Y tế), tiêu chí số 18 (Hệ thống chính trị vững mạnh) và tiêu chí số 19 (An ninh trật tự xã hội).

Thứ ba, sự phân hóa về mức độ hoàn thành giữa các địa phương còn diễn ra sâu sắc. Tại các xã thuần nông như Lại Thượng, tiến độ hoàn thành hạ tầng giao thông và thủy lợi nội đồng gặp khó khăn do thiếu hụt vốn đối ứng. Trong khi đó, tại các xã làng nghề như Chàng Sơn, tiêu chí môi trường (tiêu chí số 17) đang chịu áp lực nặng nề khi tỷ lệ chất thải rắn làng nghề được thu gom và xử lý đúng quy trình kỹ thuật mới đạt khoảng 65%, gây nguy cơ ô nhiễm nguồn nước mặt sông Tích.

Thứ tư, qua kết quả điều tra 180 hộ dân, tỷ lệ hộ đánh giá cao sự công khai, minh bạch của cấp ủy chính quyền đạt 72,5%, tuy nhiên mức độ sẵn sàng đóng góp kinh phí tự nguyện chỉ dừng ở mức 58,3% tổng số hộ do nguồn thu nhập nông hộ còn bấp bênh trước biến động giá cả nông sản.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những tồn tại trên bắt nguồn từ việc công tác lập quy hoạch chi tiết tại một số xã chưa theo kịp tốc độ đô thị hóa nhanh chóng của vùng ven đô thị Hòa Lạc. Sự liên kết chuỗi giá trị giữa hộ nông dân, doanh nghiệp chế biến và thị trường tiêu thụ còn lỏng lẻo; các hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới chậm đổi mới cơ chế điều hành. So sánh với các địa phương lân cận như huyện Đan Phượng (nơi xã Song Phượng đã hoàn thành 16/19 tiêu chí nhờ huy động hiệu quả gần 5 tỷ đồng đóng góp từ nhân dân) hay huyện Sóc Sơn, Thạch Thất đối mặt với áp lực chuyển đổi nghề cho lao động nông nghiệp lớn hơn do diện tích đất canh tác bị thu hồi phục vụ các dự án trọng điểm quốc gia.

Để nâng cao tính trực quan trong phân tích và quản lý kinh tế, toàn bộ kết quả điều tra thực trạng 19 tiêu chí tại 3 xã nghiên cứu có thể được mô hình hóa qua biểu đồ mạng nhện (radar chart) nhằm so sánh đa chiều khoảng cách phát triển giữa các tiểu vùng. Đồng thời, cấu trúc nguồn lực tài chính nên được hiển thị qua bảng ma trận phân bổ vốn đầu tư công kết hợp biểu đồ cột chồng thể hiện mức độ chuyển dịch lao động nông thôn sang các ngành công nghiệp, dịch vụ từ năm 2010 đến năm 2016.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực chứng, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm thúc đẩy tiến độ xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Thạch Thất:

1. Rà soát và hoàn thiện quy hoạch hạ tầng sản xuất: Ủy ban nhân dân huyện Thạch Thất cần chỉ đạo Phòng Quản lý đô thị phối hợp với Ủy ban nhân dân 22 xã hoàn thành điều chỉnh 100% đồ án quy hoạch tổng thể và quy hoạch chi tiết xây dựng nông thôn mới trước quý 4 năm 2018; ưu tiên quy hoạch bổ sung tối thiểu 150 ha mặt bằng cụm công nghiệp làng nghề tập trung để di dời các cơ sở mộc, cơ khí ô nhiễm ra khỏi khu dân cư.

2. Đa dạng hóa nguồn vốn và cơ chế huy động tài chính: Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện chủ trì xây dựng đề án xã hội hóa nguồn vốn đầu tư, phấn đấu nâng tỷ trọng vốn huy động ngoài ngân sách nhà nước đạt trên 45% tổng mức đầu tư xây dựng cơ bản giai đoạn 2018-2020; phối hợp hệ thống ngân hàng chính sách triển khai gói tín dụng ưu đãi hỗ trợ 100% hợp tác xã nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tiếp cận vốn vay trung và dài hạn.

3. Đẩy mạnh đào tạo nghề và chuyển đổi cơ cấu lao động: Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện phối hợp cùng các trường nghề trên địa bàn tổ chức đào tạo nghề phi nông nghiệp cho ít nhất 3.500 lao động nông thôn mỗi năm trong giai đoạn 2018-2020; mục tiêu hạ tỷ trọng lao động nông nghiệp thuần túy xuống dưới mức 30% tổng lực lượng lao động xã hội vào năm 2020.

4. Chuẩn hóa đội ngũ cán bộ cơ sở và tăng cường truyền thông: Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới huyện Thạch Thất tổ chức bồi dưỡng chuẩn hóa chuyên môn nghiệp vụ cho 100% cán bộ, công chức cấp xã theo đúng Quyết định số 04/2004/QĐ-BNV hoàn thành trong năm 2019; duy trì lịch phát thanh tuyên truyền 3 buổi mỗi tuần tại các thôn xóm nhằm nâng tỷ lệ đồng thuận đóng góp của cộng đồng dân cư lên trên 85%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao, đặc biệt phù hợp với các nhóm độc giả sau:

1. Cán bộ quản lý nhà nước và thành viên Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới các cấp: Luận văn cung cấp khung phương pháp đánh giá thực chứng 19 tiêu chí, giúp các nhà quản lý tại Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ tham khảo xây dựng đề án, phân bổ ngân sách và điều hành chính sách phát triển kinh tế nông thôn hiệu quả.

2. Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế nông nghiệp: Đây là tài liệu tham khảo giá trị về cách tiếp cận phương pháp điều tra đánh giá có sự tham gia của người dân (PRA), kỹ thuật xử lý dữ liệu thống kê mô tả phân tầng tại 3 xã nghiên cứu điển hình và nghệ thuật phát triển khung lý thuyết chính sách.

3. Lãnh đạo các doanh nghiệp, hợp tác xã và chủ cơ sở làng nghề: Cung cấp bức tranh toàn cảnh về nhu cầu đầu tư hạ tầng, chính sách ưu đãi đất đai và cơ hội hợp tác chuỗi giá trị nông nghiệp công nghệ cao trên địa bàn huyện Thạch Thất giai đoạn đến năm 2020.

4. Các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội cơ sở (Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh): Tài liệu gợi mở các mô hình vận động quần chúng thiết thực, phát huy tinh thần dân chủ cơ sở trong công tác giải phóng mặt bằng, hiến đất làm đường và giám sát cộng đồng đối với các công trình phúc lợi địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Điểm nổi bật nhất về hiện trạng xây dựng nông thôn mới tại huyện Thạch Thất giai đoạn 2010-2016 là gì? Huyện đã hoàn thành đạt chuẩn 8/19 tiêu chí quốc gia vào năm 2015, tập trung ở mạng lưới trường học, trạm y tế, cơ sở văn hóa và hệ thống chính trị cơ sở. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực với giá trị sản xuất công nghiệp và thương mại dịch vụ chiếm hơn 75% tổng giá trị toàn huyện, tạo đòn bẩy vững chắc để cải thiện thu nhập cho cư dân.

Những tiêu chí nào đang tạo ra áp lực lớn nhất đối với huyện Thạch Thất? Thách thức lớn nhất tập trung ở tiêu chí môi trường (tiêu chí số 17), giao thông thủy lợi nội đồng (tiêu chí số 2, 3) và thu nhập bình quân. Do đặc thù có nhiều làng nghề chế biến gỗ, mây tre đan và cơ khí, việc xử lý triệt để nước thải và chất thải rắn đòi hỏi vốn đầu tư hạ tầng rất lớn vượt quá khả năng tự cân đối của cấp xã.

Cỡ mẫu và phương pháp điều tra thực địa trong luận văn được thực hiện như thế nào? Tác giả tiến hành khảo sát thực tế 180 hộ dân cùng 30 cán bộ quản lý bằng phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên tại 3 xã đại diện: Chàng Sơn (kinh tế làng nghề), Đồng Trúc (vùng ven đô thị hóa) và Lại Thượng (vùng thuần nông). Dữ liệu được xử lý bằng thống kê mô tả kết hợp phương pháp tham vấn chuyên gia.

Kinh nghiệm quốc tế nào được luận văn vận dụng thành công cho địa bàn Thạch Thất? Luận văn đã vận dụng sáng tạo mô hình phong trào Saemaul Undong của Hàn Quốc và chương trình Đốm lửa của Trung Quốc. Bài học cốt lõi là phát huy nội lực tự chủ của cộng đồng dân cư, Nhà nước giữ vai trò hỗ trợ kỹ thuật và định hướng chính sách, kết hợp đào tạo lực lượng lao động trẻ làm hạt nhân chuyển giao tiến bộ công nghệ.

Giải pháp trọng tâm nào giúp Thạch Thất đạt mục tiêu huyện nông thôn mới vào năm 2020? Trọng tâm là quy hoạch xây dựng tối thiểu 150 ha mặt bằng cụm công nghiệp làng nghề để xử lý ô nhiễm, nâng tỷ trọng vốn xã hội hóa ngoài ngân sách lên trên 45% tổng mức đầu tư và hoàn thành chuẩn hóa 100% cán bộ công chức cấp xã theo quy định của Bộ Nội vụ trong giai đoạn 2018-2020.

Kết luận

• Hệ thống hóa sâu sắc cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế về quản lý phát triển nông thôn mới tại vùng bán sơn địa đặc thù làng nghề.
• Đánh giá chuẩn xác mức độ hoàn thành 8/19 tiêu chí quốc gia của huyện Thạch Thất trong giai đoạn 2010-2016, làm rõ sự chênh lệch phát triển giữa các xã điều tra.
• Xác định 4 nhóm nhân tố ảnh hưởng cốt lõi gồm cơ chế chính sách, cơ sở hạ tầng, năng lực bộ máy cán bộ và mức độ đồng thuận tham gia của người dân.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ gắn liền với mục tiêu cụ thể, mốc thời gian thực hiện 2018-2020 và chủ thể triển khai rõ ràng.
• Cung cấp nguồn cơ sở dữ liệu thực nghiệm giá trị phục vụ trực tiếp công tác hoạch định chiến lược kinh tế của Đảng bộ và Ủy ban nhân dân huyện Thạch Thất.

Luận văn thạc sĩ của tác giả Hồ Việt Hùng là công trình nghiên cứu khoa học công phu, giải quyết thỏa đáng yêu cầu lý luận và thực tiễn của công cuộc hiện đại hóa nông thôn. Các cấp quản lý, viện nghiên cứu và nhà khoa học hãy tham khảo toàn văn luận văn để ứng dụng hiệu quả các mô hình phân tích vào thực tiễn quản lý kinh tế địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM HỒ VIỆT HÙNG ĐÁNH GIÁ THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI HUYỆN THẠCH THẤT, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60.10 Người hướng dẫn khoa học: TS. Lê Ngọc Hướng NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và hình ảnh trong luận văn hoàn toàn trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào khác. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Hồ Việt Hùng i LỜI CẢM ƠN Tôi xin trân trọng bày tỏ lòng biết ơn đối với TS. Lê Ngọc Hướng đã định hướng, chỉ bảo tôi trong quá trình nghiên cứu đề tài. Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy cô giáo Bộ môn Phân tích Định lượng- Khoa Kinh tế & Phát triển Nông thôn đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập cũng như hoàn thành luận văn này. Tôi xin trân trọng cảm ơn, UBND huyện Thạch Thất, Phòng Kinh tế huyện, Chi cục Thống kê huyện, UBND xã Đồng Trúc, Chàng Sơn và Lại Thượng đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài.

Cuối cùng với lòng biết ơn sâu sắc nhất xin dành cho gia đình, bạn bè đã giúp đỡ rất nhiều về vật chất và tinh thần để tôi hoàn thành được chương trình học tập cũng như đề tài nghiên cứu. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Hồ Việt Hùng ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục các từ viết tắt.

v Danh mục bảng. vi Danh mục sơ đồ. vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Cơ sở lí luận và thực tiễn.

Một số khái niệm về nông thôn và nông thôn mới. Sự cần thiết phải đánh giá chương trình xây dựng nông thôn mới. Nội dung đánh giá thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới.

Cơ sở thực tiễn. Kinh nghiệm một số nước trên thế giới. Kinh nghiệm một số địa phương trong nước. Một số văn bản liên quan.

Bài học kinh nghiệm. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên.

Đặc điểm kinh tế - xã hội. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp phân tích số liệu.

Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng thực hiện chương trình xây dựng ntm tại huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội. Khái quát thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới của huyện Thạch Thất (2010-2015).

Đánh giá thực hiện quy hoạch. Đánh giá thực hiện về hạ tầng kinh tế xã hội. Đánh giá thực hiện về kinh tế và tổ chức lao động. Đánh giá thực hiện về văn hoá - xã hội - môi trường.

Đánh giá thực hiện về hệ thống chính trị. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Thạch Thất. Nhóm yếu tố khách quan. Nhóm yếu tố chủ quan.

Giải pháp đẩy nhanh tiến độ thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Thạch Thất .