Luận văn đánh giá chất lượng nước sinh hoạt và đề xuất giải pháp x ử lý nước cấp cho hộ gia đình tại xã kim phượng huyện định hoá tỉnh thái nguyên

Luận văn đánh giá chất lượng nước sinh hoạt tại xã Kim Phượng, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên và đề xuất giải pháp xử lý hiệu quả.

• Tác giả: Chu Văn Tùng
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Huy Trung
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Chất Lượng Nước Sinh Hoạt Tại Xã Kim Phượng, Huyện Định Hóa
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích, mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 1.2.1. Mục đích nghiên cứu
• 1.2.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.3. Yêu cầu nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.1.1. Tầm quan trọng của nước
• 2.1.2. Khái niệm ô nhiễm nguồn nước
• 2.1.3. Khái niệm nước hợp vệ sinh
• 2.1.4. Các khái niệm về nước sạch
• 2.1.4.1. Khái niệm về nước sạch
• 2.1.4.2. Khái niệm nước sạch đáp ứng quy chuẩn Việt Nam
• 2.1.4.3. Khái niệm về nguồn nước sinh hoạt
• 2.2. Cơ sở thực tiễn
• 2.3. Cơ sở pháp lý
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.1.3. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Phương pháp thu thập và tổng hợp thông tin
• 3.3.2. Phương pháp lấy mẫu phân tích trong phòng thí nghiệm
• 3.3.3. Phương pháp đánh giá, so sánh
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội của xã Kim Phượng, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế-xã hội. Hiện trạng cơ sở hạ tầng
• 4.2. Tổng quan hiện trạng sử dụng, và quản lý nước sinh hoạt của xã Kim Phượng, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên
• 4.2.1. Hiện trạng chất lượng nước sinh hoạt
• 4.2.2. Hiện trạng quản lý nước sinh hoạt
• 4.3. Đánh giá chất lượng nguồn nước sinh hoạt của xã Kim Phượng, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên
• 4.3.1. Đánh giá chất lượng nước sinh hoạt thông qua mẫu nước phân tích
• 4.3.2. Đánh giá thông qua ý kiến người dân sử dụng
• 4.4. Đề xuất một số giải pháp xử lý nước cấp cho hộ gia đình tại xã Kim Phượng, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên
• 4.4.1. Nước giếng khoan
• 4.4.2. Nước giếng đào
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chất Lượng Nước Sinh Hoạt Kim Phượng 55 ký tự

Chất lượng nước sinh hoạt là vấn đề cấp thiết, đặc biệt tại các vùng nông thôn như xã Kim Phượng, huyện Định Hóa. Tình trạng thiếu nước sạch ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và sự phát triển kinh tế - xã hội. Việc đánh giá chất lượng nước hiện tại và đề xuất các giải pháp xử lý là vô cùng quan trọng. Theo thống kê, chỉ có khoảng 30% dân số nông thôn Việt Nam được tiếp cận với nước sạch, một con số đáng báo động. Nghiên cứu này tập trung vào việc làm rõ thực trạng sử dụng nước sinh hoạt của người dân Kim Phượng, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp để cải thiện tình hình.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Nước Sạch Kim Phượng

Nước là yếu tố then chốt cho sự sống và phát triển. Nước sạch không chỉ đảm bảo sức khỏe mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế, xã hội. Việc thiếu nước sạch có thể dẫn đến nhiều bệnh tật nguy hiểm, ảnh hưởng đến năng suất lao động và chất lượng cuộc sống. Theo nghiên cứu, việc sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh giúp giảm đáng kể tỷ lệ mắc các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa. Do đó, việc đảm bảo nguồn nước sạch cho người dân Kim Phượng là vô cùng quan trọng.

1.2. Mục Tiêu Đánh Giá Chất Lượng Nước Định Hóa

Mục tiêu chính của việc đánh giá chất lượng nước sinh hoạt tại Kim Phượng là xác định hiện trạng sử dụng nước, đánh giá chất lượng nguồn nước hiện tại và đề xuất các giải pháp xử lý phù hợp. Nghiên cứu này nhằm cung cấp thông tin chi tiết về các nguồn nước mà người dân đang sử dụng, từ đó đưa ra các khuyến nghị cụ thể để cải thiện chất lượng nước và đảm bảo sức khỏe cộng đồng. Việc đánh giá này cũng giúp chính quyền địa phương có cơ sở để xây dựng các chính sách và chương trình phù hợp về cấp nước sạch.

II. Thực Trạng Ô Nhiễm Nguồn Nước Kim Phượng Thách Thức 58 ký tự

Thực trạng ô nhiễm nguồn nước tại xã Kim Phượng đang là một thách thức lớn. Các nguồn nước như giếng khoan, giếng đào có nguy cơ bị ô nhiễm bởi chất thải sinh hoạt, chất thải nông nghiệp và công nghiệp. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nước sinh hoạt và sức khỏe của người dân. Theo kết quả khảo sát, nhiều mẫu nước tại Kim Phượng vượt quá tiêu chuẩn cho phép về các chỉ tiêu như coliform, E.coli và các chất hóa học độc hại. Việc kiểm soát và xử lý ô nhiễm nguồn nước là vô cùng cần thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

2.1. Các Nguồn Gây Ô Nhiễm Nguồn Nước Ngầm Kim Phượng

Các nguồn gây ô nhiễm nguồn nước ngầm tại Kim Phượng rất đa dạng, bao gồm chất thải sinh hoạt từ các hộ gia đình, chất thải từ hoạt động chăn nuôi, sử dụng phân bón và thuốc trừ sâu trong nông nghiệp, và nước thải từ các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ. Việc quản lý chất thải chưa hiệu quả và hệ thống xử lý nước thải còn hạn chế là những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng ô nhiễm nguồn nước. Cần có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của người dân để giảm thiểu tình trạng này.

2.2. Ảnh Hưởng Của Ô Nhiễm Nước Đến Sức Khỏe Cộng Đồng

Ô nhiễm nước gây ra nhiều tác động tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa như tiêu chảy, tả, lỵ. Ngoài ra, việc tiếp xúc với nước ô nhiễm có thể gây ra các bệnh ngoài da, nhiễm trùng và các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác. Trẻ em và người già là những đối tượng dễ bị tổn thương nhất. Việc cải thiện chất lượng nước sinh hoạt là một trong những biện pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

III. Kiểm Tra Nước Sinh Hoạt Định Hóa Phương Pháp Đánh Giá 59 ký tự

Để đánh giá chất lượng nước sinh hoạt tại Kim Phượng, cần áp dụng các phương pháp kiểm tra và phân tích khoa học. Việc lấy mẫu nước phải tuân thủ các quy trình nghiêm ngặt để đảm bảo tính chính xác và đại diện. Các chỉ tiêu cần kiểm tra bao gồm các chỉ tiêu vật lý (màu, mùi, vị, độ đục), chỉ tiêu hóa học (pH, độ cứng, hàm lượng các chất ô nhiễm) và chỉ tiêu vi sinh (coliform, E.coli). Kết quả phân tích sẽ được so sánh với các tiêu chuẩn nước sinh hoạt hiện hành để đánh giá mức độ ô nhiễm và đưa ra các giải pháp xử lý phù hợp.

3.1. Quy Trình Lấy Mẫu Và Phân Tích Mẫu Nước Kim Phượng

Quy trình lấy mẫu và phân tích mẫu nước cần được thực hiện bởi các chuyên gia có kinh nghiệm và trang thiết bị hiện đại. Mẫu nước cần được lấy từ nhiều vị trí khác nhau, bao gồm giếng khoan, giếng đào và các nguồn nước khác mà người dân đang sử dụng. Mẫu nước cần được bảo quản và vận chuyển đúng cách để đảm bảo tính chính xác của kết quả phân tích. Các phòng thí nghiệm cần tuân thủ các quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt để đảm bảo độ tin cậy của kết quả.

3.2. Các Chỉ Số Chất Lượng Nước WQI Quan Trọng Cần Đánh Giá

Các chỉ số chất lượng nước WQI (Water Quality Index) là công cụ hữu ích để đánh giá tổng quan chất lượng nước. Các chỉ số quan trọng cần đánh giá bao gồm pH, độ đục, hàm lượng oxy hòa tan (DO), nhu cầu oxy sinh hóa (BOD), nhu cầu oxy hóa học (COD), hàm lượng nitrat, photphat và các kim loại nặng. Việc theo dõi và đánh giá các chỉ số này giúp xác định mức độ ô nhiễm và đưa ra các biện pháp xử lý phù hợp. Ngoài ra, cần đánh giá các chỉ tiêu vi sinh như coliform và E.coli để đảm bảo an toàn cho sức khỏe người sử dụng.

IV. Xử Lý Nước Sinh Hoạt Kim Phượng Giải Pháp Hiệu Quả 57 ký tự

Để cải thiện chất lượng nước sinh hoạt tại Kim Phượng, cần áp dụng các giải pháp xử lý nước hiệu quả và phù hợp với điều kiện địa phương. Các giải pháp có thể bao gồm xây dựng hệ thống lọc nước tập trung, sử dụng các thiết bị lọc nước tại hộ gia đình, và áp dụng các biện pháp xử lý nước đơn giản như đun sôi, lọc cát. Việc lựa chọn giải pháp phù hợp cần dựa trên kết quả phân tích chất lượng nước, điều kiện kinh tế của người dân và khả năng quản lý, vận hành của địa phương. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội và người dân để triển khai các giải pháp này một cách hiệu quả.

4.1. Bể Lọc Nước Kim Phượng Hướng Dẫn Xây Dựng Và Sử Dụng

Bể lọc nước là một giải pháp đơn giản và hiệu quả để cải thiện chất lượng nước sinh hoạt tại hộ gia đình. Bể lọc có thể được xây dựng từ các vật liệu địa phương như cát, sỏi, than hoạt tính. Việc xây dựng và sử dụng bể lọc cần tuân thủ các hướng dẫn kỹ thuật để đảm bảo hiệu quả lọc nước. Cần thường xuyên vệ sinh và thay thế các vật liệu lọc để đảm bảo chất lượng nước sau lọc. Bể lọc nước phù hợp với các hộ gia đình sử dụng nước giếng khoan hoặc giếng đào.

4.2. Máy Lọc Nước Kim Phượng Lựa Chọn Và Bảo Dưỡng

Máy lọc nước là một giải pháp hiện đại và hiệu quả để cung cấp nước sạch cho gia đình. Trên thị trường có nhiều loại máy lọc nước khác nhau, với các công nghệ lọc khác nhau như RO, Nano, UF. Việc lựa chọn máy lọc nước cần dựa trên chất lượng nguồn nước đầu vào, nhu cầu sử dụng và khả năng tài chính. Cần tuân thủ các hướng dẫn bảo dưỡng của nhà sản xuất để đảm bảo máy hoạt động hiệu quả và kéo dài tuổi thọ. Máy lọc nước phù hợp với các hộ gia đình có nhu cầu sử dụng nước sạch cao và có khả năng tài chính.

V. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện Nước Sạch Kim Phượng 54 ký tự

Để cải thiện chất lượng nước sạch tại xã Kim Phượng, cần có một chiến lược toàn diện và bền vững. Chiến lược này cần bao gồm các biện pháp kiểm soát ô nhiễm nguồn nước, xây dựng và nâng cấp hệ thống cấp nước, tuyên truyền nâng cao ý thức bảo vệ nguồn nước, và hỗ trợ người dân tiếp cận với các giải pháp xử lý nước hiệu quả. Cần có sự tham gia của tất cả các bên liên quan, bao gồm chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội, các doanh nghiệp và người dân. Việc đầu tư vào nước sạch là đầu tư vào sức khỏe cộng đồng và sự phát triển bền vững.

5.1. Quản Lý Và Bảo Vệ Nguồn Nước Sinh Hoạt Định Hóa

Quản lý và bảo vệ nguồn nước sinh hoạt là yếu tố then chốt để đảm bảo chất lượng nước sạch lâu dài. Cần có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ các hoạt động gây ô nhiễm nguồn nước, như xả thải trái phép, sử dụng phân bón và thuốc trừ sâu quá mức. Cần xây dựng các vùng bảo hộ vệ sinh nguồn nước để bảo vệ các khu vực khai thác nước. Cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ tài nguyên nước.

5.2. Nâng Cao Nhận Thức Về Vệ Sinh Nước Sinh Hoạt Kim Phượng

Nâng cao nhận thức về vệ sinh nước sinh hoạt là một biện pháp quan trọng để thay đổi hành vi của người dân và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Cần tổ chức các chương trình tuyên truyền, giáo dục về tầm quan trọng của nước sạch, các biện pháp xử lý nước đơn giản và hiệu quả, và các hành vi vệ sinh cá nhân để phòng tránh các bệnh liên quan đến nước. Cần khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động bảo vệ nguồn nước và sử dụng nước tiết kiệm.

VI. Kết Luận Về Chất Lượng Nước Sinh Hoạt Kim Phượng 53 ký tự

Nghiên cứu về chất lượng nước sinh hoạt tại xã Kim Phượng cho thấy tình trạng ô nhiễm nguồn nước đang là một vấn đề đáng lo ngại. Cần có các biện pháp can thiệp kịp thời và hiệu quả để cải thiện chất lượng nước và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Việc áp dụng các giải pháp xử lý nước phù hợp, kết hợp với các biện pháp quản lý và bảo vệ nguồn nước, sẽ giúp người dân Kim Phượng tiếp cận với nước sạch và nâng cao chất lượng cuộc sống. Cần tiếp tục nghiên cứu và đánh giá định kỳ chất lượng nước để đảm bảo tính bền vững của các giải pháp.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Đánh Giá Nước Sinh Hoạt Định Hóa

Kết quả đánh giá nước sinh hoạt tại Kim Phượng cho thấy nhiều mẫu nước không đạt tiêu chuẩn về các chỉ tiêu vi sinh và hóa học. Các nguồn gây ô nhiễm chính bao gồm chất thải sinh hoạt, chất thải nông nghiệp và công nghiệp. Tỷ lệ người dân sử dụng nước sạch còn thấp, đặc biệt là ở các vùng sâu vùng xa. Cần có sự đầu tư và hỗ trợ từ chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội để cải thiện tình hình cấp nước sạch cho người dân.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Tài Nguyên Nước Kim Phượng

Các hướng nghiên cứu tiếp theo về tài nguyên nước tại Kim Phượng có thể tập trung vào việc đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến nguồn nước, nghiên cứu các công nghệ xử lý nước tiên tiến và phù hợp với điều kiện địa phương, và xây dựng các mô hình quản lý tài nguyên nước bền vững. Cần có sự hợp tác giữa các nhà khoa học, các chuyên gia và chính quyền địa phương để thực hiện các nghiên cứu này một cách hiệu quả và mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Nước sạch và vệ sinh môi trường là nhu cầu thiết yếu trong đời sống con người, đồng thời là tiêu chí đánh giá mức độ phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương. Theo tác giả Chu Văn Tùng (2014), tại Việt Nam, hệ thống cấp nước tập trung ở khu vực đô thị đạt tỷ lệ khoảng 60%, trong khi tỷ lệ này ở khu vực nông thôn mới chỉ đạt hơn 30% — một con số khiêm tốn khi dân số nông thôn chiếm gần 2/3 tổng dân số cả nước. Mặc dù công tác cấp nước nông thôn đã có những bước tiến đáng kể trong các thập kỷ qua, nhiều khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận nguồn nước sinh hoạt đạt chuẩn vệ sinh. Tình trạng thiếu nước sạch và sử dụng nguồn nước ô nhiễm là nguyên nhân trực tiếp gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng.

Xuất phát từ thực trạng trên, đề tài khóa luận "Đánh giá chất lượng nước sinh hoạt và đề xuất giải pháp xử lý nước cấp cho hộ gia đình tại xã Kim Phượng, huyện Định Hoá, tỉnh Thái Nguyên" được thực hiện nhằm khảo sát, phân tích hiện trạng nguồn nước và đưa ra các giải pháp xử lý nước sinh hoạt phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương.

Mục đích nghiên cứu của đề tài là đánh giá chất lượng nước sinh hoạt và đề xuất các giải pháp kỹ thuật, quản lý xử lý nước cấp cho các hộ gia đình. Các mục tiêu và yêu cầu nghiên cứu cụ thể được xác định như sau:

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Tổng quan hiện trạng sử dụng nước và chất lượng nước sinh hoạt của các hộ gia đình trên địa bàn xã Kim Phượng.
2. Đánh giá chất lượng các nguồn nước sinh hoạt chính mà người dân địa phương đang trực tiếp khai thác, sử dụng.
3. Đề xuất các giải pháp xử lý nguồn nước đạt tiêu chuẩn vệ sinh môi trường, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và định hướng phát triển của xã Kim Phượng, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên.

Yêu cầu nghiên cứu:

• Đánh giá khách quan, trung thực hiện trạng khai thác, sử dụng nước và đề xuất giải pháp cấp nước khả thi cho nhân dân.
• Tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước sinh hoạt (trọng tâm là QCVN 02:2009/BYT).
• Mẫu nước thu thập phải đảm bảo tính đại diện cao cho các loại hình cấp nước trên địa bàn.
• Các kiến nghị, giải pháp đưa ra phải sát với thực tiễn quản lý và điều kiện tự nhiên, kinh tế của địa phương.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Chất lượng nguồn nước sinh hoạt (nước giếng đào, nước giếng khoan, nước máy cấp từ trạm xử lý nước tập trung) tại xã Kim Phượng, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên.
• Phạm vi không gian: Địa bàn 12 thôn/bản thuộc xã Kim Phượng (Bản Lác 1, Bản Lác 2, Bản Lanh, Bản Nam Cơ, Bản Ngói, Bản Đa, Bản Mới, Bản Kết, Bản Đông Nghè, Bản Nà Pẻn, Bản Cạm Phước, Bản Nà Bó).
• Phạm vi thời gian: Nghiên cứu và khảo sát thực địa được tiến hành từ ngày 20/01/2014 đến ngày 30/04/2014.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết, khái niệm và căn cứ pháp lý

Tác giả hệ thống hóa các khái niệm chuyên ngành và cơ sở pháp lý liên quan đến quản lý, đánh giá tài nguyên nước:

• Khái niệm ô nhiễm nước: Sự biến đổi các đặc tính vật lý, hóa học, sinh học của nước vượt quá quy chuẩn kỹ thuật cho phép, gây nguy hại cho con người và sinh vật thủy sinh (theo Luật Tài nguyên nước 2012 và định nghĩa của Hiến chương Châu Âu về nước).
• Khái niệm nước hợp vệ sinh và nước sạch: Phân biệt rõ nước hợp vệ sinh (không màu, không mùi, không vị lạ, có thể sử dụng sau đun sôi và nguồn nước cách xa nguồn ô nhiễm tối thiểu 10m) với nước sạch đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật (QCVN 01:2009/BYT đối với nước ăn uống và QCVN 02:2009/BYT đối với nước sinh hoạt).
• Văn bản pháp luật và quy chuẩn áp dụng:
  • Luật Bảo vệ môi trường số 52/2005/QH11 ngày 29/11/2005; Luật Tài nguyên nước số 17/2012/QH13 ngày 21/06/2012.
  • Các Nghị định: Nghị định 80/2006/NĐ-CP và Nghị định 21/2008/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật BVMT; Nghị định 117/2009/NĐ-CP về xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường; Nghị định 149/2004/NĐ-CP về cấp phép thăm dò, khai thác tài nguyên nước; Nghị định 34/2005/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước.
  • Thông tư liên tịch số 04/2013/TTLT-BNNPTNT-BTC-BKHĐT hướng dẫn quản lý kinh phí Chương trình mục tiêu quốc gia Nước sạch và VSMT nông thôn giai đoạn 2012 - 2015.
  • Các quy chuẩn/tiêu chuẩn kỹ thuật: QCVN 02:2009/BYT (nước sinh hoạt), QCVN 01:2009/BYT (nước ăn uống), QCVN 08:2008/BTNMT (nước mặt), QCVN 09:2008/BTNMT (nước ngầm), TCVN 5502:2003 (nước cấp sinh hoạt).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp các phương pháp thu thập dữ liệu xã hội học và phương pháp phân tích thực nghiệm trong phòng thí nghiệm:

1. Phương pháp thu thập và tổng hợp thông tin:

   • Dữ liệu thứ cấp: Thu thập số liệu thống kê về điều kiện tự nhiên, cơ cấu kinh tế - xã hội, hiện trạng cơ sở hạ tầng và báo cáo tình hình cấp nước từ UBND xã Kim Phượng.
   • Dữ liệu sơ cấp: Điều tra xã hội học bằng phiếu phỏng vấn trực tiếp tại 12 bản trên địa bàn xã. Quy mô mẫu khảo sát là 60 hộ gia đình (mỗi bản chọn ngẫu nhiên 05 hộ). Nội dung khảo sát bao gồm: nguồn cấp nước, đánh giá cảm quan chất lượng, nhu cầu sử dụng và các vấn đề vệ sinh xung quanh điểm cấp nước.

2. Phương pháp lấy mẫu và phân tích phòng thí nghiệm: Lấy ngẫu nhiên 07 mẫu nước đại diện tại các hộ gia đình thuộc các bản khác nhau trên địa bàn xã, phân bố theo 3 loại hình cấp nước chính:

   • Nước giếng đào (03 mẫu): Mẫu GĐ1 (hộ ông Chu Thành Tấn, bản Ngói); Mẫu GĐ2 (hộ ông Lê Văn Chi, bản Mới); Mẫu GĐ3 (hộ ông Nguyễn Văn Hiền, bản Đông Nghè).
   • Nước giếng khoan (02 mẫu): Mẫu GK1 (hộ ông Nguyễn Hữu Đẩu, bản Ngói); Mẫu GK2 (hộ ông Nguyễn Văn Cừ, bản Lanh).
   • Nước máy tập trung (02 mẫu): Mẫu NM1 (hộ ông Nguyễn Văn Lâm, bản Lanh); Mẫu NM2 (hộ ông Hoàng Văn Cương, bản Mới).

   Các mẫu nước được bảo quản theo đúng quy trình kỹ thuật và phân tích tại Phòng thí nghiệm thuộc Khoa Môi trường - Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Thái Nguyên theo các phương pháp tiêu chuẩn:

STT	Chỉ tiêu phân tích	Phương pháp phân tích tiêu chuẩn
1	pH	TCVN 6492:1999 hoặc SMEWW 4500 - H⁺
2	Clorua ($Cl^-$)	TCVN 6194:1996 (ISO 9297:1989) hoặc SMEWW 4500 - $Cl^-$ D
3	Nhu cầu oxy hóa học (COD theo $KMnO_4$)	TCVN 6186:1996 hoặc ISO 8467:1993 (E)
4	Độ cứng tổng số	TCVN 6224:1996 hoặc SMEWW 2340 C
5	Các chỉ tiêu khác (DO, $BOD_5$, TDS, mùi vị)	Sử dụng máy đo chuyên dụng và phương pháp phân tích tiêu chuẩn

3. Phương pháp đánh giá và so sánh: Các thông số hóa lý thu được sau phân tích được so sánh đối chiếu trực tiếp với giới hạn cho phép tại QCVN 02:2009/BYT theo 2 mức: Giới hạn I (áp dụng cho các cơ sở cung cấp nước) và Giới hạn II (áp dụng cho hình thức khai thác nước hộ gia đình).

---

Nội dung chính theo từng phần và chương

Khóa luận được cấu trúc thành 5 phần chính theo quy chuẩn học thuật:

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh tỷ lệ tiếp cận nước sạch nông thôn còn thấp; xác định mục đích, 3 mục tiêu cụ thể, 5 yêu cầu nghiên cứu và làm rõ ý nghĩa học thuật cũng như ý nghĩa thực tiễn của khóa luận đối với công tác bảo vệ môi trường tại xã Kim Phượng.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

• Cơ sở khoa học và thực tiễn: Phân tích tổng quan tài nguyên nước, các nguyên nhân gây ô nhiễm nước mặt và nước ngầm trên phạm vi toàn cầu và tại Việt Nam. Trình bày số liệu thống kê của Liên Hợp Quốc, WB, UNDP và Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn về thách thức an ninh nguồn nước.
• Chương trình nước sinh hoạt nông thôn: Tổng kết các giai đoạn triển khai Chương trình MTQG Nước sạch và VSMT nông thôn với sự tài trợ của UNICEF từ năm 1982 đến 2011; thực trạng bộ máy quản lý và kiểm tra chất lượng nước từ cấp Trung ương, Viện Y tế dự phòng đến cấp tỉnh, huyện.
• Tình hình cấp nước tại xã Kim Phượng: Điểm lại quá trình thực hiện quy hoạch cấp nước nông thôn của xã từ năm 2009, việc đầu tư 2 công trình cấp nước tập trung và các mục tiêu hướng tới hoàn thành tiêu chí số 17 về môi trường trong xây dựng nông thôn mới.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết đối tượng nghiên cứu, phạm vi không gian (12 bản), thời gian nghiên cứu (tháng 01/2014 - tháng 04/2014); nội dung các bước khảo sát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, hiện trạng cấp nước; quy trình lấy mẫu, các phương pháp phân tích phòng thí nghiệm (TCVN, SMEWW, ISO) và phương pháp so sánh số liệu với QCVN 02:2009/BYT.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Nội dung chương 4 tập trung vào 4 nội dung chính:

1. Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội xã Kim Phượng:

   • Vị trí và địa hình: Xã miền núi nằm ở phía Bắc huyện Định Hóa, cách trung tâm huyện 5 km, cách TP. Thái Nguyên 55 km. Tổng diện tích tự nhiên là 1.342,94 ha (đất nông nghiệp 827,14 ha chiếm 61,59%; đất phi nông nghiệp 52,18 ha chiếm 3,89%; đất ở nông thôn 34,55 ha chiếm 2,57%; đất chưa sử dụng 390,98 ha). Địa hình đồi núi dốc chiếm 2/3 diện tích, có dãy núi đá vôi chạy qua.
   • Khí hậu - thủy văn: Lượng mưa trung bình 1.600 - 1.900 mm/năm tập trung vào tháng 6 - 9; nhiệt độ trung bình 23 - 24°C; độ ẩm 81 - 85%. Nguồn nước mặt gồm suối chính dài 10 km và 4 hồ chứa (hồ Thâm Pết 10 ha, hồ Cặm Tiệm 6 ha, hồ Thâm Lang 6,9 ha, hồ Hàng Sái 4 ha).
   • Kinh tế - xã hội: Cơ cấu kinh tế gồm Nông - Lâm nghiệp chiếm 82,4%, Tiểu thủ công nghiệp - Dịch vụ chiếm 17,6%. Thu nhập bình quân đầu người đạt 10,2 triệu đồng/người/năm; tỷ lệ hộ nghèo chiếm 30,86%. Lực lượng lao động trong độ tuổi là 1.871 người (trong đó lao động nông nghiệp chiếm 84,5%).

2. Hiện trạng sử dụng và quản lý nước sinh hoạt:

   • Thống kê các loại hình cấp nước (năm 2013): Toàn xã có 1.994 hộ sử dụng nước giếng đào (chiếm 57,0%), 798 hộ sử dụng giếng khoan (chiếm 22,8%), 700 hộ sử dụng nước máy (chiếm 20,0%) và 8 hộ sử dụng bể lu chứa nước mưa (chiếm 0,2%).
   • Hiện trạng công trình cấp nước tập trung: Xã có 2 trạm cấp nước máy đặt tại Bản Lanh và Bản Mới, khai thác nguồn nước khe. Mặc dù công suất thiết kế ban đầu phục vụ hơn 700 hộ, nhưng đến năm 2013 nguồn nước khe suy giảm do hoạt động canh tác nông nghiệp, nương rẫy ở thượng nguồn nên hệ thống chỉ còn đáp ứng được cho khoảng 600 hộ.

3. Đánh giá chất lượng nước sinh hoạt qua phân tích mẫu:

   • Phân tích chi tiết 8 chỉ tiêu hóa lý trên 7 mẫu nước đại diện và so sánh với QCVN 02:2009/BYT. Xác định rõ các thông số vượt ngưỡng: COD ở nước giếng đào và Độ cứng ở nước máy.

4. Đề xuất các giải pháp kỹ thuật và quản lý:

   • Thiết kế mô hình bể lọc nước hộ gia đình nhiều tầng vật liệu (cát, than hoạt tính, sỏi) cho nước giếng đào.
   • Hướng dẫn cải tạo kết cấu giếng đào (xây thành cao $\ge 0,6$ m, láng sân xi măng có rãnh thoát, làm nắp đậy kín).
   • Biện pháp xử lý làm mềm nước máy và các kiến nghị nâng cao năng lực quản lý nguồn nước đầu nguồn.

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Tổng kết các kết quả đạt được về hiện trạng, chất lượng nguồn nước và đưa ra các kiến nghị cụ thể đối với UBND xã Kim Phượng, cơ quan y tế và cộng đồng dân cư nhằm bảo vệ tài nguyên nước.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả định lượng chất lượng nguồn nước

Số liệu phân tích phòng thí nghiệm đối với 07 mẫu nước đại diện tại xã Kim Phượng được tổng hợp và đối chiếu với Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 02:2009/BYT như sau:

STT	Chỉ tiêu phân tích	Đơn vị	Nước giếng đào (GĐ1 - GĐ3)	Nước giếng khoan (GK1 - GK2)	Nước máy (NM1 - NM2)	QCVN 02:2009/BYT (Cột I)	QCVN 02:2009/BYT (Cột II)
1	pH	-	6,3 – 6,7	6,4 – 6,5	6,8 – 6,9	6,0 – 8,5	6,0 – 8,5
2	DO	mg/l	4,3 – 4,6	4,1 – 4,2	4,1 – 4,4	Không quy định	Không quy định
3	Mùi vị	-	Không có mùi vị lạ	Không có mùi vị lạ	Không có mùi vị lạ	Không có mùi vị lạ	Không có mùi vị lạ
4	Clorua ($Cl^-$)	mg/l	85,4 – 87,3	177,8 – 178,1	295,3 – 296,1	300	Không quy định
5	COD (theo $KMnO_4$)	mg/l	21,6 – 25,5	3,4 – 4,0	3,2 – 4,0	4	Không quy định
6	$BOD_5$	mg/l	17,28 – 20,4	3,2 – 3,8	3,0 – 3,8	Không quy định	Không quy định
7	TDS	mg/l	31 – 32	37 – 39	43 – 45	Không quy định	Không quy định
8	Độ cứng tổng số	mg/l	2,5 – 3,4	340 – 350	360 – 365	350	Không quy định

Nhận định cụ thể về từng nguồn nước:

• Nước giếng đào (57% số hộ sử dụng): Chỉ tiêu COD vượt rất cao so với tiêu chuẩn cho phép (đạt từ 21,6 đến 25,5 mg/l so với ngưỡng quy định là 4 mg/l). Nguyên nhân trực tiếp là do kết cấu giếng đào của các hộ gia đình còn thô sơ, không có nắp đậy khiến lá cây, rác hữu cơ rơi xuống giếng; thành giếng có rêu, cỏ dại phát triển; đáy giếng lâu năm không được nạo vét bùn và khu vực quanh miệng giếng không có rãnh thoát nước thải sinh hoạt.
• Nước giếng khoan (22,8% số hộ sử dụng): Chất lượng nước tốt nhất trong các nguồn nước được khảo sát. Tất cả các chỉ tiêu phân tích (pH 6,4 - 6,5; $Cl^-$ 177,8 - 178,1 mg/l; COD 3,4 - 4,0 mg/l; Độ cứng 340 - 350 mg/l) đều nằm trong giới hạn cho phép của QCVN 02:2009/BYT. Nguồn nước ngầm tầng sâu (15 - 30 m) ít bị tác động bởi các nguồn thải bề mặt.
• Nước máy tập trung (20% số hộ sử dụng): Các chỉ tiêu pH, $Cl^-$, COD đều đạt chuẩn, tuy nhiên chỉ tiêu độ cứng tổng số vượt ngưỡng cho phép (mẫu NM1 đạt 360 mg/l, mẫu NM2 đạt 365 mg/l so với quy chuẩn 350 mg/l). Nguyên nhân là do nguồn nước khe đầu vào chảy qua khu vực có nhiều núi đá vôi, dẫn đến hàm lượng canxi và magie hòa tan cao, trong khi công nghệ xử lý tại 2 trạm cấp nước Bản Lanh và Bản Mới chưa loại bỏ triệt để độ cứng.

Các giải pháp và kiến nghị đề xuất

1. Giải pháp kỹ thuật xử lý nước quy mô hộ gia đình:

   • Đối với nước giếng đào: Cải tạo vệ sinh môi trường xung quanh miệng giếng (xây thành giếng cao tối thiểu 0,6 m bằng gạch/bê tông, láng sân giếng rộng có rãnh thu gom nước thải, làm nắp đậy kín). Nạo vét định kỳ lớp bùn đáy. Xây dựng bể lọc hộ gia đình gồm nhiều lớp vật liệu lọc: sỏi đỡ (kích thước 1 - 2 cm, dày 10 cm), than hoạt tính (dày 10 - 15 cm để khử mùi, chất hữu cơ) và cát thạch anh/cát vàng (dày 20 - 30 cm) nhằm xử lý hàm lượng chất hữu cơ (COD).
   • Đối với nước máy: Bổ sung công đoạn làm mềm nước tại trạm cấp nước tập trung hoặc sử dụng biện pháp đun sôi, thiết bị lọc trao đổi ion tại hộ gia đình để giảm độ cứng trước khi sử dụng cho ăn uống.

2. Giải pháp quản lý và bảo vệ nguồn nước:

   • UBND xã cần tăng cường giám sát việc xả thải của các cơ sở tiểu thủ công nghiệp và chăn nuôi; đẩy mạnh công tác khoanh nuôi, bảo vệ rừng phòng hộ đầu nguồn để duy trì lưu lượng và chất lượng nước khe cấp cho 2 trạm xử lý nước.
   • Tuyên truyền, tập huấn cho người dân các biện pháp thu gom rác thải, sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật đúng kỹ thuật nhằm tránh rửa trôi gây ô nhiễm nguồn nước mặt và nước ngầm.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của đề tài:

  • Số lượng mẫu phân tích thực nghiệm còn hạn chế (07 mẫu nước) do giới hạn về kinh phí và thời gian thực tập tốt nghiệp (3 tháng).
  • Đề tài chưa khảo sát, phân tích các chỉ tiêu vi sinh vật quan trọng (Coliform, E. coli) và hàm lượng kim loại nặng (Asen, Chì, Sắt) theo danh mục đầy đủ của QCVN 02:2009/BYT.
  • Chưa có số liệu điều tra địa chất thủy văn chuyên sâu để đánh giá chính xác trữ lượng tiềm năng của các tầng chứa nước ngầm trên địa bàn toàn xã.

• Hướng nghiên cứu tiếp:

  • Mở rộng quy mô lấy mẫu trên toàn bộ 12 thôn/bản với số lượng mẫu lớn hơn; thực hiện quan trắc lặp lại giữa mùa mưa và mùa khô để đánh giá sự biến thiên chất lượng nước theo mùa.
  • Phân tích bổ sung đầy đủ các chỉ tiêu vi sinh và kim loại nặng; đánh giá hiệu quả thực tế của mô hình bể lọc cát - than hoạt tính sau khi triển khai thử nghiệm tại các hộ gia đình ở xã Kim Phượng.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho sinh viên, học viên chuyên ngành Khoa học Môi trường, Quản lý Tài nguyên và Môi trường, Kỹ thuật Môi trường khi thực hiện các khóa luận, đề tài điều tra hiện trạng cấp nước nông thôn miền núi.
• Giá trị thực tiễn: Cung cấp bộ số liệu cơ sở về chất lượng nước giếng đào, giếng khoan và nước máy cho UBND xã Kim Phượng, Trung tâm Y tế dự phòng huyện Định Hóa và Ban chỉ đạo Chương trình Nước sạch & VSMT nông thôn tỉnh Thái Nguyên phục vụ công tác quy hoạch, nâng cấp công trình cấp nước và tiêu chí Nông thôn mới.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu sử dụng các nguồn nước sinh hoạt của người dân xã Kim Phượng năm 2013 như thế nào?
Theo số liệu thống kê năm 2013 của xã Kim Phượng, toàn xã có 1.994 hộ sử dụng nước giếng đào (chiếm tỷ lệ cao nhất là 57%), 798 hộ sử dụng nước giếng khoan (chiếm 22,8%), 700 hộ sử dụng nước máy tập trung (chiếm 20%) và 8 hộ sử dụng bể lu chứa nước mưa (chiếm 0,2%).

2. Tại sao chỉ tiêu COD trong nước giếng đào tại xã Kim Phượng lại vượt quy chuẩn QCVN 02:2009/BYT?
Kết quả phân tích 3 mẫu nước giếng đào cho thấy hàm lượng COD đạt từ 21,6 đến 25,5 mg/l (vượt xa giới hạn 4 mg/l). Nguyên nhân chính là do hầu hết các giếng đào đều là giếng hở không có nắp đậy (khiến lá cây, bụi bẩn rơi vào), xung quanh thành giếng có rong rêu, cỏ dại phát triển và các giếng không được nạo vét bùn đáy định kỳ hoặc thiếu hệ thống thoát nước sân giếng hợp vệ sinh.

3. Vấn đề chất lượng nước máy cấp từ 2 trạm xử lý tại Bản Lanh và Bản Mới là gì?
Nước máy từ 2 trạm xử lý có các chỉ tiêu pH, $Cl^-$, COD đạt tiêu chuẩn, nhưng chỉ tiêu độ cứng tổng số bị vượt ngưỡng cho phép (đạt 360 - 365 mg/l so với giới hạn 350 mg/l). Nguyên nhân do nguồn nước thô lấy từ nước khe chảy qua vùng địa hình có nhiều núi đá vôi và hệ thống xử lý của trạm chưa xử lý triệt để được hàm lượng ion $Ca^{2+}$ và $Mg^{2+}$.

4. Khả năng cung cấp nước của 2 nhà máy nước tập trung tại xã Kim Phượng biến động ra sao?
Hai nhà máy nước tại Bản Lanh và Bản Mới có công suất thiết kế ban đầu cấp nước cho hơn 700 hộ gia đình. Tuy nhiên, đến năm 2013, do nguồn nước khe đầu nguồn bị suy giảm lưu lượng bởi các hoạt động phát nương làm rẫy và canh tác nông nghiệp, hệ thống chỉ còn đáp ứng được nhu cầu của khoảng 600 hộ gia đình.

5. Đề tài đã sử dụng những tiêu chuẩn, phương pháp nào để phân tích mẫu nước trong phòng thí nghiệm?
Tác giả đã áp dụng các phương pháp phân tích tiêu chuẩn: đo pH bằng TCVN 6492:1999 (hoặc SMEWW 4500 - H⁺), xác định Clorua ($Cl^-$) bằng TCVN 6194:1996 (ISO 9297:1989), xác định COD ($KMnO_4$) bằng TCVN 6186:1996 (ISO 8467:1993), xác định độ cứng bằng TCVN 6224:1996 (SMEWW 2340 C) và đo đạc các chỉ tiêu DO, $BOD_5$, TDS bằng thiết bị đo chuyên dụng.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Chu Văn Tùng đã phản ánh toàn diện bức tranh hiện trạng sử dụng và chất lượng nước sinh hoạt tại xã Kim Phượng, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên năm 2014. Nghiên cứu chỉ ra rằng nước giếng khoan có chất lượng tốt nhất khi đạt toàn bộ các chỉ tiêu theo QCVN 02:2009/BYT, trong khi nước giếng đào bị ô nhiễm chất hữu cơ nghiêm trọng (COD từ 21,6 - 25,5 mg/l) và nước máy tập trung có độ cứng vượt quy chuẩn do ảnh hưởng của địa hình núi đá vôi. Trên cơ sở đó, tác giả đã đề xuất hệ thống giải pháp kỹ thuật bể lọc hộ gia đình, cải tạo kết cấu giếng và các biện pháp quản lý, bảo vệ rừng đầu nguồn phù hợp với thực tiễn địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong các diễn đàn về nước sạch và môi trường gần đây trên thế giới cũng như ở Việt Nam thì chất lượng nước sạch đang trong giai đoạn báo động đỏ, thiếu nước sạch để sử dụng đang là áp lực chung của nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó Việt Nam không phải là trường hợp ngoại lệ. Tại Việt Nam, hiện chỉ có khoảng 60% đô thị có hệ thống cấp nước tập trung.Tại các vùng nông thôn thì việc cung cấp nước sạch chỉ đạt ở mức hơn 30%, đây là con số quá nhỏ so với một đất nước mà người dân nông thôn chiếm gần 2/3 dân số cả nước. Tuy Việt Nam đã đạt tiến bộ nhanh chóng trong việc cải thiện tình hình cấp nước vào những thập kỷ qua, song nhiều nơi ở Việt Nam, đặc biệt là những vùng có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống và những cộng đồng dân cư nông thôn vùng xa vùng sâu và thường là nghèo nhất đã bị tụt hậu.

Tình trạng thiếu nước sạch phục vụ cho sinh hoạt hàng ngày là nguyên nhân chủ yếu gây ra những hậu quả nặng nề về sức khỏe đối với đời sống con người. Để làm rõ hơn về hiện trạng sử dụng nước sinh hoạt của người dân Xã Kim Phượng, từ đó tìm ra giải pháp và nâng cao hiệu quả chất lượng nước sinh hoạt, đạt tiêu chuẩn về vệ sinh môi trường và phù hợp với điều kiện kinh tế của người dân.Nhằm góp phần cải thiện đời sống, nâng cao sức khỏe và bảo vệ môi trường cho người dân địa phương. Đứng trước thực trạng về tình hình nước sạch đó, việc:“Đánh giá chất lượng nước sinh hoạt và đề xuất giải pháp xử lý nước cấp cho hộ gia đình tại xã Kim Phượng, huyện Định Hoá,tỉnh Thái Nguyên” là hêt sức cần thiết và cấp bách hiện nay. Mục đích, mục tiêu và yêu cầu của đề tài 1.

Mục đích nghiên cứu Đánh giá chất lượng nước sinh hoạt và đề xuất giải pháp xử lý nước cấp cho hộ gia đình. Mục tiêu nghiên cứu - Tổng quan hiện trạng sử dụng nước và chất lượng nước sinh hoạt của các hộ gia đình; - Đánh giá được chất lượng của nguồn nước người dân trên địa bàn hiện đang sử dụng; - Đưa ra các giải pháp xử lý nguồn nước đạt tiêu chuẩn vệ sinh môi trường cho người dân Xã Kim Phượng, huyện Định Hoá, tỉnh Thái Nguyên, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Yêu cầu nghiên cứu - Đánh giá được hiện trạng nước sinh hoạt và sử dụng nước sinh hoạt của người dân, đề xuất giải pháp cấp nước cho người dân. - Chấp hành đúng tiên chuẩn, quy chuẩn về nước sạch dùng cho sinh hoạt (QCVN 02: 2009/BYT); - Các số liệu thu thập được phản ánh trung thực và khách quan; - Mẫu nước nghiên cứu phải đại diện cho khu vực nghiên cứu.

- Những kiến nghị đưa ra phải phù hợp với thực trạng, tình hình của địa phương. Ý nghĩa của đề tài * Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học: - Là cơ hội giúp sinh viên biết cách nghiên cứu khoa học, áp dụng những kiến thức đã học của nhà trường vào thực tế; - Nâng cao kiến thức thực tế; - Bổ sung tư liệu cho học tập; - Tích lũy kinh nghiệm cho công việc sau khi ra trường. * Ý nghĩa thực tiễn: - Đánh giá được chất lượng nước sinh hoạt và nhu cầu sử dụng nước sinh hoạt của xã, phục vụ cho công tác quản lý,bảo vệ và đề xuất giải pháp xử lý nước cấpcho các hộ gia đình trên địa bàn xã. - Chỉ ra được những khó khăn, tồn tại trong quá trình cấp nước sinh hoạt để đề xuất những giả pháp thực hiện tôt chương trình cấp nước sinh hoạt của xã.

3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2. Tầm quan trọng của nước Nước là tài nguyên vô cùng quý giá, là yếu tố không thể thiếu cho mọi hoạt động sống trên trái đất. Nước tham gia vào thành phần cấu trúc sinh quyển, điều hòa các yếu tố khí hậu, đất đai và sinh vật.

Nước còn đáp ứng những nhu cầu đa dạng của con người trong sinh hoạt hàng ngày, tưới tiêu cho nông nghiệp, sản xuất công nghiệp, sản xuất điện năng, giao thông đường thủy và tạo ra nhiều cảnh quan đẹp [14]. Tuy nguồn tài nguyên nước là vô cùng quý giá nhưng không phải là một loại tài nguyên vô tận. Mặc dù lượng nước chiếm 97% bề mặt Trái đất nhưng lượng nước có thể dùng cho sinh hoạt và sản xuất là rất ít, chỉ chiếm 3% tổng trữ lượng. Nhưng hiện nay nguồn nước này đang bị ô nhiễm trầm trọng, gây ảnh hưởng cho người sử dụng.

Do vậy, việc điều tra đánh giá về các hệ thống cung cấp nước sinh hoạt hiện có để xác định chất lượng nước và những thuận lợi, khó khăn của từng hệ thống cung cấp sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng, quản lý cũng như chất lượng cuộc sống của người dân được đảm bảo hơn [12]. Khái niệm ô nhiễm nguồn nước Ô nhiễm nước là sự thay đổi theo chiều hướng xấu đi các tính chất vật lý – hóa học – sinh học của nước, với sự xuất hiện các các chất lạ ở thể lỏng, rắn làm cho nguồn nước trở nên độc hại với con người và sinh vật. Làm giảm đa dạng sinh vật thủy sinh. Hiến chương châu Âu về nước đa định nghĩa: “Ô nhiễm nước là sự biến đổi nói chung do con người đối với chất lượng nước, làm nhiễm bẩn nước và 4 gây nguy hiểm cho con người, cho công nghiệp, nuôi cá, nghỉ ngơi, giải trí, cho động vật nuôi và các loài hoang dã”.

Hiện tượng ô nhiễm nước xảy ra khi các loại hoái chất độc hại, các lại vi khuẩn gây bệnh, virut, kí sinh trùng phát sinh từ các nguồn thải khác nhau như chất thải công nghiệp từ các nhà máy sản xuất, các loại rác thải từ của các bệnh viện, các loại rác thải sinh hoạt bình thường của con người hay hóa chất, thuốc trừ sâu, phân bón hữu cơ. sử dụng trong sản xuất nông nghiệp được đẩy ra ao, hồ, sông, suối hoặc ngấm xuống dưới đất mà không qua xử lý hoặc với khối lượng quá lớn vượt quá khả năng tự điều chỉnh hoặc tự làm sạch của các loại ao, hồ, sông, suối [14]. “Ô nhiễm nguồn nước” là sự thay đổi tính chất vật lý, tính chất hóa học, thành phần sinh học của nước không phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật cho phép, gây ảnh hưởng xấu đến con người và sinh vật [10]. Khái niệm nước hợp vệ sinh Nước hợp vệ sinh: là nước được sử dụng trực tiếp hoặc sau lọc thỏa mãn các yêu cầu chất lượng: không màu, không mùi, không vị lạ, không chứa các thành phần có thể gây ảnh hưởng tới sức khỏe con người, có thể dùng để ăn uống sau khi đun sôi.

Định nghĩa này còn định tính, cần kết hợp với những quan sát theo hướng sau đây: Giếng đào hợp vệ sinh: - Giếng đào phải nằm cách nhà tiêu, chuồng gia súc hoặc nguồn gây ô nhiễm khác ít nhất 10 m. - Thành giếng cao tối thiểu 0,6 m được xây bằng gạch, đá, hoặc thả ống buy sâu ít nhất 3 m kể từ mặt đất. • Sân giếng phải làm bằng bê tông hoặc lát gạch, đá, không bị nứt nẻ. 5 Giếng khoan hợp vệ sinh: - Giếng khoan phải nằm cách nhà tiêu, chuồng gia súc hoặc nguồn gây ô nhiễm khác ít nhất 10 m.

- Nền giếng phải lát gạch, đá hoặc làm bằng bê tông, không bị nứt nẻ. Các nguồn nước hợp vệ sinh khác: - Nước suối hoặc nước mặt không bị ô nhiễm bởi các chất thải của người hoặc động vật, hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật hoặc các chất thải công nghiệp, làng nghề. - Nước mưa được thu hứng từ mái ngói, mái tôn, trần nhà bằng bê tông (sau khi đã xả nước bụi bẩn trước khi thu hứng) trong bể chứa, lu chứa được rửa sạch trước khi thu hứng. - Nước mạch lộ là nguồn nước ngầm xuất lộ từ khe núi đá và núi đất không bị ô nhiễm bởi chất thải của người hoặc động vật, hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật hoặc các chất thải công nghiệp, làng nghề [2].

Các khái niệm về nước sạch Khái niệm về nước sạch Có rất nhiều khái niệm về nước sạch, dưới đây là một số khái niệm khác nhau về nước sạch: Nước sạch là nước đảm bảo các yêu cầu sau: là nước không có màu, mùi vị khác thường gây khó chịu cho người uống, không có các chất tan và không tan độc hại cho con người, không có các vi khuẩn gây bệnh và không gây tác động xấu cho sức khỏe người sử dụng. Các nguồn nước đạt tiêu chuẩn nước sạch cho sinh hoạt, ăn uống được chia như sau: - Nước sạch cơ bản: là nguồn nước có điều kiện đảm bảo chất lượng nước sạch và được kiểm tra theo dõi chất lượng thường xuyên gồm: • Nước cấp qua đường ống từ nhà máy nước hoặc trạm cấp nước. 6 - Nước giếng khoan tầng nông hoặc sâu có chất lượng tốt, ổn định và được sử dụng thường xuyên. - Nước sạch quy ước: gồm các nguồn nước sau (theo hướng dẫn của Ban chỉ đạo Quốc gia về cấp nước sạch và VSMTNT): • Nước máy hoặc nước cấp từ các trạm bơm nước.

• Nước giếng khoan có chất lượng tốt và ổn định. • Nước mưa hứng và trữ sạch. Khái niệm nước sạch đáp ứng quy chuẩn Việt Nam Nước sạch là nước có chất lượng đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật về nước sạch của Việt Nam (QCVN 01:2009/BYT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước ăn uống hay QCVN 02:2009/BYT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước sinh hoạt, ban hành theo thông tư số 04/2009/TT – BYT và 05/2009/TT – BYT ngày 17/06/2009). - Nước sạch này có thể lấy từ các nguồn sau: Nguồn nước máy cấp từ các cơ sở cấp nước tập trung.

Nguồn nước do cá nhân và hộ gia đình tự khai thác nước để dùng cho sinh hoạt.