Đánh giá diễn biến chất lượng nước hồ Sông Mây tỉnh Đồng Nai và đề xuất giải pháp quản lý bền vững

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu Đánh giá diễn biến chất lượng nước hồ sông mây tỉnh đồng nai và đề xuất giải pháp quản lý bền vững, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Lê Phan Quang Huy
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Thu Thủy
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghiệp Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản Lý Tài Nguyên Và Môi Trường
• Đề tài: Đánh Giá Chất Lượng Nước Hồ Sông Mây Đồng Nai Và Giải Pháp Quản Lý Bền Vững
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• ABSTRACT
• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT
• 1.1. Tổng quan về huyện Trảng Bom
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 1.2. Tổng quan về hồ Sông Mây
• 1.2.1. Vị trí địa lý - Chức năng
• 1.2.2. Điều kiện địa chất công trình, địa chất thuỷ văn
• 1.2.3. Thông số thiết kế
• 1.2.4. Hiện trạng khai thác và sử dụng nguồn nước hồ Sông Mây
• 1.2.5. Một số nguồn thải ảnh hưởng chất lượng nước tại hồ Sông Mây
• 1.3. Tổng quan về các phương pháp đánh giá chất lượng nước mặt
• 1.3.1. Phương pháp đánh giá chất lượng nước mặt truyền thống
• 1.3.2. Tổng quan về phương pháp WQI
• 1.3.3. Chỉ số chất lượng nước Việt Nam VN_WQI
• 1.3.4. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước. Các ứng dụng ở nước ngoài
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG – PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Nội dung nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp thu thập, kế thừa tài liệu
• 2.2.2. Phương pháp tính chỉ số WQI
• 2.2.3. Phương pháp tổng hợp, so sánh
• 2.2.4. Phương pháp thực địa
• 2.2.5. Phương pháp phân tích SWOT
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Xác định bộ chỉ số chất lượng nước mặt hồ Sông Mây
• 3.2. Đánh giá diễn biến và phân loại chất lượng nước hồ Sông Mây theo chỉ số WQI giai đoạn 2015-2021
• 3.2.1. Các thông số chất lượng nước hồ giai đoạn 2015-2021
• 3.2.2. Tính VN_WQI của nước hồ Sông Mây giai đoạn 2015-2021
• 3.2.3. Đánh giá diễn biến chất lượng nước hồ giai đoạn 2015-2021
• 3.3. Đề xuất giải pháp cơ sở nhằm tăng chất lượng nước hồ trong thời gian tới
• 3.3.1. Phân tích SWOT
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chất lượng nước hồ Sông Mây Đồng Nai

Hồ Sông Mây, nằm ở huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai, là một trong những nguồn nước quan trọng cho nông nghiệp và sinh hoạt. Nghiên cứu về chất lượng nước tại đây không chỉ giúp đánh giá tình trạng hiện tại mà còn đề xuất các giải pháp quản lý bền vững. Theo số liệu từ năm 2015 đến 2021, chỉ số chất lượng nước (WQI) cho thấy sự suy giảm đáng kể, với nhiều mẫu nước không đạt tiêu chuẩn cho sinh hoạt.

1.1. Đặc điểm địa lý và môi trường hồ Sông Mây

Hồ Sông Mây có diện tích lớn, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nước cho nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, sự phát triển công nghiệp và dân số gia tăng đã tạo áp lực lớn lên chất lượng nước của hồ.

1.2. Tình hình ô nhiễm nước tại hồ Sông Mây

Ô nhiễm nước tại hồ Sông Mây chủ yếu do nước thải từ khu công nghiệp và sinh hoạt chưa qua xử lý. Theo nghiên cứu, có đến 50% mẫu nước không đạt tiêu chuẩn cho mục đích sinh hoạt, cho thấy mức độ ô nhiễm nghiêm trọng.

II. Vấn đề ô nhiễm nước và thách thức quản lý

Ô nhiễm nước tại hồ Sông Mây đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và hệ sinh thái. Các yếu tố như ô nhiễm nước, nguyên nhân ô nhiễm, và tác động của con người cần được xem xét kỹ lưỡng để tìm ra giải pháp hiệu quả.

2.1. Nguyên nhân chính gây ô nhiễm nước

Nguyên nhân chính gây ô nhiễm nước hồ Sông Mây bao gồm nước thải từ khu công nghiệp, hoạt động nông nghiệp và sinh hoạt. Các chất ô nhiễm như N-NO2, N-NH4, BOD5, và COD vượt quá tiêu chuẩn cho phép.

2.2. Tác động của ô nhiễm đến sức khỏe cộng đồng

Ô nhiễm nước không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng nước mà còn gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cho người dân sống xung quanh hồ. Nhiều bệnh liên quan đến nước bẩn đã được ghi nhận.

III. Phương pháp đánh giá chất lượng nước hồ Sông Mây

Để đánh giá chất lượng nước, phương pháp tính toán chỉ số WQI được áp dụng. Nghiên cứu đã sử dụng 15 thông số chất lượng nước để tính toán và phân tích diễn biến chất lượng nước trong giai đoạn 2015-2021.

3.1. Phương pháp tính toán chỉ số WQI

Chỉ số WQI được tính toán dựa trên 15 thông số chất lượng nước, giúp đánh giá tổng thể tình trạng nước hồ Sông Mây. Kết quả cho thấy giá trị WQI trung bình là 36,3, tương đương với mức chất lượng nước kém.

3.2. Các thông số chất lượng nước quan trọng

Các thông số như BOD5, COD, và Coliform là những yếu tố chính ảnh hưởng đến chất lượng nước. Hơn 90% mẫu nước vượt tiêu chuẩn theo QCVN 08:2015/BTNMT.

IV. Giải pháp quản lý bền vững cho hồ Sông Mây

Để cải thiện chất lượng nước hồ Sông Mây, cần có các giải pháp quản lý bền vững. Việc áp dụng các biện pháp bảo vệ môi trường và quy hoạch sử dụng đất hợp lý là rất cần thiết.

4.1. Giải pháp bảo vệ môi trường

Cần thiết lập các quy định nghiêm ngặt về xả thải từ khu công nghiệp và tăng cường công tác kiểm tra, giám sát chất lượng nước. Các biện pháp xử lý nước thải cũng cần được cải thiện.

4.2. Quy hoạch sử dụng đất hợp lý

Quy hoạch sử dụng đất cần được thực hiện một cách đồng bộ, đảm bảo không làm ảnh hưởng đến nguồn nước. Việc trồng cây xanh và bảo vệ các khu vực xung quanh hồ cũng là một giải pháp hiệu quả.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu về chất lượng nước hồ Sông Mây đã chỉ ra những vấn đề nghiêm trọng và cần thiết phải có các biện pháp khắc phục. Việc áp dụng các giải pháp quản lý bền vững sẽ giúp cải thiện tình trạng nước hồ trong tương lai.

5.1. Kết quả nghiên cứu về chất lượng nước

Nghiên cứu cho thấy 21% mẫu nước ở trạng thái ô nhiễm rất nặng, trong khi 50% mẫu chỉ đạt tiêu chuẩn cho giao thông thủy. Không có mẫu nào đạt tiêu chuẩn cho sinh hoạt.

5.2. Ứng dụng các giải pháp quản lý

Các giải pháp quản lý đã được đề xuất sẽ được áp dụng trong thời gian tới, nhằm cải thiện chất lượng nước và bảo vệ môi trường xung quanh hồ Sông Mây.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai cho hồ Sông Mây

Tình hình chất lượng nước hồ Sông Mây đang ở mức báo động. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để thực hiện các giải pháp quản lý bền vững, nhằm bảo vệ nguồn nước cho thế hệ tương lai.

6.1. Tóm tắt tình hình hiện tại

Chất lượng nước hồ Sông Mây đang suy giảm nghiêm trọng, với nhiều mẫu nước không đạt tiêu chuẩn. Cần có các biện pháp khắc phục ngay lập tức.

6.2. Triển vọng tương lai

Nếu các giải pháp quản lý được thực hiện hiệu quả, chất lượng nước hồ Sông Mây có thể được cải thiện, đảm bảo nguồn nước sạch cho cộng đồng và hệ sinh thái.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nguồn nước là tài nguyên quý giá và thiết yếu cho sự phát triển bền vững của xã hội và môi trường. Trên Trái Đất, tổng lượng nước khoảng 1,38 tỷ km³, trong đó chỉ khoảng 0,3% là nước ngọt có thể tiếp cận và sử dụng được. Tỉnh Đồng Nai, một trong những trung tâm kinh tế năng động của miền Đông Nam Bộ, đang đối mặt với áp lực lớn về khai thác và sử dụng nguồn nước do tốc độ phát triển công nghiệp và gia tăng dân số nhanh chóng. Hồ Sông Mây, thuộc huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai, là một trong những nguồn nước mặt quan trọng phục vụ tưới tiêu nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và các hoạt động dịch vụ, đồng thời cũng là nơi tiếp nhận nước thải sinh hoạt và công nghiệp chưa qua xử lý.

Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn 2015-2021 nhằm đánh giá diễn biến chất lượng nước hồ Sông Mây thông qua chỉ số chất lượng nước Việt Nam (VN_WQI) theo Quyết định 1460/QĐ-TCMT năm 2019. Tổng cộng 114 mẫu nước được phân tích với 15 thông số chất lượng nước thuộc 5 nhóm chính. Kết quả cho thấy giá trị WQI dao động từ 2 đến 68, trung bình 36,3, tương đương mức chất lượng nước kém, chỉ phù hợp cho giao thông thủy và các mục đích tương đương. Khoảng 21% mẫu nước bị ô nhiễm rất nặng và nặng, 50% mẫu chỉ phù hợp cho giao thông thủy, 29% mẫu đạt điều kiện tưới tiêu nông nghiệp, và không có mẫu nào đạt chuẩn sử dụng cho sinh hoạt. Các thông số ảnh hưởng chính đến suy giảm chất lượng nước gồm N-NO2, N-NH4, BOD5, COD, Coliform và E. coli, với trên 90% mẫu vượt quy chuẩn QCVN 08:2015/BTNMT.

Nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc xác định bộ thông số phù hợp để tính toán VN_WQI cho hồ Sông Mây, đồng thời cung cấp cơ sở dữ liệu về diễn biến chất lượng nước trong 7 năm. Về thực tiễn, kết quả nghiên cứu hỗ trợ đề xuất các giải pháp quản lý bền vững, bảo vệ nguồn nước hồ, góp phần vào quy hoạch và quản lý tài nguyên môi trường tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết và mô hình đánh giá chất lượng nước mặt bằng chỉ số chất lượng nước (Water Quality Index - WQI), một công cụ tổng hợp các thông số môi trường thành một giá trị duy nhất phản ánh mức độ ô nhiễm và khả năng sử dụng nước. VN_WQI là phiên bản chỉ số chất lượng nước được Bộ Tài nguyên và Môi trường Việt Nam ban hành theo Quyết định 1460/QĐ-TCMT năm 2019, bao gồm 5 nhóm thông số:

• Nhóm I: pH
• Nhóm II: Thuốc bảo vệ thực vật (Aldrin, BHC, Dieldrin, DDTs, Heptachlor)
• Nhóm III: Kim loại nặng (As, Cd, Pb, Cr6+, Cu, Zn, Hg)
• Nhóm IV: Hữu cơ và dinh dưỡng (DO, BOD5, COD, TOC, N-NH4, N-NO3, N-NO2, P-PO4)
• Nhóm V: Vi sinh vật (Coliform, E. coli)

Chỉ số WQI được tính toán dựa trên giá trị từng thông số, trọng số nhóm thông số và công thức chuẩn, cho phép đánh giá tổng quát chất lượng nước theo mục đích sử dụng. Các khái niệm chính bao gồm: chỉ số WQI, các thông số ô nhiễm hữu cơ, vi sinh vật gây bệnh, và quy chuẩn chất lượng nước mặt QCVN 08:2015/BTNMT.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính là 114 mẫu nước hồ Sông Mây thu thập trong giai đoạn 2015-2021 tại 3 điểm quan trắc SM1, SM2, SM3. Các mẫu được phân tích 15 thông số theo nhóm quy định của VN_WQI. Dữ liệu được xử lý loại bỏ sai lệch, đảm bảo chất lượng theo quy trình kiểm soát chất lượng đo lường.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Tính toán chỉ số WQI cho từng mẫu theo hướng dẫn kỹ thuật VN_WQI.
• Phân tích thống kê mô tả, so sánh giá trị WQI theo vị trí, mùa vụ và năm.
• Đánh giá diễn biến chất lượng nước theo thời gian và không gian.
• So sánh các thông số riêng lẻ với quy chuẩn QCVN 08:2015/BTNMT.
• Phân tích SWOT để đề xuất giải pháp quản lý bền vững.

Quy trình nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 1/2021 đến tháng 3/2022. Cỡ mẫu 114 mẫu được chọn dựa trên phương pháp lấy mẫu ngẫu nhiên có hệ thống nhằm đảm bảo đại diện cho toàn bộ hồ. Phương pháp phân tích số liệu sử dụng phần mềm thống kê chuyên dụng, kiểm định ANOVA để đánh giá sự khác biệt theo vị trí và mùa vụ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chất lượng nước hồ Sông Mây ở mức kém: Giá trị WQI dao động từ 2 đến 68, trung bình 36,3, tương đương mức kém, chỉ phù hợp cho giao thông thủy và các mục đích tương đương. Cụ thể, 21% mẫu nước bị ô nhiễm rất nặng và nặng, 50% mẫu chỉ phù hợp cho giao thông thủy, 29% mẫu đạt điều kiện tưới tiêu nông nghiệp, không có mẫu nào đạt chuẩn sử dụng cho sinh hoạt.

2. Diễn biến chất lượng nước theo thời gian: WQI giảm mạnh vào năm 2016, tăng trở lại năm 2017, nhưng từ 2018 đến 2021 có xu hướng xấu đi theo từng năm. Mùa khô có chỉ số WQI thấp hơn rõ rệt so với mùa mưa, phản ánh ảnh hưởng của điều kiện khí hậu và hoạt động thải chất ô nhiễm.

3. Thông số ô nhiễm vượt chuẩn: Các thông số N-NO2, N-NH4, BOD5, COD, Coliform và E. coli có trên 90% mẫu vượt quy chuẩn QCVN 08:2015/BTNMT, cho thấy ô nhiễm hữu cơ và vi sinh vật là nguyên nhân chính làm suy giảm chất lượng nước.

4. Phân bố chất lượng nước đồng đều tại các điểm quan trắc: Giá trị WQI và các thông số riêng lẻ tương đồng tại 3 điểm SM1, SM2, SM3, cho thấy ô nhiễm lan rộng trên toàn bộ hồ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của suy giảm chất lượng nước hồ Sông Mây là do sự gia tăng các nguồn thải từ hoạt động sinh hoạt dân cư, khu công nghiệp Sông Mây và các cơ sở tiểu thủ công nghiệp chưa qua xử lý triệt để. Nước thải chứa hàm lượng cao các chất hữu cơ, dinh dưỡng và vi sinh vật gây bệnh, làm giảm oxy hòa tan, tăng BOD5, COD và ô nhiễm vi sinh.

So sánh với các nghiên cứu tương tự trong nước như hồ An Dương (Hải Dương) và các sông tại Cần Thơ, diễn biến chất lượng nước hồ Sông Mây có xu hướng xấu đi rõ rệt hơn, phản ánh áp lực phát triển công nghiệp và dân cư cao hơn. Kết quả cũng phù hợp với các nghiên cứu quốc tế tại Indonesia và Malaysia, nơi ô nhiễm hữu cơ và vi sinh vật là vấn đề phổ biến.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ diễn biến WQI theo năm và mùa, bảng so sánh tỷ lệ mẫu vượt chuẩn các thông số chính, giúp minh họa rõ ràng xu hướng và mức độ ô nhiễm. Việc đánh giá theo VN_WQI cho phép tổng hợp đa chiều, hỗ trợ quản lý và ra quyết định hiệu quả hơn so với đánh giá từng thông số riêng lẻ.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường xử lý nước thải sinh hoạt và công nghiệp: Áp dụng công nghệ xử lý tiên tiến tại các khu dân cư và khu công nghiệp Sông Mây nhằm giảm tải lượng chất ô nhiễm hữu cơ và vi sinh vật trước khi thải ra hồ. Mục tiêu giảm tỷ lệ mẫu vượt chuẩn các thông số BOD5, COD, Coliform xuống dưới 50% trong vòng 3 năm. Chủ thể thực hiện: Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp với chính quyền địa phương và doanh nghiệp.

2. Xây dựng hệ thống thu gom và quản lý rác thải: Thiết lập khu vực thu gom rác thải tập trung, hạn chế tình trạng vứt rác thải sinh hoạt trực tiếp ra hồ và khu vực lân cận. Mục tiêu hoàn thành trong 2 năm, giảm thiểu nguồn ô nhiễm rắn gây ảnh hưởng đến chất lượng nước. Chủ thể thực hiện: UBND huyện Trảng Bom và các xã liên quan.

3. Giám sát và quản lý chặt chẽ hoạt động nuôi trồng thủy sản: Áp dụng quy trình nuôi trồng thủy sản bền vững, hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và kháng sinh, giảm thiểu ô nhiễm hữu cơ. Mục tiêu giảm nồng độ N-NH4 và Coliform trong nước nuôi xuống mức an toàn trong 3 năm. Chủ thể thực hiện: Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn phối hợp với các hộ nuôi.

4. Tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng: Tổ chức các chương trình giáo dục, truyền thông về bảo vệ nguồn nước, sử dụng nước tiết kiệm và đúng cách xử lý nước thải sinh hoạt. Mục tiêu nâng cao nhận thức cho 80% dân cư trong lưu vực hồ trong vòng 1 năm. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý hồ, các tổ chức xã hội và trường học địa phương.

5. Xây dựng kế hoạch quản lý tổng hợp lưu vực hồ: Phối hợp liên ngành để xây dựng và thực hiện kế hoạch quản lý tài nguyên nước hồ Sông Mây theo hướng bền vững, bao gồm quy hoạch sử dụng đất, kiểm soát nguồn thải và bảo vệ môi trường. Mục tiêu hoàn thành kế hoạch trong 2 năm và triển khai thực hiện liên tục. Chủ thể thực hiện: Sở Tài nguyên và Môi trường, UBND tỉnh Đồng Nai.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý tài nguyên và môi trường: Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đồng Nai và các đơn vị liên quan có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách, kế hoạch quản lý và giám sát chất lượng nước hồ Sông Mây hiệu quả.

2. Các nhà nghiên cứu và học thuật: Giảng viên, sinh viên chuyên ngành Quản lý tài nguyên và môi trường, Khoa học môi trường có thể tham khảo phương pháp tính VN_WQI, phân tích diễn biến chất lượng nước và đề xuất giải pháp quản lý bền vững.

3. Doanh nghiệp và khu công nghiệp: Các doanh nghiệp hoạt động trong khu công nghiệp Sông Mây và vùng lân cận có thể áp dụng các giải pháp xử lý nước thải, cải thiện quy trình sản xuất nhằm giảm thiểu tác động đến môi trường nước hồ.

4. Cộng đồng dân cư và tổ chức xã hội: Người dân sống quanh hồ Sông Mây, các tổ chức bảo vệ môi trường có thể nâng cao nhận thức, tham gia vào các hoạt động bảo vệ nguồn nước, góp phần duy trì chất lượng nước và phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Chỉ số WQI là gì và tại sao quan trọng?
   WQI là chỉ số tổng hợp phản ánh chất lượng nước dựa trên nhiều thông số môi trường. Nó giúp đánh giá nhanh, dễ hiểu về mức độ ô nhiễm và khả năng sử dụng nước cho các mục đích khác nhau, hỗ trợ quản lý và ra quyết định hiệu quả.

2. Tại sao hồ Sông Mây bị ô nhiễm nặng?
   Nguyên nhân chính là do nước thải sinh hoạt và công nghiệp chưa qua xử lý triệt để, cùng với hoạt động nuôi trồng thủy sản và phát triển dân cư, công nghiệp làm tăng tải lượng các chất ô nhiễm hữu cơ, dinh dưỡng và vi sinh vật gây bệnh.

3. Các thông số nào ảnh hưởng nhiều nhất đến chất lượng nước hồ?
   Các thông số N-NO2, N-NH4, BOD5, COD, Coliform và E. coli có trên 90% mẫu vượt quy chuẩn, là những yếu tố chính gây suy giảm chất lượng nước hồ Sông Mây.

4. Giải pháp nào hiệu quả để cải thiện chất lượng nước hồ?
   Xử lý nước thải sinh hoạt và công nghiệp, quản lý nuôi trồng thủy sản bền vững, thu gom rác thải, tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng và xây dựng kế hoạch quản lý tổng hợp lưu vực hồ là các giải pháp thiết thực và cần thiết.

5. Nghiên cứu này có thể áp dụng cho các hồ khác không?
   Phương pháp tính VN_WQI và cách tiếp cận đánh giá diễn biến chất lượng nước có thể áp dụng cho các hồ chứa và nguồn nước mặt khác, tuy nhiên cần điều chỉnh bộ thông số phù hợp với đặc điểm từng vùng để đảm bảo tính chính xác.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định được bộ thông số phù hợp để tính toán chỉ số VN_WQI cho hồ Sông Mây, với 15 thông số thuộc 5 nhóm chính.
• Chất lượng nước hồ Sông Mây trong giai đoạn 2015-2021 ở mức kém, trung bình WQI là 36,3, không đạt yêu cầu sử dụng cho sinh hoạt.
• Diễn biến chất lượng nước có xu hướng xấu đi từ năm 2018, đặc biệt trong mùa khô, do ảnh hưởng của các nguồn thải sinh hoạt và công nghiệp.
• Các thông số ô nhiễm hữu cơ và vi sinh vật vượt chuẩn nghiêm trọng, cần ưu tiên xử lý và kiểm soát.
• Đề xuất các giải pháp quản lý bền vững, bao gồm xử lý nước thải, quản lý nuôi trồng, thu gom rác thải và nâng cao nhận thức cộng đồng, nhằm cải thiện chất lượng nước hồ trong thời gian tới.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất, tiếp tục giám sát chất lượng nước định kỳ, mở rộng nghiên cứu áp dụng cho các hồ chứa khác trong tỉnh.

Các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng cần phối hợp chặt chẽ để bảo vệ nguồn nước hồ Sông Mây, đảm bảo phát triển kinh tế - xã hội bền vững và bảo vệ môi trường sống.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề “Nhất nƣớc, nhì phân, tam cần, tứ giống” câu thành ngữ quá quen thuộc để chỉ tầm quan trọng của nƣớc trong nền nông nghiệp của ông cha ta từ xƣa. Đến tận ây giờ, câu thành ngữ đó vẫn đúng với không chỉ ngành nông nghiệp mà còn với ngành công nghiệp, dịch vụ… Tổng lƣợng nƣớc trên Trái Đất khoảng 1,38 tỉ Km3, trong đó 97,4% là nƣớc mặn trong các đại dƣơng, 2,6% còn lại là nƣớc ngọt, tuy nhiên chỉ khoảng 0,3 trong 2,6% đó là con ngƣời có thể tiếp cận và sử dụng đƣợc. Trong tƣơng lai, chƣa tính đến việc cung cấp nƣớc cho sản xuất, việc thỏa mãn nhu cầu nƣớc sạch cho nhu cầu sinh hoạt hàng ngày của con ngƣời cũng là một thách thức lớn cho nhân loại. Tình Đồng Nai là một trong các tỉnh ở miền Đông Nam Bộ, có tốc độ phát triển kinh tế thuộc tốp đầu của cả nƣớc.

Đi đôi với sự phát triển kinh tế nhanh chóng là sự ùng nổ về dân số. Chính những yếu tố trên đã đẩy nhu cầu sử dụng nƣớc cho hoạt động sản xuất và sinh hoạt ùng nồ. Để đáp ứng nhu cầu đó, các ngành kinh tế trên địa àn tỉnh Đồng Nai đã và đang khai thác tài nguyên nƣớc một cách quá mức, vƣợt quá khả n ng đáp ứng nguồn nƣớc của các lƣu vực sông, hồ thuộc địa àn tỉnh. Tuy tài nguyên nƣớc trên địa àn tỉnh Đồng Nai khá phong phú, tổng lƣợng dòng chảy n m trung ình khoảng 26 tỷ m3.

Tuy nhiên, lƣợng nƣớc đó phân phối rất không đều theo không gian và thời gian, vào mùa mƣa dòng chảy chiếm khoảng 80%, mùa khô dòng chảy chiếm khoảng 20% tổng lƣợng dòng chảy trên toàn tỉnh vì vậy việc khai thác, sử dụng tài nguyên nƣớc trên lƣu vực vào mùa khô gặp nhiều khó kh n và gây ra tình trạng thiếu nƣớc vào mùa khô ở hầu khắp các tiểu lƣu vực trên địa àn tỉnh. Không nằm ngoài thực trạng đó, huyện Trảng Bom là một trong các huyện có ƣớc chuyển mình mạnh mẽ trong sự phát triển công nghiệp, nông nghiệp và dịch vụ. Tỉ lệ dân số cũng theo đó mà t ng nhanh. Tuy nhiên huyện không có hệ thống sông 1 ngòi đáng kể, lƣợng nƣớc chủ yếu của huyện để phục vụ cho các hoạt động là ở các hồ.

Một trong số đó là hồ Sông Mây. Hồ Sông Mây đƣợc xây dựng vào n m 1979. Vai trò hiện nay của hồ là cung cấp nƣớc tƣới cho ngành nông nghiệp, cung cấp mặt nƣớc cho việc nuôi trồng thủy sản, du lịch sinh thái đồng thời là nơi tiếp nhận nƣớc thải của khu công nghiệp Sông Mây và nƣớc thải sinh hoạt chƣa qua xử lý của dân cƣ trong vùng [1]. Chính những điều đó đang dần khiến tài nguyên nƣớc hồ Sông Mây đang dần cạn kiệt và có nguy cơ ô nhiễm nặng.

Vì vậy đề tài “ĐÁNH GIÁ DI N BIẾN CHẤT LƢ NG NƢỚC HỒ SÔNG MÂY, TỈNH ĐỒNG NAI VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ BỀN VỮNG” đƣợc thực hiện là rất cần thiết trong giai đoạn hiện nay nhằm đánh giá tình hình hiện tại của nƣớc hồ Sông Mây, đề xuất các giải pháp quản lý và sử dụng nhằm cải thiện chất lƣợng nƣớc hồ. Mục tiêu nghiên cứu Xác định các thông số chất lƣợng nƣớc để tính toán WQI Đánh giá diễn iến và phân loại chất lƣợng nƣớc hồ Sông Mây theo chỉ số WQI giai đoạn 2015-2021. Đánh giá diễn iến chất lƣợng nƣớc của hồ và đề xuất giải pháp cơ sở nhằm t ng chất lƣợng nƣớc hồ trong thời gian tới. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu:  Các thông số chất lƣợng nƣớc  Chất lƣợng nƣớc hồ Sông Mây theo WQI Phạm vi nghiên cứu:  Phạm vi không gian: khu vực hồ Sông Mây  Thời gian nghiên cứu: Giai đoạn n m 2015-2021 4.

nghĩa của đề tài Ý ngh a khoa học: 2  Nghiên cứu này đƣa ra đƣợc cách thức xác định chỉ số chất lƣợng nƣớc WQI thông qua việc lựa chọn 15 thông số chất lƣợng nƣớc riêng iệt dành cho hồ Sông Mây.  Nghiên cứu cũng cung cấp hiện trạng diễn iến chất lƣợng nƣớc hồ trong giai đoạn 2015-2021 Ý ngh a thực tiễn:  Cung cấp các giải pháp quản lý thích hợp nhằm ảo vệ chất lƣợng nƣớc hồ, là cơ sở cho các hoạt động quản lý chất lƣợng nƣớc hồ.  Bổ sung thông tin cho việc quy hoạch, quản lý tài nguyên và môi trƣờng tại khu vực hồ. 3 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN L THUY T 1.1 Tổng quan về huyện Trảng om 1.1 Điều kiện tự nhiên 1.1 Điều kiện khí tượng Huyện Trảng Bom nằm trong vùng chịu ảnh hƣởng của các yếu tố khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo, có nền nhiệt cao đều quanh n m, ít gió ão, không có mùa đông lạnh, không có iến đổi lớn về khí hậu, rất thuận lợi cho việc ố trí sử dụng đất.

Trong n m, khí hậu chia thành hai mùa rõ rệt: mùa mƣa từ tháng 5 đến tháng 10 chiếm khoảng 90% lƣợng mƣa hàng n m, mùa khô kéo dài từ tháng 11 đến tháng 4 n m sau với khoảng 10% lƣợng mƣa trong n m. Lƣợng mƣa ình quân n m 1.000 mm/n m; lƣợng mƣa phân ố không đều giữa các tháng trong n m. Số giờ nắng trung ình khoảng 2. Nhiệt độ cao đều trong n m, trung ình hàng n m khoảng 25-260C, tháng có nhiệt độ trung ình thấp nhất là 210C, tháng có nhiệt độ cao nhất từ 34-350C.

Độ ẩm không khí trung ình hàng n m từ 78-82%. Các tháng mùa mƣa có độ ẩm tƣơng đối cao 85 - 93%. Các tháng mùa khô có độ ẩm tƣơng đối thấp 72- 82%. Độ ẩm trung ình hàng n m cao nhất là 95%.

Độ ẩm trung ình hàng n m thấp nhất là 50%.  Nhiệt độ: Nhiệt độ không khí là một trong những yếu tố tự nhiên ảnh hƣởng trực tiếp đến quá trình chuyển hóa và phát tán các chất ô nhiễm trong khí quyển. Nhiệt độ không khí càng cao thì tốc độ các phản ứng xảy ra càng nhanh và thời gian lƣu tồn các chất càng nhỏ. Ngoài ra nhiệt độ còn ảnh hƣởng đến quá trình trao đổi nhiệt của cơ thể và sức khỏe ngƣời lao động.

Do vậy, việc nghiên cứu chế độ nhiệt là điều cần thiết. Kết quả khảo sát và đo đạc cho thấy: 4 - Nhiệt độ tại khu vực dự án thay đổi theo mùa trong n m, tuy nhiên sự chênh lệch nhiệt độ trung ình giữa các tháng không lớn lắm. Nhiệt độ trung ình tháng tƣơng đối ổn định trong khoảng 24 – 290C. - Nhiệt độ khu vực dao động trong ngày.

Biên độ nhiệt đạt đến 100C/ngày đêm. Vì vậy, mặc dù an ngày trời nắng nóng, an đêm và sáng sớm vẫn có sƣơng. Đây là điều kiện thuận lợi cho cây cối phát triển và xanh tốt quanh n m. Dƣới đây là kết quả thống kê nhiệt độ trung ình tháng của khu vực: Bảng 1.1 Nhiệt độ trung ình (oC) các tháng trong n m tại huyện Trảng Bom Tháng/năm 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 Tháng 1 26,4 25,3 25 23,4 25,3 24,3 25,5 24,9 Tháng 2 27,9 25,6 25 25,7 26,6 25,3 26,3 26,9 Tháng 3 28,3 27,2 26,2 26,9 27,6 26,2 27,6 27,6 Tháng 4 29,2 28,4 28 27,2 28,7 27,1 27,3 28,6 Tháng 5 28,8 27,1 26,2 26,6 29,3 27,2 27,0 27,9 Tháng 6 28 26,8 26,4 26,5 29,2 26,3 26,5 26,5 Tháng 7 27,3 25,9 26,4 25,9 26,2 25,9 25,9 26,2 Tháng 8 27,2 25,9 26,4 26,6 26 26,3 26,6 26,1 Tháng 9 29,2 25,9 25,7 25,7 26,2 25,8 25,4 25,6 Tháng 10 27,2 25,6 25,7 25,7 25,6 25,9 26,2 25,9 Tháng 11 27,9 25 26 25,6 25,3 26 26,7 25,8 Tháng 12 26,6 25,2 25,2 26,7 25,3 24,8 26,2 24,5 TB cả năm 27,7 26,2 25,9 25,9 26,6 25,9 26,4 26,4  Độ ẩm Độ ẩm tƣơng đối của không khí là một đại lƣợng phụ thuộc vào lƣợng hơi nƣớc có trong không khí và nhiệt độ của khối không khí đó.

Lƣợng hơi nƣớc càng cao thì độ 5 ẩm tƣơng đối càng lớn, ngƣợc lại, nhiệt độ t ng thì độ ẩm tƣơng đối lại giảm. Độ ẩm khu vực thay đổi theo mùa và theo vùng, các tháng mùa mƣa có độ ẩm khá cao. Trong những n m gần đây do ảnh hƣởng của iến đổi khí hậu nên thời tiết cũng thay đổi nhiều. Theo thống kê độ ẩm của khu vực thay đổi nhƣ sau:  Độ ẩm trung ình n m : 78,8%;  Mùa khô (tháng 11 đến tháng 4) độ ẩm đạt: 67 - 79%;  Mùa mƣa (tháng 5 đến tháng 10) độ ẩm đạt: 77 - 89%;  Các tháng 7, 8, 9 là thời kỳ mƣa nhiều nên độ ẩm đạt trị số cao nhất trong n m.

 Tháng ẩm nhất là tháng IX (88,0-89,0%);  Các tháng 2, 3 nhiệt độ không khí cao và lƣợng mƣa rất nhỏ làm cho độ ẩm có giá trị thấp nhất trong n m. Tháng khô nhất là tháng 2 (68%);  Độ ẩm cao nhất ình quân hàng tháng là 88,0 – 89,0%;  Độ ẩm thấp nhất ình quân hàng tháng là 68,0 – 75,0%.2 Độ ẩm trung ình (%) tháng trong các n m [1] Tháng/năm 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 Tháng 1 78 71 76 75 75 80 76 76 Tháng 2 71 68 71 75 72 71 74 68 Tháng 3 72 74 71 77 71 75 72 74 Tháng 4 75 72 75 81 72 75 81 77 Tháng 5 81 84 86 85 77 83 86 84 Tháng 6 85 86 86 87 86 87 87 89 Tháng 7 87 88 85 87 88 88 87 88 Tháng 8 88 87 87 86 89 86 87 87 Tháng 9 86 88 88 89 88 89 91 88 Tháng 10 87 88 87 88 89 88 85 87 Tháng 11 80 83 85 81 88 84 81 84 Tháng 12 79 78 81 78 82 81 77 82 TB cả năm 81 81 82 82 81 82 82 82  Chế độ mƣa Mùa mƣa thƣờng ắt đầu vào khoảng trung tuần tháng 5 và kết thúc vào khoảng tháng 11 hàng n m. Lƣợng mƣa trong mùa mƣa chiếm khoảng 90% tổng lƣợng mƣa cả n m. Nhìn chung, mƣa tại khu vực mang tính chất mƣa rào nhiệt đới (mƣa đến nhanh và kết thúc cũng nhanh), thƣờng một cơn mƣa kéo dài không quá 3 giờ nhƣng cƣờng độ mƣa khá lớn và dồn dập.

Lƣợng mƣa ngày lớn nhất n m: 188,7 mm. Lƣợng mƣa ngày lớn nhất hàng n m thƣờng xuất hiện vào tháng 9 và tháng 10. Mùa khô từ tháng 11 đến tháng 04 n m sau, lƣợng mƣa rất ít, chỉ ằng 10% lƣợng mƣa cả n m. Tổng số ngày mƣa trong n m là 152 ngày và tổng lƣợng mƣa trung ình n m dao động từ 1.