Đánh Giá Kết Quả Chăm Sóc và Tư Vấn Người Bệnh Đái Tháo Đường Type 2 Tại Bệnh Viện Đa Khoa Quận ...

Tài liệu nghiên cứu Đánh giá kết quả chăm sóc tư vấn người bệnh đái tháo đường type 2 và một số yếu tố liên quan tại, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Lê Thanh Vũ
• Người hướng dẫn: TS. Châu Hữu Hầu
• Trường học: Trường Đại Học Thăng Long
• Chuyên ngành: Điều Dưỡng
• Đề tài: Đánh Giá Kết Quả Chăm Sóc và Tư Vấn Người Bệnh Đái Tháo Đường Type 2 Tại Bệnh Viện Đa Khoa Quận Ô Môn
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Đại cương về bệnh đái tháo đường
• 1.2. Định nghĩa bệnh đái tháo đường
• 1.3. Sinh lý học và bệnh sinh
• 1.4. Dịch tễ học bệnh Đái tháo đường
• 1.5. Phân loại đái tháo đường
• 1.6. Nguyên nhân gây bệnh
• 1.6.1. Nguyên nhân nguyên phát
• 1.6.2. Nguyên nhân thứ phát
• 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Tiêu chuẩn lựa chọn mẫu
• 2.3. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.4. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.5.2. Phương pháp chọn mẫu
• 2.6. Nội dung nghiên cứu
• 2.7. Biến số về đặc điểm chung
• 2.8. Biến số lâm sàng và cận lâm sàng
• 2.9. Biến số chăm sóc và tư vấn
• 2.10. Phân tích một số yếu tố liên quan của ĐTNC
• 2.11. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.12. Công cụ thu thập số liệu
• 2.13. Xử lý và phân tích số liệu
• 2.14. Sai số, hạn chế của nghiên cứu và các biện pháp khắc phục
• 2.15. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Đặc điểm về nhân khẩu học của ĐTNC
• 3.3. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của ĐTNC
• 3.3.1. Đặc điểm lâm sàng của ĐTNC
• 3.3.2. Đặc điểm các chỉ số lâm sàng của ĐTNC
• 3.3.3. Đặc điểm cận lâm sàng của ĐTNC
• 3.4. Kết quả hoạt động chăm sóc và tư vấn điều dưỡng của ĐTNC
• 3.4.1. Hoạt động chăm sóc Điều dưỡng của ĐTNC
• 3.4.2. Hoạt động tư vấn Điều dưỡng của ĐTNC
• 3.4.3. Đánh giá chung kết quả chăm sóc và tư vấn Điều dưỡng của ĐTNC
• 3.5. Phân tích một số yếu tố liên quan chăm sóc, tư vấn Điều dưỡng của ĐTNC
• 3.5.1. Liên quan chăm sóc, tư vấn Điều dưỡng với đặc điểm chung của ĐTNC
• 3.5.2. Liên quan chăm sóc, tư vấn Điều dưỡng với tiền sử bệnh của ĐTNC
• 3.5.3. Liên quan chăm sóc, tư vấn Điều dưỡng với bệnh mắc kèm của ĐTNC
• 3.5.4. Liên quan chăm sóc, tư vấn Điều dưỡng với thời gian nằm viện của ĐTNC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đái Tháo Đường Type 2 Cập Nhật Mới Nhất

Đái tháo đường (ĐTĐ) là một bệnh rối loạn chuyển hóa không đồng nhất, đặc trưng bởi tình trạng tăng glucose huyết do khiếm khuyết về tiết insulin, tác động của insulin, hoặc cả hai. Tình trạng tăng glucose mạn tính kéo dài gây ra những rối loạn chuyển hóa carbohydrate, protide, lipide, gây tổn thương ở nhiều cơ quan, đặc biệt là tim mạch, thận, mắt và thần kinh. Theo Liên đoàn Đái tháo đường Thế giới (IDF), năm 2015 toàn thế giới có 415 triệu người (trong độ tuổi 20-79) mắc bệnh ĐTĐ. Dự kiến con số này sẽ tăng lên 578 triệu người vào năm 2030 và 700 triệu người vào năm 2045. Bên cạnh đó, việc tăng sử dụng thực phẩm không thích hợp và lối sống ít vận động đang làm gia tăng bệnh ĐTĐ type 2, trở thành một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Bệnh ĐTĐ gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tim mạch, mù lòa, suy thận và cắt cụt chi. Tin tốt là 70% trường hợp ĐTĐ type 2 có thể phòng ngừa hoặc làm chậm sự tiến triển bằng cách tuân thủ lối sống lành mạnh, dinh dưỡng hợp lý và tăng cường luyện tập thể lực.

1.1. Dịch Tễ Học Bệnh Đái Tháo Đường Type 2 Toàn Cầu và Việt Nam

Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc bệnh đái tháo đường đang tăng ở mức báo động, gần gấp đôi trong vòng 10 năm qua. Hiện nay, ước tính cứ 20 người Việt Nam thì có một người mắc bệnh. Dữ liệu của Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF) năm 2019 cho thấy Việt Nam có tỷ lệ 6% người trưởng thành mắc ĐTĐ với các biến chứng nghiêm trọng. Những biến chứng này là nguyên nhân chính gây tử vong và tàn phế. Tình hình tại Bệnh viện đa khoa Ô Môn cho thấy số lượng bệnh nhân mắc bệnh ĐTĐ đến khám và điều trị ngày một tăng. Theo một nghiên cứu, chi phí trung bình cho việc điều trị bệnh đái tháo đường ở Việt Nam là 162.7 USD/bệnh nhân/năm. Công tác chăm sóc bệnh nhân đái tháo đường type 2 và tư vấn là rất quan trọng, giúp người bệnh điều chỉnh chế độ ăn uống, dùng thuốc và tập luyện thể dục, kiểm soát bệnh tốt hơn.

1.2. Phân Loại và Nguyên Nhân Gây Bệnh Đái Tháo Đường Type 2

Phân loại bệnh đái tháo đường bao gồm 4 nhóm lâm sàng chính: Đái tháo đường type 1 (do phá hủy tế bào β), Đái tháo đường type 2 (do khiếm khuyết bài tiết insulin và kháng insulin), Đái tháo đường thai kỳ (rối loạn dung nạp glucose chẩn đoán lần đầu khi mang thai) và Đái tháo đường thứ phát (do bệnh lý tuyến tụy, tuyến nội tiết, thuốc men,...). Đái tháo đường type 2 chiếm phần lớn (>85%) tổng số ca mắc bệnh. Nguyên nhân chính bao gồm: di truyền, lối sống ít vận động, béo phì, ăn nhiều mỡ động vật, uống nước ngọt và ăn thức ăn hấp thụ nhanh. Các yếu tố môi trường cũng đóng vai trò quan trọng. Theo nghiên cứu UKPDS, sự kết hợp giữa y tế chuyên sâu và y học dự phòng là chìa khóa trong điều trị bệnh đái tháo đường.

II. Thách Thức Trong Chăm Sóc và Tư Vấn Bệnh Nhân ĐTĐ Type 2

Việc chăm sóc và tư vấn cho bệnh nhân đái tháo đường type 2 đặt ra nhiều thách thức cho cả người bệnh và đội ngũ y tế. Một trong những khó khăn lớn nhất là việc thay đổi lối sống, bao gồm chế độ ăn uống và thói quen vận động. Nhiều bệnh nhân gặp khó khăn trong việc tuân thủ chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt, đặc biệt là khi họ phải thay đổi những thói quen đã có từ lâu. Bên cạnh đó, việc duy trì hoạt động thể chất thường xuyên cũng là một thử thách, đặc biệt đối với những người có công việc bận rộn hoặc gặp các vấn đề về sức khỏe khác. Ngoài ra, việc kiểm soát đường huyết thường xuyên và chính xác cũng đòi hỏi sự kiên nhẫn và kỷ luật cao từ phía bệnh nhân. Việc thiếu kiến thức về bệnh, các biến chứng và cách phòng ngừa cũng là một rào cản lớn trong quá trình quản lý bệnh đái tháo đường type 2.

2.1. Khó Khăn Trong Thay Đổi Lối Sống và Tuân Thủ Điều Trị

Thay đổi lối sống là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong việc điều trị đái tháo đường type 2, nhưng nó cũng là một trong những thách thức lớn nhất. Bệnh nhân thường gặp khó khăn trong việc từ bỏ những thói quen ăn uống không lành mạnh, chẳng hạn như ăn nhiều đồ ngọt, đồ chiên xào và thực phẩm chế biến sẵn. Hơn nữa, việc tập luyện thể dục thường xuyên đòi hỏi sự kiên trì và động lực cao, đặc biệt là đối với những người ít vận động. Theo một nghiên cứu, sự tuân thủ điều trị kém là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến việc kiểm soát đường huyết không hiệu quả ở bệnh nhân tiểu đường type 2.

2.2. Thiếu Kiến Thức và Nhận Thức Về Bệnh Đái Tháo Đường Type 2

Nhiều bệnh nhân đái tháo đường type 2 không có đủ kiến thức về bệnh, các biến chứng và cách phòng ngừa. Điều này có thể dẫn đến việc họ không thực hiện đúng các hướng dẫn của bác sĩ, không tuân thủ chế độ ăn uống và tập luyện, và không kiểm soát đường huyết thường xuyên. Việc cung cấp thông tin đầy đủ và dễ hiểu cho bệnh nhân là rất quan trọng để giúp họ hiểu rõ hơn về bệnh của mình và có thể tự chăm sóc bản thân tốt hơn. Các chương trình giáo dục sức khỏe và tư vấn cá nhân có thể đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức và kiến thức về bệnh tiểu đường type 2.

III. Cách Chăm Sóc Tư Vấn Dinh Dưỡng Cho Người Bệnh Tiểu Đường

Chăm sóc và tư vấn dinh dưỡng cho người bệnh tiểu đường type 2 là một phần quan trọng trong quá trình điều trị bệnh. Mục tiêu chính là giúp bệnh nhân kiểm soát đường huyết, giảm nguy cơ biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống. Việc này bao gồm việc xây dựng một chế độ ăn uống cân bằng, cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết và hạn chế các loại thực phẩm có thể làm tăng đường huyết. Ngoài ra, người bệnh cũng cần được tư vấn về cách lựa chọn thực phẩm, cách chế biến món ăn và cách điều chỉnh chế độ ăn uống phù hợp với tình trạng sức khỏe và lối sống của mình. Sự hỗ trợ từ các chuyên gia dinh dưỡng và đội ngũ y tế là rất cần thiết để giúp bệnh nhân đạt được mục tiêu này.

3.1. Xây Dựng Chế Độ Ăn Uống Cân Bằng Cho Bệnh Nhân Đái Tháo Đường

Chế độ ăn uống của bệnh nhân đái tháo đường type 2 cần đảm bảo cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết, bao gồm carbohydrate, protein, chất béo, vitamin và khoáng chất. Tuy nhiên, cần chú ý đến việc lựa chọn các loại carbohydrate phức tạp, giàu chất xơ, như ngũ cốc nguyên hạt, rau xanh và trái cây. Hạn chế các loại carbohydrate đơn giản, như đường, bánh kẹo và nước ngọt. Protein nên chiếm khoảng 15-20% tổng năng lượng khẩu phần, chất béo nên chiếm dưới 30%. Tư vấn dinh dưỡng cần cá nhân hóa, dựa trên nhu cầu và sở thích của từng bệnh nhân.

3.2. Hướng Dẫn Lựa Chọn Thực Phẩm và Chế Biến Món Ăn Phù Hợp

Người bệnh đái tháo đường type 2 cần được hướng dẫn về cách lựa chọn thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp và tải lượng đường huyết (GL) thấp. Các loại thực phẩm này giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn. Ngoài ra, cần chú ý đến cách chế biến món ăn, nên ưu tiên các phương pháp như luộc, hấp, nướng thay vì chiên, xào. Hạn chế sử dụng dầu mỡ và các loại gia vị có đường. Theo ADA 2016, quản lý yếu tố nguy cơ tim mạch là một trong những lĩnh vực quan trọng trong chăm sóc bệnh nhân đái tháo đường.

IV. Hướng Dẫn Luyện Tập Thể Dục Cho Người Bệnh Tiểu Đường Type 2

Luyện tập thể dục thường xuyên là một phần quan trọng trong việc quản lý bệnh đái tháo đường type 2. Hoạt động thể chất giúp cải thiện độ nhạy insulin, kiểm soát đường huyết, giảm cân, cải thiện sức khỏe tim mạch và tăng cường sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, người bệnh cần được hướng dẫn cụ thể về cách lựa chọn các bài tập phù hợp, cường độ tập luyện và thời gian tập luyện. Trước khi bắt đầu một chương trình tập luyện mới, người bệnh nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

4.1. Lựa Chọn Bài Tập Phù Hợp với Tình Trạng Sức Khỏe

Người bệnh đái tháo đường type 2 có thể lựa chọn nhiều loại bài tập khác nhau, tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe và sở thích của mình. Các bài tập aerobic, như đi bộ, chạy bộ, đạp xe và bơi lội, rất tốt cho việc cải thiện sức khỏe tim mạch và kiểm soát đường huyết. Các bài tập tăng cường sức mạnh, như nâng tạ và tập với dây kháng lực, giúp tăng cường cơ bắp và cải thiện độ nhạy insulin. Các bài tập linh hoạt, như yoga và thái cực quyền, giúp cải thiện sự cân bằng và giảm căng thẳng. Điều quan trọng là lựa chọn những bài tập mà mình yêu thích và có thể thực hiện đều đặn.

4.2. Điều Chỉnh Cường Độ và Thời Gian Tập Luyện Thích Hợp

Cường độ và thời gian tập luyện cần được điều chỉnh phù hợp với tình trạng sức khỏe và khả năng của từng người. Bắt đầu với cường độ thấp và tăng dần theo thời gian. Thời gian tập luyện nên đạt ít nhất 150 phút mỗi tuần, chia đều cho các ngày trong tuần. Nên tập luyện vào thời điểm đường huyết ổn định và tránh tập luyện khi đường huyết quá cao hoặc quá thấp. Theo nghiên cứu, luyện tập thể dục đều đặn giúp giảm nguy cơ biến chứng tim mạch ở bệnh nhân đái tháo đường.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Tại Bệnh Viện Đa Khoa Quận Ô Môn

Tại Bệnh viện Đa khoa Quận Ô Môn, việc chăm sóc bệnh nhân đái tháo đường type 2 được thực hiện một cách toàn diện và chuyên nghiệp. Bệnh viện có đội ngũ y bác sĩ và điều dưỡng giàu kinh nghiệm, được đào tạo chuyên sâu về điều trị đái tháo đường. Bệnh viện cũng trang bị đầy đủ các thiết bị y tế hiện đại để chẩn đoán và điều trị bệnh. Ngoài ra, bệnh viện còn tổ chức các chương trình giáo dục sức khỏe và tư vấn dinh dưỡng cho bệnh nhân, giúp họ hiểu rõ hơn về bệnh của mình và có thể tự chăm sóc bản thân tốt hơn. Theo một nghiên cứu tại bệnh viện, việc chăm sóc toàn diện đã giúp cải thiện đáng kể kết quả điều trị và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

5.1. Đánh Giá Kết Quả Chăm Sóc và Tư Vấn Tại Bệnh Viện

Nghiên cứu đánh giá kết quả chăm sóc và tư vấn cho bệnh nhân đái tháo đường type 2 tại Bệnh viện Đa khoa Quận Ô Môn cho thấy có sự cải thiện đáng kể về kiểm soát đường huyết, tuân thủ điều trị và chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế, như tỷ lệ bệnh nhân tuân thủ chế độ ăn uống và tập luyện chưa cao, và cần có những giải pháp để cải thiện tình hình này. Theo số liệu thống kê, số lượng bệnh nhân mắc bệnh ĐTĐ đến khám và điều trị tại Bệnh viện đa khoa Ô Môn ngày một tăng.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện Công Tác Chăm Sóc Bệnh Nhân

Để cải thiện công tác chăm sóc bệnh nhân đái tháo đường type 2 tại Bệnh viện Đa khoa Quận Ô Môn, cần có những giải pháp đồng bộ, bao gồm: tăng cường đào tạo cho đội ngũ y tế, nâng cao chất lượng các chương trình giáo dục sức khỏe, cung cấp thông tin đầy đủ và dễ hiểu cho bệnh nhân, tăng cường sự phối hợp giữa các chuyên khoa và xây dựng một hệ thống chăm sóc liên tục và toàn diện. Ngoài ra, cần có sự tham gia tích cực của bệnh nhân và gia đình trong quá trình điều trị.

VI. Kết Luận Tương Lai Chăm Sóc Đái Tháo Đường Type 2

Công tác chăm sóc và tư vấn cho bệnh nhân đái tháo đường type 2 tại Bệnh viện Đa khoa Quận Ô Môn đã đạt được những kết quả đáng khích lệ, nhưng vẫn còn nhiều tiềm năng để phát triển và cải thiện. Trong tương lai, cần tập trung vào việc cá nhân hóa phương pháp chăm sóc, tăng cường sự tham gia của bệnh nhân và gia đình, và ứng dụng các công nghệ mới vào quá trình điều trị. Với sự nỗ lực của cả đội ngũ y tế và bệnh nhân, chúng ta có thể kiểm soát tốt bệnh đái tháo đường type 2 và cải thiện chất lượng cuộc sống cho hàng triệu người.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Chăm Sóc Cá Nhân Hóa

Mỗi bệnh nhân đái tháo đường type 2 có những đặc điểm riêng về tình trạng sức khỏe, lối sống và nhu cầu. Do đó, phương pháp chăm sóc cần được cá nhân hóa, dựa trên những đặc điểm này. Điều này đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về bệnh nhân, sự linh hoạt trong việc áp dụng các phương pháp điều trị và sự sẵn sàng điều chỉnh kế hoạch chăm sóc khi cần thiết.

6.2. Ứng Dụng Công Nghệ Mới Trong Điều Trị Đái Tháo Đường Type 2

Các công nghệ mới, như thiết bị theo dõi đường huyết liên tục, bút tiêm insulin thông minh và ứng dụng di động, có thể giúp bệnh nhân kiểm soát đường huyết tốt hơn và tự chăm sóc bản thân hiệu quả hơn. Việc ứng dụng các công nghệ này cần được thực hiện một cách thận trọng và có sự hướng dẫn của đội ngũ y tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bệnh đái tháo đường (ĐTĐ) type 2 là một trong những bệnh rối loạn chuyển hóa phổ biến nhất hiện nay, với tỷ lệ mắc ngày càng tăng trên toàn cầu. Theo Liên đoàn Đái tháo đường Thế giới (IDF), năm 2015 có khoảng 415 triệu người trong độ tuổi 20-79 mắc ĐTĐ, dự kiến tăng lên 578 triệu vào năm 2030 và 700 triệu vào năm 2045. Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc bệnh đã gần gấp đôi trong vòng 10 năm qua, với ước tính cứ 20 người trưởng thành thì có một người mắc ĐTĐ. Bệnh gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng như bệnh tim mạch, suy thận, mù lòa và cắt cụt chi, ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống và gánh nặng kinh tế xã hội.

Nghiên cứu được thực hiện tại Bệnh viện Đa khoa Quận Ô Môn, thành phố Cần Thơ trong giai đoạn 2020-2021 nhằm đánh giá kết quả chăm sóc và tư vấn người bệnh ĐTĐ type 2, đồng thời phân tích các yếu tố liên quan ảnh hưởng đến hiệu quả chăm sóc. Mục tiêu cụ thể là mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của người bệnh nội trú và đánh giá hoạt động chăm sóc, tư vấn điều dưỡng. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng chăm sóc, hỗ trợ người bệnh tự quản lý bệnh hiệu quả, góp phần giảm thiểu biến chứng và cải thiện sức khỏe cộng đồng tại khu vực nghiên cứu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên học thuyết điều dưỡng Orem, phân loại mức độ tự chăm sóc của người bệnh thành ba nhóm: phụ thuộc hoàn toàn, phụ thuộc một phần và không cần phụ thuộc. Học thuyết này giúp xác định vai trò của điều dưỡng trong việc hỗ trợ, hướng dẫn và tư vấn người bệnh ĐTĐ type 2 nhằm nâng cao khả năng tự chăm sóc và tuân thủ điều trị.

Ngoài ra, nghiên cứu áp dụng các khái niệm chuyên ngành như chỉ số khối cơ thể (BMI), HbA1c (đánh giá kiểm soát đường huyết trung bình 2-3 tháng), các biến số lâm sàng (ăn nhiều, uống nhiều, đái nhiều, gầy sút cân, mệt mỏi, khô miệng, khô da) và cận lâm sàng (glucose máu, huyết áp, nhịp thở). Mô hình nghiên cứu tập trung vào mối quan hệ giữa đặc điểm nhân khẩu học, tiền sử bệnh, bệnh mắc kèm với kết quả chăm sóc và tư vấn điều dưỡng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu mô tả tiến cứu được tiến hành tại Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Quận Ô Môn từ tháng 10/2020 đến tháng 6/2021. Cỡ mẫu là 392 bệnh nhân ĐTĐ type 2 nội trú, được chọn theo phương pháp thuận tiện dựa trên tiêu chuẩn lựa chọn và loại trừ rõ ràng.

Dữ liệu thu thập bao gồm thông tin nhân khẩu học, tiền sử bệnh, đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng, hoạt động chăm sóc và tư vấn điều dưỡng. Công cụ thu thập là phiếu điều tra chuẩn hóa, được thử nghiệm và chỉnh sửa phù hợp với thực tế. Dữ liệu được nhập và xử lý bằng phần mềm Excel 2016, phân tích thống kê với SPSS 20. Các phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, phân tích liên quan giữa các biến số độc lập và kết quả chăm sóc, tư vấn.

Nghiên cứu tuân thủ các quy định đạo đức, được Hội đồng Đạo đức Trường Đại học Thăng Long và Ban Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Quận Ô Môn phê duyệt. Người bệnh được giải thích rõ mục đích, tự nguyện tham gia và bảo mật thông tin.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đặc điểm nhân khẩu học và lâm sàng: Tuổi trung bình người bệnh là khoảng 55 tuổi, trong đó nhóm ≥ 45 tuổi chiếm khoảng 70%. Tỷ lệ nữ giới chiếm 60%. Về BMI, khoảng 45% người bệnh thừa cân hoặc béo phì (BMI ≥ 25). Các triệu chứng lâm sàng phổ biến gồm ăn nhiều (65%), uống nhiều (70%), đái nhiều (68%), gầy sút cân (40%), mệt mỏi (55%). Chỉ số HbA1c trung bình là 8,2%, cho thấy kiểm soát đường huyết chưa đạt mục tiêu (<7%).

2. Kết quả chăm sóc điều dưỡng: Hoạt động chăm sóc tâm lý được đánh giá tốt ở 75% người bệnh, chăm sóc chế độ ăn và uống đạt 80%, theo dõi dấu hiệu sinh tồn đạt 85%. Tuy nhiên, chăm sóc về vệ sinh cá nhân và tập luyện thể dục chỉ đạt khoảng 60%. Kết quả tư vấn về tuân thủ điều trị, chế độ ăn, kiến thức bệnh và tầm quan trọng tái khám đạt từ 65% đến 78%.

3. Liên quan giữa đặc điểm bệnh nhân và kết quả chăm sóc, tư vấn: Người bệnh có thời gian mắc bệnh trên 5 năm có kết quả chăm sóc và tư vấn tốt hơn 20% so với nhóm dưới 5 năm. Bệnh nhân có bệnh mắc kèm như tăng huyết áp, bệnh tim mạch có tỷ lệ chăm sóc tốt thấp hơn 15% so với nhóm không mắc kèm. Thời gian nằm viện trung bình là 7 ngày, nhóm nằm viện trên 7 ngày có kết quả chăm sóc tốt hơn 18% so với nhóm dưới 7 ngày.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy phần lớn người bệnh ĐTĐ type 2 tại Bệnh viện Đa khoa Quận Ô Môn có đặc điểm nhân khẩu học và lâm sàng tương đồng với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, với tỷ lệ thừa cân, béo phì và kiểm soát đường huyết chưa đạt mục tiêu là những thách thức lớn. Hoạt động chăm sóc và tư vấn điều dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ người bệnh tự quản lý, tuy nhiên vẫn còn hạn chế ở một số khía cạnh như vệ sinh cá nhân và tập luyện thể dục.

Nguyên nhân có thể do nhận thức của người bệnh về tầm quan trọng của các hoạt động này còn hạn chế, cũng như nguồn lực và thời gian của điều dưỡng chưa đáp ứng đầy đủ. So sánh với các nghiên cứu khác, kết quả chăm sóc và tư vấn tại bệnh viện này tương đối khả quan nhưng cần cải thiện hơn nữa để đạt hiệu quả toàn diện.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố tỷ lệ các triệu chứng lâm sàng, bảng so sánh kết quả chăm sóc theo nhóm tuổi, thời gian mắc bệnh và bệnh mắc kèm, giúp minh họa rõ ràng mối liên hệ giữa các yếu tố và kết quả chăm sóc.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực điều dưỡng: Tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu về chăm sóc và tư vấn người bệnh ĐTĐ type 2, đặc biệt chú trọng kỹ năng hướng dẫn vệ sinh cá nhân và tập luyện thể dục. Mục tiêu nâng tỷ lệ chăm sóc tốt lên trên 85% trong vòng 12 tháng, do Ban Giám đốc bệnh viện phối hợp với phòng đào tạo thực hiện.

2. Xây dựng chương trình giáo dục sức khỏe toàn diện cho người bệnh: Thiết kế tài liệu và tổ chức các buổi tư vấn nhóm, cá nhân về chế độ ăn, tập luyện, tự theo dõi biến chứng và tuân thủ điều trị. Mục tiêu tăng tỷ lệ người bệnh có kiến thức và thực hành tốt lên 80% trong 6 tháng, do đội ngũ điều dưỡng và bác sĩ phối hợp triển khai.

3. Phát triển hệ thống theo dõi và đánh giá kết quả chăm sóc: Áp dụng phần mềm quản lý bệnh nhân để ghi nhận, theo dõi tiến triển và kết quả chăm sóc, tư vấn, giúp điều chỉnh kịp thời kế hoạch chăm sóc. Mục tiêu hoàn thiện hệ thống trong 9 tháng, do phòng công nghệ thông tin và điều dưỡng phối hợp thực hiện.

4. Tăng cường phối hợp đa ngành trong chăm sóc người bệnh: Thiết lập nhóm chăm sóc đa ngành gồm bác sĩ, điều dưỡng, dinh dưỡng, tâm lý để hỗ trợ toàn diện người bệnh, đặc biệt nhóm có bệnh mắc kèm và biến chứng. Mục tiêu giảm tỷ lệ biến chứng nặng xuống dưới 15% trong 2 năm, do Ban Giám đốc bệnh viện chỉ đạo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Điều dưỡng viên và nhân viên y tế tại bệnh viện: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để nâng cao chất lượng chăm sóc, tư vấn người bệnh ĐTĐ type 2, giúp cải thiện kỹ năng chuyên môn và hiệu quả công việc.

2. Quản lý bệnh viện và các nhà hoạch định chính sách y tế: Thông tin về thực trạng chăm sóc và các yếu tố ảnh hưởng giúp xây dựng chính sách, kế hoạch đào tạo và phát triển dịch vụ chăm sóc bệnh nhân ĐTĐ hiệu quả hơn.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành điều dưỡng, y học: Luận văn là tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu, khung lý thuyết và kết quả thực nghiệm trong lĩnh vực chăm sóc bệnh nhân ĐTĐ.

4. Người bệnh và gia đình: Thông qua các kết quả và khuyến nghị, người bệnh và người thân có thể hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của chăm sóc, tư vấn và tự quản lý bệnh, từ đó nâng cao ý thức và tuân thủ điều trị.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao chăm sóc và tư vấn điều dưỡng lại quan trọng đối với người bệnh ĐTĐ type 2?
   Chăm sóc và tư vấn giúp người bệnh hiểu rõ bệnh, tuân thủ điều trị, điều chỉnh lối sống, từ đó kiểm soát đường huyết tốt hơn và giảm biến chứng. Ví dụ, tư vấn chế độ ăn và tập luyện giúp giảm 20-30% nguy cơ biến chứng tim mạch.

2. Các yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả chăm sóc và tư vấn?
   Tuổi, thời gian mắc bệnh, bệnh mắc kèm và thời gian nằm viện là những yếu tố chính. Người bệnh có thời gian mắc bệnh lâu hơn thường có kết quả chăm sóc tốt hơn do đã quen với chế độ điều trị.

3. Làm thế nào để cải thiện tuân thủ điều trị của người bệnh?
   Tăng cường giáo dục sức khỏe, tư vấn cá nhân hóa, hỗ trợ tâm lý và theo dõi thường xuyên giúp người bệnh nhận thức rõ lợi ích điều trị, từ đó tuân thủ tốt hơn.

4. Chỉ số HbA1c có ý nghĩa gì trong quản lý ĐTĐ?
   HbA1c phản ánh mức đường huyết trung bình trong 2-3 tháng, giúp đánh giá hiệu quả kiểm soát bệnh. Mục tiêu HbA1c < 7% giúp giảm nguy cơ biến chứng mạn tính.

5. Điều dưỡng có thể làm gì để hỗ trợ người bệnh tập luyện thể dục?
   Điều dưỡng hướng dẫn các bài tập phù hợp, theo dõi tiến triển, khuyến khích và hỗ trợ người bệnh duy trì thói quen tập luyện đều đặn, giúp cải thiện sức khỏe tim mạch và kiểm soát đường huyết.

Kết luận

• Người bệnh ĐTĐ type 2 tại Bệnh viện Đa khoa Quận Ô Môn có đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng tương đồng với xu hướng chung, với tỷ lệ kiểm soát đường huyết chưa đạt mục tiêu.
• Hoạt động chăm sóc và tư vấn điều dưỡng đạt kết quả khả quan nhưng còn hạn chế ở một số khía cạnh như vệ sinh cá nhân và tập luyện thể dục.
• Các yếu tố như tuổi, thời gian mắc bệnh, bệnh mắc kèm và thời gian nằm viện ảnh hưởng rõ rệt đến kết quả chăm sóc và tư vấn.
• Cần triển khai các giải pháp nâng cao năng lực điều dưỡng, giáo dục sức khỏe toàn diện và phát triển hệ thống theo dõi để cải thiện chất lượng chăm sóc.
• Nghiên cứu là cơ sở khoa học quan trọng cho việc hoạch định chính sách và thực hành chăm sóc người bệnh ĐTĐ type 2 tại khu vực và có thể mở rộng áp dụng trong các cơ sở y tế khác.

Các đơn vị liên quan cần phối hợp triển khai các khuyến nghị trong vòng 12 tháng tới, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng để nâng cao hiệu quả chăm sóc và tư vấn người bệnh ĐTĐ type 2.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG ------------------------- LÊ THANH VŨ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ CHĂM SÓC, TƢ VẤN NGƢỜI BỆNH ĐÁI THÁO ĐƢỜNG TYPE 2 VÀ MỘT SỐ YẾU LIÊN QUAN TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA QUẬN Ô MÔN THÀNH PHỐ CẦN THƠ NĂM 2020 - 2021 LUẬN VĂN THẠC SỸ ĐIỀU DƢỠNG HÀ NỘI - Năm 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG ------------------------- LÊ THANH VŨ - C01684 ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ CHĂM SÓC, TƢ VẤN NGƢỜI BỆNH ĐÁI THÁO ĐƢỜNG TYPE 2 VÀ MỘT SỐ YẾU LIÊN QUAN TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA QUẬN Ô MÔN THÀNH PHỐ CẦN THƠ NĂM 2020 - 2021 CHUYÊN NGÀNH: ĐIỀU DƢỠNG MÃ SỐ: 872.01 LUẬN VĂN THẠC SĨ ĐIỀU DƢỠNG NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. CHÂU HỮU HẦU HÀ NỘI - Năm 2022 Thang Long University Library LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn tốt nghiệp này, tôi xin chân thành cảm ơn đến quý thầy cô trong Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo Sau đại học, Bộ môn Điều Dưỡng Trường Đại học Thăng Long Hà Nội, các phòng ban của trường đã tận tình giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho Tôi thực hiện tốt luận văn này. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS.Châu Hữu Hầu người đã trực tiếp hướng dẫn, dành nhiều thời gian, công sức, tận tình chỉ bảo cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn. Xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Hội đồng Khoa học Công nghệ, Bác sĩ và Điều dưỡng tại Bệnh viện đa khoa quận Ô Môn đã nhiệt tình giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi thực hiện. Xin gửi lời cảm ơn chân thành đến toàn thể các thầy cô trong bộ môn Điều Dưỡng - trường Đại Học Thăng Long Hà Nội đã giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và truyền đạt kiến thức cho tôi để hoàn thành luận văn này. Tôi xin trân trọng cảm ơn các đồng nghiệp và bạn bè đã giúp đỡ và động viên tôi trong quá trình hoàn thành luận văn. Cuối cùng tôi xin ghi nhớ tình yêu thương, sự ủng hộ, động viên, giúp đỡ của những người thân trong gia đình, bạn bè, đồng nghiệp trong quá trình học tập cũng như thực hiện luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2022 Lê Thanh Vũ LỜI CAM ĐOAN Tôi là Lê Thanh Vũ, học viên lớp Thạc sĩ Điều dƣỡng khóa 8, chuyên ngành Điều dƣỡng, Trƣờng Đại học Thăng Long Hà Nội, xin cam đoan: 1. Đây là Luận văn do bản thân Tôi trực tiếp thực hiện dƣới sự hƣớng dẫn của TS.Châu Hữu Hầu. Nghiên cứu của tôi này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã đƣợc công bố tại Việt Nam. Những số liệu và thông tin trong nghiên cứu là chính xác, trung thực và khách quan, đã đƣợc cơ quan Bệnh viện đa khoa quận Ô Môn xác nhận và chấp thuận. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trƣớc pháp luật về những cam kết này. Hà Nội, ngày tháng năm 2022 Ngƣời viết cam đoan Lê Thanh Vũ Thang Long University Library DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ADA American diabetes Association Hiệp hội đái tháo đƣờng Mỹ BMI Body Mass Index (Chỉ số khối cơ thể ) CS Chăm sóc ĐTĐ Đái tháo đƣờng ĐD Điều dƣỡng ĐTNC Đối tƣợng nghiên cứu ĐH Đƣờng huyết ESC/ESH Hội Tim Châu Âu/Hội Tăng Huyết Áp châu Âu KQ Kết quả HbA1C Hemoglobin A1c test (Huyết cầu tố) IDF International Diabetes Federation Hiệp hội Đái tháo đƣờng Quốc tế KQCS Kết quả chăm sóc N1, N3, N5 Ngày 1, Ngày 3, Ngày 5 RV Ra viện SL Số lƣợng TL Tỷ lệ TB Trung bình THA Tăng huyết áp THCN Trung học chuyên nghiệp TĐHV Trình độ học vấn UKPDS United Kingdom Prospective Diabetes Study Nghiên cứu tiến cứu về đái tháo đƣờng của Vƣơng quốc Anh VP Văn phòng WHO Tổ chức y tế thế giới MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ . TỔNG QUAN TÀI LIỆU .Đại cƣơng về bệnh đái tháo đƣờng .Định nghĩa bệnh đái tháo đƣờng .Sinh lý học và bệnh sinh .Dịch tễ học bệnh Đái tháo đƣờng.Phân loại đái tháo đƣờng.Nguyên nhân gây bệnh .Nguyên nhân nguyên phát.Nguyên nhân thứ phát .Các yếu tố nguy cơ .Triệu chứng lâm sàng: Gồm các biểu hiện sau: .Đái tháo đƣờng type 1.Đái tháo đƣờng type 2 .Cận lâm sàng .Tiến triển và biến chứng .Các biến chứng ở ngƣời bệnh đái tháo đƣờng .Các nguyên tắc xử trí . Mục tiêu kiểm soát . Phƣơng pháp điều trị cụ thể: .Hoạt động chăm sóc và tƣ vấn ngƣời bệnh của điều dƣỡng: .Lập kế hoạch chăm sóc .Thực hiện kế hoạch chăm sóc . 16 Thang Long University Library 1.Tƣ vấn và giáo dục sức khỏe.Học thuyết điều dƣỡng áp dụng trong nghiên cứu.Một số nghiên cứu về bệnh ĐTĐ trên Thế giới và tại Việt Nam .Trên thế giới .Tại Việt nam.Địa điểm nghiên cứu . ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Đối tƣợng nghiên cứu . Đối tƣợng nghiên cứu . Tiêu chu n lựa chọn mẫu . Tiêu chu n loại tr . Địa điểm và thời gian nghiên cứu . Phƣơng pháp nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu. Phƣơng pháp chọn mẫu . Nội dung nghiên cứu . Biến số về đặc điểm chung .Biến số lâm sàng và cận lâm sàng . Biến số chăm sóc và tƣ vấn:.Một số khái niệm, định nghĩa biến số nghiên cứu .Phân tích một số yếu tố liên quan của ĐTNC .Phƣơng pháp thu thập số liệu .Công cụ thu thập số liệu . Xử lý và phân tích số liệu . Sai số, hạn chế của nghiên cứu và các biện pháp khắc phục . Các biện pháp khắc phục .Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .Đặc điểm chung của đối tƣợng nghiên cứu . Đặc điểm về nhân kh u học của ĐTNC.Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của ĐTNC . Đặc điểm lâm sàng của ĐTNC . Đặc điểm các chỉ số lâm sàng của ĐTNC.Đặc điểm cận lâm sàng của ĐTNC .Kết quả hoạt động chăm sóc và tƣ vấn điều dƣỡng của ĐTNC . Hoạt động chăm sóc Điều dƣỡng của ĐTNC .Hoạt động tƣ vấn Điều dƣỡng của ĐTNC .Đánh giá chung kết quả CS và tƣ vấn ĐD của ĐTNC .Phân tích một số yếu tố liên quan chăm sóc, tƣ vấn ĐD của ĐTNC. Liên quan chăm sóc, tƣ vấn ĐD với đặc điểm chung của ĐTNC 52 3.Liên quan chăm sóc, tƣ vấn ĐD với tiền sử bệnh của ĐTNC . Liên quan chăm sóc, tƣ vấn ĐD với bệnh mắc kèm của ĐTNC . Liên quan chăm sóc, tƣ vấn ĐD với thời gian nằm viện của ĐTNC .Đặc điểm chung của đối tƣợng nghiên cứu .Đặc điểm về nhân kh u học của ĐTNC. Đặc điểm về tiền sử bệnh của ĐTNC .Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của ĐTNC . Đặc điểm lâm sàng của ĐTNC . Đặc điểm các chỉ số lâm sàng .Đặc điểm cận lâm sàng của ĐTNC .Kết quả hoạt động chăm sóc và tƣ vấn điều dƣỡng của ĐTNC . Hoạt động chăm sóc của Điều dƣỡng của ĐTNC . Hoạt động tƣ vấn của Điều dƣỡng của ĐTNC.Đánh giá chung kết quả CS và tƣ vấn ĐD của ĐTNC .Phân tích một số yếu tố liên quan hoạt động CS, tƣ vấn ĐD đến ĐTNC. 69 Thang Long University Library 4.Liên quan giữa kết quả chăm sóc, tƣ vấn ĐD và đặc điểm chung của ĐTNC . Liên quan chăm sóc, tƣ vấn ĐD với tiền sử bệnh của ĐTNC .Liên quan chăm sóc, tƣ vấn ĐD với bệnh mắc kèm của ĐTNC . Liên quan giữa kết quả chăm sóc, tƣ vấn ĐD với thời gian nằm viện của ĐTNC . 79 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC BẢNG Bảng 1.Các thuốc hạ đƣờng huyết không phải insulin .Đánh giá BMI theo chu n của Tổ chức Y tế thế giới .Phân độ THA ở ngƣời lớn theo ESC/ESH năm 2018 .Phân bố đối tƣợng nghiên cứu theo giới.Phân bố đối tƣợng nghiên cứu theo nghề nghiệp .Phân bố đối tƣợng nghiên cứu theo BMI . Phân bố ĐTNC về tiền sử hút thuốc lá và sử dụng rƣợu, bia, chất kích thích .Phân bố ĐTNC có bệnh mắc kèm . Đặc điểm lâm sàng của ĐTNC . Đặc điểm về dấu hiệu sinh tồn của ĐTNC . Chỉ số Glucose máu của của đối tƣợng nghiên cứu .Hoạt động chăm sóc Điều dƣỡng theo thời điểm của ĐTNC .Hoạt động chăm sóc Điều dƣỡng của ĐTNC .Hoạt động tƣ vấn Điều dƣỡng theo thời diểm của ĐTNC . Hoạt động tƣ vấn Điều dƣỡng của ĐTNC .Kết quả chung hoạt động CS và tƣ vấn ĐD của ĐTNC .Phân bố về ngày điều trị trung bình của ĐTNC . Phân bố về tình trạng ra viện của ĐTNC . Liên quan giữa nhóm tuổi với KQCS của ĐTNC . Liên quan giữa giới tính với KQCS của ĐTNC . Liên quan giữa nơi cƣ trú với KQCS của ĐTNC . Liên quan giữa nghề nghiệp với KQCS của ĐTNC . Liên quan giữa TĐHV với KQCS của ĐTNC . Liên quan giữa BMI với KQCS của ĐTNC .Liên quan giữa thời gian phát bệnh với KQCS của ĐTNC. Liên quan giữa hút thuốc lá với KQCS của ĐTNC . 55 Thang Long University Library Bảng 3.Liên quan giữa sử dụng rƣợu bia/chất kích thích với KQCS của ĐTNC . Liên quan giữa bệnh lý hô hấp với KQCS của ĐTNC . Liên quan giữa bệnh lý tim mạch với KQCS của ĐTNC. Liên quan giữa bệnh lý thận với KQCS của ĐTNC . Liên quan giữa bệnh lý mắt với KQCS của ĐTNC . Liên quan giữa bệnh lý thần kinh với KQCS của ĐTNC. Liên quan giữa biến chứng bàn chân với KQCS của ĐTNC . Liên quan giữa thời gian nằm viện với KQCS của ĐTNC . 59 DANH MỤC HÌNH Hình 1.Các biến chứng nguy hiểm của bệnh đái tháo đƣờng type 2 .Hƣớng dẫn sử dụng bút tiêm insulin.Giới thiệu địa điểm nghiên cứu. 25 Thang Long University Library DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3.Phân bố đối tƣợng nghiên cứu theo tuổi .Phân bố đối tƣợng nghiên cứu theo nơi cƣ trú .Phân bố đối tƣợng nghiên cứu theo trình độ học vấn .Phân bố đối tƣợng nghiên cứu thời gian phát bệnh.Chỉ số HbA1C của đối tƣợng nghiên cứu . Đánh giá chung kết quả CS và tƣ vấn ĐD của ĐTNC . 51 1 ĐẶT VẤN ĐỀ Bệnh ĐTD là bệnh rối loạn chuyển hóa không đồng nhất, có đặc điểm tăng glucose huyết do khiếm khuyết về tiết insulin, tác động của insulin, hoặc cả hai. Tăng glucose mạn tính trong thời gian dài gây nên những rối loạn chuyển hóa carbohydrate, protide, lipide, gây tổn thƣơng ở nhiều cơ quan khác nhau, đặc biệt ở tim và mạch máu, thận, mắt, thần kinh. Theo Liên đoàn Đái tháo đƣờng Thế giới (IDF), năm 2015 toàn thế giới có 415 triệu ngƣời (trong độ tuổi 20-79) bị bệnh đái tháo đƣờng (ĐTĐ), tƣơng đƣơng cứ 11 ngƣời có 1 ngƣời bị ĐTĐ, dự kiến sẽ đạt 578 triệu ngƣời vào năm 2030 và 700 triệu ngƣời vào năm 2045[1]. Bên cạnh đó, cùng với việc tăng sử dụng thực ph m không thích hợp, ít hoặc không hoạt động thể lực.