HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM PHẠM THỊ MINH NGỌC ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG CỦA VIỆC KHAI THÁC THAN CỦA CÔNG TY TNHH MTV THĂNG LONG TỚI MÔI TRƯỜNG NƯỚC TẠI HUYỆN HOÀNH BỒ, TỈNH QUẢNG NINH Ngành: Khoa học môi trường Mã số: 8440301 Người hướng dẫn khoa học: PGS.TSNguyễn Xuân Thành NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 2 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Phạm Thị Minh Ngọc i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS.
Nguyễn Xuân Thành đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Khoa Môi trường - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ công nhân viên Công ty TNHH MTV Thăng Long, Trung tâm quan trắc môi trường tỉnh Quảng Ninh đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.
Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Phạm Thị Minh Ngọc ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng biểu .vii Danh mục hình .viii Trích yếu luận văn.
ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Giả thuyết khoa học. Mục tiêu nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học của đề tài.
Tình hình khai thác và ảnh hưởng của khai thác, chế biến than đến Môi Trường. Các công nghệ khai thác than. Tình hình khai thác và ảnh hưởng của hoạt động khai thác, chế biến than đến môi trường trên thế giới. Tình hình khai thác và ảnh hưởng của hoạt động khai thác, chế biến than đến môi trường tại Việt Nam.
Khái quát về khoáng sản than Quảng Ninh. Tổng quan về tình hình bảo vệ tài nguyên nước và quản lý nước thải trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Vấn đề bảo vệ tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Cơ cấu tổ chức thực hiện chức năng quản lý tài nguyên nước tại Quảng Ninh.
Công tác quản lý, bảo vệ tài nguyên nước. Hiện trạng quản lý nước thải tại Quảng Ninh. Hiện trạng quản lý nước thải ngành than tại Quảng Ninh. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.
Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh. Khái quát về Công ty TNHH MTV Thăng Long. Các quá trình phát sinh nước thải khai thác than của công ty TNHH MTV Thăng Long. Đánh giá ảnh hưởng của hoạt động khai thác than đến môi trường nước.
Đánh giá ảnh hưởng của hoạt động khai thác than tới môi trường và sức khỏe dân cư qua ý kiến của người dân trên địa bàn nghiên cứu. Đề xuất giải pháp giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước từ hoạt động khai thác than. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp.
Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp lấy mẫu và phân tích. Phương pháp so sánh, đánh giá. Phương pháp xử lý số liệu.
Kết quả và thảo luận. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội.
Khái quát về công ty TNHH MTV Thăng Long. Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty. Cơ cấu tổ chức của công ty. Đặc điểm khu mỏ khai thác than của Công ty.
Hiệu quả kinh tế xã hội và môi trường của Công ty TNHH MTV Thăng Long tại huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh. Các quá trình phát sinh nước thải khai thác than của công ty TNHH MTV Thăng Long. Công nghệ khai thác than. Các quá trình phát sinh nước thải.
Ước tính khối lượng nước xả thải tại khu vực khai thác than của Công ty TNHH MTV Thăng Long. Đánh giá ảnh hưởng của hoạt động khai thác than đến môi trường nước. Hiện trạng môi trường nước trên địa bàn nghiên cứu. Đánh giá công tác quản lý, bảo vệ môi trường của Công ty TNHH MTV Thăng Long.
Đánh giá ảnh hưởng của hoạt động khai thác than tới môi trường và sức khỏe dân cư qua ý kiến của người dân trên địa bàn nghiên cứu. Đánh giá của người dân về hoạt động khai thác than của công ty. Ảnh hưởng của khai thác than tới môi trường nước ngầm và nước mặt. Tình hình sức khỏe của người dân.
Đề xuất giải pháp giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước từ hoạt động khai thác than. Đối với cơ quan quản lý nhà nước. Đối với Công ty TNHH MTV Thăng Long. Một số biện pháp quản lý xung đột môi trường giữa người dân và Công ty TNHH MTV Thăng Long.
Kết luận và kiến nghị. 82 Tài liệu tham khảo .86 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVMT Bảo vệ môi trường Bộ NN&PTNT Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bộ KH&CN Bộ Khoa học và Công nghệ Bộ TN&MT Bộ Tài nguyên và Môi trường BĐKH Biến đổi khí hậu ĐTM Đánh giá tác động môi trường CNH-HĐH Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa GDP Tổng sản phẩm quốc nội HTX Hợp tác xã KT-XH Kinh tế - Xã hội KSONB Kiểm soát ô nhiễm biển QCVN Quy chuẩn Việt Nam TN-MT Tài nguyên – Môi trường TKS Tập đoàn Than – khoáng sản Việt Nam vi DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2. Bảng tổng hợp giấy phép được cấp theo năm còn hiệu lực tại tỉnh Quảng Ninh. Lượng nước thải và cơ cấu nước thải tỉnh Quảng Ninh.
Vị trí lấy mẫu phân tích nước. Các thiết bị phục vụ thi công đào lò, xây dựng cơ bản và khai thác. Thống kê các nguồn thải trong khai thác than của công ty TNHH MTV Thăng Long. Khối lượng nước xả thải tại khu vực khai thác than của Công ty TNHH MTV Thăng Long.
Kết quả phân tích nước thải sinh hoạt. Kết quả phân tích nước thải hầm lò trước và sau xử lý. Kết quả phân tích nước mặt tại khu vực nghiên cứu. Kết quả phân tích nước ngầm tại khu vực nghiên cứu.
Tổng hợp kết quả phỏng vấn người dân xung quanh khu vực khai thác than về ảnh hưởng của hoạt động khai thác than. Ý kiến của người dân về nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường tại địa phương. Ý kiến của người dân về các tác động của khai thác than tới môi trường nước. Ý kiến của người dân về các giải pháp chống ô nhiễm nước cho người dân.
Thống kê các loại bệnh do ô nhiễm nước .77 vii DANH MỤC HÌNH Hình 2. Biểu đồ thể hiện sản lượng khai thác than của 10 quốc gia. Sản lượng và xuất khẩu than Việt Nam. Tác động của việc khai thác than và chế biến than tới tài nguyên môi trường.
Sơ đồ phân bố than ở tỉnh Quảng Ninh. Sơ đồ các vị trí lấy mẫu nước thải của Công ty TNHH MTV Thăng Long. Sơ đồ vị trí địa lý huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh. Cảnh quan Công ty TNHH Một thành viên Thăng Long.
Sơ đồ cơ cấu tổ chức của công ty TNHH MTV Thăng Long. Vị trí khu mỏ trong mối liên hệ vùng. Sơ đồ công nghệ khai thác than kèm theo dòng thải. Sơ đồ cấu tạo rãnh thu nước chảy tràn bề mặt.
Hệ thống rãnh thu gom nước thải hầm lò. Sơ đồ công nghệ xử lý nước thải hầm lò. Hồ điều hòa và Trạm bơm. Mặt cắt thiết bị Static mixer.
Bộ hợp khối bể phản ứng và lắng lamen. Bể chứa nước sau xử lý. Bể chứa bùn. Thùng trộn hóa chất.
Phòng điều khiển và kho chứa hóa chất. Khu vực pha hóa chất. Sơ đồ thu gom, xử lý nước thải hầm lò .80 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Phạm Thị Minh Ngọc Tên luận văn: Đánh giá ảnh hưởng của việc khai thác than của Công ty TNHH MTV Thăng Long tới môi trường nước tại huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh Ngành: Khoa học môi trường Mã số: 8440301 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: Đánh giá ảnh hưởng của việc khai thác than tới môi trường nước của Công ty TNHH MTV Thăng Long tại huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường nước tại các khu vực khai thác than thuộc Công ty. Phương pháp nghiên cứu Các phương pháp chính được sử dụng bao gồm: (i)Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp thông qua: Các số liệu đã công bố, các dữ liệu thống kê, các nghiên cứu đã và đang tiến hành,(ii) Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp thông qua việc điều tra, khảo sát thực địa và điều tra bằng bảng hỏi.
(iii) Phương pháp lấy mẫu và phân tích chất lượng môi trường nước theo các tiêu chuẩn và quy chuẩn hiện hành. Sử dụng phương pháp so sánh, đánh giá, xử lý số liệu (iv) để đưa ra những nhận định phù hợp, đánh giá mức độ ô nhiễm môi trường theo từng thành phần. Từ đó phân tích nguyên nhân và đưa ra giải pháp phù hợp với khu vực nghiên cứu.