Đánh Giá Ảnh Hưởng Của Hoạt Động Chăn Nuôi Lợn Tới Môi Trường Nước Mặt

Chuyên khảo môi trường phân tích Luận văn đánh giá ảnh hưởng của hoạt động chăn nuôi lợn tới môi trường nước mặt và đề xuất các giải, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất

• Tác giả: Đoàn Thị Hoa
• Người hướng dẫn: Ths. Nguyễn Duy Hải
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học Môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Ảnh Hưởng Chăn Nuôi Lợn Đến Môi Trường Nước Mặt Tại Xã Phục Linh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.2. Yêu cầu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.4. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.4.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.4.2. Cơ sở thực tiễn
• 1.4.3. Tình hình phát triển chăn nuôi lợn trong và ngoài nước
• 1.4.4. Tình hình phát triển chăn nuôi lợn trên thế giới
• 1.4.5. Tình hình chăn nuôi lợn ở Việt Nam
• 1.4.6. Một số chỉ tiêu đánh giá chất lượng nước thải và phương pháp xử lý nước thải chăn nuôi lợn
• 1.4.6.1. Một số chỉ tiêu đánh giá chất lượng nước thải chăn nuôi lợn
• 1.4.6.2. Một số phương pháp xử lý nước thải trong chăn nuôi lợn
• 1.4.6.3. Cấu tạo hệ thống phân hủy chất thải theo công nghệ Biogas
• 1.5. ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.5.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 1.5.3. Nội dung nghiên cứu
• 1.5.4. Đánh giá về điều kiện tự nhiên - kinh tế xã hội của xã Phục Linh, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên
• 1.5.5. Đánh giá thực trạng phát triển của ngành chăn nuôi trên địa bàn xã Phục Linh, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên
• 1.5.6. Đánh giá yếu tố ảnh hưởng tới môi trường nước mặt trên địa bàn nghiên cứu
• 1.5.7. Đề xuất một số giải pháp xử lý nước thải chăn nuôi ảnh hưởng đến môi trường nước mặt xã Phục Linh, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên
• 1.5.8. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5.8.1. Phương pháp điều tra khảo sát thực địa
• 1.5.8.2. Phương pháp điều tra thu thập thông tin thứ cấp
• 1.5.8.3. Phương pháp điều tra số liệu thứ cấp
• 1.5.8.4. Phương pháp lấy mẫu và phân tích trong phòng thí nghiệm
• 1.5.8.5. Phương pháp phân tích
• 1.5.8.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 1.6. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 1.6.1. Điều kiện tự nhiên, đặc điểm kinh tế - xã hội của xã Phục Linh, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên
• 1.6.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.6.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 1.6.2. Đánh giá thực trạng phát triển của ngành chăn nuôi lợn trên địa bàn xã Phục Linh
• 1.6.2.1. Số lượng đàn gia súc, gia cầm
• 1.6.3. Đánh giá thực trạng hoạt động của trang trại chăn nuôi tập trung tại địa bàn xã Phục Linh
• 1.6.4. Đánh giá yếu tố ảnh hưởng tới môi trường nước mặt trên địa bàn nghiên cứu
• 1.6.5. Hiện trạng môi trường nước mặt thông qua đánh giá ý kiến của người dân tại vùng nghiên cứu
• 1.6.6. Đánh giá hiện trạng nước thải chăn nuôi trước và sau xử lý Biogas tại trang trại chăn nuôi trên địa bàn xã Phục Linh
• 1.6.7. Đề xuất giải pháp xử lý nước thải trong chăn nuôi theo quy mô trang trại trên địa bàn xã Phục Linh
• 1.6.8. Những tồn tại
• 1.6.9. Đề xuất các giải pháp xử lý chất thải và nước thải chăn nuôi lợn trên địa bàn xã Phục Linh
• 1.7. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Ảnh Hưởng Chăn Nuôi Lợn Đến Môi Trường Nước

Chăn nuôi lợn là ngành kinh tế quan trọng, cung cấp nguồn thực phẩm thiết yếu. Tuy nhiên, hoạt động chăn nuôi lợn cũng gây ra những tác động tiêu cực đến môi trường nước mặt, đặc biệt là ô nhiễm nguồn nước. Việc đánh giá tác động môi trường là cần thiết để đưa ra các giải pháp quản lý và giảm thiểu ô nhiễm hiệu quả. Theo báo cáo của Viện khoa học, công nghệ môi trường 2009, mỗi năm ngành chăn nuôi gia súc gia cầm thải ra khoảng 75 - 85 triệu tấn phân, với phương thức sử dụng phân chuồng không qua xử lý ổn định và nước thải không qua xử lý xả trực tiếp ra môi trường gây ô nhiễm nghiêm trọng.

1.1. Tác Động Của Chăn Nuôi Lợn Đến Chất Lượng Nước Mặt

Chăn nuôi lợn thải ra một lượng lớn chất thải, bao gồm phân, nước tiểu và nước rửa chuồng. Các chất thải này chứa nhiều chất hữu cơ, nitơ, photpho và vi sinh vật gây bệnh. Khi xâm nhập vào nguồn nước mặt, chúng gây ra ô nhiễm hữu cơ, làm giảm oxy hòa tan, tăng độ đục và tạo điều kiện cho sự phát triển của tảo, gây ra hiện tượng phú dưỡng. Nước thải chăn nuôi còn chứa nhiều loại vi trùng, virus và trúng ấu trùng giun sán gây bệnh.

1.2. Ô Nhiễm Nước Mặt Do Chăn Nuôi Lợn Thực Trạng Đáng Báo Động

Thực trạng ô nhiễm nước mặt do chăn nuôi lợn ngày càng trở nên nghiêm trọng, đặc biệt ở các khu vực có mật độ chăn nuôi cao. Nước thải từ các trang trại chăn nuôi thường không được xử lý hoặc xử lý chưa đạt tiêu chuẩn, sau đó xả trực tiếp ra môi trường, gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người và hệ sinh thái. Theo báo cáo tổng kết của viện chăn nuôi, hầu hết các hộ chăn nuôi đều để nước thải chảy tự do ra môi trường xung quanh gây mùi hôi thối nồng nặc, đặc biệt là những ngày oi bức.

II. Thách Thức Quản Lý Chất Thải Chăn Nuôi Lợn Tại Xã Phục Linh

Xã Phục Linh, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên là một trong những địa phương có ngành chăn nuôi lợn phát triển. Tuy nhiên, việc quản lý chất thải chăn nuôi còn nhiều bất cập, gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường nước. Cần có những giải pháp đồng bộ để giải quyết vấn đề này, đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi. Vấn đề nước thải tại một số trang trại trên địa bàn xã rất đáng lo ngại, theo điều tra cho thấy nước thải của các trang trại này được qua xử lý bằng hầm ủ biogas nhưng chất lượng của các hầm này chưa đạt tiêu chuẩn nên nước thải ra ngoài môi trường vẫn còn ô nhiễm.

2.1. Đánh Giá Mức Độ Ô Nhiễm Nước Mặt Tại Xã Phục Linh

Việc đánh giá mức độ ô nhiễm nước mặt tại xã Phục Linh là cần thiết để xác định rõ thực trạng và nguyên nhân gây ô nhiễm. Các chỉ tiêu đánh giá bao gồm: BOD, COD, TSS, N-tổng, P-tổng và Coliform. Kết quả đánh giá sẽ là cơ sở để đưa ra các giải pháp xử lý phù hợp. Nước thải tại một số trang trại chăn nuôi lợn còn gây hiện tượng phú dưỡng tại các ao, hồ, đồng ruộng xung quanh khu vực chăn nuôi.

2.2. Phân Tích Nguyên Nhân Gây Ô Nhiễm Nước Từ Chăn Nuôi Lợn

Nguyên nhân chính gây ô nhiễm nước từ chăn nuôi lợn là do chất thải không được xử lý hoặc xử lý chưa đạt tiêu chuẩn. Bên cạnh đó, việc thiếu quy hoạch chăn nuôi, thiếu đầu tư cho hệ thống xử lý chất thải và ý thức bảo vệ môi trường của người dân còn hạn chế cũng là những nguyên nhân quan trọng. Mỗi năm ngành chăn nuôi gia súc gia cầm thải ra khoảng 75 - 85 triệu tấn phân, với phương thức sử dụng phân chuồng không qua xử lý ổn định và nước thải không qua xử lý xả trực tiếp ra môi trường gây ô nhiễm nghiêm trọng.

2.3. Thực Trạng Xử Lý Nước Thải Chăn Nuôi Lợn Tại Các Trang Trại

Hiện nay, nhiều trang trại chăn nuôi lợn tại xã Phục Linh đã áp dụng các biện pháp xử lý nước thải, như xây dựng hầm biogas. Tuy nhiên, hiệu quả xử lý còn hạn chế do nhiều hầm biogas được xây dựng không đúng kỹ thuật, không được bảo trì thường xuyên hoặc quá tải. Cần có những giải pháp nâng cao hiệu quả xử lý nước thải tại các trang trại.

III. Giải Pháp Giảm Thiểu Ô Nhiễm Nước Từ Chăn Nuôi Lợn Hiệu Quả

Để giảm thiểu ô nhiễm nước từ chăn nuôi lợn, cần áp dụng các giải pháp đồng bộ, bao gồm: quy hoạch chăn nuôi hợp lý, xây dựng hệ thống xử lý chất thải đạt tiêu chuẩn, áp dụng các biện pháp chăn nuôi thân thiện với môi trường và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của người dân. Cần có những giải pháp đồng bộ để giải quyết vấn đề này, đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi.

3.1. Xử Lý Nước Thải Chăn Nuôi Lợn Bằng Công Nghệ Biogas

Công nghệ biogas là một giải pháp hiệu quả để xử lý nước thải chăn nuôi lợn, vừa giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường, vừa tạo ra nguồn năng lượng tái tạo. Cần khuyến khích các trang trại chăn nuôi xây dựng và vận hành hầm biogas đúng kỹ thuật, đồng thời có chính sách hỗ trợ để giảm chi phí đầu tư.

3.2. Ứng Dụng Bãi Lọc Trồng Cây Để Xử Lý Nước Thải Chăn Nuôi

Bãi lọc trồng cây là một giải pháp xử lý nước thải tự nhiên, có chi phí thấp và hiệu quả cao. Nước thải sau khi qua hầm biogas sẽ được dẫn vào bãi lọc, nơi các loại cây trồng sẽ hấp thụ các chất dinh dưỡng và lọc các chất ô nhiễm còn lại. Cần lựa chọn các loại cây trồng phù hợp với điều kiện địa phương và có khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng tốt.

3.3. Quản Lý Chất Thải Rắn Chăn Nuôi Lợn Hướng Dẫn Chi Tiết

Quản lý chất thải rắn chăn nuôi lợn, bao gồm phân và thức ăn thừa, cũng là một yếu tố quan trọng để giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Cần thu gom và xử lý phân đúng cách, có thể sử dụng để sản xuất phân bón hữu cơ hoặc biogas. Thức ăn thừa cần được ủ compost hoặc tiêu hủy hợp lý.

IV. Đánh Giá Ảnh Hưởng Của Chăn Nuôi Lợn Đến Môi Trường Nước Mặt

Việc đánh giá ảnh hưởng của chăn nuôi lợn đến môi trường nước mặt là rất quan trọng để có cái nhìn tổng quan về tình hình ô nhiễm và đưa ra các giải pháp phù hợp. Cần thực hiện các nghiên cứu khoa học để đánh giá tác động của chăn nuôi lợn đến chất lượng nước, hệ sinh thái và sức khỏe con người. Để đánh giá ảnh hưởng của các trang trại chăn nuôi lợn đến môi trường nước xung quanh địa bàn nghiên cứu em đã thực tiễn thành đề tài: “Đánh giá ảnh hưởng của hoạt động chăn nuôi lợn tới môi trường nước mặt và đề xuất giải pháp xử lý nước thải chăn nuôi lợn trên địa bàn xã Phục Linh, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên”.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Ô Nhiễm Nước Mặt Tại Xã Phục Linh

Các kết quả nghiên cứu cho thấy ô nhiễm nước mặt tại xã Phục Linh chủ yếu là do chất thải chăn nuôi lợn. Nồng độ các chất ô nhiễm như BOD, COD, TSS, N-tổng, P-tổng và Coliform đều vượt quá tiêu chuẩn cho phép ở nhiều khu vực. Cần có những biện pháp can thiệp kịp thời để cải thiện tình hình.

4.2. Tác Động Của Ô Nhiễm Nước Đến Sức Khỏe Cộng Đồng

Ô nhiễm nước gây ra những tác động tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là các bệnh về đường tiêu hóa, da liễu và các bệnh truyền nhiễm. Cần nâng cao nhận thức của người dân về tác hại của ô nhiễm nước và khuyến khích họ tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường.

4.3. Ảnh Hưởng Của Chăn Nuôi Lợn Đến Hệ Sinh Thái Nước

Ô nhiễm nước do chăn nuôi lợn gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến hệ sinh thái nước, làm suy giảm đa dạng sinh học, ảnh hưởng đến sự phát triển của các loài thủy sinh và làm mất cân bằng sinh thái. Cần có những giải pháp bảo vệ và phục hồi hệ sinh thái nước.

V. Chính Sách Và Giải Pháp Quản Lý Chăn Nuôi Lợn Bền Vững

Để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi lợn, cần có những chính sách và giải pháp quản lý phù hợp. Các chính sách cần tập trung vào việc khuyến khích các biện pháp chăn nuôi thân thiện với môi trường, hỗ trợ các trang trại xây dựng hệ thống xử lý chất thải và tăng cường kiểm tra, giám sát việc tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường. Cơ sở pháp lý - Luật bảo vệ môi trường 2014

5.1. Quy Định Về Xử Lý Nước Thải Chăn Nuôi Lợn Cập Nhật Mới Nhất

Cần cập nhật và phổ biến các quy định về xử lý nước thải chăn nuôi lợn, đảm bảo các quy định này phù hợp với thực tế và có tính khả thi cao. Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc tuân thủ các quy định này, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

5.2. Hỗ Trợ Tài Chính Cho Các Trang Trại Xây Dựng Hệ Thống Xử Lý

Cần có chính sách hỗ trợ tài chính cho các trang trại chăn nuôi xây dựng hệ thống xử lý chất thải, như cho vay vốn ưu đãi, hỗ trợ lãi suất hoặc cấp kinh phí. Điều này sẽ giúp các trang trại giảm chi phí đầu tư và có động lực hơn trong việc bảo vệ môi trường.

5.3. Nâng Cao Nhận Thức Về Bảo Vệ Môi Trường Cho Người Dân

Cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục để nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường, đặc biệt là trong hoạt động chăn nuôi. Khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường và tố giác các hành vi vi phạm.

VI. Kết Luận Hướng Tới Chăn Nuôi Lợn Bền Vững Tại Phục Linh

Việc đánh giá ảnh hưởng của chăn nuôi lợn đến môi trường nước mặt tại xã Phục Linh là một bước quan trọng để xây dựng một nền chăn nuôi bền vững. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, các nhà khoa học, các doanh nghiệp và người dân để thực hiện các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường và bảo vệ nguồn nước. Qua quá trình nghiên cứu thực trạng nước thải của các trang trại chăn nuôi lợn để biết được mặt mạnh, mặt yếu kém, những khó khăn và tồn tại trong việc quản lý và xử lý nước thải từ đó tìm ra những giải pháp bảo vệ môi trường phù hợp với điều kiện của các trang tại, giúp các trang trại chăn nuôi lợn có công tác quản lý môi trường được tốt hơn.

6.1. Tóm Tắt Các Giải Pháp Chính Để Giảm Ô Nhiễm Nước

Các giải pháp chính để giảm ô nhiễm nước từ chăn nuôi lợn bao gồm: quy hoạch chăn nuôi hợp lý, xây dựng hệ thống xử lý chất thải đạt tiêu chuẩn, áp dụng các biện pháp chăn nuôi thân thiện với môi trường, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của người dân và tăng cường kiểm tra, giám sát việc tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường.

6.2. Kiến Nghị Để Phát Triển Chăn Nuôi Lợn Bền Vững Tại Phục Linh

Để phát triển chăn nuôi lợn bền vững tại Phục Linh, cần có sự đầu tư vào công nghệ xử lý chất thải, hỗ trợ tài chính cho các trang trại, tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục và xây dựng một hệ thống quản lý hiệu quả. Cần có những giải pháp đồng bộ để giải quyết vấn đề này, đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Chăn nuôi là một trong hai lĩnh vực quan trọng trong nền nông nghiệp (chăn nuôi, trồng trọt), nó không những đáp ứng nhu cầu thực phẩm cho tiêu dùng hằng ngày của mọi người dân trong xã hội mà còn là nguồn thu nhập quan trọng của hàng triệu người dân hiện nay. Đặc biệt nông nghiệp lại có ý nghĩa quan trọng đối với nước ta khi có tới 70% dân cư sống dựa vào nông nghiệp. Sự gia tăng của các sản phẩm nông nghiệp kết hợp với nhu cầu về thực phẩm ngày càng cao của cuộc sống đã thúc đẩy ngành chăn nuôi phất triển mạnh mẽ. Sự phát triển bùng nổ của ngành chăn nuôi để đáp ứng các nhu cầu là một điều tất yếu.Công nghiệp hóa chăn nuôi có thể là hiệu quả tất yếu của chuỗi thực phẩm liên kết theo chiều dọc và cung ứng cho các cửa hàng bán lẻ lớn,nhưng cũng có thể xảy ra một cách độc lập.

Việt Nam là một nước đang phát triển với nền kinh tế chủ yếu là nông nghiệp. Đặc biệt, lĩnh vực chăn nuôi đang có xu hướng phát triển với quy mô trang trại. Phương pháp chăn nuôi theo quy mô này đã mang lại hiệu quả kinh tế đáng kể, tạo điều kiện cho việc áp dụng các công nghệ tiến bộ khoa học kỹ thuật tiến bộ mới trong chăn nuôi. Tuy nhiên, bên cạnh những hiệu quả kinh tế về chăn nuôi trang trại cũng bộc lộ một số tồn tại, hạn chế cần khắc phục như: Đa phần quy mô trang trại chăn nuôi còn nhỏ, thiếu quy hoạch tổng thể, về nâu dài dẫn đến các trang trại phát triển manh mún, nhỏ lẻ, thiếu sự đầu tư và đặc biệt là gây ô nhiễm môi trường do nước thải trong suốt quá trình chăn nuôi gia súc gia cầm.

Vấn đề xử lý môi trường trong chăn nuôi đã được đặt ra nhất là các trang trại, khu chăn nuôi tập trung xây dựng mới phải có phương án áp dụng các biện pháp xử lý nước thải trước khi thải ra ngoài môi trường. 2 Phục Linh là một xã đang trên đà phát triển với mật độ dân số ngày càng tăng. Ngành chăn nuôi trên địa bàn xã những năm qua đã có những bước phát triển rất lớn với số lượng chăn nuôi hộ gia đình và quy mô trang trại.Với số đầu trên nghìn con đã đưa giá trị của ngành chăn nuôi đạt hiệu quả cao. Tuy nhiên, vấn đề nước thải tại một số trang trại trên địa bàn xã rất đáng lo ngại, theo điều tra cho thấy nước thải của các trang trại này được qua xử lý bằng hầm ủ biogas nhưng chất lượng của các hầm này chưa đạt tiêu chuẩn nên nước thải ra ngoài môi trường vẫn còn ô nhiễm.

Nước thải tại một số trang trại chăn nuôi lợn còn gây hiện tượng phú dưỡng tại các ao, hồ, đồng ruộng xung quanh khu vực chăn nuôi. Nhiều hộ dân sống cạnh các trang trại chăn nuôi cũng ảnh hưởng bởi nguồn nước của các trang trại thải ra. Để đánh giá ảnh hưởng của các trang trại chăn nuôi lợn đến môi trường nước xung quanh địa bàn nghiên cứu em đã thực tiễn thành đề tài: “Đánh giá ảnh hưởng của hoạt động chăn nuôi lợn tới môi trường nước mặt và đề xuất giải pháp xử lý nước thải chăn nuôi lợn trên địa bàn xã Phục Linh, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên”. Mục tiêu của đề tài - Điều tra đánh giá được thực trạng chăn nuôi lợn của xã Phục Linh, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên - Đánh giá hiện trạng môi trường nước thải tại một số trang trại chăn nuôi lợn trước và sau quá trình xử lý.

Yêu cầu của đề tài - Số liệu thu thập phải khách quan, trung thực, chính xác. - Các mẫu nghiên cứu phải đại diện cho khu vực lấy mẫu trên địa bàn nghiên cứu. 3 - Phản ánh đúng đắn, đầy đủ hiện trạng nước thải chăn nuôi lợn và ảnh hưởng của nó tới môi trường xung quanh các trang trại chăn nuôi. Ý nghĩa của đề tài 1.

Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Áp dụng kiến thức đã học của nhà trường vào thực tế. - Nâng cao kiến thức thực tế. - Tích lũy kinh nghiệm cho công việc sau khi ra trường. - Bổ sung tư liệu cho học tập.

Ý nghĩa thực tiễn Qua quá trình nghiên cứu thực trạng nước thải của các trang trại chăn nuôi lợn để biết được mặt mạnh, mặt yếu kém, những khó khăn và tồn tại trong việc quản lý và xử lý nước thải từ đó tìm ra những giải pháp bảo vệ môi trường phù hợp với điều kiện của các trang tại, giúp các trang trại chăn nuôi lợn có công tác quản lý môi trường được tốt hơn. 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2. Tác động của chăn nuôi tới đời sống và nền kinh tế Theo đánh giá của tổ chức nông lương thế giới ( FAO): Châu Á sẽ trở thành khu vực sản xuất và tiêu dùng các sản phẩm chăn nuôi lớn nhất.

Chăn nuôi Việt Nam giống như các nước trong khu vực phải duy trì mức tăng trưởng cao nhằm đáp ứng đủ nhu cầu trong nước và từng bước hướng tới xuất khẩu.Trong thời gian qua, ngành chăn nuôi của nước ta phát triển với tốc độ nhanh, bình quân giai đoạn 2001 - 2006 đạt 8. Trong số các nước thuộc ASEAN, Việt Nam là nước chịu áp lực đất đai lớn nhất. Tốc độ tăng trưởng dân số và quá trình đô thị hóa đã làm giảm diện tích đất nông nghiệp. Để đảm bảo an toàn về lương thực và thực phẩm, biện pháp duy trì là thâm canh chăn nuôi trong đó chăn nuôi lợn là một thành phần quan trọng trong định hướng phát triển.

Trong những năm gần đây, ngành chăn nuôi lợn phát triển với tốc độ rất nhanh nhưng chủ yếu là tự phát và chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn kỹ thuật về chuồng trại và kỹ thuật chăn nuôi. Do đó, năng suất chăn nuôi thấp và gây ô nhiễm môi trường một cách trầm trọng. Ô nhiễm môi trường không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe vật nuôi, năng suất chăn nuôi mà còn ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe con người và môi trường sống xung quanh. Mỗi năm ngành chăn nuôi gia súc gia cầm thải ra khoảng 75 - 85 triệu tấn phân, với phương thức sử dụng phân chuồng không qua xử lý ổn định và nước thải không qua xử lý xả trực tiếp ra môi trường gây ô nhiễm nghiêm trọng(Viện khoa học, công nghệ môi trường 2009) [12].

Cho đến nay, chưa có một báo cáo nào đánh giá chi tiết và đầy đủ về ô nhiễm môi trường do ngành chăn nuôi gây ra. Theo báo cáo tổng kết của viện 5 chăn nuôi, hầu hết các hộ chăn nuôi đều để nước thải chảy tự do ra môi trường xung quanh gây mùi hôi thối nồng nặc, đặc biệt là những ngày oi bức. Nồng độ khí H2S và NH3 cao hơn mức cho phép rất nhiều lần. Ngoài ra trong nước thải còn chứa COD, BOD, Colifrom, E.Coli… và trứng giun sán cao hơn rất nhiều lần so với quy chuẩn cho phép(Viện khoa học, công nghệ môi trường 2009) [12].

Khả năng hấp thu Nitơ và Photpho của gia súc, gia cầm rất kém, nên khi thức ăn có chứa Nitơ và Photpho vào thì chúng sẽ bị bài tiết theo phân và nước tiểu. Trong nước thải chăn nuôi thường chứa hàm lượng Nitơ và Photpho rất cao(Viện chăn nuôi 2006) [10]. Theo Jongbloed và Lenis (1992) đối với lợn trưởng thành, khi ăn 100g Nitơ thì: 30g giữ lại cơ thể, 50g bài tiết ra ngoài theo nước tiểu dưới dạng ure, còn 20g ở dạng phân Nitơ vi sinh vật khó phân hủy và an toàn môi trường. Đặc điểm chất thải chăn nuôi Chất thải chăn nuôi chia ra thành 3 nhóm: + Chất thải rắn: Phân, chất độn, lông, chất hữu cơ tại các lò mổ.

+ Chất thải lỏng: Nước tiểu, nước rửa chuồng, tắm rửa gia súc, vệ sinh lò mổ, các dụng cụ. + Chất thải khí: CO2, NH3 , CH4 ,. Chất thải rắn và nước thải: Chất thải rắn chủ yếu là phân và rác, thức ăn thừa của vật nuôi. Chất thải rắn chăn nuôi lợn có độ ẩm từ 56-83%, tỷ lệ N, P, K cao, chứa nhiều hợp chất hữu cơ, vô cơ và một lượng lớn vi sinh vật, trứng các ký sinh trùng có thể gây bệnh cho người và vật nuôi.

Tùy theo đặc điểm chuồng nuôi và hình thức thu gom chất thải, chất thải chăn nuôi lợn bao gồm: chất thải rắn, nước tiểu và nước thải chăn nuôi (hỗn hợp phân, nước tiểu, nước rửa chuồng. Chất thải rắn - Phân Là những thành phần từ thức ăn, nước uống mà cơ thể gia súc không hấp thụ được và thải ra ngoài cơ thể. Phân bao gồm những thành phần: - Những dưỡng chất không tiêu hóa được của quá trình tiêu hóa vi sinh: men tiêu hóa, chất xơ, protein dư thừa, acid amin (trong nước tiểu). Các khoáng chất dư thừa như P2O5, K2O, CaO, MgO cũng xuất hiện trong phân.

- Các chất cặn bã của dịch tiêu hóa (trysin, spepsin .), các mô tróc ra tự các niêm mạc của ống tiêu hóa và chất nhờn theo phân ra ngoài. - Các loại vi sinh vật trong thức ăn, ruột bị thải ra ngoài theo phân. * Lượng phân: Lượng phân thải ra trong một ngày đêm tùy thuộc vào giống, loài, tuổi và khẩu phần ăn. Lượng phân lợn thải ra mỗi ngày có thể ước tính 6 - 8% trọng lượng của vật nuôi.

Lượng phân thải ra trung bình của lợn trong 24 giờ được thể hiện dưới bảng 2.1:Khối lƣợng phân và nƣớc tiểu của gia súc thải ra trong 1 ngày đêm Loại gia súc Lƣơng phân(kg/ngày) Nƣớc tiểu(kg/ngày) Trâu bò lớn 20-25 10-15 Lợn (<10 kg) 0,5-1 0,3-0,7 Lợn (15-45 kg) 1-3 0,7-2 Lợn (45-100 kg) 3-5 2-4 (Nguồn:NguyễnThị Hoa Lý,2001) * Thành phần trong phân lợn: Thành phần các chất trong phân lợn phụ thuộc vào nhiều yếu tố: - Thành phần dưỡng chất của thức ăn và nước uống. - Độ tuổi của lợn (mỗi độ tuổi sẽ có khả năng tiêu hóa khác nhau) 7 - Tình trạng sức khỏe vật nuôi và nhu cầu cá thể: nếu nhu cầu cá thể cao thì sử dụng dưỡng chất nhiều thì lượng phân thải sẽ nhiều và ngược lại.2:Thành phần (%) của phân gia súc gia cầm Loại phân Nƣớc Nitơ P2O5 K2O CaO MgO Lợn 82,0 0,60 0,41 0,26 0,09 0,10 Trâu,bò 83,14 0,29 0,17 1,00 0,35 0,13 Gà 56,0 1,63 0,54 0,85 2,40 0,74 (Nguồn:Lê Văn Căn, 1997) Ngoài ra trong phân còn chứa nhiều loại vi khuẩn, virus và ký sinh trùng, trong đó vi khuẩn thuộc họ Enterobacteriacea Shigella, Proteus, klebsilla. Trong 1 kg phân có chứa 2000-5000 trứng giun sán bao gồm các loại: Ascaris suum, Oesophagostomum, Trichocephalus (Nguyễn Thị Hoa Lý, 2004) [6].