Luận văn nguồn nhân lực cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp Đồng bằng sông Hồng

Luận văn phân tích nguồn nhân lực trong công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn vùng đồng bằng sông Hồng, đề xuất giải pháp phát triển.

• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Đề tài: Đại học Quốc gia Hà Nội: Tâm điểm nghiên cứu lý luận và thực tiễn
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NGUỒN NHÂN LỰC CHO CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN
• 1.1. Nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực
• 1.2. Khái niệm nguồn nhân lực
• 1.3. Phân loại nguồn nhân lực
• 1.4. Đặc điểm nguồn nhân lực nông nghiệp, nông thôn vùng đồng bằng sông Hồng

Tóm tắt

I. Đại học Quốc gia Hà Nội Tổng quan nghiên cứu lý luận

Đại học Quốc gia Hà Nội (VNU) đóng vai trò trung tâm đào tạo và nghiên cứu khoa học hàng đầu của Việt Nam. VNU tập trung vào nghiên cứu lý luận chính trị và thực tiễn phát triển, góp phần vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Nghiên cứu tại VNU bao gồm nhiều lĩnh vực, từ khoa học xã hội và nhân văn đến khoa học tự nhiên và công nghệ. VNU không chỉ là nơi ươm mầm tri thức mà còn là nơi tạo ra những đổi mới sáng tạo, phục vụ chính sách và phân tích chính sách cho quốc gia. VNU hướng đến ứng dụng thực tiễn và hợp tác quốc tế để nâng cao chất lượng nghiên cứu và đào tạo, đóng góp vào sự phát triển bền vững của đất nước.

1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của VNU

Đại học Quốc gia Hà Nội có lịch sử lâu đời, trải qua nhiều giai đoạn phát triển quan trọng. Từ những trường đại học đầu tiên của Việt Nam, VNU đã không ngừng lớn mạnh, trở thành một trung tâm nghiên cứu và giáo dục đại học đa ngành, đa lĩnh vực. VNU luôn đi đầu trong việc đổi mới chương trình đào tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên nghiên cứu, và mở rộng hợp tác quốc tế.

1.2. Các lĩnh vực nghiên cứu mũi nhọn tại VNU

VNU tập trung vào các lĩnh vực nghiên cứu mũi nhọn như công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, khoa học vật liệu, khoa học môi trường, và nghiên cứu phát triển bền vững. Các viện nghiên cứu và trung tâm nghiên cứu của VNU thực hiện nhiều đề tài nghiên cứu và dự án nghiên cứu có giá trị khoa học và thực tiễn cao.

II. Thách thức nghiên cứu lý luận và thực tiễn tại VNU

Mặc dù đạt được nhiều thành tựu, nghiên cứu khoa học tại Đại học Quốc gia Hà Nội vẫn đối mặt với không ít thách thức. Nguồn quỹ nghiên cứu còn hạn chế, cơ sở vật chất nghiên cứu chưa đáp ứng được yêu cầu, và sự gắn kết giữa nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn còn chưa chặt chẽ. Bên cạnh đó, việc thu hút và giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực nghiên cứu cũng là một bài toán khó. VNU cần có những giải pháp đồng bộ để vượt qua những thách thức này, tiếp tục khẳng định vị thế là trung tâm nghiên cứu hàng đầu của cả nước.

2.1. Hạn chế về nguồn lực tài chính cho nghiên cứu

Nguồn quỹ nghiên cứu là yếu tố then chốt để thực hiện các đề tài nghiên cứu và dự án nghiên cứu có quy mô lớn và chất lượng cao. Tuy nhiên, nguồn tài chính cho nghiên cứu tại VNU còn hạn chế, gây khó khăn cho việc đầu tư vào cơ sở vật chất nghiên cứu, trang thiết bị hiện đại, và hỗ trợ sinh viên nghiên cứu và nghiên cứu sinh.

2.2. Thiếu hụt cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện đại

Để thực hiện nghiên cứu khoa học hiệu quả, cần có phòng thí nghiệm hiện đại, hệ thống thư viện và trung tâm dữ liệu đầy đủ, và các trang thiết bị tiên tiến. Tuy nhiên, cơ sở vật chất nghiên cứu tại VNU còn chưa đáp ứng được yêu cầu, ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả của các hoạt động nghiên cứu.

III. Cách VNU thúc đẩy nghiên cứu khoa học và ứng dụng

Đại học Quốc gia Hà Nội đã và đang triển khai nhiều phương pháp nghiên cứu và giải pháp để thúc đẩy nghiên cứu khoa học và ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn. VNU tăng cường hợp tác quốc tế với các trường đại học và viện nghiên cứu hàng đầu thế giới, tạo điều kiện cho giảng viên nghiên cứu và sinh viên nghiên cứu tham gia các hội thảo khoa học và công bố khoa học trên các tạp chí khoa học uy tín. VNU cũng chú trọng xây dựng mô hình nghiên cứu gắn liền với nhu cầu của xã hội và doanh nghiệp, góp phần giải quyết các vấn đề thực tiễn.

3.1. Tăng cường hợp tác quốc tế trong nghiên cứu

Hợp tác quốc tế là một trong những yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học. VNU đã ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác với các trường đại học và viện nghiên cứu hàng đầu thế giới, tạo điều kiện cho giảng viên nghiên cứu và sinh viên nghiên cứu trao đổi kinh nghiệm, học hỏi kiến thức, và thực hiện các dự án nghiên cứu chung.

3.2. Xây dựng mô hình nghiên cứu gắn liền với thực tiễn

VNU chú trọng xây dựng mô hình nghiên cứu gắn liền với nhu cầu của xã hội và doanh nghiệp, tập trung vào giải quyết các vấn đề thực tiễn trong các lĩnh vực như kinh tế số, xã hội số, chính phủ số, đô thị thông minh, biến đổi khí hậu, năng lượng tái tạo, y tế thông minh, và nông nghiệp công nghệ cao.

IV. Hướng dẫn VNU phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

Để nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học, Đại học Quốc gia Hà Nội cần tập trung vào phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. VNU cần có chính sách thu hút và giữ chân các nhà khoa học giỏi, đồng thời tạo điều kiện cho giảng viên nghiên cứu và sinh viên nghiên cứu nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng nghiên cứu. VNU cũng cần chú trọng xây dựng môi trường nghiên cứu sáng tạo, khuyến khích đổi mới sáng tạo, và tạo cơ hội cho các nhà khoa học trẻ phát triển.

4.1. Chính sách thu hút và giữ chân nhà khoa học giỏi

VNU cần có chính sách đãi ngộ hấp dẫn để thu hút và giữ chân các nhà khoa học giỏi, bao gồm mức lương cạnh tranh, quỹ nghiên cứu dồi dào, và các điều kiện làm việc tốt. VNU cũng cần tạo điều kiện cho các nhà khoa học tham gia các hội thảo khoa học quốc tế và công bố khoa học trên các tạp chí khoa học uy tín.

4.2. Tạo môi trường nghiên cứu sáng tạo và đổi mới

VNU cần xây dựng môi trường nghiên cứu sáng tạo, khuyến khích đổi mới sáng tạo, và tạo cơ hội cho các nhà khoa học trẻ phát triển. VNU cần tạo điều kiện cho các nhà khoa học tự do nghiên cứu, thử nghiệm các ý tưởng mới, và hợp tác với các đồng nghiệp trong và ngoài nước.

V. Ứng dụng thực tiễn Kết quả nghiên cứu nổi bật của VNU

Đại học Quốc gia Hà Nội đã đạt được nhiều kết quả nghiên cứu nổi bật, có tác động xã hội, tác động kinh tế, và tác động môi trường lớn. Các kết quả nghiên cứu của VNU đã được ứng dụng thực tiễn trong nhiều lĩnh vực như công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, y tế, nông nghiệp, và môi trường. VNU tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

5.1. Nghiên cứu trong lĩnh vực công nghệ thông tin

VNU đã có nhiều nghiên cứu đóng góp vào sự phát triển của công nghệ thông tin tại Việt Nam, bao gồm các nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, an ninh mạng, và chuyển đổi số. Các kết quả nghiên cứu này đã được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như chính phủ điện tử, thương mại điện tử, và giáo dục trực tuyến.

5.2. Nghiên cứu trong lĩnh vực công nghệ sinh học

VNU đã có nhiều nghiên cứu đóng góp vào sự phát triển của công nghệ sinh học tại Việt Nam, bao gồm các nghiên cứu về công nghệ gen, công nghệ tế bào, công nghệ enzyme, và công nghệ vi sinh. Các kết quả nghiên cứu này đã được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như y tế, nông nghiệp, và môi trường.

VI. Định hướng phát triển nghiên cứu lý luận và thực tiễn VNU

Trong tương lai, Đại học Quốc gia Hà Nội sẽ tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, tập trung vào các lĩnh vực mũi nhọn, và tăng cường ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn. VNU sẽ xây dựng chiến lược phát triển dài hạn, phù hợp với xu thế hội nhập quốc tế và cách mạng công nghiệp 4.0. VNU sẽ tiếp tục khẳng định vị thế là trung tâm nghiên cứu hàng đầu của Việt Nam, đóng góp vào sự phát triển bền vững của đất nước.

6.1. Xây dựng chiến lược phát triển nghiên cứu dài hạn

VNU cần xây dựng chiến lược phát triển nghiên cứu khoa học dài hạn, xác định các lĩnh vực mũi nhọn, và phân bổ nguồn lực hợp lý. Chiến lược phát triển cần phù hợp với xu thế hội nhập quốc tế và cách mạng công nghiệp 4.0, và đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

6.2. Tăng cường hợp tác với doanh nghiệp và địa phương

VNU cần tăng cường hợp tác với doanh nghiệp và địa phương để ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn. VNU cần tạo điều kiện cho doanh nghiệp và địa phương tham gia vào quá trình nghiên cứu, và hỗ trợ doanh nghiệp và địa phương tiếp cận các kết quả nghiên cứu mới nhất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại Việt Nam đặt trọng tâm vào việc hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn, trong đó khu vực nông thôn chiếm trên 70% tổng dân số cả nước và hơn 50% tổng lực lượng lao động xã hội. Nghị quyết Trung ương 5 khóa IX đã khẳng định công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong chiến lược phát triển đất nước. Vấn đề cốt lõi quyết định sự thành công của chiến lược này nằm ở chất lượng nguồn nhân lực tại chỗ.

Đồng bằng sông Hồng với quy mô gồm 11 tỉnh, thành phố trọng điểm là trung tâm kinh tế, văn hóa và vựa lúa lớn thứ hai của cả nước. Tuy nhiên, nguồn nhân lực khu vực này đang bộc lộ nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng về trình độ chuyên môn kỹ thuật, thể lực và tác phong lao động công nghiệp. Nghiên cứu tập trung giải quyết mâu thuẫn giữa yêu cầu đổi mới công nghệ nông nghiệp với thực trạng lao động chủ yếu dựa vào kinh nghiệm thủ công.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá toàn diện thực trạng cung - cầu nhân lực nông thôn Đồng bằng sông Hồng trong giai đoạn từ năm 1996 đến năm 2009, và dự báo xu hướng đến năm 2020. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi đưa ra các giải pháp khả thi nhằm giảm tỷ lệ thiếu việc làm 23%, nâng cao giá trị gia tăng trên mỗi hécta canh tác và tạo nền tảng chuyển dịch cơ cấu lao động bền vững cho hơn 10 triệu người trong độ tuổi lao động tại vùng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết vốn con người (Human Capital Theory) từ các tổ chức quốc tế như UNDP, Ngân hàng Thế giới và ILO để định nghĩa nguồn nhân lực dưới hai giác độ rộng và hẹp. Theo nghĩa hẹp, nguồn nhân lực nông thôn là toàn bộ dân số từ đủ 15 tuổi trở lên có khả năng tham gia vào quá trình sản xuất. Theo nghĩa rộng, nguồn lực này là tổng hòa của ba thành tố cơ bản: thể lực, trí lực và tâm lực.

Mô hình nghiên cứu cấu thành từ 3 trụ cột chính: quy mô số lượng, chất lượng nhân lực và hiệu quả sử dụng lao động. Khái niệm công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp được xác định là quá trình trang bị kỹ thuật tiên tiến, áp dụng công nghệ sinh học và chuyển đổi sang sản xuất hàng hóa lớn. Khái niệm hiện đại hóa nông thôn gắn liền với đô thị hóa, chuyển dịch việc làm phi nông nghiệp và thay đổi nếp sống làng xã.

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp phương pháp phân tích thống kê, so sánh kinh tế và tổng hợp dữ liệu thứ cấp. Nguồn số liệu chính được trích xuất từ các cuộc điều tra lao động - việc làm thường niên từ năm 1996 đến năm 2008 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, cùng số liệu Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp năm 2006 do Tổng cục Thống kê công bố.

Để bổ sung chiều sâu định tính và định lượng, nghiên cứu sử dụng dữ liệu điều tra chọn mẫu tại 8 xã thuộc 3 tiểu vùng nông nghiệp trọng điểm của Đồng bằng sông Hồng với cỡ mẫu khảo sát đại diện gồm 1.200 hộ gia đình. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được lựa chọn nhằm bảo đảm tính khách quan, phản ánh chính xác các nhóm hộ chuyên nông, kiêm ngành nghề và hộ phi nông nghiệp. Lý do lựa chọn các phương pháp này là nhằm nhận diện bản chất biến động lao động thời vụ và sự dịch chuyển nhân khẩu học sang các đô thị lớn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, trình độ chuyên môn kỹ thuật của nguồn nhân lực nông thôn Đồng bằng sông Hồng ở mức rất thấp. Số liệu Tổng điều tra năm 2006 chỉ ra rằng có tới 97,53% lao động nông thôn chưa qua đào tạo nghề và không có văn bằng chứng chỉ. Trong tổng số lao động có chứng chỉ, tỷ lệ công nhân kỹ thuật sơ cấp chỉ đạt 1,35%, trình độ trung cấp chiếm 0,89%, cao đẳng đạt 0,13% và đại học trở lên chỉ vỏn vẹn 0,11%.

Thứ hai, trình độ của đội ngũ quản lý cơ sở còn nhiều bất cập. Có đến 95,3% cán bộ phụ trách các đơn vị nông, lâm, thủy sản chưa qua đào tạo bài bản, trong đó 34,5% giám đốc doanh nghiệp nông nghiệp, 37,9% chủ nhiệm hợp tác xã và 95,4% chủ hộ sản xuất không có chứng chỉ chuyên môn.

Thứ ba, cơ cấu sử dụng lao động còn phân tán và lãng phí thời gian. Lao động thuần nông chiếm 58,2%, lao động kiêm nhiệm chiếm 27,6% và chỉ 14,2% làm phi nông nghiệp. Mặc dù tỷ lệ có việc làm đạt 85%, nhưng quỹ thời gian lao động chưa được sử dụng vẫn chiếm trên 23%, tương đương khoảng 7 triệu người thiếu việc làm thường xuyên trong các kỳ nông nhàn.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên có thể được trình bày trực quan qua biểu đồ cơ cấu lao động theo trình độ đào tạo và bảng so sánh chênh lệch năng suất giữa nhóm lao động qua đào tạo và lao động phổ thông. Nguyên nhân chính của sự trì trệ bắt nguồn từ nếp nghĩ tiểu nông tự cấp, thói quen lao động tùy tiện và tâm lý an phận thủ thường.

Hiện tượng di cư tự do tạo ra cuộc khủng hoảng thiếu hụt lao động trẻ cục bộ. Kết quả khảo sát tại 8 xã điểm cho thấy nhiều địa phương hầu như không còn lao động dưới 40 tuổi làm nông nghiệp. Lao động di cư ra thành phố kiếm sống tạm bợ nhưng không chuyển nhượng ruộng đất, dẫn đến trở ngại lớn trong việc tích tụ ruộng đất để cơ giới hóa. So với các công trình nghiên cứu giai đoạn 1995-2004, luận văn đã chứng minh rõ sự thiếu hụt kỹ năng vận hành công nghệ chế biến sau thu hoạch là rào cản lớn nhất kìm hãm giá trị xuất khẩu nông sản vùng.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện khung thể chế và chính sách đất đai nhằm thúc đẩy tích tụ ruộng đất quy mô lớn, tạo điều kiện thu hút khoảng 15% doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao từ nay đến năm 2020 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì.

Thứ hai, đẩy mạnh xã hội hóa công tác dạy nghề ngắn hạn và đào tạo kỹ thuật thực hành cho lao động nông thôn, phấn đấu nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo từ 2,47% lên mức 25% vào năm 2015 và đạt 40% vào năm 2020, thực hiện bởi Ủy ban nhân dân các tỉnh thuộc vùng Đồng bằng sông Hồng phối hợp với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.

Thứ ba, nâng cấp toàn diện cơ sở hạ tầng nông thôn, hoàn thành cứng hóa 100% hệ thống giao thông liên xã và kiên cố hóa 80% kênh mương thủy lợi tưới tiêu tiết kiệm nước trong giai đoạn 2010-2015, giao cho Sở Giao thông Vận tải và Sở Nông nghiệp các địa phương triển khai.

Thứ tư, tái cơ cấu ngành nghề nông thôn bằng cách phát triển công nghiệp chế biến sâu và dịch vụ logistics nông sản, nhằm giảm tỷ trọng lao động thuần nông xuống dưới 45%, giải quyết dứt điểm 23% thời gian lao động dư thừa trong các chu kỳ nông nhàn thông qua việc thành lập các cụm công nghiệp làng nghề.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Nhà hoạch định chính sách cấp địa phương và trung ương: Cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng và luận cứ khoa học để xây dựng các đề án đào tạo nghề nông thôn và chính sách chuyển dịch lao động tại 11 tỉnh Đồng bằng sông Hồng.
• Cán bộ quản lý hợp tác xã và doanh nghiệp nông nghiệp: Hỗ trợ mô hình hóa phương pháp tổ chức sản xuất, áp dụng tiêu chuẩn kỹ thuật mới và khắc phục điểm yếu trong quản trị nguồn nhân lực trang trại.
• Học viên, nghiên cứu sinh ngành Kinh tế Phát triển và Kinh tế Chính trị: Dùng làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về khung lý thuyết vốn con người, phương pháp phân tích dữ liệu thứ cấp và các cuộc điều tra lao động giai đoạn 1996-2008.
• Các tổ chức phi chính phủ và dự án phát triển nông thôn: Tham chiếu số liệu thực địa để thiết kế các chương trình xóa đói giảm nghèo, hỗ trợ sinh kế và bình đẳng việc làm cho lao động di cư.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao chất lượng nguồn nhân lực lại là yếu tố quyết định hàng đầu trong công nghiệp hóa nông nghiệp?
Nguồn vốn và máy móc hiện đại không thể tự phát huy tác dụng nếu người vận hành thiếu kỹ năng. Thực tế chứng minh hơn 95% chủ hộ nông dân thiếu đào tạo kỹ thuật sẽ khó tiếp thu giống mới và công nghệ tưới tiêu, làm giảm hiệu quả đầu tư trang thiết bị.

Tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo ở nông thôn Đồng bằng sông Hồng giai đoạn này là bao nhiêu?
Theo số liệu Tổng điều tra nông thôn năm 2006, có tới 97,53% lao động không có bằng cấp hoặc chứng chỉ nghề, trong khi tỷ lệ có trình độ đại học trở lên chỉ chiếm 0,11%, tạo ra khoảng cách rất lớn so với nhu cầu chuyển đổi công nghệ.

Hiện tượng lao động di cư tạm thời ra thành thị tác động thế nào đến nông nghiệp địa phương?
Di cư tạm thời làm giảm chất lượng lao động ở lại làng quê, khiến nhiều xã không còn lao động dưới 40 tuổi. Người di cư vẫn giữ ruộng làm chỗ dựa dự phòng, gây khó khăn lớn cho việc dồn điền đổi thửa và tích tụ đất đai quy mô lớn.

Làm cách nào để tận dụng 23% quỹ thời gian lao động dư thừa ở nông thôn?
Giải pháp tối ưu là phát triển công nghiệp chế biến tại chỗ, mở rộng các làng nghề tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ thương mại nông thôn, giúp chuyển hóa thời gian nhàn rỗi thành thu nhập thực tế mà không cần di cư tự phát.

Mục tiêu đào tạo nhân lực nông thôn đến năm 2020 được đặt ra như thế nào?
Nghiên cứu đề xuất lộ trình nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề lên 40% vào năm 2020, tập trung trang bị kiến thức sinh học, kỹ năng cơ khí nông nghiệp và tác phong kỷ luật công nghiệp cho ít nhất 5 triệu lao động trẻ.

Kết luận

• Nguồn nhân lực nông thôn Đồng bằng sông Hồng quy mô đông đảo nhưng chất lượng chuyên môn thấp với 97,53% chưa qua đào tạo.
• Tình trạng thiếu việc làm chiếm hơn 23% quỹ thời gian, trong khi năng suất lao động và giá trị gia tăng nông nghiệp còn rất hạn chế.
• Cơ cấu lao động dịch chuyển chậm, chịu ảnh hưởng nặng nề bởi nếp sống tiểu nông và các đợt di cư tạm thời tự phát.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ tập trung vào thể chế, đào tạo nghề, hạ tầng thủy lợi và phát triển công nghiệp chế biến sâu.
• Lộ trình giai đoạn 2010-2020 đặt mục tiêu hiện đại hóa toàn diện phương thức sản xuất và nâng tỷ lệ lao động kỹ thuật lên mức 40%.

Luận văn đóng góp hệ thống luận cứ kinh tế chính trị vững chắc, làm sáng tỏ mối quan hệ giữa vốn nhân lực và quá trình hiện đại hóa nông thôn. Các cơ quan quản lý và nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác tài liệu này để triển khai các đề án phát triển nhân lực thực tế tại địa phương.