Luận văn thạc sĩ đặc điểm ngoại hình và sức sản xuất thịt của gà lai chọi tía x lương phượng và chọi xám x lương phượng nuôi tại thái nguyên

Nghiên cứu đặc điểm ngoại hình và sức sản xuất thịt của gà lai chọi tía x lương phượng và chọi xám x lương phượng tại Thái Nguyên.

• Tác giả: Đặng Thị Hiếu
• Người hướng dẫn: PGS. Từ Trung Kiên
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: Đặc Điểm Và Năng Suất Thịt Của Gà Lai Chọi Tại Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.1.1. Cơ sở khoa học của việc nghiên cứu sự di truyền các tính trạng sản xuất của gia cầm
• 2.1.1.1. Cơ sở khoa học của việc nghiên cứu khả năng sinh trưởng
• 2.2. Nhu cầu dinh dưỡng trong khẩu phần gia cầm
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 3.4.2. Chỉ tiêu theo dõi
• 3.4.3. Phương pháp theo dõi các chỉ tiêu
• 3.4.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Một số đặc điểm ngoại hình của con lai
• 4.2. Tỷ lệ nuôi sống của đàn gà thí nghiệm
• 4.3. Sinh trưởng của đàn gà thí nghiệm qua các tuần tuổi
• 4.4. Khả năng sử dụng và chuyển hoá thức ăn
• 4.5. Chỉ số sản xuất và chỉ số kinh tế của gà thí nghiệm
• 4.6. Hạch toán kinh tế cho 1 kg gà xuất bán
• 4.7. Đánh giá năng suất và chất lượng thịt gà
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về đặc điểm gà lai chọi tại Thái Nguyên

Gà lai chọi là một trong những giống gà được ưa chuộng tại Thái Nguyên. Chúng không chỉ có giá trị kinh tế cao mà còn đáp ứng nhu cầu thị hiếu của người tiêu dùng. Đặc điểm ngoại hình của gà lai chọi thường nổi bật với màu sắc lông đa dạng và sức sống tốt. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về đặc điểm và năng suất thịt của giống gà này.

1.1. Đặc điểm ngoại hình của gà lai chọi

Gà lai chọi có nhiều đặc điểm ngoại hình nổi bật như màu lông, kiểu mào và hình dáng cơ thể. Những đặc điểm này không chỉ ảnh hưởng đến giá trị thẩm mỹ mà còn đến khả năng sinh trưởng và phát triển của chúng.

1.2. Tình hình nuôi gà lai chọi tại Thái Nguyên

Tình hình nuôi gà lai chọi tại Thái Nguyên đang phát triển mạnh mẽ. Nhiều hộ gia đình đã chuyển sang nuôi giống gà này để nâng cao thu nhập. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong việc chăm sóc và quản lý.

II. Thách thức trong việc nuôi gà lai chọi tại Thái Nguyên

Mặc dù gà lai chọi có nhiều ưu điểm, nhưng việc nuôi chúng cũng gặp phải không ít thách thức. Những vấn đề như dịch bệnh, chế độ dinh dưỡng và kỹ thuật nuôi dưỡng cần được chú trọng để đảm bảo năng suất cao.

2.1. Dịch bệnh ảnh hưởng đến gà lai chọi

Dịch bệnh là một trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến sức khỏe và năng suất của gà lai chọi. Việc phòng ngừa và điều trị kịp thời là rất cần thiết để giảm thiểu thiệt hại.

2.2. Chế độ dinh dưỡng cho gà lai chọi

Chế độ dinh dưỡng hợp lý là yếu tố quyết định đến sự phát triển và năng suất thịt của gà lai chọi. Cần cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết để gà phát triển khỏe mạnh.

III. Phương pháp nuôi gà lai chọi hiệu quả tại Thái Nguyên

Để đạt được năng suất cao, việc áp dụng các phương pháp nuôi gà lai chọi hiệu quả là rất quan trọng. Các kỹ thuật nuôi dưỡng, chăm sóc và quản lý cần được cải tiến và áp dụng một cách khoa học.

3.1. Kỹ thuật nuôi gà lai chọi

Kỹ thuật nuôi gà lai chọi bao gồm việc lựa chọn giống, bố trí chuồng trại và quản lý môi trường sống. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển và năng suất của gà.

3.2. Chăm sóc và quản lý gà lai chọi

Chăm sóc và quản lý gà lai chọi bao gồm việc theo dõi sức khỏe, chế độ ăn uống và điều kiện sống. Việc này giúp đảm bảo gà phát triển tốt và đạt năng suất cao.

IV. Năng suất thịt của gà lai chọi tại Thái Nguyên

Năng suất thịt của gà lai chọi là một trong những yếu tố quan trọng quyết định đến giá trị kinh tế của chúng. Nghiên cứu cho thấy gà lai chọi có khả năng sinh trưởng tốt và chất lượng thịt cao.

4.1. Đánh giá năng suất thịt gà lai chọi

Năng suất thịt của gà lai chọi được đánh giá dựa trên khối lượng thịt, tỷ lệ mỡ và chất lượng thịt. Những yếu tố này ảnh hưởng đến giá trị thương phẩm của gà.

4.2. Chất lượng thịt gà lai chọi

Chất lượng thịt gà lai chọi được xác định bởi độ mềm, độ ngọt và hàm lượng dinh dưỡng. Những yếu tố này rất quan trọng trong việc thu hút người tiêu dùng.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của gà lai chọi tại Thái Nguyên

Gà lai chọi có tiềm năng phát triển lớn tại Thái Nguyên. Việc cải thiện kỹ thuật nuôi và chăm sóc sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng thịt. Tương lai của giống gà này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều giá trị kinh tế cho người chăn nuôi.

5.1. Triển vọng phát triển gà lai chọi

Triển vọng phát triển gà lai chọi tại Thái Nguyên rất khả quan. Nhu cầu thị trường ngày càng tăng, cùng với sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng sẽ thúc đẩy ngành chăn nuôi này phát triển.

5.2. Đề xuất giải pháp cho người chăn nuôi

Để nâng cao hiệu quả chăn nuôi gà lai chọi, cần có các giải pháp đồng bộ như cải tiến giống, nâng cao kỹ thuật nuôi và tăng cường công tác phòng bệnh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chăn nuôi gà lai hướng thịt đang ngày càng được quan tâm nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường về sản phẩm thịt gà chất lượng cao, đặc biệt là các dòng gà lai có khả năng sinh trưởng nhanh và hiệu quả kinh tế cao. Tại Thái Nguyên, việc phát triển các giống gà lai như (Chọi tía x Lương Phượng) và (Chọi xám x Lương Phượng) được xem là hướng đi tiềm năng nhằm nâng cao năng suất và chất lượng thịt. Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 2 đến tháng 8 năm 2022 tại Trung tâm Khảo nghiệm giống cây trồng vật nuôi, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, nhằm đánh giá đặc điểm ngoại hình, sức sản xuất thịt và khả năng sinh trưởng của hai dòng gà lai này.

Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định đặc điểm ngoại hình như màu lông, kiểu mào, màu da chân và đánh giá năng suất, chất lượng thịt của hai con lai trên. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào giai đoạn nuôi từ 1 ngày tuổi đến 16 tuần tuổi, áp dụng phương pháp nuôi nhốt hoàn toàn với thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh. Kết quả nghiên cứu không chỉ cung cấp cơ sở khoa học cho việc chọn lọc, lai tạo giống gà phù hợp với điều kiện khí hậu và nhu cầu thị trường tại Thái Nguyên mà còn góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi gà thịt nông hộ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về sinh trưởng và di truyền các tính trạng sản xuất của gia cầm. Sinh trưởng được định nghĩa là quá trình tích lũy các chất hữu cơ, thể hiện qua sự tăng khối lượng và kích thước cơ thể, chịu ảnh hưởng bởi yếu tố di truyền, dinh dưỡng và môi trường. Các tính trạng số lượng như khối lượng cơ thể, tỷ lệ nuôi sống, khả năng sử dụng thức ăn được xem là các tính trạng số lượng đa gen, chịu tác động của nhiều gen nhỏ và môi trường.

Ngoài ra, nghiên cứu áp dụng mô hình đánh giá hiệu quả sử dụng thức ăn và chỉ số sản xuất (PI) cùng chỉ số kinh tế (EN) để đo lường hiệu quả sinh trưởng và kinh tế của đàn gà. Các khái niệm chính bao gồm: sinh trưởng tuyệt đối và tương đối, tỷ lệ nuôi sống, hệ số chuyển hóa thức ăn, tiêu tốn protein và năng lượng trao đổi, cũng như các chỉ tiêu về năng suất và chất lượng thịt như tỷ lệ thân thịt, khối lượng cơ ngực, cơ đùi và mỡ bụng.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu được thu thập từ thí nghiệm nuôi gà lai (Chọi tía x Lương Phượng) và (Chọi xám x Lương Phượng) tại Trung tâm Khảo nghiệm giống cây trồng vật nuôi, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên trong 6 tháng đầu năm 2022. Mỗi lô thí nghiệm gồm 99 con gà, chia thành 3 ô chuồng, nuôi nhốt hoàn toàn trong chuồng hở với tỷ lệ trống mái ngẫu nhiên. Thức ăn sử dụng là thức ăn viên hỗn hợp hoàn chỉnh do Công ty JapFa Comfeed Việt Nam cung cấp, đảm bảo các chỉ tiêu dinh dưỡng theo tiêu chuẩn.

Phương pháp phân tích bao gồm cân đo khối lượng gà hàng tuần, theo dõi tỷ lệ nuôi sống, thu nhận thức ăn, tính toán hệ số chuyển hóa thức ăn, tiêu tốn protein và năng lượng trao đổi. Đánh giá năng suất và chất lượng thịt được thực hiện qua mổ khảo sát ở 16 tuần tuổi với các chỉ tiêu về khối lượng thân thịt, cơ ngực, cơ đùi và mỡ bụng. Số liệu được xử lý bằng phần mềm Excel và Minitab 16, áp dụng phân tích thống kê để xác định sự khác biệt có ý nghĩa giữa các nhóm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đặc điểm ngoại hình:

   • Gà lai (Chọi tía x Lương Phượng) có màu lông tía thuần nhất ở gà trống (100%) và chủ yếu màu nâu đỏ ở gà mái (79,54%).
   • Gà lai (Chọi xám x Lương Phượng) phân ly màu lông đa dạng gồm đen (19,36%), xám (26,88%) và nâu cổ đen (26,88%).
   • Kiểu mào chủ yếu là mào chích và mào dâu, không có kiểu mào lá.
   • Màu da chân phổ biến là vàng chiếm khoảng 89,13% ở lô (Chọi tía x Lương Phượng) và 70,96% ở lô (Chọi xám x Lương Phượng).

2. Tỷ lệ nuôi sống:

   • Tỷ lệ nuôi sống cộng dồn đến 16 tuần tuổi đạt 92,93% ở lô (Chọi tía x Lương Phượng) và 93,94% ở lô (Chọi xám x Lương Phượng), tương đương hoặc cao hơn nhiều giống gà địa phương khác.

3. Sinh trưởng:

   • Khối lượng sơ sinh khoảng 40,5 - 40,9 g/con.
   • Ở 6 tuần tuổi, khối lượng gà ở lô (Chọi xám x Lương Phượng) đạt 763,62 g/con, cao hơn lô (Chọi tía x Lương Phượng) 9,4%.
   • Ở 16 tuần tuổi, khối lượng gà lô (Chọi xám x Lương Phượng) đạt 2018,95 g/con, cao hơn lô (Chọi tía x Lương Phượng) 11,1%.
   • Sinh trưởng tuyệt đối cao nhất ở giai đoạn 6-9 tuần tuổi, đạt khoảng 24-27 g/con/ngày, sau đó giảm dần.

4. Khả năng sử dụng thức ăn:

   • Lượng thức ăn tiêu thụ và hệ số chuyển hóa thức ăn cho thấy gà lai (Chọi xám x Lương Phượng) có hiệu quả sử dụng thức ăn tốt hơn, tiêu tốn thức ăn/kg tăng trọng thấp hơn khoảng 5-7% so với lô (Chọi tía x Lương Phượng).
   • Tiêu tốn protein và năng lượng trao đổi cũng thấp hơn ở lô (Chọi xám x Lương Phượng), góp phần giảm chi phí sản xuất.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy sự khác biệt rõ rệt về đặc điểm ngoại hình và sinh trưởng giữa hai dòng gà lai, trong đó (Chọi xám x Lương Phượng) có ưu thế về tốc độ sinh trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn. Điều này phù hợp với các nghiên cứu trước đây cho thấy gà Chọi xám có khả năng phát triển nhanh hơn so với gà Chọi tía. Tỷ lệ nuôi sống cao phản ánh khả năng thích nghi tốt với điều kiện nuôi nhốt và quy trình chăm sóc áp dụng.

Sinh trưởng tuyệt đối đạt đỉnh ở giai đoạn 6-9 tuần tuổi, gợi ý thời điểm tối ưu để xuất bán nhằm tối đa hóa hiệu quả kinh tế. Việc phân ly màu lông và kiểu mào đa dạng ở (Chọi xám x Lương Phượng) cho thấy cần có chiến lược chọn lọc phù hợp để ổn định tính đồng nhất sản phẩm. Các chỉ tiêu về sử dụng thức ăn và tiêu tốn dinh dưỡng cho thấy tiềm năng giảm chi phí thức ăn, chiếm khoảng 70% giá thành chăn nuôi, qua đó nâng cao lợi nhuận.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối và tương đối, bảng phân tích tỷ lệ nuôi sống, màu sắc ngoại hình và các chỉ tiêu sử dụng thức ăn để minh họa rõ nét sự khác biệt giữa hai dòng gà lai.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường chọn lọc giống:

   • Ưu tiên phát triển dòng (Chọi xám x Lương Phượng) do có tốc độ sinh trưởng nhanh và hiệu quả sử dụng thức ăn tốt hơn.
   • Thời gian thực hiện: 1-2 năm.
   • Chủ thể: Trung tâm nghiên cứu giống, các trang trại chăn nuôi.

2. Ổn định đặc điểm ngoại hình:

   • Áp dụng chọn lọc theo màu lông và kiểu mào để tạo ra đàn gà lai đồng nhất, đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng.
   • Thời gian: 1 năm.
   • Chủ thể: Người chăn nuôi, kỹ thuật viên giống.

3. Tối ưu hóa quy trình nuôi dưỡng:

   • Tập trung dinh dưỡng và chăm sóc giai đoạn 1-9 tuần tuổi để tận dụng giai đoạn sinh trưởng tuyệt đối cao, giảm chi phí thức ăn không cần thiết ở giai đoạn sau.
   • Thời gian: Áp dụng ngay.
   • Chủ thể: Người chăn nuôi, chuyên gia dinh dưỡng.

4. Đẩy mạnh công tác đào tạo và chuyển giao kỹ thuật:

   • Hướng dẫn kỹ thuật nuôi nhốt, chăm sóc, phòng bệnh và quản lý thức ăn nhằm nâng cao tỷ lệ nuôi sống và chất lượng sản phẩm.
   • Thời gian: Liên tục.
   • Chủ thể: Trường đại học, trung tâm khuyến nông, các tổ chức hỗ trợ nông dân.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà nghiên cứu và chuyên gia chăn nuôi:

   • Lợi ích: Cung cấp dữ liệu khoa học về đặc điểm sinh trưởng, ngoại hình và năng suất của các dòng gà lai, làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo về chọn giống và dinh dưỡng.

2. Người chăn nuôi và doanh nghiệp sản xuất giống:

   • Lợi ích: Áp dụng kết quả nghiên cứu để lựa chọn giống phù hợp, tối ưu hóa quy trình nuôi dưỡng, nâng cao hiệu quả kinh tế và chất lượng sản phẩm.

3. Cơ quan quản lý và khuyến nông:

   • Lợi ích: Xây dựng chính sách phát triển giống gà lai phù hợp với điều kiện địa phương, hỗ trợ chuyển giao công nghệ và đào tạo kỹ thuật cho nông dân.

4. Sinh viên và học viên cao học ngành chăn nuôi:

   • Lợi ích: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, phân tích số liệu và ứng dụng thực tiễn trong lĩnh vực chăn nuôi gia cầm, phục vụ học tập và nghiên cứu khoa học.

Câu hỏi thường gặp

1. Gà lai (Chọi tía x Lương Phượng) và (Chọi xám x Lương Phượng) khác nhau như thế nào về ngoại hình?
   Gà lai (Chọi tía x Lương Phượng) có màu lông tía thuần nhất ở gà trống và chủ yếu nâu đỏ ở gà mái, trong khi gà lai (Chọi xám x Lương Phượng) phân ly màu lông đa dạng gồm đen, xám và nâu cổ đen. Kiểu mào chủ yếu là mào chích và dâu ở cả hai dòng.

2. Tỷ lệ nuôi sống của hai dòng gà lai này ra sao?
   Tỷ lệ nuôi sống đến 16 tuần tuổi đạt khoảng 93%, tương đương hoặc cao hơn nhiều giống gà địa phương, cho thấy khả năng thích nghi và sức sống tốt trong điều kiện nuôi nhốt.

3. Dòng gà nào có tốc độ sinh trưởng nhanh hơn?
   Gà lai (Chọi xám x Lương Phượng) có tốc độ sinh trưởng nhanh hơn, với khối lượng ở 16 tuần tuổi cao hơn khoảng 11% so với (Chọi tía x Lương Phượng).

4. Khi nào là thời điểm xuất bán gà tối ưu để đạt hiệu quả kinh tế cao?
   Thời điểm 6-9 tuần tuổi là giai đoạn sinh trưởng tuyệt đối cao nhất, phù hợp để xuất bán nhằm giảm chi phí thức ăn và rút ngắn thời gian nuôi, tuy nhiên 16 tuần tuổi gà có khối lượng lớn và chất lượng thịt thơm ngon hơn.

5. Làm thế nào để cải thiện hiệu quả sử dụng thức ăn trong chăn nuôi gà lai?
   Tập trung dinh dưỡng hợp lý trong giai đoạn sinh trưởng nhanh, áp dụng quy trình chăm sóc tốt, chọn giống có khả năng chuyển hóa thức ăn hiệu quả như (Chọi xám x Lương Phượng) sẽ giúp giảm tiêu tốn thức ăn/kg tăng trọng và nâng cao lợi nhuận.

Kết luận

• Gà lai (Chọi xám x Lương Phượng) có ưu thế vượt trội về tốc độ sinh trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn so với (Chọi tía x Lương Phượng).
• Đặc điểm ngoại hình của hai dòng gà lai có sự khác biệt rõ ràng về màu lông, kiểu mào và màu da chân, ảnh hưởng đến tính đồng nhất sản phẩm.
• Tỷ lệ nuôi sống cao (khoảng 93%) phản ánh khả năng thích nghi tốt với điều kiện nuôi nhốt và quy trình chăm sóc hiện tại.
• Thời điểm sinh trưởng tuyệt đối cao nhất là 6-9 tuần tuổi, gợi ý thời điểm xuất bán tối ưu để nâng cao hiệu quả kinh tế.
• Đề xuất tập trung chọn lọc giống, ổn định đặc điểm ngoại hình, tối ưu hóa dinh dưỡng và quy trình nuôi dưỡng nhằm phát triển bền vững chăn nuôi gà lai tại Thái Nguyên.

Tiếp theo, các đơn vị nghiên cứu và chăn nuôi nên triển khai các giải pháp đề xuất để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, đồng thời mở rộng quy mô sản xuất nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường ngày càng tăng. Để biết thêm chi tiết và ứng dụng thực tiễn, quý độc giả và người chăn nuôi có thể liên hệ với Trung tâm Khảo nghiệm giống cây trồng vật nuôi, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học của đề tài 1. Cơ sở khoa học của việc nghiên cứu sự di truyền các tính trạng sản xuất của gia cầm 1. Cơ sở khoa học của việc nghiên cứu khả năng sinh trưởng * Khái niệm về sinh trưởng Theo tác giả Trần Đình Miên và Nguyễn Kim Đường (1992), đã khái quát: “Sinh trưởng là một quá trình tích luỹ các chất hữu cơ thông qua trao đổi chất, là sự tăng lên về chiều cao, chiều dài, bề ngang, khối lượng của từng cơ quan, bộ phận cũng như toàn bộ cơ thể trên cơ sở tính di truyền có từ đời trước”.

Sinh trưởng của vật nuôi nói chung và sinh trưởng của gà nói riêng chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, quan trọng nhất là yếu tố giống, dinh dưỡng và các điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng khác. * Các yếu tố ảnh hưởng tới sinh trưởng và cho thịt của gia cầm Ảnh hưởng của giống Mỗi giống có một tốc độ sinh trưởng nhất định. Sự khác nhau về tốc độ sinh trưởng đó là do bản chất di truyền quy định. Đặc điểm di truyền của giống và ngoại cảnh có tác động qua lại với nhau, nghĩa là cùng một kiểu gen nhưng ở các môi trường khác nhau thì có tốc độ sinh trưởng khác nhau.

Cho nên việc cần thiết là phải tạo ra môi trường phù hợp với kiểu gen đó để phát huy tối đa tiềm năng di truyền của giống. Jaap và Moris (1997) đã phát hiện ra những sai khác trong cùng một giống về cường độ sinh trưởng. Theo Trần Thanh Vân và cs (2015) cho biết, gà con ở 40 ngày tuổi khối lượng tăng gấp 10 lần so với 01 ngày tuổi, trong khi đó vịt con chỉ cần 20 ngày tuổi để tăng gấp 10 lần khối lượng so với lúc 01 ngày tuổi. Khảo sát khả năng sinh trưởng của 3 dòng gà Plymouth Rock thì dòng TĐ9 có khả năng sinh trưởng tốt nhất.

Đến tuần tuổi thứ 8, dòng TĐ9 có khối lượng sống vượt dòng TĐ8 12,90% và vượt TĐ3 17,40%. 3 Như vậy, các nhà nghiên cứu đã chứng tỏ sự khác biệt về tốc độ sinh trưởng do di truyền, mà cơ sở di truyền là do gen, có ít nhất một gen về sinh trưởng liên kết giới tính cho nên con trống thường lớn hơn con mái. Điều này chứng tỏ di truyền có ảnh hưởng rất lớn tới quá trình sinh trưởng của gia cầm. Ảnh hưởng của chế độ dinh dưỡng Chế độ dinh dưỡng ảnh hưởng tới sự phát triển của từng mô khác nhau gây nên sự biến động trong quá trình phát triển và có sự khác nhau giữa mô này với mô khác.

Chế độ dinh dưỡng không những ảnh hưởng tới sinh trưởng mà còn làm biến động di truyền về sinh trưởng. Lê Hồng Mận và cs (1993) cho biết nhu cầu protein thích hợp cho gà broiler cho năng suất cao đã được xác định, các tác giả nhấn mạnh tỷ lệ giữa năng lượng và protein trong thức ăn cũng rất quan trọng, để phát huy được khả năng sinh trưởng tối đa cần phải cung cấp đầy đủ dinh dưỡng với sự cân bằng nghiêm ngặt giữa protein, axit amin với năng lượng. Chi phí thức ăn chiếm tới 70% giá thành trong chăn nuôi gà broiler, nên bất cứ yếu tố nào nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng thức ăn đều đưa lại hiệu quả kinh tế cao cho ngành chăn nuôi gà broiler. Do vậy, để có năng suất cao trong chăn nuôi gia cầm, đặc biệt để phát huy được tiềm năng sinh trưởng thì trong những vấn đề căn bản là lập ra những khẩu dinh dưỡng hoàn hảo, cân đối, trên cơ sở tính toán nhu cầu của gia cầm trong từng giai đoạn nuôi.

Ảnh hưởng của chăm sóc quản lý: Bên cạnh các yếu tố nêu trên thì sinh trưởng của gà còn chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố môi trường như chăm sóc nuôi dưỡng, nhiệt độ, ẩm độ, độ thông thoáng, mật độ nuôi. + Ảnh hưởng của nhiệt độ Theo Trần Thanh Vân và cs (2015) thì nhiệt độ chuồng nuôi gà sau 29 ngày thích hợp là 220C. Nhiệt độ ảnh hưởng rất lớn tới nhu cầu năng lượng trao đổi (ME) và protein thô (CP) của gà broiler. Do vậy tiêu thụ thức ăn của gà 4 chịu sự chi phối nhiều của nhiệt độ môi trường.

Trong điều kiện nhiệt độ khác nhau thì mức tiêu tốn thức ăn của gà cũng khác nhau. Theo Cerniglia và Herrtand Walt (1983), thì nhiệt độ chuồng nuôi thay đổi 100C thì tiêu thụ năng lượng của gà biến đổi tương đương 2 Kcal, mà nhu cầu về năng lượng và các vật chất dinh dưỡng khác cũng bị thay đổi theo nhiệt độ môi trường. Wash Burn (1992), cho biết nhiệt độ cao làm gà sinh trưởng chậm, tăng tỷ lệ chết, gây thiệt hại kinh tế lớn ở các khu vực chăn nuôi gà broiler công nghiệp vùng khí hậu nhiệt đới. Nir (1992), qua nghiên cứu đã chỉ ra rằng với nhiệt độ môi trường 350C ẩm độ tương đối 66 % đã làm giảm quá trình tăng khối lượng cơ thể 30 - 35% ở gà trống 20 – 30 % ở gà mái so với điều kiện thích hợp về khí hậu.

Thông thường khi nhiệt độ cao khả năng ăn của gia cầm giảm. Để khắc phục điều này đảm bảo khả năng sinh trưởng của gà người ta đã sử dụng thức ăn cao năng lượng tất nhiên trên cơ sở cân bằng tỷ lệ ME/CP cũng như axit amin/ME và tỷ lệ khoáng, vitamin trong thức ăn cũng cần phải cao hơn để đảm bảo dinh dưỡng mà gà tiếp nhận được không thấp hơn nhu cầu của chúng. Vì vậy, trong điều kiện khí hậu ở nước ta, tuỳ theo mùa vụ, căn cứ vào nhiệt độ của từng giai đoạn mà điều chỉnh mức ME và tỷ lệ ME/CP cho phù hợp để đạt hiệu quả kinh tế cao nhất trong chăn nuôi gia cầm nói chung và gà thịt nói riêng. + Ảnh hưởng của ẩm độ và thông thoáng Ẩm độ là yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới sự sinh trưởng của gia cầm.

Khi ẩm độ tăng làm cho chất độn chuồng dễ ẩm ướt, thức ăn dễ bị ẩm mốc làm ảnh hưởng xấu tới gà, đặc biệt là NH 3 do vi khuẩn phân huỷ axit uric trong phân và chất độn chuồng làm tổn thương đến hệ hô hấp của gà, tăng khả năng nhiễm bệnh Cầu trùng, Newcastle, CRD dẫn tới làm giảm khả năng sinh trưởng của gà. 5 Độ thông thoáng trong chuồng nuôi có vai trò quan trọng trong việc giúp gà đủ O2, thải CO2 và các chất độc khác. Thông thoáng làm giảm ẩm độ, điều chỉnh nhiệt độ chuồng nuôi từ đó hạn chế bệnh tật. Tốc độ gió lùa và nhiệt độ không khí có ảnh hưởng tới tăng khối lượng của gà, gà con nhạy cảm hơn gà trưởng thành.

Đối với gà lớn cần tốc độ lưu thông không khí lớn hơn gà nhỏ. + Ảnh hưởng của chế độ chiếu sáng Theo Trần Thanh Vân và cs (2015), với gà broiler giết thịt sớm 42 - 49 ngày tuổi, thời gian chiếu sáng như sau: 3 ngày đầu chiếu sáng 24/24 giờ, cường độ chiếu sáng 20 lux /m 2, ngày thứ tư đến kết thúc thời gian chiếu sáng giảm xuống còn 23/24 giờ, cường độ chiếu sáng còn 5 lux/m2. Khi cường độ chiếu sáng cao, gà hoạt động nhiều do đó làm giảm tốc độ tăng khối lượng. Với chuồng nuôi thông thoáng tự nhiên, mùa hè cần che ánh nắng mặt trời chiếu thẳng vào chuồng nhưng vẫn đảm bảo thông thoáng, ánh sáng được phân bố đều trong chuồng, hoặc có thể sử dụng bóng đèn có cùng công suất để tránh gà tụ tập vào nơi có ánh sáng mạnh hơn.

+ Ảnh hưởng của mật độ nuôi nhốt Mật độ nuôi nhốt cũng là một yếu tố quan trọng để chăn nuôi đạt hiệu quả cao, nếu mật độ nuôi nhốt cao thì chuồng nhanh bẩn, lượng khí thải NH 3, CO2, H2S cao và quần thể vi sinh vật phát triển ảnh hưởng tới khả năng tăng khối lượng và sức khoẻ của đàn gà, gà dễ bị cảm nhiễm với bệnh tật, tỷ lệ đồng đều thấp, tỷ lệ chết cao, cuối cùng làm giảm hiệu quả trong chăn nuôi. Ngược lại mật độ nuôi nhốt thấp thì chi phí chuồng trại cao. Do vậy tuỳ theo mùa vụ, tuổi gà và mục đích sử dụng cần có mật độ chăn nuôi thích hợp. Khả năng chuyển hóa thức ăn Theo Nguyễn Văn Thiện (1995) các tính trạng sản xuất là các tính trạng số lượng như khối lượng cơ thể, kích thước các chiều đo, năng suất trứng, khối lượng trứng… Hầu hết các tính trạng về năng suất của gia súc, gia cầm như sinh trưởng, sinh sản,… đều là các tính trạng số lượng.

Cơ sở di truyền của các tính trạng số lượng là do các gen nằm trên nhiễm sắc thể quy định. Phần lớn các tính trạng sản xuất của vật nuôi là các tính trạng số lượng. Các tính trạng số lượng (Quantitative character) là những tính trạng mà ở đó sự sai khác nhau giữa các cá thể là sự sai khác nhau về mức độ hơn là sự sai khác về chủng loại và sự khác nhau này chính là nguồn vật liệu cung cấp cho chọn lọc tự nhiên cũng như chọn lọc nhân tạo. Khi nghiên cứu các tính trạng về tính năng sản xuất của gia cầm, được nuôi trong điều kiện cụ thể, thực chất là nghiên cứu các đặc điểm di truyền số lượng và ảnh hưởng của những tác động môi trường lên các tính trạng đó.

Tính trạng số lượng còn được gọi là tính trạng đo lường (Metric character) vì sự nghiên cứu của chúng phụ thuộc vào sự đo lường như mức độ tăng trọng của gà, kích thước các chiều đo, khối lượng trứng… Tuy nhiên, có những tính trạng mà giá trị của chúng có được bằng cách đếm như: số lợn con đẻ ra/lứa, số lượng trứng gà đẻ ra trong một năm vẫn được coi là tính trạng số lượng. Đó là những tính trạng số lượng đặc biệt. Nghiên cứu đặc điểm di truyền học của các tính trạng số lượng, bên cạnh việc vận dụng các quy luật di truyền của Mendel còn phải sử dụng các các khái niệm toán thống kê xác suất để phân tích các giá trị di truyền. Giá trị đo lường được của tính trạng số lượng trên một cá thể được gọi là giá trị kiểu hình (Phenotypic value) của cá thể đó.

Các giá trị có liên quan đến kiểu gen là giá trị kiểu gen (genotypic value) và giá trị có liên hệ với môi trường là sai lệch môi trường (environmental evitation). Như vậy có nghĩa là kiểu gen quy định một giá trị nào đó của cá thể và môi trường gây ra một sự sai 7 lệch với giá trị kiểu gen theo hướng này hoặc hướng khác.