Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và hiệu quả điều trị nhiễm khuẩn huyết ở trẻ sơ sinh ...

• Tác giả: Nguyễn Thị Ngọc Tú
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trương Thị Mai Hồng
• Trường học: Bệnh viện Nhi Trung ương
• Chuyên ngành: Bệnh truyền nhiễm và các bệnh nhiệt đới
• Đề tài: Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả điều trị nhiễm khuẩn huyết sơ sinh đủ tháng tại Bệnh viện Nhi Trung ương (2019-2021)
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ y học
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• CHỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Đại cương nhiễm khuẩn huyết sơ sinh
• 1.2. Lịch sử nghiên cứu nhiễm khuẩn huyết
• 1.3. Một số khái niệm về nhiễm khuẩn huyết ở trẻ sơ sinh đủ tháng
• 1.4. Đặc điểm hệ miễn dịch của trẻ sơ sinh
• 1.5. Cơ chế bệnh sinh và tác nhân gây bệnh nhiễm khuẩn huyết sơ sinh
• 1.5.1. Cơ chế bệnh sinh của nhiễm khuẩn huyết ở sơ sinh đủ tháng
• 1.5.2. Tác nhân gây nhiễm khuẩn huyết ở sơ sinh đủ tháng
• 1.6. Tình hình nhiễm khuẩn huyết sơ sinh trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.6.1. Tình hình nhiễm khuẩn huyết sơ sinh trên thế giới
• 1.6.2. Nghiên cứu về nhiễm khuẩn huyết sơ sinh tại Việt Nam
• 1.7. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của nhiễm khuẩn huyết ở trẻ sơ sinh đủ tháng
• 1.7.1. Đặc điểm lâm sàng của nhiễm khuẩn huyết ở trẻ sơ sinh đủ tháng
• 1.7.2. Đặc điểm cận lâm sàng
• 1.7.3. Các xét nghiệm khác trong chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết sơ sinh
• 1.8. Chẩn đoán hình ảnh. Chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết sơ sinh
• 1.9. Chẩn đoán phân biệt
• 1.10. Điều trị nhiễm khuẩn huyết sơ sinh
• 1.10.1. Liệu pháp truyền dịch trong điều trị sốc nhiễm khuẩn sơ sinh
• 1.10.2. Sử dụng các thuốc trợ tim, vận mạch. Hỗ trợ đường thở
• 1.10.3. Liệu pháp kháng sinh
• 1.10.4. Một số phương pháp điều trị hỗ trợ hiện đại
• 1.11. Phòng bệnh nhiễm khuẩn huyết sơ sinh
• 1.11.1. Chăm sóc trước sinh
• 1.11.2. Chăm sóc sau sinh
• 1.12. Sơ lược về Bệnh viện Nhi Trung ương và Trung tâm Sơ sinh Bệnh viện Nhi Trung ương
• 1.12.1. Bệnh viện Nhi Trung ương
• 1.12.2. Trung tâm Sơ sinh – Bệnh viện Nhi Trung ương
• 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu 1: Mô tả một số đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của nhiễm khuẩn huyết ở trẻ sơ sinh đủ tháng tại Bệnh viện Nhi Trung ương
• 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.2. Địa điểm nghiên cứu
• 2.1.3. Thời gian thực hiện
• 2.1.4. Thiết kế nghiên cứu
• 2.1.5. Nội dung nghiên cứu
• 2.1.6. Biến số và cách đo lường
• 2.1.7. Các kỹ thuật sử dụng trong nghiên cứu
• 2.1.8. Các chỉ số áp dụng trong nghiên cứu
• 2.2. Mục tiêu 2: Xác định và mức độ nhạy cảm kháng sinh của tác nhân hay gặp gây nhiễm khuẩn huyết sơ sinh tại Bệnh viện Nhi Trung ương
• 2.2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2.2. Địa điểm nghiên cứu
• 2.2.3. Thời gian thực hiện
• 2.2.4. Thiết kế nghiên cứu
• 2.2.5. Nội dung nghiên cứu
• 2.2.6. Các biến số và cách đo lường
• 2.2.7. Các kỹ thuật sử dụng trong nghiên cứu
• 2.2.8. Các chỉ số áp dụng trong nghiên cứu
• 2.3. Mục tiêu 3: Đánh giá kết quả điều trị nhiễm khuẩn huyết sơ sinh
• 2.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.3.2. Địa điểm nghiên cứu
• 2.3.3. Thời gian thực hiện
• 2.3.4. Thiết kế nghiên cứu
• 2.3.5. Nội dung nghiên cứu
• 2.3.6. Các biến số và cách đo lường
• 2.3.7. Các kỹ thuật sử dụng trong nghiên cứu
• 2.3.8. Công cụ sử dụng trong nghiên cứu
• 2.3.9. Sai số, nhiễu và cách khống chế
• 2.3.10. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.3.11. Đạo đức trong nghiên cứu
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của nhiễm khuẩn huyết ở trẻ sơ sinh đủ tháng
• 3.1.1. Đặc điểm chung của trẻ sơ sinh đủ tháng nhiễm khuẩn huyết
• 3.1.2. Đặc điểm lâm sàng của trẻ sơ sinh đủ tháng nhiễm khuẩn huyết
• 3.1.3. Đặc điểm cận lâm sàng của trẻ
• 3.2. Xác định tác nhân thường gặp gây nhiễm khuẩn huyết sơ sinh và mức độ nhạy cảm với kháng sinh
• 3.2.1. Đặc điểm tác nhân gây bệnh gây nhiễm khuẩn huyết sơ sinh đủ tháng
• 3.2.2. Mức độ nhạy cảm của tác nhân gây bệnh với kháng sinh
• 3.3. Đánh giá kết quả điều trị nhiễm khuẩn huyết ở trẻ sơ sinh đủ tháng tại Bệnh viện Nhi Trung ương
• 3.3.1. Kết quả can thiệp điều trị
• 3.3.2. Đánh giá một số yếu tố liên quan đến kết quả điều trị
• 3.3.2.1. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của nhiễm khuẩn huyết ở trẻ sơ sinh đủ tháng
• 3.3.2.2. Tuổi thai, cân nặng
• 3.3.2.3. Tiền sử điều trị tuyến trước
• 3.3.2.4. Tiền sử sử dụng kháng sinh tuyến trước
• 3.3.2.5. Tiền sử can thiệp thủ thuật tuyến trước
• 3.3.2.6. Tiền sử bệnh của mẹ
• 3.3.2.7. Tiền sử cuộc đẻ
• 3.3.2.8. Hình thức sinh
• 3.3.2.9. Triệu chứng lâm sàng của nhiễm khuẩn huyết ở sơ sinh đủ tháng
• 3.3.2.10. Đặc điểm cận lâm sàng của nhiễm khuẩn huyết sơ sinh đủ tháng
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Đặc điểm lâm sàng của nhiễm khuẩn huyết sơ sinh đủ tháng

Nghiên cứu tập trung vào đặc điểm lâm sàng của nhiễm khuẩn huyết sơ sinh đủ tháng tại Bệnh viện Nhi Trung ương giai đoạn 2019-2021. Các triệu chứng lâm sàng bao gồm sốt, suy hô hấp, rối loạn tuần hoàn, và các dấu hiệu thần kinh. Nghiên cứu chỉ ra rằng các triệu chứng này thường không đặc hiệu, gây khó khăn trong chẩn đoán sớm. Nhiễm khuẩn huyết sơ sinh đủ tháng có biểu hiện lâm sàng đa dạng, từ nhẹ đến nặng, với tỷ lệ tử vong cao nếu không được điều trị kịp thời.

1.1. Triệu chứng hô hấp

Các triệu chứng hô hấp như thở nhanh, suy hô hấp là dấu hiệu phổ biến ở trẻ sơ sinh đủ tháng bị nhiễm khuẩn huyết. Nghiên cứu ghi nhận 65% trẻ có biểu hiện suy hô hấp, trong đó 30% cần hỗ trợ thở máy. Điều này cho thấy mức độ nghiêm trọng của bệnh và sự cần thiết của việc can thiệp sớm.

1.2. Triệu chứng tuần hoàn

Rối loạn tuần hoàn, bao gồm hạ huyết áp và sốc nhiễm khuẩn, được ghi nhận ở 40% trẻ sơ sinh đủ tháng bị nhiễm khuẩn huyết. Đây là yếu tố tiên lượng xấu, liên quan đến tỷ lệ tử vong cao. Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi sát các dấu hiệu tuần hoàn để can thiệp kịp thời.

II. Đặc điểm cận lâm sàng của nhiễm khuẩn huyết sơ sinh đủ tháng

Nghiên cứu phân tích đặc điểm cận lâm sàng của nhiễm khuẩn huyết sơ sinh đủ tháng, bao gồm các xét nghiệm máu, chẩn đoán hình ảnh, và các chỉ số sinh học. Cấy máu vẫn là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán, nhưng tỷ lệ âm tính giả cao. Các xét nghiệm hiện đại như định lượng nCD64 và mHLA-DR được chứng minh có giá trị trong chẩn đoán sớm nhiễm khuẩn huyết sơ sinh.

2.1. Xét nghiệm máu

Các chỉ số xét nghiệm máu như bạch cầu, CRP, và tiểu cầu được sử dụng để đánh giá mức độ nhiễm khuẩn. Nghiên cứu chỉ ra rằng CRP tăng cao là dấu hiệu quan trọng trong chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết sơ sinh. Tuy nhiên, các chỉ số này không đặc hiệu và cần kết hợp với các xét nghiệm khác.

2.2. Chẩn đoán hình ảnh

Chẩn đoán hình ảnh như siêu âm và X-quang được sử dụng để phát hiện các tổn thương nội tạng. Nghiên cứu ghi nhận 25% trẻ có tổn thương phổi trên X-quang, trong khi siêu âm phát hiện tổn thương gan và thận ở 15% trường hợp. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc sử dụng đa phương tiện trong chẩn đoán.

III. Kết quả điều trị nhiễm khuẩn huyết sơ sinh đủ tháng

Nghiên cứu đánh giá kết quả điều trị của nhiễm khuẩn huyết sơ sinh đủ tháng tại Bệnh viện Nhi Trung ương. Phác đồ điều trị bao gồm kháng sinh phổ rộng, hỗ trợ hô hấp, và điều chỉnh rối loạn tuần hoàn. Tỷ lệ sống sót của trẻ sơ sinh đủ tháng bị nhiễm khuẩn huyết là 75%, trong đó 60% trẻ hồi phục hoàn toàn mà không có di chứng.

3.1. Liệu pháp kháng sinh

Liệu pháp kháng sinh là nền tảng trong điều trị nhiễm khuẩn huyết sơ sinh. Nghiên cứu chỉ ra rằng việc sử dụng kháng sinh phổ rộng trong 48 giờ đầu tiên giúp giảm tỷ lệ tử vong đáng kể. Tuy nhiên, tình trạng kháng kháng sinh đang gia tăng, đòi hỏi cập nhật thường xuyên phác đồ điều trị.

3.2. Hỗ trợ hô hấp và tuần hoàn

Hỗ trợ hô hấp và tuần hoàn là yếu tố quan trọng trong điều trị nhiễm khuẩn huyết sơ sinh. Nghiên cứu ghi nhận 30% trẻ cần thở máy và 20% cần sử dụng thuốc vận mạch. Việc can thiệp sớm giúp cải thiện đáng kể kết quả điều trị và giảm tỷ lệ tử vong.